KİK Kararı: 2020/UY.II-626 (1 Nisan 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/015
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 01.04.2020
Karar No : 2020/UY.II-626
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayma İnş. Taahhüt Madencilik Nakliye Hayvancılık Petrol Enerji Yol Yapım San. Tic. A.Ş.

VEKİLİ:

Av. Ali Yüksel ÖZMEN

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elazığ Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/577143 İhale Kayıt Numaralı “Elazığ Kongre ve Fuar Merkezi Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından 05.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elazığ Kongre ve Fuar Merkezi Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Hayma İnş. Taahhüt Madencilik Nakliye Hayvancılık Petrol Enerji Yol Yapım San. Tic. A.Ş.nin 15.01.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.01.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.01.2020 tarih ve 4126 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.01.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/164 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilen ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi kapsamında sunmuş olduğu belgelerin uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Sunulan bilanço bilgileri tablosundaki bilanço rasyolarının yanlış hesaplandığı, yasal süresi içerisinde verilmiş olan son beyannameye göre değil düzeltilmiş beyannamelere göre hesaplama yapıldığı, kısa vadeleri banka borçları değerlendirilirken tüm mali borçların hesaplamaya alınarak hesaplama yapılması gerekirken sunulan belgeler üzerinden hatalı ve eksik hesaplama yapıldığı,

b) Sunulan iş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı, başka bir yapım tekniği gerektiren ve başka iş grubu içerisinde tanımlanan işlerin ayrıştırılması gerekirken belge tutarının bir bütün olarak değerlendirilmesinin yerinde olmayacağı,

c) İdari Şartname'nin 7.1. (b) 2'nci maddesinde yer alan düzenlemeye uygun olarak sunulması gereken Ticaret Sicili Gazetesi ve ilgili belgelerin eksik sunulduğu, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 10/A maddesine yer alan açıklamalara aykırı olarak söz konusu isteklinin ortaklarına ilişkin T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranlarını gösterir herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı,

2. Aşırı düşük teklif açıklamaları kabul edilen ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

a) İdarece belirlenen metrajlar ile istekli tarafından hesaplanan metrajların arasındaki farkın %10'dan fazla olduğu, söz konusu durumda istekli metraj farkı ile kendisine avantaj sağladığı

b) Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.7'nci maddesine uygun olarak montaj bedeli ayrı ayrı gösterilecek şekilde fiyat teklifi alınmadığı, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin nakliye girdileri ile malzeme ve montaj bedellerinin belirtilmediği ve hatalı olarak bir belirleme yapıldığı,

c) Sunulan fiyat tekliflerinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanmadığı, fiyat tekliflerinin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı,

d) İsteklinin faaliyet alanının aşırı düşük sorgulaması kapsamında açıklanması istenilen 7 adet özel iş kalemi ile ilgili faaliyet alanlarını kapsaması gerektiği,

e) Bahse konu istekli tarafından üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındı ise veya kendisi tarafından üretilen, alınan veya satılan mallara ilişkin ise sunulan fiyat teklifi veya tutanakların mevzuata uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin 2019 yılının 2 veya 3'üncü vergi beyanname dönemine ilişkin olması gerekirken söz konusu tutanakların farklı beyanname dönemlerine göre düzenlendiği, sunulan stok bilgilerine dair belgelerin yeterli olmadığı ve gerçeği yansıtmadığı,

f) Sunulan 7 adet özel iş kalemi için Tebliğin 45.1.13.6'ncı maddesinde belirtilen satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda EK-O.7 tutanağının düzenlenmesi gerektiği ve açıklama yapılan mamul/malın ticareti ile iştigal edilmesi gerektiği,

g) Aşırı düşük açıklaması kapsamında genel giderler, sözleşme giderleri, sgk, vergi giderleri ve müteahhitlik karına ilişkin herhangi bir açıklamanın yapılmadığı,

h) Sunulan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj toplamının, o iş kalemi içerisindeki işçilik miktarının saatlik asgari ücretle çarpımı sonucunun olması gerekenden daha az olarak belirlendiği, işçilik miktarları ile işçilik fiyatlarının düşürüldüğü,

