KİK Kararı: 2020/UY.II-1909

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/053
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 25.11.2020
Karar No : 2020/UY.II-1909
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çakır Solar En. Tar. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Sezgin Sezgin İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/194185 İhale Kayıt Numaralı “Viranşehir Pompaj Sulaması 2 Kademe İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 21.05.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Viranşehir Pompaj Sulaması 2 Kademe İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Çakır Solar En. Tar. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Sezgin Sezgin İş Ortaklığı’nın 21.10.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.10.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.10.2020 tarih ve 47978 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1672 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikayete konu ihaleyi gerçekleştiren Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’na yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin 10.04.2018 tarihli ve 2018/UY.II-744 sayılı Kurul kararını emsal göstererek başvurularını reddetmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, söz konusu kararda idarenin analiz girdileri ve miktarlarının aşırı düşük teklif açıklamasında isteklilere gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde karar alındığı, bu kararın idarenin haklı olduğunu gösteren bir karar olmadığı,

15.10.2020 tarih ve 112945 sayı numarası ile EKAP üzerinden gönderilen “Kesinleşen ihale komisyon kararının bildirilmesi” başlıklı yazının tebliği ve ekinde yer alan ihale komisyon kararında iş ortaklıklarının teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak “istekli firmanın yapmış olduğu savunma neticesinde açıklama istenilen analiz girdileri listesinde bulunan 10.160.1026 mazot (motorin) rayiç kalemi için bazı poz analizleri içerisinde “0,01 TL” kullandığı aynı rayiç için bazı poz analizlerinde ise “4,54 TL” kullandığının görüldüğü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağının, herhangi bir analizdeki oranı % 3 ’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceğinin açıklandığı, bu minvalde Tebliğ’de açıkça belirtildiği gibi açıklama istenilen analiz girdileri tablosunda ayrıca belirtilen 10.160.1026 mazot (motorin) iş kaleminin 0,01 TL olması ve sunulan fiyata ait tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığının tespit edilmesi, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında analiz girdilerini mevzuata uygun şekilde açıklamaması” olarak belirtildiği,

İdare tarafından gönderilen sıralı iş kalemleri listesinde yer alan paçal pozların bazılarında 10.160.1026 motorin rayiç fiyatlarının istenildiği ve açıklama istenilen paçal poz analizlerinde motorin fiyatının 4,54 TL olarak belirtildiği (EPDK tarafından yayınlanan birim fiyatın baz alındığı), aynı girdiğinin idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama yazısında belirtilen açıklama istenilmeyen paçal pozlarda yer alan 10.160.1026 Motorin (Mazot) rayiç fiyatının 0,01 TL olarak beyan edildiği, aynı girdinin bazı paçal pozlarda istenildiği bazı pozlarda açıklama istenilmediği ve bu şekilde yapılan bir değerlendirmenin ihaleye katılan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklamalarına konu olan sıralı iş kalemleri listesi ile açıklama istenecek iş kalemleri ve açıklama istenilmeyecek iş kalemleri listelerinin ihale komisyonu tarafından ihaleye katılan ve teklifi aşırı düşük bulunan isteklileri tereddütte düşürdüğünün açık bir şekilde görüldüğü, çünkü iş kalemlerinde açıklama yapılmayacak analiz girdisi olan bir girdi için istekliler tarafından belgelendirme yapılamayacağını ihale komisyonu üyelerinin bileceği bir konu olduğunun açık olduğu,

İhale uhdesinde bırakılan firma ile iş ortaklıkları tarafından sunulan fiyat teklifi arasındaki farkın (65.479.722,43- 62.703.257,40)=2.776.465,03TL + % 18 KDV 499.763,70 TL = 3.276.228,73 TL olduğu, idarenin bu kararı ile kamunun zararına sebebiyet verildiği,

