KİK Kararı: 2020/UY.II-403 (26 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/008
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 26.02.2020
Karar No : 2020/UY.II-403 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İntes Grup İnşaat ve Tic. A.Ş. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/508497 İhale Kayıt Numaralı “Şanlıurfa ve Suruç Ovaları Tahliye Kanalı Açılması ve Sanat Yapıları 1. Kısım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı tarafından 19.11.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Şanlıurfa ve Suruç Ovaları Tahliye Kanalı Açılması ve Sanat Yapıları 1. Kısım” ihalesine ilişkin olarak İntes Grup İnşaat ve Tic. A.Ş. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 23.01.2020 tarih ve 4158 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.01.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/169 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Diğer istekliler tarafından yapılan şikâyet başvuruları üzerine idare tarafından verilen kararlar ile bu kararların uygulanması amacıyla alınan ikinci ihale komisyonu kararının hukuka aykırılık teşkil ettiği, kendileri tarafından yapılan şikâyet başvurusu üzerine ihale üzerinde bırakılan Ark Su İnş. Proj. Müh. San. ve Tic. A.Ş.- Baytimur İnş. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olarak belirtilen husus dışında anılan isteklinin teklifinin belirtilen nedenlerle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği;

a) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıyla ilgili olarak mükelleflerin (fiyat teklifini veren firmanın) imza sirkülerlerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 31’inci maddesinde belirtilen belgelendirme usulüne uygun olması gerektiği, ayrıca idare tarafından isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talebine ilişkin yazıda bu zorunluluğun isteklilere açık bir şekilde bildirildiği, bu durumda isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen mükelleflerin (fiyat teklifini veren firmanın) imza sirkülerlerinin asıl veya noter onaylı suret ya da ihaleden önce idarece aslı görülmüştür şerhi düşülen suret şeklinde sunulması gerekirken söz konusu imza sirkülerlerini bu kurala aykırı biçimde sunan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği, şikâyet başvurusuna idarece verilen cevapta SMMM ya da YMM tarafından yapılan tasdik işlemlerinin uygun görüldüğü belirtilmekte ise de meslek mensuplarının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aslı gibidir şeklinde tasdike edebilecekleri tek belgenin kendilerine ait faaliyet belgesi olduğu ve bu sebeple tutanağı düzenleyen firmanın yetkilisinin imza sirkülerine yönelik iddianın bu gerekçeyle reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu,

b) Makine ve ekipman girdilerini üçüncü kişilerden fiyat teklifi alarak ya da kendi malı ile açıklayan isteklilerin, bu açıklamalarının geçerli kabul edilebilmesi için makine ve ekipmanın idarece verilen analizinde belirtilen teknik özelliklerine (beygir gücü vb.) birebir uygun olması gerektiği, anılan isteklinin fiyat teklifi ile ya da kendi malı olarak açıkladığı makine ve ekipmanların analizde istenen teknik özellikleri birebir karşılamadığı, piyasada satışı yapılan hiçbir markanın tam olarak 210 hp (=156,60 kw) gücünde paletli ekskavatör üretmemesi nedeniyle 10.120.005 poz numaralı “Ekskavatör (paletli) (210 hp)” girdisi için alınan fiyat tekliflerinde belirtilen ya da kendi malı olarak gösterilen hiçbir paletli ekskavatörün tam olarak 210 hp (=156,60 kw) gücünde olmasının mümkün olmadığı, aynı durumun diğer makine girdileri için de söz konusu olduğu, fiyat teklifi veren firmanın meslek mensubundan veya kendi malı araçla açıklama yapılmışsa isteklinin meslek mensubundan satış tutarı tespit tutanağı ile yevmiye defteri kayıtları, fatura ve ruhsatlarının istenerek makinelerin özellikle beygir güçlerinin tam olarak analizde yazan rakamla birebir aynı olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği, anılan isteklinin açıklamasında kullandığı makinelerin beygir güçleri başta olmak üzere teknik özelikleri analizde belirtilen özelliklerden farklı olduğundan aşırı düşük teklif açıklamasının analizlere uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