ı) Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin birim fiyatların yayımlanan birim fiyatlarla uyumlu olmadığı,

i) Özel_F_Silikonlu Giydirme Cephe iş kaleminin imalat tarifinde uygulamacı tarafından cephe kaplamasının statik hesaplarının yapılacağı, statik rapor doğrultusunda profil ebatlarının seçileceği, statik rapor doğrultusunda seçilecek olan profil ebatları teknik çizimleri ve tahkiklerinin idareye sunulacağı, kullanılacak tüm profillerin statik gereklilikleri karşılayacak şekilde dizayn edileceğinin belirtildiği, dolayısıyla profil kesitlerinin belli olmadığı, maliyeti büyük ölçüde etkileyecek olan bir girdinin tam olarak netleşmeden sunulan fiyat teklifinin tamamen hayal ürünü olacağı, isteklinin iş kalemi için gerekli statik hesapları yapmadan ve idareden onay almadan Tebliğin 45.1.13.1 veya 45.1.13.6'ncı maddelerinde belirtilen şartları ve kanuni gerekleri sağlayacak şekilde fiyat teklifi hazırlamalarının mümkün olmadığı,

Özel_F_15 poz numaraları imalat ile alakalı mimari plan ve kesit projeleri incelendiğinde, imalatın uygulanacağı alanlar belirtilmiş olup kullanılacak alüminyum profil kesitlerinin belirtilmediği, kaldı ki Teknik Şartname'de bunun yüklenici tarafından belirlemesi gerektiğinin açıkça düzenlendiği, mimari projelerin detay paftası incelendiğinde bahse konu imalata benzer Özel_F_14 poz numaralı silikon cephe bölme duvar imalatı ile alakalı bir bilgi bulunmamakla beraber imalat tarifinde belirtilmeyen hususlara ilişkin Özel_F_14 poz numaralı imalat tarifine atıfta bulunulduğu, dolayısıyla Özel_F_15 poz numaralı silikonlu cephe bölme duvar imalatını gerçekleştirmek için Özel_F_15 poz numaralı imalat tarifinde belirtildiği şekilde alüminyum profil ölçüsünün açıklama kapsamında belirlenmesi gerektiği,

k) Özel_F_15A Alüminyum Kompozit Giydirme Cephe imalat tarifinin yapım şartlarında net bir şekilde belirtildiği gibi imalatta kullanılacak alüminyum kompozit panel levhaların yanmaz malzeme olması gerektiği, isteklinin ilgili iş kalemini savunma yazısında sunduğu belgelerde bu hususu belirtmesi ve yanmaz alüminyum kompozit panel levhalarda kullanılacak şekilde fiyatlandırması gerektiği, dolayısıyla isteklinin sunmuş olduğu belgenin ve fiyatın Tebliğin 45.1.13'üncü maddesi alt bentleri ile 45.1.14'üncü maddelerinde belirtilen şartlara göre tekrar değerlendirilmesi gerektiği, aksi takdirde istenilen standartta malzeme kullanılması veya farklı bir şekilde fiyatlandırılması durumunda imalatın metrajında (yaklaşık olarak 3300 metrekarenin üzerinde olduğu düşünülürse) büyük fiyat farkı oluşacağı ve bu durumun istekliye haksız kazanç sağlayacağı,

