KİK Kararı: 2020/UY.II-395 (26 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/008
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 26.02.2020
Karar No : 2020/UY.II-395
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bandırma Doğan Yapı Malzemeleri İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Baver Peyzaj İnşaat Malz. İnş. Taah. Temz. Turzm. Yemek Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/583510 İhale Kayıt Numaralı “Darıca Sağlık Kompleksi Hizmet Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 23.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Darıca Sağlık Kompleksi Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Bandırma Doğan Yapı Malzemeleri İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Baver Peyzaj İnşaat Malz. İnş. Taah. Temz. Turzm. Yemek Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 29.01.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.01.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.02.2020 tarih ve 6501 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.02.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/253 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda esas inceleme raporu düzenlenmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına rağmen idarenin sunulan açıklamaları kabul ettiği, ancak ilgilinin teklif fiyatının piyasa şartlarıyla uyumlu olmadığı, sunulan açıklamanın ekonomiklik, avantajlı koşul veya özgünlük çerçevesinden açıklanamayacağı, bu nedenle idare tarafından tesis edilen işlemde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki konular tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği; Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı yönde düzenlemeler Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 45.1’inci ve devamındaki maddelerinde, Kanun’un Kamu İhale Kurumuna verdiği yetki çerçevesinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve bu teklif bedellerinin açıklanmasına ilişkin somut düzenlemeler yapılmıştır. Anılan düzenlemeler gereğince yapım yönteminin ekonomik olması konusunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gerektiği; seçilen teknik çözümlerin, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü konusunda bir açıklamada bulunulması durumunda belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının açıklanması gerektiği belirtilmiştir. Anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesinde ise ihale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece 38.1’nci maddeye göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının yüzde 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının yüzde 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyeceği; ayrıca aynı Tebliğ’in 45.1.4’üncü maddesinde de anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki analizinde yer alması istenilen analiz girdi ve miktarlarının Tebliğ ekinde yer alan örnek analiz formatına göre isteklilere verilmesi gerektiği düzenlenmiştir.

Aktarılan mevzuattan hareketle, 4734 sayılı Kanun kapsamında yürütülen ihalelerde, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, isteklinin, ihale konusu yapım işine ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması, seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması ve teklif edilen yapım işinin özgünlüğü gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi biri çerçevesinde açıklama sunacağı, bu konudaki ispat külfetinin isteklide olduğu, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki usullerin esas alınacağı, anılan Tebliğ’in yapım işlerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılacak önemli bileşenler hakkında düzenlemeler içerdiği ve sorgulamanın da bu düzenlemeler dikkate alınarak yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, idari hizmet binası yapım işi olup, 23/12/2019 tarihinde yapılan ihaleye otuz istekli katılmış, bu isteklilerden on ikisinin teklifi geçerli olarak tespit edilmiş, Kamu İhale Genel Tebliği gereği tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif bedeli sunan üç istekliden 75 farklı iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiş, bu isteklilerden ikisi açıklama sunmamış, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede Çakıroğlu İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti.- Salihi İnş. Müh. Pet. Gıda Teks. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan açıklamaların kamu ihale mevzuatında yer alan kurallara uygun olduğu değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük olmasına rağmen idarenin sunulan açıklamaları kabul ettiği, ancak ilgilinin teklif fiyatının piyasa şartlarıyla uyumlu olmadığı, sunulan açıklamanın ekonomiklik, avantajlı koşul veya özgünlük çerçevesinden açıklanamayacağı, bu nedenle idare tarafından tesis edilen işlemde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddiasıyla itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesi çerçevesinde idare tarafından tesis edilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemleri incelendiğinde, ihalede üç istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenecek sıralı iş kalemleri listesi yer almasına rağmen, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesi gereği istekliye verilmesi gereken açıklama istenilmeyecek sıralı analiz girdileri tablosunun bulunmadığı, ayrıca açıklama istenen iş kalemleri arasında özel pozlar bulunmasına rağmen bu pozlara ilişkin ihale dokümanı veya sorgulama yazısı kapsamında miktar ve girdilerin gösterildiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesinde düzenlenen analiz formatının verilmediği görülmüştür. İhalede iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı da dikkate alındığında aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif sorgulaması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.