KİK Kararı: 2020/UY.II-412 (26 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/008
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 26.02.2020
Karar No : 2020/UY.II-412
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/81549 İhale Kayıt Numaralı “(Bursa - Karacabey) Ayrım -Orhaneli-Harmancık Yolu Km: 26+572-83+563 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı (Sathi Kaplama) İşleri ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Bursa - Karacabey) Ayrım-Orhaneli-Harmancık Yolu Km: 26+572- 83+563 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı (Sathi Kaplama) İşleri ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin 06.01.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.01.2020 tarih ve 2556 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.01.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/116 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “04.710/R07” ve “04.710/R08” girdilerine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağının 4’üncü maddesinde yer alan tablodaki “fiyat teklifi kapsamındaki her bir mamul, mal veya hizmete ilişkin ayrı tablo kullanılacaktır” açıklama uyarınca her bir girdi için ayrı bir tablo düzenlendiği ve her bir girdinin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının ayrı ayrı hesaplandığı, bu itibarla söz konusu girdilere ilişkin olarak sunulan tutanağın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine ve anılan Tebliğ’in ekinde yer verilen EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağına uygun olduğu, dolayısıyla söz konusu girdilere ilişkin olarak ayrı ayrı EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağı düzenlenmediği gerekçesiyle tekliflerinin reddedilmesinin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40 - % 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir.

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5.Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır…

Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından “(Bursa - Karacabey) Ayrım - Orhaneli - Harmancık Yolu Km: 26+572 - 83+563 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı (Sathi Kaplama) İşleri ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı Yapım İşi”nin açık ihale usulü ile gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede 153 adet ihale dokümanı indirildiği, 28.03.2019 tarihinde yapılan ihaleye 77 isteklinin katıldığı, Asel İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin, teklifi kapsamında geçici teminat mektubu, banka referans mektubu, iş deneyim belgesi ve birim fiyat teklif cetvelinin sunulmadığı, teklif mektubunda imza ve kaşesinin olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Ege Altyapı A.Ş.- Özsal İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Yolkar İnş. Nak. Tur. San. Tic. A.Ş.-Evsa Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının tekliflerinin, asgari ciro tutarını karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, İntekar Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin, banka referans mektubunda yer alan tutarın teklif ettiği tutarın %10’undan az olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Konuklu İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin teklifinin, birim fiyat teklif cetvelinin imzasız olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Tnd Yapı İnş. ve Tic. A.Ş-Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin, ihale dokümanını EKAP’tan indirmediği ya da idareden satın almadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca teklif mektubu ve geçici teminat mektubu geçerli kabul edilen 77 istekli üzerinden yapılan değerlendirme neticesinde teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan 30 istekliye 28.08.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenecek analiz girdileri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatının da gönderildiği görülmüştür.

İhale komisyonu başkan ve üyeleri tarafından imzalanmış 29.08.2019 tarihli tutanak ile teklifi aşırı düşük sınır değerinin altında kalan Erdem Altyapı İnş. Ltd. Şti.-Tanmak Yol Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına aşırı düşük teklif açıklama yazısının gönderilmediği tespitinin yapıldığı, yine söz konusu tutanakta aşırı düşük teklife esas sınır değerinin 124.759.892,41 TL olarak yanlış hesaplandığı tespiti üzerine yeniden yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin ise 124.697.741,83 TL olarak belirlendiği, idarece sınır değerin hesaplanmasına yönelik yapılan hata sonucunda aşırı düşük teklif açıklaması istenen Arhat Enerji A.Ş. (Daşçı Enerji A.Ş.)- Re-Ha İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Onko İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının tekliflerinin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olduğu gerekçesiyle 28.08.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazılarının geçersiz olduğunun belirtildiği, ayrıca teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan ve 28.08.2019 tarihinde aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı gönderilmeyen Erdem Altyapı İnş. Ltd. Şti.-Tanmak Yol Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına 29.08.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenecek analiz girdileri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatının da gönderildiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 24’üncü maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan 4 istekliye ve teklifleri aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olan Ilgar Taş Yapı A.Ş. ve Dörtyol İnş. Taah. Turz. Tic. ve San. A.Ş.ye 19.09.2019 tarihli “teklif mektubu süre uzatımı talep yazı”larının EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazılara istinaden anılan istekliler tarafından teklif geçerlilik süresini uzattıklarına ilişkin yazıların idareye gönderildiği,

