KİK Kararı: 2020/UY.II-411 (26 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/008
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 26.02.2020
Karar No : 2020/UY.II-411
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Arhat Enerji A.Ş. - Re-Ha İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/81549 İhale Kayıt Numaralı “(Bursa - Karacabey) Ayrım -Orhaneli-Harmancık Yolu Km: 26+572 - 83+563 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı (Sathi Kaplama) İşleri ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.03.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Bursa - Karacabey) Ayrım-Orhaneli-Harmancık Yolu Km:26+572 - 83+563 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı (Sathi Kaplama) İşleri ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Arhat Enerji A.Ş. - Re-Ha İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 02.01.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.01.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2020 tarih ve 2335 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/107 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin, aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olduğu gerekçesiyle 28.08.2019 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sonrasında ise idarece tekliflerinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olmadığının anlaşılmasına ve aşırı düşük teklif açıklama talebine cevap vermedikleri bilinmesine rağmen tekliflerinin geçerli olduğunun kendilerine bildirilmeyerek teklif geçerlilik süre uzatım talebinin kabul edilmediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 180 (yüz seksen) takvim günüdür. Bu süreden daha kısa süreli teklif mektupları değerlendirmeye alınmayacaktır.

24.2.İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı iade edilir.

24.3.Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatı kabul ettiği yeni geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirilir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından “(Bursa - Karacabey) Ayrım - Orhaneli - Harmancık Yolu Km: 26+572 - 83+563 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü İşleri, Üstyapı (Sathi Kaplama) İşleri ve Çeşitli İşler İkmal İnşaatı Yapım İşi”nin açık ihale usulü ile gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede 153 adet ihale dokümanı indirildiği, 28.03.2019 tarihinde yapılan ihaleye 77 isteklinin katıldığı, Asel İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin, teklifi kapsamında geçici teminat mektubu, banka referans mektubu, iş deneyim belgesi ve birim fiyat teklif cetvelinin bulunmadığı, teklif mektubunun imzası ve kaşesinin olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Ege Altyapı A.Ş.- Özsal İnş. Taah. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Yolkar İnş. Nak. Tur. San. Tic. A.Ş.-Evsa Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının tekliflerinin, asgari ciro tutarını karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, İntekar Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin, banka referans mektubunda yer alan tutarın teklif ettiği tutarın %10’undan az olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Konuklu İnş. Taah. Tic. A.Ş.nin teklifinin, birim fiyat teklif cetvelinin imzasız olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Tnd Yapı İnş. ve Tic. A.Ş-Akçadağ İnş. Tic. ve Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin, ihale dokümanını EKAP’tan indirmediği ya da idareden satın almadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca yapılan değerlendirme neticesinde; teklif mektubu ve geçici teminat mektubu geçerli kabul edilen 77 istekli üzerinden aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan başvuru sahibi istekli dahil 30 istekliye 28.08.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenecek analiz girdileri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatının da gönderildiği görülmüştür.

İhale komisyonu başkan ve üyeleri tarafından imzalanmış 29.08.2019 tarihli tutanak ile teklifi aşırı düşük sınır değerinin altında kalan Erdem Altyapı İnş. Ltd. Şti.-Tanmak Yol Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına aşırı düşük teklif açıklama yazısının gönderilmediği tespitinin yapıldığı, yine söz konusu tarihte yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin 124.759.892,41 TL olarak yanlış hesaplandığı tespiti üzerine yeniden yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük teklif sınır değerinin 124.697.741,83 TL olarak belirlendiği, idarece sınır değerin hesaplanmasına yönelik yapılan hata sonucunda aşırı düşük teklif açıklaması istenen başvuru sahibi istekli Arhat Enerji A.Ş. (Daşçı Enerji A.Ş.)- Re-Ha İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Onko İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının tekliflerinin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olduğu gerekçesiyle söz konusu aşırı düşük teklif açıklama talep yazılarının geçersiz olduğunun belirtildiği, ayrıca sınır değerin altında bulunan Erdem Altyapı İnş. Ltd. Şti.-Tanmak Yol Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına 29.08.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenecek analiz girdileri listesi, açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi ve örnek analiz formatının da gönderildiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 24’üncü maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunan 4 istekliye ve aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olan Ilgar Taş Yapı A.Ş. ve Dörtyol İnş. Taah. Turz. Tic. ve San. A.Ş.ye 19.09.2019 tarihli “teklif mektubu süre uzatımı” başlıklı yazıların EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazılara istinaden anılan istekliler tarafından teklif geçerlilik süresini uzattıklarına ilişkin yazıların idareye gönderildiği,