c) Analizlerde yer alan iş makinelerinin ve araçların birim fiyatlarının, bu makine ve araçların isteklinin kendi malı olduğu gerekçesiyle amortisman giderine ilişkin maliyetin düşürülmesi suretiyle hesaplandığı halde söz konusu iş makineleri ve araçlarının isteklinin kendi malı olduğunu göstermek üzere ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu sunulmadığı, amortisman süresini tevsik eden yasal belgelere açıklama kapsamında yer verilmediği, amortisman süresi sona ermemiş olan makine ve araçlar için amortisman hesaplanmadığı, makine ve araçların resmi rayiçlerinde güç ve kapasite değerleri ile teknik özelliklerine yer verilmesi nedeniyle, fiyat teklifi alınarak ya da kendi malı makine ve araçlarla yapılan açıklamalarda söz konusu güç, teknik özellik ve kapasite değerlerinin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği halde bu belgelendirmenin yapılmadığı, bu kapsamda Ark Su İnş. Proj. Müh. San. ve Tic. A.Ş.- Baytimur İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Ark Su İnş. Proj. Müh. San. ve Tic. A.Ş.ye ait Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi kayıtlarına göre söz konusu şirketin kuruluşuna ilişkin Ticaret Sicili Gazetesi nüshasının 31.05.2012 tarihli olduğu, bu durumda şirketin kuruluş tarihinden önce tüzel kişilik kazanması ve bu tarihten önce sahip olunan makinalarla açıklama yapılmasının da hukuka aykırı olduğu,

2. İsteklinin iş deneyim belgesi kullanılan ortağına yönetim yetkisi verilmesi halinde, bu yetkinin verildiğini gösteren Ticaret Sicili Gazetesi veya diğer tevsik edici belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerektiği halde Serfen İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Eskikale İnşaat Nak. Pet. Mad. Turz. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından söz konusu belgelerin sunulmadığı dolayısıyla anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İdarece, makine girdilerini fiyat teklifi ile açıklayan Serfen İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Eskikale İnşaat Nak. Pet. Mad. ve Turz. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığına fiyat teklifi veren şirketlerin belgelerini düzenleyen ve onaylayan meslek mensuplarından bu fiyat tekliflerine dayanak bilgi ve belgeler istendiği, bu çerçevede meslek mensuplarınca idareye gönderilen bilgi ve belgeler arasında Kadir Pet. Ürn. İnş. Taş. Hafr. Mad San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belgelerini düzenleyen ve onaylayan SMMM Yılmaz Kurt’un göndermesi gereken fiyat teklifine konu iş makinesinin kapasite ve teknik özeliklerine ilişkin belgelerin bulunmadığı ve/veya istenen kapasite ve özellikleri taşımadığı anlaşıldığından, anılan iş ortaklığının bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ayrıca SMMM Yılmaz Kurt’un gönderdiği satış tutarı tespit tutanağının 09.01.2020 tarihli olduğu, halbuki aynı makineye ilişkin fiyat teklifinde tutanağın tarihinin 11.12.2019 olduğunun belirtildiği, bu durumda tutanak bulunmadığı halde fiyat teklifinin mevzuata aykırı şekilde düzenlendiği ve tutanağın idarece istenmesi halinde sonradan oluşturulması ile ilgili olarak yetkili mercilere bildirimde bulunulması gerektiği,

3. Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş.- İzgül Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ait teklifin değerlendirmeye alınmasının hukuka aykırı olduğu,

Anılan isteklinin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusunda, kendi malı olan araçlarla açıklama yapılması halinde Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre SMMM raporunun sunulması yeterli iken bu raporda atıf yapılan demirbaş listesinin de sunulduğu, fakat ihale komisyonu kararında da belirtildiği üzere SMMM tespit raporunda kazıcı yükleyici için demirbaş listesinin işaret edilen 2000-0004 satırında paletli yükleyicinin yer aldığı, analizlerde istenen makineye uygun makinenin ise 2000-0014 No’lu satırda yer aldığı, SMMM raporu ile işaret edilen listenin satır numarasının sehven hatalı yazıldığının sunulan belgelerden anlaşıldığı, demirbaş listesinin 2000-0014 satırında yer alan makinenin kazıcı-yükleyici olduğu ve ihale komisyonu kararında rayiçler üzerinden değerlendirme yapılarak çelişkili olduğu belirtilen durumun sehven yapılan bir hatadan kaynaklandığı ifadelerine yer verildiği, bu durumda isteklinin SMMM tespit raporunda hata yapıldığını kabul ettiği, bu hatayı düzeltmek için şikâyet dilekçesinin ekinde yeniden SMMM tespit raporunun sunulduğu, ancak mevzuat gereğince, aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata uygun şekilde sunulması gereken bir belgenin, ihaleden sonra şikâyet dilekçesi ekinde düzeltilerek yeniden sunulması suretiyle söz konusu aykırılığın geriye dönük olarak giderilmesinin mümkün olmadığı, demirbaş tespit raporunda demirbaş listesinin 2000-0004 sırasında olduğu belirtilen kazıcı-yükleyici aracın analizde istenen özellikte olmadığı,