İdarece Arhat Enerji A.Ş. (Daşçı Enerji A.Ş.)-Re-Ha İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Onko İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına 18.12.2019 tarihli “teklif mektubu ve geçici teminat mektubu süre uzatım talep yazı”larının EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazılara istinaden Arhat Enerji A.Ş. (Daşçı Enerji A.Ş.)- Re-Ha İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 20.12.2019 tarihli yazı ile teklif geçerlilik süresini uzatım talebini reddettiği, yine Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Onko İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının da 24.12.2019 tarihli yazı ile teklif geçerlilik süresini uzatım talebini reddettiği, idare tarafından teklif geçerlilik süresi uzatım talebini reddeden anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Snh İnş. A.Ş.-Mavi Alt. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesindeki açıklama uyarınca meslek mensubundan istenildiği, bu çerçevede fiyat teklifi alınan C30/37, 04.253, 04.254 ve 04.103 poz numaralı analiz girdilerine dayanak teşkil eden söz konusu tutanakların meslek mensubu tarafından süresi içerisinde idareye gönderilmediği, ayrıca “04.710/R07” ve “04.710/R08” poz numaralı analiz girdilerine ilişkin olarak sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının her iş kalemi için ayrı ayrı ek form tutanağı düzenlemediği gerekçesiyle,

Nesma Yapı Mak. İnş. A.Ş. ve başvuru sahibi istekli Orak Alt. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “04.710/R07” ve “04.710/R08” poz numaralı analiz girdilerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının her bir girdi için ayrı ayrı ek form tutanağı düzenlenmediği gerekçesiyle,

Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş.-Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “04.253”, “04.254”, “04.710/R07” ve “04.710/R08” poz numaralı analiz girdilerine ilişkin sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının her bir girdi için ayrı ayrı ek form tutanağı düzenlenmediği gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Bunun üzerine fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak yapılan değerlendirme neticesinde ihalenin Ilgar Taş Yapı A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Dörtyol İnş. Taah. Turz. Tic. ve San. A.Ş.nin belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli Orak Alt. San. ve Tic. A.Ş.nin iddiası kapsamında yapılan incelemede;

Orak Alt. San. ve Tic. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 04.710/R07 “3,00 mm-4,99 mm kalınlıkta, sıcak haddelenmiş, asitlenmiş rulodan saç (S235 JR) (TS EN 10025) (her ebatta)” ve 04.710/R08 “5,00 mm-7,99 mm kalınlıkta sıcak haddelenmiş, asitlenmiş rulodan saç (S235 JR) (TS EN 10025) (her ebatta)” poz numaralı analiz girdilerine ilişkin olarak meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmış 02.09.2019 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde her bir girdi için ayrı ayrı satır açıldığı ve kg üzerinden birim fiyat teklif edildiği, fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağın idarece istenilmemiş olduğu, ancak istekli tarafından 02.09.2019 tarihli ve 01 sayılı EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının da sunulduğu, bahse konu tutanakta ayrı ayrı tablo altında her birine ayrı satırda yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifine konu girdilere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağının 4’üncü maddesi dipnotunda belirtilen “teklifi kapsamındaki her bir mamul, mal veya hizmete ilişkin ayrı tablo kullanılacaktır.” açıklama uyarınca bahse konu tutanakta ayrı ayrı tablo altında her bir girdiye ayrı satırda yer verildiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Nesma Yapı Mak. İnş. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 04.710/R07 “3,00 mm-4,99 mm kalınlıkta, sıcak haddelenmiş, asitlenmiş rulodan saç (S235 JR) (TS EN 10025) (her ebatta)” ve 04.710/R08 “5,00 mm-7,99 mm kalınlıkta sıcak haddelenmiş, asitlenmiş rulodan saç (S235 JR) (TS EN 10025) (her ebatta)” poz numaralı analiz girdilerine ilişkin olarak meslek mensubu tarafından kaşelenip imzalanmış 02.09.2019 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde her bir girdi için ayrı ayrı satır açıldığı ve kg üzerinden birim fiyat teklif edildiği, fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağın idarece istenilmemiş olduğu, ancak istekli tarafından 02.09.2019 tarihli ve 02 sayılı EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının da sunulduğu, bahse konu tutanakta ayrı ayrı tablo altında her birine ayrı satırda yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, anılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifine konu girdilere ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağının 4’üncü maddesi dipnotunda belirtilen “teklifi kapsamındaki her bir mamul, mal veya hizmete ilişkin ayrı tablo kullanılacaktır.” açıklama uyarınca bahse konu tutanakta ayrı ayrı tablo altında her bir girdiye ayrı satırda yer verildiği anlaşılmış olup sunulan açıklamanın bu yönüyle uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Orak Alt. San. ve Tic. A.Ş. ve Nesma Yapı Mak. İnş. A.Ş.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.