KİK Kararı: 2020/UY.II-599 (1 Nisan 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/015
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 01.04.2020
Karar No : 2020/UY.II-599 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Demgün İnşaat Harfiyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Uday İnş. Taah. Madencilik Nak. Hayvancılık Akaryakıt Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/530442 İhale Kayıt Numaralı “(Yeniköprü-Çukurca) Ayr.-Hakkari Devlet Yolu (Km: 0+000-3+250) Arası ve Hakkari-Cemko Köprüsü Eksik İşleri ve Çukurca Devlet Yolu Km: 45+000-55+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 11. Bölge Müdürlüğü tarafından 29.11.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Yeniköprü-Çukurca) Ayr.-Hakkari Devlet Yolu (Km: 0+000-3+250) Arası ve Hakkari-Cemko Köprüsü Eksik İşleri ve Çukurca Devlet Yolu Km: 45+000-55+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İşleri” ihalesine ilişkin olarak Demgün İnşaat Harfiyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi- Uday İnş.Taah. Madencilik Nak. Hayvancılık Akaryakıt Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 03.02.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.02.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.02.2020 tarih ve 7978 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/299 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin kendi malı olarak istenilen 1 adet asfalt plenti:240 ton/saat kapasiteli ve 2 adet elektronik duyargalı finisher için kendi malı olduğunu gösterir belgeleri mevzuata uygun şekilde sunmadığı, belgeleri sunulan finişerin eletronik duyargalı olmadığı, sunulan belgelerin fotokopi olduğu, söz konusu belgelerin "Belgelerin sunuluş şekli" ne uygun olarak sunulmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale tarihi itibarıyla son üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir ticaret sicil gazetelerinin sunulmadığı,

3. Sunulan banka referans mektubunun standart forma uygun olmadığı, banka şubesi tarafından "aslı gibidir" yapıldığından banka referans mektubunun geçerli olmadığı,

4. Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosu ile iş hacmini gösteren belgelerdeki oranların hatalı olduğu ve istenilen oranları karşılamadığı,

5. İhale üzerinde bırakılan isteklinin idare tarafından verilen nakliye mesafelerini kullanmadığı, sunulan mesafe bilgilerinin mevzuata uygun şekilde tevsik edilmediği, idare tarafından verilen nakliye formüllerinin kullanılmadığı veya yanlış hesaplandığı,

6. Sunulan aşırı düşük açıklamaları içerisinde yer alan beton çelik için alınan fiyat teklifinde, nervürlü ¢ 8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C) ve beton çelik çubuğu nervürlü ¢14-32 mm (S420,B420B-C, B500B-C) fiyat tekliflerinin aynı Ek.06 satış tutarı tespit tutanağında yer aldığı, Ek.06 satış tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olmadığı, tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile aynı olmadığı, envanter tarihlerinin verilen dönemi yansıtmadığı,

7. Anılan isteklinin analizlerde miktar azaltması yaparak avantaj sağlandığı, ayrıca aritmetik hata yapıldığı,

8. Beton fiyat teklifi olarak sunulan belgenin tarih ve sayılarında hata olduğu, beton fiyat teklifinin dayanağı olan Ek.0.6 satış tutarı tespit tutanağının son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, söz konusu tutanağın mevzuata aykırı olduğu, tarih ve sayısının fiyat teklifi ile aynı olmadığı, envanter tarihlerinin verilen dönemi yansıtmadığı,

9. Alınan fiyat tekliflerinden sürtünmeli ankraj şeridinin fiyatının piyasa şartlarının çok altında olduğu, fiyat teklifinin dayanağı olan EK.06 satış tutarı tespit tutanağının son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile aynı olmadığı, envanter tarihlerinin verilen dönemi yansıtmadığı,

10. İsteklinin aşırı düşük teklif analizlerinde açıklama istenilmeyen iş kalemleri için diğer bir pozda % 3 dilimine girmesine rağmen herhangi bir bedel öngörmediği, teklifinin bu nedenle reddedilmesi gerektiği,

11. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasında makina amortismanı kullandığı ve kullanılan amortisman bedelinin ve makinenin edinim tarihinin yanlış alınarak hesaplamada avantaj sağlandığı,

12. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasında makine için fiyat teklifi aldığı, fiyat teklifi alınan firmanın herhangi bir satış yetkisinin olmadığı, ayrıca muhasebe kayıtlarında yurtiçi satışlar içerisinde yer almadığından teklifin reddedilmesi gerektiği,

13. Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında plent bedeli için döviz kurunun eksik alındığı,

14. Fiyat teklifi alınan amonyum nitrat, fuel-oil karışımı için nakliye dahil fiyat alınmadığı, ayrıca fiyat teklifi dayanağı olan Ek.06 satış tutarı tespit tutanağının son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, firmanın satış ruhsatı sona erdiğinden verilen fiyat teklifinin geçersiz olması gerektiği, tarih ve sayısının fiyat teklifi ile aynı olmadığı, envanter tarihlerinin verilen dönemi yansıtmadığı,

15. Firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında motorin kesafetini EPDK değerinden daha yüksek aldığı, bu hususun kabul edilmemesi gerektiği, EPDK'nın motorine ilişkin kesafet oranını 0,833 olarak belirlediği, isteklinin bu oranı kullanmadığı,

16. İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında değişiklikler yapıldığı, firmalarınca açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz örneklerinin istenilmesine rağmen kendilerine verilmediği, idarece aşırı düşük teklif dosyası içerisinde açıklama istenilmeyen girdi listesinin oluşturulmadığı, herhangi bir girdi bir iş kalemi içerisinde % 3 tutarın altında kalması nedeniyle açıklama istenilmeyen analiz girdisi iken başka bir kalemde açıklama istenen girdi olması durumunda, bu girdinin açıklama istenen analiz girdisi olarak belirlenmesi gerekirken, idarenin bu girdiyi açıklama istenilmeyen girdi olarak gösterdiği ve firmalara avantaj sağladığı,

17. KGM/17.002/K-H/T poz numaralı "Ocak taşı ile moloz taş duvarı yapılması, C30/37-Hazır beton harcı ile, derz dahil" iş kaleminin analizinde nakliye miktarının idare tarafından 1 olarak alındığı, ancak zayiat payı olarak % 20 eklenmesi gerektiği, paçal olan bu iş kalemine derz kısmının analize dahil edilmediği,

18. KGM/16.073/HR poz numaralı "Köprülerde ve Heyelanlı Bölgelerde ¢120 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (30/37 hazır beton harcı ile)” iş kalemi analizinde yer alan can ve mal güvenliğini sağlamak için alınacak ilave tedbirler ve çalışma güçlüğü karşılığı olan miktarın (tahmini olarak pozun % 15'ine tekabül etmekte) yer almadığı, bunun firmaya avantaj sağladığı,

19. İdare tarafından verilen analizlerde malzeme yoğunluklarının yanlış oran olarak belirtildiği, belirtilen nedenlerle idarenin bu hataları düzelterek yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin (Yeniköprü-Çukurca) Ayr.-Hakkari Devlet Yolu (Km: 0+000-3+250) Arası ve Hakkari- Cemko Köprüsü Eksik İşleri ve Çukurca Devlet Yolu Km: 45+000-55+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üstyapı (BSK) İşlerine ilişkin olduğu, ihalenin 29.11.2019 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, işin süresinin işyeri teslim tarihinden itibaren 750 takvim günü olduğu, ihaleye 19 isteklinin katıldığı,

İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde kararda belirtilen gerekçeler nedeniyle 3 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, birim fiyat teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu ilk oturumda belirlenen isteklilerin teklifleri esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin hesaplandığı, hesaplanan sınır değerin altında teklif veren Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve idarenin 26.12.2019 tarihli yazısı ile anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, anılan isteklinin 03.01.2020 tarihli yazısı ekinde açıklamalarını sunduğu, sunulan açıklamaların ihale komisyonunca değerlendirildiği ve uygun bulunduğu, 24.01.2020 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Demgün İnşaat Harfiyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Uday İnş. Taah. Madencilik Nak. Hayvancılık Akaryakıt Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, ilgili istekli tarafından sunulan “makine ekipman tespitine ait SMMM raporu”nda finişerlerin elektrikli duyargalı olduğu, ayrıca marka modellerinin belirtilmiş olduğu, makine ekipmanın ruhsatlarının da sunulduğu ifade edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır.

(2) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede, aday veya isteklinin kendi malı olması istenen ve teknik kriterlerine yönelik düzenleme yapılan, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(3) Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükümleri yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…

7.5.5. Kendi malı istenen makineler;

a)1 adet Asfalt Plenti: 240 ton/saat kapasiteli

b) 2 adet Elektronik duyargaçlı finisher

1-İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriterine yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. Adayın veya isteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

2-Geçici ithal ile getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın isteklinin kendi malı sayılır.

3-İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde kendi malı olması istenilen makine ve ekipman için Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş.ye ilişkin SMMM tarafından hazırlanıp onaylanan makine ekipman tespitine ait 08.11.2019 tarih ve 2019.11.08 sayılı raporun sunulduğu, rapor içeriğinde kapasite raporu ve ruhsat bilgilerine yer verildiği, raporda 260 ve 240 ton/saat kapasiteli, toz tutuculu asfalt plentine, 3 adet de elektronik duyargalı tabla ısıtmalı asfalt finişerine sahip olunduğunun görüldüğü, raporun ekinde asfalt plentine ilişkin Erzurum Ticaret ve Sanayi Odasından alınan kapasite raporunun ve ilan tarihinden sonra (27.11.2019) tarihinde noter tarafından onaylanan finişerlere ilişkin ruhsat örneklerinin sunulduğu belirlenmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendine ait olması istenilen makine ve ekipmana ilişkin belgelerinin uygun olduğu belirlendiğinden, söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

Sunulan belgelerin fotokopi olduğu, söz konusu belgelerin "Belgelerin sunuluş şekli" ne uygun olarak sunulmadığı iddiasına ilişkin olarak 28.02.2020 tarihli ve 3922 sayılı yazımız ile idareden isteklilere ait teklif dosyalarının aslının gönderilmesi talep edilmiştir. İstenilen teklif dosyalarının asılları 03.03.2020 tarih ve E.59220 sayılı yazı ekinde Kuruma gönderilmiştir. Gelen belgeler üzerinden Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan makine ve ekipmana ilişkin belgelerden makine ekipman tespitine ait SMMM raporunun ilgili meslek mensubu tarafından imzalanıp onaylanmış olduğu ve ıslak imzalı olarak sunulduğu, kapasite raporunun ve ruhsatların üzerinde notere ilişkin “iş bu suret aslına uygundur” kaşesinin bulunduğu ve 27.11.2019 tarihinde noter tarafından onaylandığı belirlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddia da yerinde bulunmamıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, söz konusu isteklinin 09/04/2019 tarihli ve 9805 sayılı,14/02/2019 tarihli ve 9767 sayılı, 02/01/2019 tarihli ve 9736 sayılı Ticaret Sicil Gazetelerini sunduğu ve bu gazetelerin isteklinin ihale tarihi itibarıyla son üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte olduğu ifade edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.” hükümleri bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mülga : RG: 25/1/2017-29959

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesi kapsamında, Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi’ne ait 05.01.2012 tarihli ve 7977 sayılı, 23.01.2014 tarihli ve 8492 sayılı, 03.01.2018 tarihli ve 1106 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinin sunulduğu, sunulan Ticaret Sicil Gazetelerinin ticaretsicil.gov.tr adresinden teyit edilmesi neticesinde söz konusu belgelerin tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir nitelikte olduğu belirlenmiştir.

Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. tarafından teklif dosyası kapsamında İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesi gereğince 22.02.2017 tarihli ve 9269 sayılı, 15.02.2018 tarihli ve 9517 sayılı, 02.01.2019 tarihli ve 9736 sayılı, 14.02.2019 tarihli ve 9767 sayılı, 09.04.2019 tarihli ve 9805 sayılı Ticaret Sicil Gazetelerinin sunulduğu, söz konusu Gazetelerde yönetim kurulu ve yetkili şahıs isimlerinin, ortaklık durumu bilgilerinin bulunduğu, ayrıca anılan şirkete ilişkin ortaklar pay defterinin ve 15.02.2017 tarihli Genel Kurul Toplantı Tutanağının sunulduğu görülmüştür.

28.02.2020 tarihli ve 3931 sayılı yazımız ile ilgili meslek mensubundan Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş.nin 29.11.2019 tarihi itibarıyla ortakları ve ortaklık oranlarını gösteren pay defterinin gönderilmesi talep edilmiştir. 05.03.2020 tarihli yazı ekinde gönderilen pay defterinde yer alan bilgilerin isteklinin teklif dosyasında yer alan bilgileri teyit ettiği, dolayısıyla anılan isteklinin teklif dosyası kapsamında isteklinin ihale tarihi itibarıyla son durumu gösterir nitelikte olduğu belirlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddia uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, anılan istekli tarafından sunulan banka referans mektubunun fotokopi olarak değil ıslak imzalı aslı şekliyle sunulduğu ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde isteklilerin ihalelerde belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini sunacakları, ayrıca istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. İsteklinin teklif ettiği bedelin % 10'undan az olmamak üzere bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisi ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösteren banka referans mektubu sunması zorunludur. Banka referans mektubunun ilk ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması zorunludur.

Yukarıdaki kriter, mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunulmak suretiyle de sağlanabilir.

İş ortaklığında, ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından ortaklık oranına bakılmaksızın bu yeterlik kriteri sağlanabilir. Konsorsiyumda ise bu belgelerin her bir ortak tarafından, kendi kısmı için belirlenen yeterlik kriterini sağlayacak şekilde sunulması gerekir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi adına Akbank Tatvan Şubesi tarafından düzenlenen 5.600.000,00 TL nakdi ve 9.000.000,00 TL gayri nakdi kredisi olduğunu gösteren ve standart forma uygun olan banka referans mektubunun sunulduğu, sunulan banka referans mektubunun üzerinde banka şubesi tarafından "aslı gibidir" kaşesinin basıldığı iddiasının yerinde olmadığı, zira teklif dosyasında ıslak imzalı olarak belgenin aslının sunulduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenle, söz konusu iddia yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4'üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosu ile iş hacmini gösteren belgelerin EKAP’tan teyidinin yapıldığı ve güncellenmesi sonucu herhangi bir yetersizliğin bulunmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında ortaklık oranı % 85 olarak pilot ortak sıfatında olan Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi’ne ait 2018, 2017 ve 2016 yılı ayrıntılı bilançolarını ve ilgili meslek mensubu tarafından bilanço oranlarını gösteren ve imzalanıp kaşelenmiş bilanço bilgileri tablosunun sunulduğu belirlenmiştir. Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi’nin son üç yıla ilişkin bilançolarından cari oranının 0,805024025, öz kaynak oranının 0,181779034, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,238497454 olduğu ve istenilen oranları sağladığı anlaşılmıştır.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi’nin teklif dosyası kapsamında 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 yıllarına ilişkin toplam cirosunu gösteren gelir tablolarını sunduğu, yıllık cironun güncellendiği ve 6 yılın ortalamasının 11.193.648,94 TL olduğu, söz konusu tutarın ihalede sağlanması gereken iş hacmine ilişkin tutarın (12.124.765,725 TL) ortaklık oranı ile çarpılması durumunda ulaşılan rakamın (10.306.50,00 TL) üzerinde olduğu,

Ortaklık oranı % 15 olarak özel ortak sıfatında olan Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş.nin ise, 2018 yılı bilançosunu, gelir tablosunu ve ilgili meslek mensubu tarafından düzenlenmiş bilanço bilgileri tablosunu sunduğu, sunulan bilançodan cari oranının 3,8649, öz kaynak oranının 0,8208, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,0371 olduğu ve istenilen oranları sağladığı anlaşılmıştır.

Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş.nin 2018 yılına ilişkin gelir tablosunda net satışlarının 93.364.754,20 TL olduğu ve ortaklık oranı dikkate alındığında sağlanması gereken tutarı (1.818.714,85 TL) sağladığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddia da uygun bulunmamıştır.

5. Başvuru sahibinin 5'inci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, söz konusu iş ortaklığı tarafından idarece verilen nakliye mesafelerinin kullanıldığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

....

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4’ üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgelerden idarenin 18.12.2019 tarih ve E.343719 sayılı yazısında toplam 49 iş kalemi içerisinde açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlenen 12 iş kaleminin analizleri gönderilerek, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’nci maddesine uygun şekilde aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının 18.12.2019 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen analiz formatlarında nakliye mesafelerinin belirtilmediği ve bazı bilgilerin eksik verildiği yönünde yazısı üzerine idarenin 26.12.2019 tarih ve E.352992 sayılı yazısı ekinde nakliye mesafeleri bilgilerinin gönderildiği tespit edilmiştir. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idarenin vermiş olduğu formülleri kullanarak açıklama yaptığı, söz konusu formüllerde idarenin 26.12.2019 tarihli yazısı ekinde belirttiği mesafelerin birebir kullanıldığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, bu iddia uygun bulunmamıştır.

6. Başvuru sahibinin 6'ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında fiyat teklifi alınan beton çelik çubuğu, nervürlü ¢8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C) ve beton çelik çubuğu nervürlü ¢14-32 mm (S420,B420B-C, B500B-C) için fiyat teklifinin ekinde EK.06 satış tutarı tespit tutanağının da eklendiğinden idarece tekrar istenilmesine gerek görülmediği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında beton çelik çubuğu, nervürlü ¢8-12 mm (S420, B420B-C, B500B-C) ve beton çelik çubuğu nervürlü ¢14-32 mm (S420,B420B-C, B500B-C) için Akman İnşaat’tan alınan 2 adet fiyat teklifini sunduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu, ilgili meslek mensubu tarafından imzalandığı ve kaşelendiği belirlenmiştir. Fiyat tekliflerinin ekinde fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının ayrı ayrı eklendiği, tutanakların sayı ve numarasının fiyat teklifine doğru olarak yazıldığı, fiyat tutarının tutanakta belirtilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığı ve 2019 yılı üçüncü geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddia da uygun bulunmamıştır.

7. Başvuru sahibinin 7'nci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, anılan isteklinin analizlerde miktar azaltması yapmadığı ve aritmetik kontrol sonucunda da herhangi bir hata yapmadığının belirlendiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklamaları bulunmaktadır.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunduğu analizlerin girdilerine ilişkin miktarların birebir idarenin gönderdiği şekilde doldurulduğu, miktarlarda herhangi bir azaltma yapılmadığı, ayrıca analizlerde herhangi bir hesap hatası yapılmadığı belirlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle, bu iddia da uygun bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin 8'inci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, beton fiyat teklifi sunulan belgenin tarih ve sayılarının kontrol edildiği ve herhangi bir hatanın tespit edilmediği, ayrıca fiyat teklifinin dayanağı olan Ek.06 satış tutarı tespit tutanağında son geçici vergi beyanname dönemi olarak “2019 yılı 3.vergi dönemi verilerine göre hazırlanmıştır” ibaresinin bulunduğu ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük açıklamaları kapsamında C 30/37 beton harcı için Uygarsoy Hazır Beton Nak. Haf. Pet. İnş. İth. İhr. Ltd. Şti.den alınan 31.12.2019 tarihli fiyat teklifini sunduğu, fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu tespit edilmiştir. Fiyat teklifinin ekinde 31.12.2019 tarihli ve 2019-1 sayılı satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tarih ve sayının fiyat teklifinde belirtilen tutanak olduğu, tutanağın 2019 yılı üçüncü vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu, fiyat teklifinde belirtilen birim fiyatın satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddia da uygun bulunmamıştır.