Anılan isteklinin şikâyet başvurusunda, demirbaş listesinin SMMM tespit raporu ile birlikte sunulduğu, bu listede SMMM onayının bulunmamasının asli bir kusur olmadığı, zaten SMMM raporunun dayanağı olduğu için rapordaki tasdikle birlikte değerlendirilmesi gerektiği, kaldı ki bu durumun bir eksiklik olarak değerlendirilmesi halinde anılan Yönetmelik hükmü gereğince ek açıklama ve bilgi istenilmeden reddedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı ifadelerine yer verildiği, bu durumda isteklinin SMMM raporunun dayanağı olarak sunduğu ve aşırı düşük teklif açıklamasında tevsik edici belge olarak kullandığı demirbaş listesinin SMMM tarafından onaylanmamış olması şeklindeki aykırılığın, söz konusu belgenin ihaleden sonra şikâyet dilekçesi ekinde SMMM tarafından onaylanarak yeniden sunulması suretiyle geriye dönük olarak giderilmesinin mümkün olmadığı,

Anılan isteklinin şikâyet başvurusunda, SMMM raporunda analizdeki anma adıyla demirbaş listesinin ilişkilendirildiği, aksi halde analiz girdisinde veya ÇŞB rayiçlerinde asgari veya yaklaşık güç değeri belirtilen iş makinelerinin piyasada aynı anma adıyla satılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle tespit raporunda yer alan üç iş makinesinin de analiz girdisinde belirtilen adıyla zikredilerek demirbaş listesi ile eşleştirildiği, bu durumun bir eksiklik olarak değerlendirilmesi halinde anılan Yönetmelik hükmü gereğince ek açıklama ve bilgi istenilmeden reddedilmesinde hukuki isabet bulunmadığı, tereddütlerin ve bilgi eksikliklerinin giderilmesini teminen demirbaş listesinin SMMM onaylı nüshası ile tereddüde neden olan veya eksiklik olarak belirtilen araçların teknik değerlerine ilişkin belgelerin ekte sunulduğu ifadelerine yer verilerek, SMMM raporunda araçların kapasite değerlerine ilişkin olarak yapılan tespitlerin, demirbaş listesindeki bilgilerle uyuşmadığı halde değiştirilerek kullanıldığının kabul edildiği, ayrıca demirbaş listesi rapora dayanak olarak sunulduğu halde yukarıda belirtildiği üzere belgede SMMM onayı bulunmadığından, söz konusu aykırılıkların ihaleden sonra şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgelerle geriye dönük olarak giderilmesinin mümkün olmadığı,

4. Şikâyet başvuruları üzerine idarece verilen kararlarda iki farklı isteklinin şikâyet dilekçesinde temsilci ve vekil bilgilerine yer vermediğinin görüldüğü ancak teklifi idarece değerlendirmeye alınan Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve diğer istekliler tarafından idareye sunulan şikayet dilekçelerinde de aynı aykırılığın bulunduğu, söz konusu dilekçelerde 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik uyarınca başvuru sahibinin temsilcisi veya vekilinin adı, soyadı ve adres bilgilerinin yer almaması nedeniyle şikayet başvuruları usule aykırı olduğundan, anılan isteklilerin şikayetlerinin şekil yönünden reddedilmesi gerekirken bu başvurular üzerine esasa girilmesinin hukuka aykırı olduğu, dolayısıyla açıklanan iddia ve değerlendirmeler çerçevesinde düzeltici işlem belirlenmesine yönelik karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

5. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir…” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: ŞANLIURFA VE SURUÇ OVALARI TAHLİYE KANALI AÇILMASI VE SANAT YAPILARI 1.KISIM

b) Yatırım proje no'su/kodu:1999A010070

c) Miktarı (fiziki) ve türü: Suruç Ovası'nda yer alan toplam 207 053,81 m uzunluğundaki tahliye kanallarının açılması, üzerindeki sanat yapıları ile işletme ve bakım yollarının yapım işi ve 2. toplulaştırmanın yapılmasıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Şanlıurfa

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

27.12.2019 tarihli ilk alınan ihale komisyonu kararından anlaşıldığı üzere, ilk oturumda S.Stroyservis Limited Company - Parsgrup Otomotiv İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı İle Semanur Ltd. Şti. - EEÇ İnş. Mim. Müh. Gıda Teks. Oto San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın geçici teminat mektubu ile sunulmayacak belgeler listesi sunmadıkları gerekçesiyle; Teskon Proses Değerli Madenler Finansal Danışmanlık Ticaret Limited Şirketi, Medsan Enerji İnş. ve Tur. A.Ş. - Tekyol Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Simtay İnşaat A.Ş. tarafından sunulan kefalet senetlerinin yetkili olmayan şirket tarafından düzenlendiği ilk oturumda anlaşılmasa da daha sonra tespit edilmesi sebebiyle anılan isteklilerinin tekliflerinin sınır değer hesabına dahil edilmedikleri görülmüştür.

İdarece yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin 169.679.792,58 TL olarak tespit edildiği ve 17 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması için verilen süre sonunda Adakale Madencilik İnşaat A.Ş.-Stroysnabcontract LLC İş Ortaklığı, Mehmet Güneş İnşaat Yatırım San. ve Tic. A.Ş., Beryar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Neta İnşaat Beton Madencilik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Gökalp Proje Müşavirlik A.Ş., Eser İnşaat ve Tic. A.Ş. - Pırlanta Taahhüt İnşaat San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Ziver İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Pazarlama San. ve Tic. A.Ş., Brj İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Hidrokar İnşaat ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Enkaya İnşaat Nakliye Tur. Pet. Ürn. Sa. ve Tic. Ltd. Şti. ve Kıbrıs İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji San. ve Tic. A.Ş.- Erdem Altyapı Proje İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından herhangi bir yazılı açıklama sunulmadığı ve dolayısıyla anılan isteklilerinin (9 istekli) tekliflerinin reddedildiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerden Ark Su İnşaat Proje Mühendislik San. ve Tic. A.Ş. - Baytimur İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı ve İntes Grup İnşaat ve Tic. A.Ş. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan diğer isteklilerin açıklamalarının mevzuata uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği,

Aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinden sonra ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenebilmesi amacıyla yapılan fiyat dışı unsur puanlaması sonucunda ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Ark Su İnşaat Proje Mühendislik San. ve Tic. A.Ş. - Baytimur İnşaat A.Ş. İş Ortaklığının üzerinde bırakılmasına ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak İntes Grup İnşaat ve Tic. A.Ş. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

16.01.2020 tarihli ikinci ihale komisyonu kararına göre, idareye yapılan şikâyet başvuruları üzere idare tarafından yeniden yapılan değerlendirme sonucunda verilen düzeltici işlem kararına göre;

Al-Ka İnşaat Nak. Taah. Tic. A.Ş.ye ait teklifin değerlendirmeye alınmasına,

Ark Su İnşaat Prj. Müh. San. ve Tic. A.Ş. - Baytimur İnşaat A.Ş. İş Ortaklığına ait teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına,

Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmesine karar verildiği ve yapılan puanlama sonucunda ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakılmasına, İntes Grup İnşaat ve Tic. A.Ş. - Özbek İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine karar verildiği görülmüştür.

16.01.2020 tarihli ihale komisyonu kararıyla Ark Su İnşaat Proje Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Baytimur İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığının Ticaret Sicili Gazetesinde şirket yönetimindeki görevlilerin tamamının gösterilmemesi gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve Kamu İhale Kurulu tarafından 26.02.2020 tarih ve 2020/UY.II-402 sayılı karar ile de bahse konu gerekçenin yerinde bulunduğu dikkate alındığında, gelinen aşamada usul ekonomisi gereğince Ark Su İnşaat Proje Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-Baytimur İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığına yönelik iddia konusu hususlara ilişkin inceleme yapılmasına gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde (1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir ...” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının ihale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Serfen İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Eskikale İnşaat Nak. Pet. Mad. Turz. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığına yönelik olduğu, diğer bir ifadeyle başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması reddedilmiş olan bir istekliye yönelik başvuruda bulunulduğu görülmüştür.