Kamu Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yapım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasının idarelerce ne şekilde yapılması gerektiğinin detaylarının açıklandığı, aşırı düşük teklif açıklaması için daha önce yaklaşık maliyeti belirleyenler tarafından ve ihale komisyonu tarafından yapılması gereken iş ve işlemlerin açık şekilde sıralandığı,

İdarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde 37 adet paçal iş kalemleri/grupları analizlerinin, sıralı iş kalemleri/iş grupları listesinin bulunduğu, analizlerin içerisinde açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin belirtildiği, örneğin VPİ001: 110 mm. anma çapında 6 ATM basınç dayanımlı PE100 boru ve boru özel parçalarının döşenmesi, boru hendek kazı ve dolgularının yapılması iş kalemi için hazırlanan analiz formatında 10.160.1026 mazot girdisinin açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirtildiği, VPİ103:¢2000 (PN10) branşmanlı (2x ¢1400 kelebek vanalı) - (2 x 3¢250) vantuzlu- (¢300) bypaslı hat kapama vanası ve koruma yapısı yapılması (CTP üzerinde) iş kalemi için hazırlanan analiz formatında 10.160.1026 mazot girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirtildiği, idare tarafından belirtildiği şekliyle açıklama istenilmeyen pozlarda yer alan 10.160.1026 motorin girdisi rayiç fiyatı olarak 0,01 TL fiyatlandırma yapıldığı, açıklama istenilen girdi olması durumunda ise 10.160.1026 motorin girdisi rayiç fiyatı olarak EPDK tarafından yayınlanan motorin litre fiyatının kg’a dönüştürülmüş rakamı olan 4,54 TL nin kullanıldığı, açıklama istenmeyen analiz girdisi olması durumunda o analizde motorin için 0,01 TL kullanılmasının mevzuata aykırı olmadığı, idareye tanınan yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, yetkinin objektif ve gerçek kıstaslara bağlı kalınarak kullanılması gerektiği,

Sıralı iş kalemleri listesinde yer alan paçal analizlerdeki iş kalemlerinin içerisinde yer alan açıklama istenilen ve istenilmeyen girdilerin idarece belirlendiği, açıklama istenmeyen girdi olarak belirtilen bir girdinin başka bir analizde açıklama istenilen girdi olarak belirlenmesi nedeniyle aynı fiyatın kullanılması gerektiği şeklinde bir zorunluluk bulunmadığı, iş ortaklıklarının aşırı düşük teklif açıklamalarının belirtilen gerekçe ile kabul edilmeyerek tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında 15.10.2020 tarihli kesinleşen ihale kararında isteklinin e-teklifinin sınır değerin altında kalmış olması nedeniyle istekliden 11.06.2020 tarihli ve 58015 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek teklifin reddedildiği, istekli firmanın yapmış olduğu aşırı düşük teklif savunmasında açıklama istenilen analiz girdileri listesinde bulunan 10.160.1026 mazot (motorin) rayiç kalemi için bazı analiz pozları içerisinde 0,01 TL, aynı poz için bazı analizlerde 4,54 TL kullanıldığının görüldüğü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci ve 45.1.2.3’üncü maddelerinde yer alan açıklamalar uyarınca idarenin herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak tespit etmiş olduğu bir analiz girdisini nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlemesi gerektiği ve buna göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin oluşturulması gerektiği, idare tarafından aşırı düşük teklif olarak tespit edilen isteklilere gönderilen tebligatlarda tekliflerinin aşırı düşük bulunduğunun belirtildiği, bu tebligat ekinde açıklaması istenilen iş kalemlerinin analiz formatları ile bu iş kalemlerinin analizlerine yer verildiği, bu analiz formatı içeriğinde her bir analiz girdisine yönelik “açıklama istenilecek” veya “açıklama istenilmeyecek” şeklinde belirleme yapıldığı, ayrıca söz konusu tebligat ekinde açıklama istenilen analiz girdileri ile açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin ayrı ayrı listeler halinde isteklilere gönderildiği, Tebliğ’in açıklamalarına uygun şekilde her bir analiz için ayrı ayrı hesaplamanın yapıldığı, dolayısıyla bazı analizlerde açıklama istenilen analiz girdisi, bazı analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdisi olan 10.160.1026 mazot (motorin) analiz girdisinin neticede açıklama istenilen bir analiz girdisi olduğu ve 0,01 TL’nin de belgelendirmesi gerektiği, kaldı ki istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında analiz girdisi birçok iş kaleminin altında yer alsa da aynı fiyatın kullanılmasının zorunlu olduğu, aynı analiz girdisine başka bir iş kaleminin analizinde farklı fiyatlar verilemeyeceği, bir iş kaleminin analizinde 4,54 TL, başka bir iş kaleminin analizinde 0,01 TL kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