l) Özel_F_30 Elektrostatik Toz Boya kaleminin imalat tarifinde belirtildiği gibi akustik kapı imalatını kapsamadığı, asıl boyanması gereken imalatın çelik çatı olduğunun projelerde net bir şekilde belirtildiği, iş kaleminin uygulama tekniği gereği boyanacak malzemenin kapalı hacimli özel fırınlara girmesi gerektiği, 150x220 cm'lik bir kapı boyanması için gerekli fırın ölçüleri ile boyu 3970 cm, yüksekliği 260 cm ölçülerindeki çelik çatı makası için gerekli fırın ölçülerinin çok farklı olduğu, isteklinin fiyat teklifi aldığı firmanın bu iş kalemi uygulaması için gerekli ekipmana sahip olmadığı, ayrıca firmanın imalat kesitlerini küçülterek yapacağı çözümlemenin ek malzeme zayiatı ve ilave montaj malzeme bedeli doğuracağı, ayrıca boyanacak malzemenin çelik ve demir olduğu, projeler incelendiğinde bu malzeme miktarının 550 tonun üzerinde olduğu, yaklaşık maliyette öngörülen nakliye bedelinin 15.165.1001 poz numaralı ve 15.165.1002 poz numaralı iş kalemlerindeki miktarların depodan işyerine nakli için belirlendiği, fakat bu iş kalemine özgü nakliyenin depodan demirci imalat atölyesine, oradan da boya imalat atölyesine gideceği, imalat tarifinde belirtilen nakliye girdisinin bu imalat için önemli bir girdi olduğunun anlaşıldığı, isteklinin teklifinde boya atölyesi ile imalatın uygulanacağı işyeri arasındaki mesafeleri belirterek hesaplaması gereken nakliye bedellerinin belirtilmediği, isteklinin sunmuş olduğu belgelerin usulüne uygun olmadığı ve gerçekçi bir maliyet değerini yansıtmadığı,

m) Özel_F_12 Mikro Jaluzili Bölme Duvar imalatı için Tebliğin 45.1.13'üncü maddesi kapsamında sunulan fiyat teklifinin Şartname'de belirtilen imalat maliyetini yansıtmadığı, Şartname'ye uygun imalatın piyasa fiyatının daha yüksek olduğu, satış tutarı tespit tutanaklarının (EK-0.6) içerdiği bilgilerinin doğruluğunun kontrol edilmeden fiyat teklifinin geçerli bulunmasının uygun olmadığı,

n) İdarece Tebliğin 45.1.2'nci maddesi gereği ihale konu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilmeden istekli tarafından bir hesaplama yapıldığı, istekli tarafından nakliye iş kalemleri ile alakalı sunulan belgelerin, girdisi olarak belirlenen bütün iş kalemlerindeki miktarların toplamı üzerinden hesaplanmadığı,

o) İhaleye ait yaklaşık maliyetin (32.418.612,27 TL) %80'lik bölümüne tekabül eden kısmının 25.935.000,00 TL olduğu, söz konusu kısım için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan tutarın 20.748.000,00 TL'nin üzerinde olduğu, yaklaşık maliyetin kalan 6.483.000,00 TL'lik kısmı için sunduğu teklifin ise en az 1.100.000,00 TL olduğu, Kanun gereği %20’lik kısım için bir sorgulama yapılamayacağı belirtilse de isteklinin bu kısım için sunduğu teklifin yaklaşık maliyet üzerinden %85 civarında bir tenzilata tekabül ettiği, sorgulama yapılmayan iş kalemlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve ihale dokümanı oluşturan genel, özel teknik şartnamelere dayalı olarak anahtar teslimi götürü bedel sözleşme ile işin tamamı için yüklenici tarafından seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar belirtilmeden teklif edilen bedel ile fen ve sanat kuralları çerçevesinde yapılmasının mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) Geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerine, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları ile beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ile yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan veya yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgelere ilişkin tevsik edici belgeleri ve bunların eklerini, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler yenileri ile veya ihalede istenen şartları sağladığını gösteren başka belgelerle tevsik edilirler. Verilen süre içerisinde beyan edilen bilgi ve belgeleri doğrulayan belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Geçici teminat mektubu ve sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işleme ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir. Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınmayan geçici teminat mektubunu idarenin talebi üzerine sunmayan istekliler hakkında, Kanunun 17 nci maddesi uyarınca işlem yapılır.

…” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Elazığ Kongre ve Fuar Merkezi Yapımı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı: 1 Adet Kongre ve Fuar Merkezi Yapımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kültür Mahallesi/Elazığ” düzenlemesi,

Elazığ Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle e-teklif alınmak suretiyle 05.12.2019 tarihinde yapılan “Elazığ Kongre ve Fuar Merkezi Yapımı” işi ihalesine 13 isteklinin katıldığı, 4 isteklinin çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında kalan Çetin İnş. Tekstil Tur. Üre. San. ve Tic. A.Ş.ye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, söz konusu istekli tarafından yapılan açıklamaların kabul edildiği, 06.01.2020 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Çetin İnş. Tekstil Tur. Üre. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi istekli Hayma İnş. Taah. Maden. Nak. Hayv. Petrol Enerji Yol Yapım San. Tic. A.Ş. olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine EKAP üzerinden gönderilen 10.12.2019 tarihli ve 434 sayılı yazıda “Elazığ Kongre ve Fuar Merkezi Yapımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan etiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 12.12.2019 tarihine kadar İdaremize sunmanız gerekmektedir.