Serfen İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Eskikale İnşaat Nak. Pet. Mad. Turz. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilme gerekçelerine yönelik Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunmadığı da dikkate alındığında, söz konusu iddialar bakımından başvuru sahibinin herhangi bir hak veya menfaat kaybı ya da zarara uğraması durumunun ortaya çıkma ihtimalinin bulunmadığı ve başvuru sahibinin bahse konu iddialarının gelinen aşama itibariyle ehliyet yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce Belgelerdeki Eksik Bilgilerin Tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.

16.6.2. İdarelerce bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin olarak verilen süre içinde aday veya isteklilerce sunulan belgelerin, başvuru veya ihale tarihinden sonraki bir tarihte düzenlenmesi halinde, bu belgeler, aday veya isteklinin başvuru veya ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılım şartlarını sağladığını tevsik etmesi halinde kabul edilecektir.

16.6.3. Bilgi eksikliklerinin tamamlatılmasına ilişkin belgelerin yazılı olarak istenilmesi ve aday ve isteklilerce bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir. İdarece belirlenen sürede eksik bilgileri tamamlamayan aday ve isteklilerin başvuruları veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve isteklilerin geçici teminatları gelir kaydedilir.

16.6.4. İlgili mevzuatına göre ihaleye katılma şartı olarak istenmesi gereken belge veya bilgilerin idarece istenmediği ve bu durumun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında tespit edildiği hallerde, idarelerce bu tür belge veya bilgiler başvuruların ya da tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aday veya isteklilerden talep edilemeyecek ve tamamlatılamayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

27.12.2019 tarihli 1’nci ihale komisyonu kararına göre, Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından ilk etapta;

Anılan isteklinin SOTK-01 ve SOTK-05 iş kalemlerinin maliyet girdileri arasında yer alan “Ekskavatör (Paletli) (260 hp) (2,5m3 )”, “Ekskavatör (Paletli) (210 hp) (2,5m3)” ve “Kazıcı Yükleyici (100 hp) (2,5m3)” iş makinalarının amortisman, yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj, demontaj girdilerine ilişkin maliyet hesabının 2019 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayici üzerinden yapıldığı, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına konu araçların kendi malı olması ve amortisman sürelerinin tamamlanması gerekçesiyle amortisman karşılığı maliyet hariç kalan diğer katsayılar üzerinden hesaplama yaparak analizde kullandığı, ancak 09.12.2019 tarihli demirbaş tespit raporunun 260.04 sırasında bulunan iş makinasının 26.12.2013 tarihli fatura ile demirbaş defteri kaydının yapıldığı, bu aracın amortisman ömrünü tamamlaması gereken tarihin 26.12.2019 olduğu, dolayısıyla bahse konu iş makinasının 6 yıllık amortisman süresini tamamlamadığı gerekçesiyle 6 yıllık amortismanın tamamının düşürülerek maliyetin hesaplanmasının mümkün olmadığı ve amortisman karşılığının “0” olarak hesaplanmasının uygun olmadığı,

Maliyet girdileri arasında yer alan “Kazıcı Yükleyici (100 hp) (2,5m3)” iş makinasının, anılan istekli tarafından sunulan ve SMMM tarafından düzenlenen demirbaş tespit raporunda 2000-0004 sırasında “1988 MODEL CATERPILLAR PALETLİ YÜKLEYİCİ” olarak gösterildiği, söz konusu paletli yükleyicinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2019 yılı birim fiyat tarifinde 19.120.1032 poz numarası ile tanımlandığı ve gücünün 56 hp olduğu ancak idare tarafından istekliye gönderilen analiz formatında bu maliyet girdisinin hem kazıcı hem yükleyici fonksiyonuna sahip olması gerektiği, dolayısıyla anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan iş makinasının sadece yükleyici fonksiyonunu haiz olduğu,

SMMM Aydın Coşkun tarafından hazırlanan 09.12.2019 tarihli DBR-05 sayılı demirbaş tespit raporunda amortisman hesaplanması için gerekli bilgilerin yer almadığı ve bu bilgilerin de demirbaş listesinde bulunduğu, ancak demirbaş tespit raporunun dayanağı olan demirbaş listesinde SMMM onayının bulunmadığı,