Yine idarece başvuru sahibi istekli Arhat Enerji A.Ş. (Daşçı Enerji A.Ş.)- ReHa İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Onko İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına 18.12.2019 tarihli “teklif mektubu ve geçici teminat mektubu süre uzatımı” yazıların EKAP üzerinden gönderildiği, söz konusu yazılara istinaden başvuru sahibi istekli tarafından 20.12.2019 tarihli yazı ile teklif geçerlilik süresini uzatım talebini reddettiği, yine Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Onko İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının da 24.12.2019 tarihli yazı ile teklif geçerlilik süresini uzatım talebini reddettiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklif geçerlilik süresi uzatım talebini reddeden anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Snh İnş. A.Ş.-Mavi Alt. A.Ş. İş Ortaklığı, Nesma Yapı Mak. İnş. A.Ş., Orak Alt. San. ve Tic. A.Ş. ve Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş.-Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği, ihalenin Ilgar Taş Yapı A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Dörtyol İnş. Taah. Turz. Tic. ve San. A.Ş.nin belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin iddiası kapsamında yapılan incelemede;

İdare tarafından başvuru sahibi istekli dahil 30 istekliye 28.08.2019 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının gönderildiği, ancak idarece 29.08.2019 tarihli tutanak ile aşırı düşük teklife esas sınır değer tespitinde hata yapıldığının fark edildiği, bu çerçevede yeniden hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değer neticesinde başvuru sahibi istekli Arhat Enerji A.Ş. (Daşçı Enerji A.Ş.)-ReHa İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına 28.08.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının yanlışlıkla gönderildiğinin anlaşıldığı ve bahse konu istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısının geçersiz olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

Ancak idarece anılan istekliye teklifinin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olduğuna ilişkin bir bildirimde bulunulmadığı, bahse konu istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama yazısına ilişkin olarak süresi içerisinde herhangi bir açıklamada da bulunulmadığı, ilerleyen süreçte idarece başvuru sahibi istekliye teklif geçerlilik süre uzatım talebi yapıldığı ve isteklinin bu talebi reddettiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan tespitler neticesinde, idare tarafından aşırı düşük teklife esas sınır değerin hatalı hesaplanması üzerine fiili durumda sınır değerin üzerinde teklif sunmuş başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sonrasında idarece aşırı düşük teklif sınır değerinin yeniden hesaplanması neticesinde anılan istekliye teklifinin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olduğu ve açıklama sunmasına gerek bulunmadığına yönelik herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, bu doğrultuda anılan isteklinin kendisine gönderilen aşırı düşük teklif açıklama yazısını dikkate alarak süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı için teklifinin reddedileceği ve ihalede herhangi bir menfaatinin kalmadığı için teklif geçerlilik süre uzatım talebini reddettiği ve bu hususa ilişkin olarak başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde “…ancak teklifimizin aşırı düşük teklif olmadığı, kesinleşen kararına kadar tarafımıza bildirilmediğinden, doğal olarak aşırı düşük teklif olmamamız nedeniyle teklifimizin geçerli olmadığı ve dolayısıyla geçerli olmayan bir teklifin süresinin uzatılmayacağı düşüncesiyle idarenin bu talebi kabul edilmemiştir…” ifadelerine yer verildiği anlaşılmış olup, idarece anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olduğuna ilişkin olarak bilgilendirme yapılmaması hususunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca güvenirlik, eşit muamele ve saydamlık ilkelerinin başvuru sahibi istekli yönünden zedelendiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu, bu itibarla anılan istekliden yeniden teklif geçerlilik süre uzatım talebinde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İdare tarafından aşırı düşük teklife esas sınır değerin hatalı hesaplanması üzerine sınır değerin üzerinde teklif sunan Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Onko İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sonrasında idarenin anılan istekliye teklifinin aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde olduğu ve açıklama sunmasına gerek bulunmadığına yönelik herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, bu doğrultuda anılan isteklinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığından teklifinin reddedileceği ve ihalede herhangi bir menfaatinin kalmadığı için teklif geçerlilik süre uzatım talebini reddettiği anlaşılmış olup, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca güvenirlik, eşit muamele ve saydamlık ilkelerinin anılan istekli yönünden de zedelendiği anlaşılmış olup bu itibarla anılan istekliden yeniden teklif geçerlilik süre uzatım talebinde bulunulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Arhat Enerji A.Ş. (Daşçı Enerji A.Ş.)- Re-Ha İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Metrostav Ankara İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.-Onko İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına yeniden teklif geçerlilik süre uzatım talebinde bulunulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.