...

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

...

Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

...

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden ihaleye konu işin Viranşehir pompaj sulaması 2. kademe ikmal inşaatı işi olduğu, söz konusu iş kapsamında brüt 7.636 Ha alanı sulayacak borulu sulama şebekesi ile üzerindeki sanat yapıları inşaatı ve ikmal öncesi şebeke inşaatı tamamlanmış olan 7.980 ha alan dahil olmak üzere, toplam 15.616 ha sahanın işletilmesinin yapılacağı, işin süresinin işyeri teslim tarihinden itibaren 720 (yedi yüz yirmi) gün olduğu, 21.05.2020 tarihinde birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan ihaleye 28 isteklinin katıldığı,

İhale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde 9 isteklinin teklifinin farklı gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminat mektubu uygun bulunan teklifler dikkate alınarak 64.600.886,43 TL olarak belirlendiği, hesaplanan bu sınır değerin altında olan 7 geçerli teklif sahibinden 11.06.2020 tarihli yazı ile ve daha sonra 16.06.2020 tarihli aşırı düşük teklif açıklama yazısında bazı hususlarda yapılan düzeltme ve açıklama yazısı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, 5 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmadığı ve tekliflerinin reddedildiği, Çakır Solar En. Tar. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Sezgin Sezgin İş Ortaklığı ve Baytimur İnşaat Anonim Şirketi- Ark Su İnşaat Proje Mühendislik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın süresi içerisinde açıklamalarını sunduğu, anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca değerlendirildiği ve kabul edilmeyerek söz konusu isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, 15.10. 2010 tarihli kesinleşen ihale kararı ile, aşırı düşük teklif sınır değerinin üzerinde teklif veren ilk geçerli teklif sahibi Dirgün İnşaat Turizm Doğalgaz Tekstil Gıda Ticaret Limited Şirketi’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Antsu Mühendislik Mimarlık İnşaat Emlak Nakliyat Madencilik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

15.10. 2010 tarihli kesinleşen ihale kararında Çakır Solar En. Tar. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş.-Sezgin Sezgin İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeme gerekçesi olarak, isteklinin açıklamaları kapsamında açıklama istenilen analiz girdisi olan 10.160.1026 poz nolu mazot (motorin) rayiç kalemi için bazı pozlarda “0,01 TL”, bazı pozlarda “4,54 TL” kullanması, açıklama istenilen iş kalemlerinin içerisinde “0,01 TL” öngörülen mazot girdisi için herhangi bir açıklayıcı belge sunulmaması, dolayısıyla söz konusu analiz girdisi için mevzuata uygun açıklamanın sunulmaması olarak belirtilmiştir.