Maliyet girdileri arasında yer alan “Ekskavatör (Paletli) (210 hp) (2,5m3)” iş makinasını aşırı düşük teklif açılaması kapsamında tevsik etmek üzere demirbaş defterinde “KOMATSU PC 300 EKSKAVATÖR 1991 MODEL” olarak belirtilen aracın sunulduğu ancak sunulan belgelerden söz konusu makinanın idare tarafından istenen beygir gücünü karşılayıp karşılamadığının anlaşılamadığı gerekçeleriyle mevzuata uygun bulunmadığı görülmüştür.

Bunun üzerine, Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 06.01.2020 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulduğu ve şikayet dilekçesinin ekinde aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe olarak gösterilen hususları düzeltmeye yönelik olarak, sehven aşırı düşük teklif açıklamasında sunulmadığı belirtilen eksik bilgi ve belgeleri tamamladığı, meslek mensubu onayı olmayan demirbaş listesinin SMMM tarafından onaylı halinin sunulduğu, ihale konusu işte kullanılacak araçların teknik özellik ve kapasitelerini tevsik etmek üzere katalogların sunulduğu görülmüştür.

İdarenin 15.01.2020 tarihli cevabi yazısında “…Başvuru sahibinin iddia ettiği üzere analizlerde istenen kazıcı-yükleyici sınıfında sahip olduğu 2 adet iş makinesinin olduğu ekte sunulan demirbaş listesinde yer aldığı İdaremizce tespit edilmiş olup, bu defa sunulan şikayet başvurusu ekinde başvuru sahibinin iddia ettiği üzere SMMM’nin tespit raporunda yaptığı kaydırma sonucu düzeltilmiş ve başvuru sahibinin envanterindeki doğru makineyi gösteren maliyet tespit raporunun mevzuata uygun olarak sunulduğu İdaremizce tespit edilmiştir.

Mevzuata göre sınır değere göre aşırı düşük teklif olarak tespit edilen isteklilerden aşırı düşük olarak nitelendirilmiş bu tekliflerini İdareye ispat etmeleri gayesinden yola çıkarak isteklinin sahip oldukları değerlere göre bu işe nasıl yapacaklarını ispat ettiği bu açıklamalarda, İdaremiz başvuru sahibinin iş makinesi fiyatını açıklamak için gerekli olan kendi malının açıklaması sırasında SMMM tarafından yapılan satır kaydırılması sonucu olması gereken yerine bir başka makineyi işaret etmesini, ekteki demirbaş listesinden de gerçekte olması gereken iş makinesinin de envanterde olmasından dolayı bu defa şikâyet başvurusu ekinde doğru iş makinesini gösteren tespit tutanağına itibar edilmesine karar vermiştir. Bu durumda başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğuna karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunduğu SMMM Tespit Tutanağı mevzuatta öngörülen usule uygun olarak tasdik edilmiş olmakla beraber demirbaş listesinde SMMM onayının olmadığından dolayı açıklamalarının reddedildiği İhale Kararında yer almıştı. Bu defa şikayet başvurusu ekinde verilen demirbaş listesinin ise SMMM tarafından tasdik edildiği göz önünde bulundurulduğunda iş makinesinin envanterde olduğunu ispatlayan tespit raporunun temel dayanağı olan demirbaş listesinin de tasdikli olması durumunun açıklamayı uygun hale getirdiğine ve başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğuna karar verilmiştir.

İdaremizce aşırı düşük teklif açıklama yazısı ekinde gönderilen analizler, teknik özellikleri belirtilen iş makinalarının SMMM tespit raporu ve ekinde bu defa tasdikli sunulan demirbaş listesi ve yine bu defa sunulan ilgili iş makinalarına ait teknik spesifikasonları içeren broşürler birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin bu işi yapabilecek teknik özelliklere sahip iş makinelerine sahip olduğu tespit edilmiş ve başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olduğuna karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği ve anılan iş ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak ihalenin bahse konu iş ortaklığının uhdesinde bırakıldığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, yukarıda yer verildiği üzere 13.12.2019 tarihli aşırı düşük teklif talep yazısında, teklif tutarı sınır değer tutarının altında olan isteklilerin açıklamalarını en geç 17.12.2019 tarihi mesai bitimine kadar idareye teslim etmeleri gerekmektedir. İdarece verilen süre geçtikten sonra isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde bilgi ve belge sunmaları mümkün değildir.