Sunulması Gereken Belgeler

•İmza Beyannamesi

•İmza Sirküleri

•Vekaletname Bilgileri

•Ticaret Sicili Bilgileri

•Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu (Bu mektuplara ilişkin bilgiler EKAP'a elektronik ortamda aktarılmalıdır.)

•Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınmayan Geçici Teminat Mektubu

•Geçici Teminat Mektubu Dışındaki Teminatlar

•EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi

•EKAP’ta Kayıtlı Olmayan İş Deneyim Belgesi

•Mezuniyet Belgesi

•Ortaklık Durum Belgesi

•Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar)

•İş Hacmi Bilgileri

•Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 20 nci Maddesinin Birinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Banka Referans Mektubu (Bu mektuplara ilişkin bilgiler EKAP’a elektronik ortamda aktarılmaktadır.)

•Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 20 nci maddesinin birinci fıkrasına uygun olarak alınmayan banka referans mektubuna ilişkin bilgiler belirtilecektir.

•Diğer Belge

•Diğer Belgelere İlişkin Açıklamalar” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdarece geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen tekliflerin sahiplerinden beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan belgelerin istenilmesi gerekmekte ise de anılan idare tarafından 10.12.2019 tarihli yazıyla tüm belgelerin istenildiği, söz konusu yazı üzerine ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Çetin İnş. Tekstil Tur. Üre. San. ve Tic. A.Ş. tarafından “İş deneyim belgesi, geçici teminat mektubu, banka referans mektubu, imza sirküleri, ticaret sicil gazeteleri, oda kayıt sicil sureti, faaliyet belgesi, ortaklık durum belgesi, bilanço bilgileri tablosu” sunulduğu tespit edilmiştir.

(a) iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme:

Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 35’inci maddesi çerçevesinde hazırlandığı anlaşılan İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen belgeler ve sunulan belgeler üzerinden yapılan incelemede, 2018 yılına ilişkin olan ve serbest muhasebeci mali müşavir tarafından TÜRMOB kaşesi ile kaşelenerek imzalanan bilanço bilgileri tablosunda cari oranın 1,92363; öz kaynak oranının 0,58925 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,0000 olduğu görülmüş olup, ihale dokümanında istenilen yeterlik kriterlerinin karşılandığı tespit edilmiştir.

(b) iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu,

…

ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir…” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde “İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Örneğin, yapılan iş tutarının %30’unun AI grubuna giren köprü işleri, %30’unun AII grubuna giren tünel işleri ve %40’ının AVI grubuna giren demiryolu işleri olan bir demiryolu yapım işinde, projenin amacı ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolunun yapılması olduğundan, esaslı unsur “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak belirlenebilecektir.

Yine, gerçekleştirilen iş tutarının %70’inin AII grubuna giren tünel işleri, %15’inin AVI grubuna giren demiryolu işleri ve %15’inin BIII grubuna giren istasyon binası yapım işleri olan bir metro hattı yapım işinde esaslı unsur, projenin amaç ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolu yapılması olduğundan “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak veya yapılan iş tutarı içerisinde sahip olduğu oranının büyüklüğünden dolayı “AII Grup: Tünel İşleri” olarak belirlenebilecektir.