9. Başvuru sahibinin 9'uncu iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, alınan fiyat tekliflerinden sürtünmeli ankraj şeridinin fiyatının piyasa şartlarının çok altında olmadığı, fiyat teklifinin dayanağı olan EK.06 satış tutarı tespit tutanağının son geçici vergi beyanname dönemi olarak 2019 yılı üçüncü vergi dönemi belirtildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük açıklamaları kapsamında sürtünmeli ankraj şeridi temini için Duvpan İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 27.12.2019 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından kaşelendiği ve imzalandığı, fiyat teklifinin üzerinde mevzuat uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda bulunması gereken ifadenin bulunduğu tespit edilmiştir. Fiyat teklifinin ekinde 27.12.2019 tarihli ve 2019-24 sayılı satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tarih ve sayının fiyat teklifinde belirtilen tutanak olduğu, tutanağın 2019 yılı üçüncü vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu, fiyat teklifinde belirtilen birim fiyatın satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı tespit edilmiştir.

Sürtünmeli ankraj şeridi teminine yönelik yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan yöntemlerine ve usulüne uygun olduğu belirlendiğinden, bu iddia da yerinde bulunmamıştır.

10. Başvuru sahibinin 10'uncu iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilmeyen analiz girdileri için bir bedel belirtildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde, ihale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği, tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirleneceği, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyeceği, ancak aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği açıklanmıştır.

İdarenin 18.12.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde toplam 49 iş kalemi içerisinde açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlenen 12 iş kaleminin analizleri gönderilerek, analiz girdileri içerisinde açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin her analiz bazında ayrı ayrı gösterildiği belirlenmiştir.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarında, idarece gönderilen analiz formatlarına uygun şekilde analizlerin sunulduğu, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için de bir bedel öngörüldüğü, her iş kaleminin kendi içinde değerlendirildiği, bir iş kaleminde açıklama istenmeyen ancak diğer bir iş kaleminde açıklama istenen girdi olarak belirtilen girdilerin açıklandığı belirlendiğinden, bu iddia da yerinde bulunmamıştır.

11. Başvuru sahibinin 11, 12 ve 13’üncü iddialarına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, 11,12 ve 13’üncü iddialara ilişkin olarak söz konusu girdiler için isteklinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait rayiçlerin kullandığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesinde analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak açıklama sunmalarına gerek bulunmadığı açıklanmıştır.

İdarenin açıklama isteme yazısı ekinde gönderdiği analiz formatlarında, birçok iş makinasının açıklama istenmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, açıklama istenen makine girdileri için ise, Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının amortisman bedeli üzerinden ya da piyasadan fiyat teklifi almak suretiyle açıklama yapmadığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiçlerin ve Karayolları Genel Müdürlüğü’ne ait 2019 yılı rayiçlerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Bu durumda, isteklinin aşırı düşük açıklaması kapsamında bu girdiler için ayrıca bir belgelendirme yapması gerekmemektedir.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddia da uygun bulunmamıştır.

