KİK Kararı: 2020/UY.II-2126

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/057
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 23.12.2020
Karar No : 2020/UY.II-2126 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ceren İnş. Mad. Nak. San. Tic. ve Ltd. Şti. - Cedsa İnş. Tur. Enerji Tar. ve Hay. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muğla Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/379142 İhale Kayıt Numaralı Muğla Köyceğiz 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 100 Öğrencili Pansiyon Binası ve Spor Salonu Yapım İşi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 25.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muğla Köyceğiz 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 100 Öğrencili Pansiyon Binası ve Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ceren İnş. Mad. Nak. San. Tic. ve Ltd. Şti. - Cedsa İnş. Tur. Enerji Tar. ve Hayv. Paz. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 13.11.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.11.2020 tarih ve 53407 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1861 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye vermiş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece; “Pasif Yangın Geciktirici Boya Yapılması malzeme fiyat teklifi incelendiğinde teklif alınan firmanın fiyat teklifinin serbest muhasebeci G**** G**** tarafından imzalanıp kaşelendiği anlaşılmıştır. Serbest Muhasebeci olduğu kendisine ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle imzaladığı faaliyet belgesinde de unvanının serbest muhasebeci olduğu, bu durumun Kamu ihale genel tebliğinin 45.1.10. uncu maddesine aykırılık teşkil ettiği” gerekçesiyle reddedildiği, uyuşmazlık konusu pasif yangın geciktirici boya yapılması iş kalemine ait fiyat teklifini ve EK-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağını imzalayan serbest meslek mensubu G**** G****’nin esasen SMMM (serbest muhasebeci mali müşavir) olduğu ancak daha önceki eski unvanı olan SM (serbest muhasebeci) mührünü sehven kullanmış olduğunun ihale komisyonu kararı sonrası fark edildiği, itirazen şikayet dilekçesi ekinde sunulan Antalya SMMM Odası’nın 11.11.2020 tarihli ve 644 sayılı yazısında da G**** G****’nin 22.01.2007 tarihinde Serbest Muhasebeci olarak faaliyetine başladığı, 22.05.2015 tarihinden itibaren de SMMM (serbest muhasebeci mali müşavir) unvanı almak suretiyle mesleki faaliyetini sürdürdüğünün belirtildiği, anılan belgenin dikkate alınmamasının mevzuata ve hakkaniyete aykırı olduğu, Kamu İhale Kanunu’nun 37.2’nci maddesi kapsamında esası etkilemeyen bilgi eksikliğinin tamamlatılması gerekirken idarece aksi yönde karar verildiği ve ihalenin yüksek teklifte bulunan istekli üzerine bırakıldığı, bu durumun kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil ettiği, anılan serbest meslek mensubunun serbest muhasebeci olmadığı, serbest muhasebeci mali müşavir olduğu dikkate alınarak tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması,

İhaleye yönelik olarak hazırlanan İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:Muğla Köyceğiz 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 100 Öğrencili Pansiyon Binası Ve Spor Salonu Yapım İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:Okul Binası:MEB.2014.16-İHL, Pansiyon binası:MEB.2014-100P, Spor Salonu:MEB.2004.63, Kontrol Kulübesi:MEB.2000.43

c) Miktarı ve türü:

1 Adet 16 Derslikli Okul Binası

1 Adet Spor Salonu

1 Adet 100 Kişilik Pansiyon

1 Adet 16 Derslikli Okul binası 1 Adet Spor Salonu 1 Adet 100 Kişilik Pansiyon

ç) Yapılacağı yer:Muğla İli Köyceğiz İlçesi

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu ihalenin Muğla Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ve anahtar teslimli götürü bedel teklif türü ile “16 Derslikli İmam Hatip Lisesi, 100 Öğrencili Pansiyon Binası ve Spor Salonu Yapım İşi” için gerçekleştirildiği, anılan ihaleye yönelik 04.11.2020 tarihinde alınan ihale komisyonu kararına göre doküman indirenlerin sayısının 91, teklif verenlerin sayısının 42, geçerli teklif sayısının 23, yaklaşık maliyetin 30.327.553,25 TL, sınır değerin 20.586.273,40 TL olduğu, aşırı düşük teklif sayısının ise 9 olduğu, başvuru sahibinin teklifinin de aşırı düşük teklifler arasında bulunduğu, bu nedenle 25.09.2020 tarihinde idarece kendilerine tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama yazısına istinaden 02.10.2020 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, idarece incelenen açıklamalarda; pasif yangın geciktirici boya yapılması malzemesi için ilgili firmadan alınan fiyat teklifinin, serbest muhasebeci tarafından imzalanıp kaşelendiğinin görüldüğü, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı gerekçesiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan Çınarbay Gayrimenkul Yatırım Anonim Şirketi - Önder Karadeniz İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; Kare Yapı Elemanları Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.den alınan, pasif yangın geciktirici boya yapılmasına ilişkin fiyat teklifinin sunulduğu, anılan belgeyi meslek mensubunun Serbest Muhasebeci kaşesi kullanılarak imzaladığı, fiyat teklifine dayanak olarak sunulan Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O6) incelendiğinde serbest muhasebeci kaşesi ve imzası kullanılarak düzenlendiği, ayrıca ilgili meslek mensubuna ilişkin sunulan 31.08.2020 tarihli ve 3639 sayılı faaliyet belgesinde de unvanının serbest muhasebeci olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesi ekinde yer alan Antalya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası tarafından düzenlenen belgede “Odamız 2421 sicil no lu üyesi Serbest Muhasebeci Mali Müşavir G**** G****’in 22.01.2007 tarihinde odamıza kaydı Serbest Muhasebeci olarak yapılmış olup, 22.05.2015 tarihi itibariyle Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olarak halen üye kaydı devam etmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