…

İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmaması halinde ise, sadece ihale konusu işe veya benzer işe uygun nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin, esaslı unsuru AVIII Grup: Barajlar olan ve kapsamında santral binası, ulaşım yolları, derivasyon ve enerji tünelleri inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin AII grubuna giren bir tünel yapımı ihalesine sunulması halinde, derivasyon ve enerji tünelleri yapımına ilişkin tutar belge tutarından ayrıştırılmak suretiyle değerlendirmeye alınacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Aynı Tebliğ’de (BIII) Bina İşleri (Altyapı+Üstyapı) grubunu oluşturan işler “1. BII. Grup işler

2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri” olarak belirlenmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

…

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğde yer alan B/III grubu işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu ihalede istekliler tarafından, teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerindeki ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceği, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde ise işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerektiği, bahse konu ihalede benzer işlerin (BIII) Bina İşleri (BII. Grup işler, BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri) olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli Çetin İnş. Tekstil Tur. Üre. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifi kapsamında “T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı” tarafından 26.03.2019 tarihinde kendi adına düzenlenmiş olan 2013/183537-957893-1-2 sayılı ve 9.725.037,74 TL belge tutarlı iş bitirme belgesinin sunulduğu, bahse konu belge üzerindeki bilgiler incelendiğinde anılan belgenin “Elazığ İli Maden İlçesi 25 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi” işinden elde edilmiş bir iş deneyim belgesi olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan iş bitirme belgesinin “Elazığ İli Maden İlçesi 25 Yataklı Devlet Hastanesi İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi” işine ait olduğu dikkate alındığında, belgeye konu işin ihale dokümanında tanımlanan benzer iş tanımına uygun olduğu, belge kapsamında ayrıştırılması gereken bir imalat grubunun bulunmadığı, bu kapsamda, bahse konu iş bitirme belgesinin ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olan toplam tutarının (9.725.037,74 TL) KİK İş Deneyim Belgesi Güncelleme modülü üzerinden güncellenmesi sonucunda hesaplanan tutarın (20.050.050,75 TL) İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde istenilen asgari iş deneyim tutarını (21.849.000,00 x 0,70 = 15.294.300,00 TL) karşıladığı anlaşıldığından başvurunun sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(c) iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme:

Yapım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “10/A.1İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin ““İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

…

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,...” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun ticaret sicili bilgileri satırında Öner Çetin (%49 oranında ortak) ile Sabahattin Ünal’ın (%51 oranında ortak) şirket ortakları olarak belirtildiği, söz konusu ortaklara ait TC kimlik bilgilerine yine bu satırda yer verildiği, yine aynı tabloda imza sirküleri ve yöneticilere ait bilgilere ilişkin satırın doldurulduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 10.12.2019 tarihli yazıyla beyan edilen belgelerin sunulmasının istenilmesi üzerine anılan istekli tarafından yukarıda konu edilen belgelerin fiziki olarak sunulduğu, yapılan incelmede söz konusu bilgilerin uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü ve Tebliğ açıklamalarından, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin reddedilmeden önce idarece aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği, idare tarafından ihale dokümanı kapsamında anahtar teslim götürü bedel işlerde sadece girdi cinsinin belirlendiği analiz girdileri ile miktar ve tutarlarının belirlenmediği analiz formatlarının, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarece tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden (paçal iş kalemleri) için ise analiz girdileri ile miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerektiği, istekliler tarafından tekliflerinde önemli olduğu idarece tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada sorgulamaya konu iş kalemleri/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtildiği şekilde sunulması ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatına uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen Çetin İnş. Tekstil Tur. Üre. San. ve Tic. A.Ş.ye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda “4734 Sayılı Kanunun 38.maddesi, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 60.maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.maddesinde belirtilen hususlar doğrultusunda teklifinizde önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin tarafınızca açıklama yapılması gerekmektedir. Yapacağınız açıklama kapsamında, toplam teklif bedelinizi oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunmanız gerekmektedir. Bu çerçevede;

1- İdaremizce hazırlanan yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan ve Ek-1 ve Ek-2’deki listede yer alan sorgulamaya tabi iş kalemleri/gruplarına ilişkin analizler ve bunlarla ilgili ayrıntılar yazılı olarak verilecektir.

2- Sorgulamaya tabi olan ve Ek-1 ve Ek-2’deki listede belirtilen iş kalemleri/gruplarına ait analizlerde yer alan ve EK-3’de belirtilen analiz girdilerinden, açıklama yapılması gerekmeyen analiz girdileri Ek-4’teki listede belirtilmiştir.

