KİK Kararı: 2020/UY.II-678 (7 Nisan 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/016
Gündem No : 7
Karar Tarihi : 07.04.2020
Karar No : 2020/UY.II-678
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Gintek İnş. San. Tur. ve Tic. A.Ş.-Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/634591 İhale Kayıt Numaralı “Emet Espey Kaynak Suları İyileştirme Tesisi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 09.01.2020 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Emet Espey Kaynak Suları İyileştirme Tesisi” ihalesine ilişkin olarak Gintek İnş. San. Tur. ve Tic. A.Ş.-Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 21.01.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.02.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.02.2020 tarih ve 8210 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.02.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/306 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, özel ortakları Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş.nin sunulmayacak belgeler tablosunda beyan ettikleri bilanço ve ciro bilgilerinin EKAP üzerinden sorgulanamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu, bu verilerin EKAP üzerinden sorgulanamamasının taraflarından kaynaklanan bir durum olmadığı, belgenin EKAP’ın sistemsel yapısı nedeniyle sorgulanamadığı, bu gerekçeyle tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihalenin Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Emet Espey Kaynak Suları İyileştirme Tesisi” işi olduğu, işin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (e) bendi uyarınca pazarlık usulü ile ihaleye çıkarıldığı, yeterlik değerlendirmesinin 09.01.2020 tarihinde gerçekleştirildiği, yeterlik değerlendirmesine 21 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi Gintek İnş. San. Tur. ve Tic. A.Ş. - Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın yeterlik başvurusunun özel ortak Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş. tarafından sunulmayacak belgeler tablosunda https://ekap.kik.gov.tr adresinden sorgulanabileceği belirtilen bilanço ve ciro bilgilerinin EKAP üzerinden sorgulanamadığı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının görülmesi ve EKAP üzerinden indirilmesi” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) İhale ve/veya ön yeterlik dokümanı, EKAP’ta ve idarenin ilanda belirtilen adresinde görülebilir. Ancak ihaleye katılabilmek için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirilmesi zorunludur. Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortaklardan herhangi birinin dokümanı e-imza kullanarak indirmesi yeterlidir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “(8) Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

…

(9) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında; aday veya isteklinin toplam cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında idarece belirlenen tutardan, yapım işleri cirosunun ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması gerekir.

…

(6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

…

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’de “7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin cirosunun 22.000.000 TRY (Türk Lirası) 'den, isteklinin yapım işleri cirosu için ise 15.000.000 TRY (Türk Lirası) 'den az olmaması gerekir. . Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemelerinin bulunduğu,

İhale dokümanı kapsamındaki standart formlar içerisinde istekli olabileceklere bilanço ve ciro bilgilerinin https://ekap.kik.gov.tr adresinden teyit edilebileceği bilgisini de içeren Standart Form – KİK032.0/Y Sunulmayacak Belgeler Tablosu’nun verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Gintek İnş. San. Tur. ve Tic. A.Ş. - Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağının Gintek İnş. San. Tur. ve Tic. A.Ş., özel ortağının Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş. olduğu anlaşılmıştır.

İş ortaklığının 6130073422 Vergi kimlik numaralı özel ortağı Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş. tarafından sunulan Sunulmayacak Belgeler Tablosunda 2018 yılına ilişkin bilanço ve ciro bilgilerinin https://ekap.kik.gov.tr adresinden teyit edilebileceğinin belirtildiği görülmüştür.

İdare tarafından 15.01.2020 tarihinde EKAP üzerinden pilot ve özel ortağın bilanço ve ciro bilgilerinin sorgulandığı, pilot ortağın bilgilerinin teyidinin yapılabildiği ancak özel ortağın bilgilerinin teyidinin yapılamadığı, bunun üzerine 16.01.2020 tarihinde yeterlik değerlendirme sonucu tutanağının düzenlendiği ve başvuru sahibinin yeterlik başvurusunun değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu ihalenin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (e) bendi çerçevesinde yapılan bir ihale olması sebebiyle Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı ile 06.03.2020 tarihli ve 2020/4327 sayılı ve 01.04.2020 tarih ve 5617 sayılı yazı ile yazışmalar yapılmış olup özel ortak Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş.nin EKAP üzerinde kayıtlı bilanço ve ciro bilgileri talep edilmiştir. Daire Başkanlığı’nın cevabi yazısı 02.04.2020 tarih ve 5659 sayı ile kayıtlara alınmıştır.

Cevabi yazı ekinde yer alan bilgiler dikkate alındığında isteklinin 2018 yılı bilançosu verileri çerçevesinde cari oranının, öz kaynak oranının ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının mevzuata uygun olduğu, 2018 yılı cirosunun özel ortağın ortaklık oranı da dikkate alındığında İdari Şartname’de belirlenen kriterleri karşıladığı anlaşıldığından iş ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması ve ihale işlemlerine bu şekilde devam edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Yapılan incelemede Elit Proje Müşavirlik Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi-Tema Proje İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının başvuru sahibiyle aynı gerekçeyle değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmıştır.

Bu istekli bakımından da Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı ile yapılan yazışma neticesinde pilot ortak Elit Proje Müşavirlik Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi’nin EKAP üzerinde kayıtlı bilanço ve ciro bilgilerinin incelenmesi neticesinde 2018 yılı bilançosu üzerinden cari oranının, öz kaynak oranının ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının mevzuata uygun olduğu, 2018 yılı cirosunun İdari Şartname’de belirlenen kriterleri karşıladığı,

Özel ortak Tema Proje İnşaat ve Tic. Ltd. Şti.nin EKAP üzerinde kayıtlı bilanço ve ciro bilgilerinin incelenmesi neticesinde 2018 yılı bilançosu üzerinden cari oranının, öz kaynak oranının ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının mevzuata uygun olduğu, 2018 yılı cirosunun İdari Şartname’de belirlenen kriterleri karşıladığı anlaşıldığından bu iş ortaklığının teklifinin de değerlendirmeye alınması ve ihale işlemlerine bu şekilde devam edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Gintek İnş. San. Tur. ve Tic. A.Ş. - Meda Yapı San. En. ve Dış Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Elit Proje Müşavirlik Taahhüt Ticaret Anonim Şirketi-Tema Proje İnşaat Ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.