Dolayısıyla bahse konu iş ortaklığının 17.12.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında hiç sunmadıkları veya usulüne uygun sunmadıkları bilgi ve belgeleri, 06.01.2020 tarihli şikâyet dilekçesinin ekinde sunmak suretiyle bilgi ve belge tamamlamalarının mevzuata uygun olmadığı, aksi yorumun ihale sürecinin saydamlığı ve güvenilirliğini engelleyeceği ve ihalelerin temel ilkelere uygun şekilde yürütülmesini imkânsız hale getireceği, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğu ve usulüne uygunluğu hususuna yönelik sorumluluğun isteklilerde olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, idarenin mevzuata aykırı şekilde tamamlatılan bilgi ve belgelere itibar etmek suretiyle, anılan isteklinin eksik bilgi ve belgeleri nedeniyle mevzuata uygun görmediği aşırı düşük teklif açıklamasını, ikinci komisyon kararıyla mevzuata uygun bulması yönündeki işleminin mevzuata aykırı olduğu ve Kayaoğlu İnş. San ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “...Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik başvurular hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1)Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…)faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü yer almaktadır.

Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 06.01.2020 tarihli idareye sunulan şikâyet dilekçesi incelendiğinde; dilekçe ve dilekçe ekinde yer alan belgelerde başvuru sahibinin adı ve adres bilgilerinin bulunduğu şirket kaşesinin yer aldığı, söz konusu kaşe altındaki imzanın, bahse konu iş ortaklığının teklif mektubunda yer alan imza ile uyumlu olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin iddiasında “…iki farklı isteklinin şikâyet dilekçesinde…, diğer istekliler tarafından idareye sunulan şikayet dilekçelerinde…” ifadelerinin yer aldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasında istekli ismi belirtilmediği, bu durumda iddia konusu hususların hangi istekli bazında inceleneceğinin açık olmadığı ve mevzuata aykırı bulunma sebeplerinin delilleriyle birlikte somut bir biçimde izah edilmemesinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendine ve “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varıldığından söz konusu iddiaya ilişkin olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden Kayaoğlu İnş. San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

KISMEN FARKLI GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği 1, 2 ve 4’üncü iddiası kapsamında alınan karara katılmakla birlikte 3’üncü iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi lığı tarafından 19.11.2019 tarihinde yapılan “Şanlıurfa ve Suruç Ovaları Tahliye Kanalı Açılması ve Sanat Yapıları 1. Kısım” yapım işi ihalesi olup, ihalede 97 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 44 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi dahil 6 isteklinin belgeleri uygun olmadığı gerekçesiyle, 8 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmadığı gerekçesiyle, 6 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Kayaoğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-İzgül Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan İntes Grup İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi - Özbek İnşaat Taah. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, aşırı düşük sınır değerin nasıl tespit edileceği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılıp yapılmayacağı, yapılması öngörülmüşse açıklamanın nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

Anılan maddelerde yer alan düzenlemelere uygun şekilde İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması isteneceği düzenlenmiştir.

Diğer yandan kararda da yer verildiği üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce Belgelerdeki Eksik Bilgilerin Tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde ihale komisyonunun tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere teklif fiyatında değişiklik yapılmamak veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmemek şartıyla net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebileceği, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak istenebileceği düzenlenmiştir.

Kurulca, ihale üzerinde bırakılan Kayaoğlu İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi-İzgül Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının 17.12.2019 tarihli aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında hiç sunmadıkları veya usulüne uygun sunmadıkları bilgi ve belgeleri, 06.01.2020 tarihli şikâyet dilekçesinin ekinde sunmak suretiyle bilgi ve belge tamamlamalarının mevzuata uygun olmadığı, aksi yorumun ihale sürecinin saydamlığı ve güvenilirliğini engelleyeceği ve ihalelerin temel ilkelere uygun şekilde yürütülmesini imkânsız hale getireceği, aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan bilgi ve belgelerin doğruluğu ve usulüne uygunluğu hususuna yönelik sorumluluğun isteklilerde olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, idarenin mevzuata aykırı şekilde tamamlatılan bilgi ve belgelere itibar etmek suretiyle, anılan isteklinin eksik bilgi ve belgeleri nedeniyle mevzuata uygun görmediği aşırı düşük teklif açıklamasını, ikinci komisyon kararıyla mevzuata uygun bulması yönündeki işleminin mevzuata aykırı olduğuna karar verilmiştir.