3- Teklifiniz kapsamında yer alan ve sorgulamaya tabi iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde, açıklama istenilmeyen analiz girdileri de dahil, analizleri oluşturan tüm girdiler gösterilecektir.

4- Analizlerde yer alan tüm işçilik girdilerine ait açıklamaların verilmesi zorunludur.

5- Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması gerekmemektedir.

6- İhale konusu iş kalemlerine ait analizler ihale dosyası ekinde verildiğinden, ayrıca yazımız ekine konulmamıştır.

Bu kapsamda, teklif dosyanızda sunmuş olduğunuz teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin İdarenin tanımladığı yapım şartlarına göre yukarıda belirtilen çerçevede hazırlanacak analizler, açıklama yapılacak kalemlere ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen tüm bilgi ve belgeler ile yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapacağınız belgelere dayalı (Söz konusu belgelerin fotokopi veya faks olarak ibraz edilmesi durumunda teklif değerlendirme dışı bırakılacaktır) açıklamalarınızı 25/12/2019 günü saat:17:00’ye kadar Elazığ Belediyesi Genel Evrak Kayıt Servisine vermeniz gerekmektedir. Belirtilen tarih ve saate kadar vermediğiniz taktirde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır.” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesi (55 adet inşaat ve tesisat iş kalemi), açıklama istenilecek analiz girdileri, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri ile sıralı analiz girdileri tablolarına yer verildiği görülmüştür.

a) Çetin İnş. Tekstil Tur. Üre. San. ve Tic. A.Ş.nin açıklama kapsamında sunduğu hesap cetvellerinde belirtilen metraj miktarları ile idarece teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen ve açıklama istenilen 55 adet iş kalemine ilişkin yaklaşık maliyet hesabında öngörülen metraj miktarlarının karşılaştırılması sonucu elde edilen veriler çerçevesinde,

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Bununla birlikte, metraj farklılığının %10’u aşması durumunda, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların, açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir ifade ile kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun dikkate alınması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilen metrajların açıklama istenen 55 adet iş kaleminden 3 adedinin idarenin metrajından fazla olduğu, 10 adedinin idarenin metrajıyla aynı olduğu, 42 adedinin ise idarenin metrajından düşük olduğu, bu 42 adet iş kaleminin 41 adedinde metraj farkının % 9,96 – % 0,22 aralığında, 1 adedinde (Özel_F_15A iş kalemi) ise % 10’u aşan (%70,27) metraj farkı düşüklüğü saptanmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından anılan 55 iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile metraj farklarının çarpılması sonucunda; bahse konu isteklinin lehine olmak üzere 2.069.207,27 TL tutar farkı oluştuğu, diğer bir anlatımla, istekli tarafından idarenin öngördüğü metrajlar esas alınarak teklif verildiği takdirde, teklif bedelinin 2.069.207,27 TL daha yüksek olacağı, söz konusu tutar farkının isteklinin teklif bedeline dahil edildiği takdirde teklif sıralamalarında değişiklik yaratacağı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

b, c, d, h, i, k, l m) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları üzerinde yapılan incelemede, açıklama istenilen 55 adet iş kalemi içerisinden 48 adet iş kalemine ilişkin açıklamalarında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatları tutarına %5 kâr ve genel gider ilave edilmek suretiyle elde edilen birim fiyatların kullanıldığı, açıklama kapsamında söz konusu kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan birim fiyat listesine de yer verildiği, 7 adet iş kalemine ilişkin ise üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu,