İdarenin şikayet başvurusu üzerine verdiği cevapta ise “Şikâyet başvurusunun ekinde sunulan Antalya SMMM odasının 11.11.2020 tarih 644 sayılı yazısında da G**** G****’nin 22.01.2007 Tarihinde Serbest Muhasebeci olarak faaliyetine başladığı, ihale ilanı tarihi öncesinde (22.05.2015) SMMM (Serbest Muhasebeci Mali Müşavir) unvanı almak suretiyle mesleki faaliyetini sürdürdüğü anlaşılmış olup, G**** G****’ye ait Faaliyet Belgesi ve Antalya SMMM odasının yazısı incelendiğinde uyuşmazlık konusu Serbest Meslek Mensubunun Serbest Muhasebeci değil SMMM Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olduğu anlaşılmıştır. Ancak Aşırı düşük teklif savunma evraklarını verdiği 02.10.2020 tarihi itibariyle söz konusu Serbest Muhasebeci G**** G****’nin faaliyet belgesinde unvanının SM (Serbest Muhasebeci) olduğu görülmektedir. Onayladığı belgeleri de serbest muhasebeci sıfatıyla imzaladığı görülmektedir. Serbest muhasebeci G**** G**** isteklinin savunma verdiği tarihte unvanı SMMM (serbest muhasebeci mali müşavir) idiyse ve bu unvanı kullanmadıysa sorumluluk istekli firmaya aittir. Zaten ihale kararına esas aşırı düşük savunma talep yazımızda 5 iş günü verilmiştir. Verilen süre içerisinde istenilen bilgi ve belgeleri istenilen kriterlerde sunmak isteklinin sorumluluğundadır. Verilen süreden sonra yanlış verilen veya eksik verilen belgeler düzeltilemeyeceği veya tamamlanamayacağı kanaatiyle isteklinin şikâyetinin reddinin uygun olacağı kanaatine varılmıştır.” ifadelerine yer verilerek başvuru sahibinin iddiasının uygun bulmadığı anlaşılmaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri ve açıklamaları uyarınca isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları fiyat teklifleri, fiyat tekliflerine dayanak Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın meslek mensupları tarafından düzenlenen belgeler olduğu ve meslek mensubu ibaresinden de yeminli mali müşavirler veya serbest muhasebeci mali müşavirlerin olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan pasif yangın geciktirici boya yapılmasına ilişkin sunduğu; fiyat teklifi, satış tutarı tespit tutanağı ve ilgili meslek mensubunun faaliyet belgesinin, serbest muhasebeci sıfatı ile hazırlanıp kaşe ve imza edildiği anlaşılmaktadır. Bu bağlamda söz konusu belgelerin serbest muhasebeci tarafından hazırlanması mümkün olmadığından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun olarak sunulmadığı anlaşılmaktadır. Ayrıca söz konusu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin mevzuata uygun olarak sunulmasının sorumluluğunun aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerde olduğu da dikkate alındığında başvuru sahibi isteklinin teklifinin anılan gerekçe ile reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibi istekli tarafından söz konusu hususun bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilebileceği iddia edilmekte ise de ilgili belgelerin tamamında meslek mensubu olarak serbest muhasebeci imza ve kaşesinin yer aldığı, sunulan belgeler açısından ilgili kişinin serbest muhasebeci mi yoksa serbest muhasebeci mali müşavir mi olarak belgeyi düzenlediği hususunda herhangi bir tereddüt bulunmadığı, mevzuata uygun olarak sunulması gereken bir belgenin mevzuata uygun olarak sunulmaması durumunun bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilmeyeceği ve anılan iddianın reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.