27.12.2019 tarihli ilk alınan ihale komisyonu kararı ile Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması, maliyet girdileri arasında yer alan “Kazıcı Yükleyici (100 hp) (2,5m3)” iş makinasının, anılan istekli tarafından sunulan ve SMMM tarafından düzenlenen demirbaş tespit raporunda 2000-0004 sırasında “1988 MODEL CATERPILLAR PALETLİ YÜKLEYİCİ” olarak gösterildiği, söz konusu paletli yükleyicinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2019 yılı birim fiyat tarifinde 19.120.1032 poz numarası ile tanımlandığı ve gücünün 56 hp olduğu ancak idare tarafından istekliye gönderilen analiz formatında bu maliyet girdisinin hem kazıcı hem yükleyici fonksiyonuna sahip olması gerektiği, dolayısıyla anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan iş makinasının sadece yükleyici fonksiyonunu haiz olduğu, SMMM Aydın Coşkun tarafından hazırlanan 09.12.2019 tarihli DBR-05 sayılı demirbaş tespit raporunda amortisman hesaplanması için gerekli bilgilerin yer almadığı ve bu bilgilerin de demirbaş listesinde bulunduğu, ancak demirbaş tespit raporunun dayanağı olan demirbaş listesinde SMMM onayının bulunmadığı, maliyet girdileri arasında yer alan “Ekskavatör (Paletli) (210 hp) (2,5m3)” iş makinasını aşırı düşük teklif açılaması kapsamında tevsik etmek üzere demirbaş defterinde “KOMATSU PC 300 EKSKAVATÖR 1991 MODEL” olarak belirtilen aracın sunulduğu ancak sunulan belgelerden söz konusu makinanın idare tarafından istenen beygir gücünü karşılayıp karşılamadığının anlaşılamadığı gerekçeleriyle de mevzuata uygun bulunmamıştır.

İdarenin 15.01.2020 tarihli cevabi yazısından, Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin analizlerde istenen kazıcı-yükleyici sınıfında sahip olduğu 2 adet iş makinesinin demirbaş listesinde yer aldığı, anılan isteklinin iş makinesi fiyatını açıklamak için gerekli olan kendi malının açıklaması sırasında SMMM tarafından yapılan satır kaydırılması sonucu olması gereken yerine bir başka makineyi işaret ettiği, SMMM’nin tespit raporunda yaptığı kaydırma sonucu düzeltilmiş ve başvuru sahibinin envanterindeki doğru makineyi gösteren maliyet tespit raporunun mevzuata uygun olarak bilgi eksikliği kapsamında tamamlandığı, Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analiz girdileri içerisinde açıklanması istenilen “Kazıcı Yükleyici (100 hp) (2,5m3)” ve “Ekskavatör (Paletli) (210 hp) (2,5m3)” iş makinelerinin maliyet hesabına ilişkin düzenlenen tespit raporunun üçüncü kişi niteliğine haiz SMMM tarafından düzenlendiği, üçüncü kişiler tarafından düzenlenmiş olan belgelerdeki bilgi eksikliklerinden isteklilerin doğrudan sorumlu tutulamayacağı, söz konusu eksikliğin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce Belgelerdeki Eksik Bilgilerin Tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesi kapsamında ihale komisyonunca anılan isteklinin idareye şikayet başvurusu kapsamında dilekçe ekinde sunulan belgeler doğrultusunda giderilmesinin, sunulmayan bir belgenin tamamlatılması veya geçersiz bir teklifin geçerli hale getirilmesi anlamına gelmeyeceği, bu nedenle Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin 1, 2 ve 4’üncü iddiası kapsamında alınan karara katılmakla birlikte 3’üncü iddiası kapsamında yapılan inceleme sonucunda, yukarıda yapılan tespitler, açıklamalar ve değerlendirmeler doğrultusunda Kayaoğlu İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - İzgül Mühendislik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı yönündeki düşüncemle Kurulun ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki “düzeltici işlem belirlenmesi” kararına katılıyorum.