6 adet özel nitelikli iş kalemlerinin tevsiki için teklife konu alanda faaliyet gösterdiği ticaret unvanlarından da anlaşılan üçüncü kişilerden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, satış tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibarenin yer aldığı ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavir kaşesi ile TURMOB mührünün bulunduğu, söz konusu iş kalemleri için idarece analiz formatı düzenlenemediğinden maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmesine gerek bulunmadığı, ayrıca söz konusu fiyat teklifi üzerinde “…“Elazığ Kongre ve Fuar Merkezi yapım işi” ile ilgili teknik şartname hükümleri çerçevesinde, KDV hariç, yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen maliyet kalemlerine ilişkin nakliye ve montaj dahil teklifimiz belirtilmiştir.” ibaresinin bulunduğu, dolayısıyla fiyat teklifine konu ürün veya imalatın Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olarak teklif edildiğinin beyan edildiği, anılan ürün veya imalata ilişkin teknik denetimin kontrol teşkilatı eliyle sözleşmenin uygulaması aşamasında ayrıca gerçekleştirileceği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde yer alan açıklamaya göre, açıklanması istenilen iş kalemlerinden inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılmasının kabul edileceğinin belirtildiği, anılan istekli tarafından (Özel-Hav-1 (Çatı Tipi (Roof Top) Klima)) teklife konu alanda faaliyet gösterdiği ticaret unvanından da anlaşılan üçüncü kişiden fiyat teklifi alma yoluna gidildiği, anılan fiyat teklifinde birim fiyat için 105.000,00 TL öngörüldüğü, fiyat teklifinin üzerinde “…yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen maliyet kalemlerine ilişkin nakliye ve montaj dahil teklifimiz belirtilmiştir.” ifadesinin yer aldığı, satış tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat tekliflerinde mevzuat gereği yazılması gereken ibarenin yer aldığı ve Yeminli Mali Müşavir kaşesi ve mührünün bulunduğu, ancak anılan istekli tarafından, bahse konu Özel-Hav-1 (Çatı Tipi (Roof Top) iş kalemi için malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği fiyat teklifi alındığı ve açıklaması kapsamında ayrıca montaj bedelini gösterir bir analizin de sunulmadığı tespit edilmiş olup, açıklamaların bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalara uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

e, f) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden (EK.O.6) satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, söz konusu tutanakların her sayfasının fiyat teklifini düzenleyen firma ve meslek mensubu tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenerek imzalandığı, tutanakların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlendiği, isteklinin stokları üzerinden herhangi bir açıklamada bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

g) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde; ihale komisyonunun sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasında yukarıda belirtilen Tebliğ hükümleri gereğince sadece yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin sorgulama ve değerlendirme yapılabilecektir. Bu bağlamda anılan Tebliğ hükmü çerçevesinde idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında genel giderler, sözleşme giderleri, sgk, vergi giderleri, müteahhitlik kârına ilişkin açıklamaları istenilmediğinden, anılan isteklilerin genel giderler, sözleşme giderleri, sgk, vergi giderleri, müteahhitlik kârına ilişkin bir belgelendirme yapma ve açıklamada bulunma zorunluluğu bulunmamakta olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

ı) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklanması istenilen iş kalemlerinden 48 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen 2019 yılı birim fiyatları üzerine kendi belirledikleri kâr ve genel gideri ilave ederek birim fiyatlarını oluşturdukları ve söz konusu fiyatların yayımlanan fiyatlarla uyumlu olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

n) İdare tarafından analiz formatlarının doküman kapsamında isteklilere verildiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekliden 55 adet iş kalemi için açıklama talep edildiği, yazı ekinde istekliye açıklama istenilecek iş kalemleri listesi (55 adet inşaat ve tesisat iş kalemi), açıklama istenilecek analiz girdileri, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri ile sıralı analiz girdileri tablolarının gönderildiği, gerek sıralı analiz girdileri listesinde gerekse açıklama istenilen analiz girdileri listesinde “N.03 kum nakli” ve “N.25 kazı ve moloz nakli” girdilerinin açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirtilmiş ise de, söz konusu analiz girdilerinin açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak isteklilere verilen analiz formatlarında analiz girdisi olarak yer almadığı, bu durumda söz konusu girdilerin açıklanması gerekmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

o) Kamu ihale mevzuatı uyarınca, idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirleneceği ve sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı anlaşılmıştır.

Ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesinin yeterli olduğu ve başvuru sahibinin iddiasında ifade edilen açıklama istenilmeyen iş kalemlerine ilişkin hesaplamaların makullüğü vb. hususlarda değerlendirilmesine yönelik bir usulün kamu ihale mevzuatında bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece Çetin İnş. Tekstil Tur. Üre. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.