14. Başvuru sahibinin 14’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, amonyum nitrat, fuel-oil karışımı için nakliye dahil olarak fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin dayanağı olan EK.06 satış tutarı tespit tutanağında son geçici vergi beyanname döneminin 2019 yılı üçüncü vergi dönemi olarak belirtildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarında amonyum nitrat, fuel-oil karışımı için Çetinler Av. Mlz. Kim. Mad. İnş. Taah.Tic.ve San. Ltd. Şti.den alınan 31.12.2019 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin ilgili meslek mensubu tarafından onaylandığı ve kaşelendiği, fiyat teklifinin üzerinde satışlar üzerinden açıklama yapılması durumunda mevzuat uyarınca bulunması gereken ifadenin bulunduğu ayrıca fiyat teklifinin üzerinde “Teklif birim fiyata, malzemenin araca yüklenmesi, işbaşına nakledilmesi, iş başında boşaltılması/indirilmesi, istifi ve ayrıca ilgili şartname, doküman, proje ve tariflerinde yer alan her türlü gider ve maliyet dahildir.” ifadesine yer verildiği belirlenmiştir.

Fiyat teklifinin ekinde ilgili meslek mensubu tarafından düzenlenen satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu, satış tutarı tespit tutanağının 2019 yılı üçüncü vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu, tarih ve sayının fiyat teklifinde belirtilen tutanak olduğu, fiyat teklifinde belirtilen birim fiyatın satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı tespit edilmiştir.

Fiyat teklifini düzenleyen firmanın satış ruhsatı sona erdiğinden verilen fiyat teklifinin geçersiz olması gerektiği iddiasının ise Kurumun görev ve yetki alanı içerisinde yer almadığı, ayrıca bu iddiaya ilişkin olarak somut bir delilde sunulmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddiada uygun bulunmamıştır.

15. Başvuru sahibinin 15’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının kullanıldığı, motorin ve benzine yönelik öngörülen tutarı TL/lt cinsinden hesaplandığı ve EPDK’nın ilgili düzenlemeleri dikkate alınarak teklif verildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi- Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarında motorin girdisi için EPDK’nın web sayfası üzerinden “illere göre akaryakıt bayi fiyat raporu” verilerine göre Hakkari ilinde ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan (19.11.2019) KDV dahil 5,92 TL/lt fiyatının esas alındığı, söz konusu rakamın KDV hariç tutarının 5,0169 TL/lt (=5,92/1,18) olduğu, motorinin lt/kg yoğunluğunun 0,845 alınarak 5,0169/0,845 =5,9372 TL/kg rakamına ulaşıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesinde yer alan bu tutarın % 90’ının altında tutar kullanılamayacağı açıklaması çerçevesinde, analizlerde 5,3435 TL/kg (5,9372 x 0,90=5,3435) fiyatının kullanıldığı belirlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle, bu konudaki iddia da uygun bulunmamıştır.

16. Başvuru sahibinin 16’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İdareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısı ekinde yer alan değerlendirme tutanağında, 16, 17,18 ve 19’uncu iddialara ilişkin idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması öncesinde veya sonrasında analiz içeriğinde herhangi bir değişiklik yapılmadığı, ilk açıklama isteme yazısında sehven nakliye mesafeleri belirtilmediğinden, söz konusu firmanın 23.12.2019 tarihli ve 327603 sayılı dilekçesine istinaden nakliye mesafelerinin belirtildiği yazının 26.12.2019 tarihinde istekliye EKAP üzerinden tebliğ edildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesinde sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak isteneceği, bu çerçevede istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verileceği belirtilmiştir. Mevzuatta idarenin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının talep edilmesi durumunda idarece verileceği yönünde bir hüküm veya açıklama bulunmamaktadır.

İdarenin ilk açıklama isteme yazısında sehven nakliye mesafeleri belirtilmediği, Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi-Nesce İnşaat Enerji ve Ticaret A.Ş. İş Ortaklığının 23.12.2019 tarihli ve 327603 sayılı dilekçesine istinaden nakliye mesafelerinin belirtildiği yazının 26.12.2019 tarihinde istekliye EKAP üzerinden tebliğ edildiği tespit edilmiştir, dolayısıyla idarenin aşırı düşük açıklama isteme yazısında istekliye avantaj sağlayacak şekilde değişiklik yaptığı yönündeki iddia uygun bulunmamıştır.