İdarenin 11.06.2020 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerini ve miktarlarını gösteren hesap cetvelinin, teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 37 iş kalemine ilişkin analiz formatına uygun analizlerin, açıklama istenilen analiz girdilerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun açıklama belgelerinin sunulmasının istenildiği,

11.06.2020 tarihli yazı ekinde açıklama istenilen teklifin önemli bileşeni olarak belirlenen 37 iş kalemi listesinin, her iş kalemine ilişkin hazırlanan analiz formatlarının, açıklama istenilen analiz girdileri listesinin ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesinin yer aldığı,

Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analiz formatlarında sıralı analiz girdilerine yer verilerek, her girdinin açıklama istenecek ya da istenmeyecek olarak belirtilecek şekilde hazırlandığı görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği,

İdarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklanması istenilmeyecek olan analiz girdilerine yer verileceği,

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği,

İsteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

İdarenin 11.06.2020 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen 37 iş kalemine ilişkin analiz formatı ve sıralı analiz girdileri tablolarında bazı iş kalemleri içerisinde 10.160.1026 poz nolu mazot (motorin) girdisinin açıklama istenen analiz girdisi olarak belirlendiği, bazı iş kalemlerinde ise aynı pozun açıklama istenmeyen analiz girdisi olarak belirlendiği görülmüştür. Örneğin VPİ001: 110 mm. anma çapında 6 ATM basınç dayanımlı PE100 boru ve boru özel parçalarının döşenmesi, boru hendek kazı ve dolgularının yapılması iş kalemi için hazırlanan analiz formatında 10.160.1026 mazot girdisinin açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirtildiği, VPİ103:¢2000 (PN10) branşmanlı (2x ¢1400 kelebek vanalı) - (2 x 3¢250) vantuzlu- (¢300) bypaslı hat kapama vanası ve koruma yapısı yapılması (CTP üzerinde) iş kalemi için hazırlanan analiz formatında 10.160.1026 mazot girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde açıklama istenilen iş kalemleri arasında açıklama istenilen analiz girdisi olan 10.160.1026: mazot (motorin) girdisi için günlük yayınlanan ortalama EPDK litre fiyatının kg. bazına dönüştürülmesi sonucunda ulaşılan rakamın % 90’ının üzerinde olan 4,54 TL/kg fiyatının kullanıldığı (KDV hariç), EPDK Şanlıurfa İli Motorin fiyatlarının maksimum ve minumum fiyatlarını gösteren belgenin açıklama kapsamında sunulduğu, açıklama istenen iş kalemleri analiz formatlarında açıklama istenmeyen analiz girdisi olarak belirlenen 10.160.1026: mazot (motorin) girdisi için ise 0,01 TL/kg fiyatının kullanıldığı belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla iş kalemi analizinde yer alması durumunda, eğer bu iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde açıklama istenilmesi) gerekmektedir.

İdarece mevzuata uygun şekilde mazot girdisinin bazı iş kalemlerinde açıklama istenecek analiz girdisi, bazı iş kalemlerinde ise açıklama istenmeyecek analiz girdisi olarak belirtildiği, daha sonra bazı analiz girdilerinde açıklama istenecek analiz girdisi olması gerekçesiyle, sonuçta açıklama istenecek analiz girdileri listesinde mazota yer verildiği, açıklama istenmeyen analiz girdisi listesinde 10.160.1026: mazot (motorin) girdisinin bulunmadığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının tebligatı üzerine de mazot girdisine ilişkin tereddüt edilen hususla ilgili idareye şikayet başvurusu yapılmadığı da belirlenmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, sonuç itibarıyla açıklama istenilen analiz girdisi olan 10.160.1026: mazot girdisi için 0,01 TL bedel öngörülen girdiler için açıklama yapılmadığı belirlenmiştir. Dolayısıyla bu girdiye ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı belirlenmiştir. Kaldı ki istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında aynı analiz girdisinin farklı birçok iş kalemi altında yer alması durumunda, aynı poza aynı fiyatın verilmesinin zorunlu olduğu, aynı analiz girdisine farklı fiyatlar verilemeyeceği, aksi yorumun mevzuatın açıklamalarını isteklinin lehine kullanmasına sebebiyet vereceği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, Çakır Solar En. Tar. Gıda İnş. San. ve Tic. A.Ş. - Sezgin Sezgin İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının belirtilen gerekçe ile kabul edilmeyerek teklifinin reddedilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.