İdarece aşırı düşük teklif dosyası içerisinde açıklama istenilmeyen girdi listesinin oluşturulmadığı, herhangi bir girdi bir iş kalemi içerisinde % 3 tutarın altında kalması nedeniyle açıklama istenilmeyen analiz girdisi iken başka bir kalemde açıklama istenen girdi olması durumunda, bu girdinin açıklama istenen analiz girdisi olarak belirlenmesi gerekirken, idarenin bu girdiyi açıklama istenilmeyen girdi olarak gösterdiği iddiasının da yerinde olmadığı, zira idarenin aşırı düşük teklif açıklaması istenilen 12 iş kalemi için ayrı ayrı analiz formatını ve girdilerini oluşturduğu, her analizin kendi içerisinde açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği ve bu durumunun Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, söz konusu iddia da uygun bulunmamıştır.

17. Başvuru sahibinin 17,18 ve 19’uncu iddialarına ilişkin olarak:

Başvuru dilekçesinde KGM/17.002/K-H/T poz numaralı "Ocak taşı ile moloz taş duvarı yapılması, C30/37-Hazır beton harcı ile, derz dahil" iş kaleminin analizinde nakliye miktarının idare tarafından 1 olarak alındığı, ancak zayiat payı olarak % 20 eklenmesi gerektiği, paçal olan bu iş kalemine derz kısmının analize dahil edilmediği,

KGM/16.073/HR poz numaralı "Köprülerde ve Heyelanlı Bölgelerde ¢120 cm çapında her boyda yerinde dökme kazık yapılması (30/37 hazır beton harcı ile) iş kalemi analizinde yer alan can ve mal güvenliğini sağlamak için alınacak ilave tedbirler ve çalışma güçlüğü karşılığı olan miktarın (tahmini olarak pozun % 15'ine tekabül etmekte) yer almadığı, bunun firmaya avantaj sağladığı,

İdare tarafından verilen analizlerde malzeme yoğunluklarının yanlış oran olarak belirtildiği, belirtilen nedenlerle idarenin bu hataları düzelterek yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapması gerektiği iddia edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikayet ve itirazen şikayet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikayet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikayet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikayet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.

Bu usulün amacı ise başvuru sahibinin iddialarının öncelikle idarenin değerlendirmesinden geçerek, uygun görülen hususlarda gerekli düzeltmenin idare tarafından yapılması, uyuşmazlığın devam ettiği konularda ise idarenin cevabıyla birlikte uyuşmazlığın Kurumun önüne getirilmesidir. Anılan usulün doğal bir gereği ise şikayet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikayet başvurusuna konu edilmemesidir. Çünkü idarenin değerlendirmesine sunulmayan, cevap veya açıklaması alınmayan bir hususun itirazen şikayet başvurusuna dahil edilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda açıklanan iki aşamalı başvuru sistematiğine uygun düşmemektedir.

Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü ile,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklamasında da şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikayet başvurusuna konu edilemeyeceği açıkça ifade edilmektedir.

Netice itibarıyla yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikayet başvurusunda yer verilmeyen hususların itirazen şikayet başvurusuna konu edilemeyeceği (şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç) anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer vermiş olduğu 17,18 ve 19’uncu iddialarına Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadan önce idareye şikâyet başvurusunda yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve açıklamaları gereğince itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmeyen hususlar dikkate alınmayacağından, söz konusu iddiaların İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm gereği şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine aykırı olarak idareye şikâyet dilekçesinde yer verilmeyen hususların 14.02.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesine konu edildiği görülmekte olup, idarenin iradesini ortaya koymadığı bir hususta idarenin yerine geçerek değerlendirme yapılamayacağı açık olduğundan, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.