KİK Kararı: 2020/UY.II-1564

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/042
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 23.09.2020
Karar No : 2020/UY.II-1564
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ak-Yal İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Çağ Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/194544 İhale Kayıt Numaralı “Konya Ovası 1-2-3 Sulamaları İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 20.05.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Konya Ovası 1-2-3 Sulamaları İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ak-Yal İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Çağ Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 28.07.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.08.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.08.2020 tarih ve 36253 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.08.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1252 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan Burka Yapı Ener. San. ve Tic. A.Ş. - Endülüs Alt. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı, Antsu Müh. Mim. İnş. Eml. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Derinsu Pro. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ve Nvs İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki nedenlerle mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1. Mevzuatta belirtilen eşit muamele ilkesine uyulmadığı,

2. Açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1’nci maddelerine uygun olmadığı,

3. Aşırı düşük teklif açıklamalarında asgari ücretin altında bedel öngörüldüğü,

4. Fiyat tekliflerinin alanında faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı,

5. Nakliye mesafelerinin düşük aldığı,

6. Fiyat dışı unsurlarda belirtilen her poza verilebilecek minimum ve maksimum teklif aralıklarının savunma istenilen pozlara savunma verilebilme imkanını ortadan kaldırdığı, teklif edilen bu değerlere göre savunma istenen girdilerin mevzuata uygun bir şekilde açıklanabilmesinin mümkün olmadığı,

7. Bazı girdiler için alınan fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olduğu, ancak alınıp yerine koyulabilen girdiler için teklif alınabileceği, örneğin KON-BH-002/CTP pozlarının tamamı için teklif alınarak açıklama yapılamayacağı,

8. Makine amortisman giderleri için teklif alınamayacağı,

9. Makine amortisman giderleri için 0 veya 1 TL gibi sembolik bir bedel alınamayacağı, çünkü makinelerin girdi bedelleri zamanla düşerken bakım onarım yani işletme giderlerinin artacağı, kamu analizleri de incelendiğinde makine bedeli tespit edilirken bakım onarım işletme maliyetlerinin de değerlendirmeye alındığı, iş makineleri analizleri incelendiğinde amortisman olarak gösterilen bedelin güncel makinenin edinim bedeli olduğu,

10. İdarece nakliye formülleri veya nakliye poz numaraları verildiğinden nakliye giderlerine teklif alınamayacağı,

11. Piyasadan alınan tekliflerin mevzuatta belirtilen şartları sağlamadığı,

12. Muhasebeleştirilmesi mümkün olmayan girdilere teklif alındığı,

13. Nakliye girdilerinin her iş için kendine özgü bir girdi olduğu ve muhasebeleştirilebilecek bir girdi olmadığı, bu nedenle nakliye girdilerine teklif alınamayacağı,

14. Nakliye formüllerindeki K, M, A ve B değerlerinin değiştirilemeyeceği, ayrıca nakliye giderleri için K belgesi olmayan firmalardan teklif alındığı,

15. İhale dokümanı içerisinde yer alan “Yüksek Yoğunluklu Polietilen (PE100) Boru ve Ekleme Parçaları Genel Teknik Şartnamesi” başlıklı düzenlemede PE100 hammaddesinin özelliklerinin belirtildiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na ait bu girdilerin rayiçlerinin başında da “PE 100 Polietilen kullanma suyu boruları (TS EN 12201-2+A1)” ifadesinin yer aldığı, TS EN 12201-2+A1 incelendiğinde ihale dokümanında yer alan şartnameden farklı ve daha düşük bir kalitede boru olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle Teknik Şartname’de belirtilen özellikleri taşımayan tekliflerin veya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerinin kabul edilemeyeceği,

16. İsteklilerin motorine yönelik asgari fiyat ve kg/litre dönüşümü açıklamalarının EPDK’nın ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin belirlediği fiyata ve kritere uymadığı, motorin teklifinin işin yapılacağı mahaldeki EPDK tarafından ilan edilen fiyatın %90’nının altında olamayacağı, ancak daha düşük tekliflerin alındığı,

17. Alınan tekliflerde malzemenin işyeri/şantiye teslimi olduğunun açıkça belirtilmediği,

18. Ataşmanlı Traktör ve Vinç (Mobil Vinç) girdilerinin tekliflerinde operatör dâhil olduğunun açıkça belirtilmesi gerektiği, çünkü bir kısmını bu girdilerin oluşturduğu KON-İBO-001 Pozunun içerisinde personel olarak bu makineleri kullanacak operatör gibi girdilerin bulunmadığı, açıklamaları kabul edilen isteklilerin açıklamalarında operatörün dâhil olup olmadığının belirtilmediği,

19. İşçilik -01 İşletme Mühendisi (Ziraat Mühendisi) ücretinin Ziraat Mühendisleri Odasının ücret tarifesinden düşük alındığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18 ve 19’uncu iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Konya Ovası 1-2-3 Sulamaları İkmal İnşaatı İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2010A01-1162

d) Kodu:

e) Miktarı: Brüt 11.820,50 ha arazinin sulanması amacıyla basınçlı borulu sulama şebekesi ve şebeke üzerinde muhtelif sanat yapısı imalatı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Konya” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye 36 isteklinin katıldığı, 20.07.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile 12 isteklinin teklifinin yeterlik kriterlerinin sağlanamaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece sınır değerin 134.343.736,41 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren ve geçerli teklif sahibi olarak belirlenen 8 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bu isteklilerden dördüne ait teklifin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmaması nedeniyle reddedildiği, diğer dört istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun görüldüğü, akabinde, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olması öngörülen Burka Yapı Ener. San. ve Tic. A.Ş. - Endülüs Alt. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı ile ikinci teklif olması öngörülen Antsu Müh. Mim. İnş. Eml. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Derinsu Pro. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığından yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden, EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilemeyen belgeleri, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmalarının istenildiği, söz konusu isteklilerin idarece istenilen belgeleri belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunması üzerine ihalenin Burka Yapı Ener. San. ve Tic. A.Ş. - Endülüs Alt. İnş. A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Antsu Müh. Mim. İnş. Eml. Nak. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Derinsu Pro. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere 18.06.2020 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderildiği ve söz konusu yazılarda sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemlerinin,

“KON-BH-002/CTP” poz numaralı “Ø700mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı CTP Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi (SN5000)”

“KON-BH-004/CTP” poz numaralı “Ø900mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı CTP Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi (SN5000)”

“KON-BH-005/CTP” poz numaralı “Ø1000mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı CTP Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi (SN5000)”

“KON-BH-008/CTP” poz numaralı “Ø1300mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı CTP Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi (SN5000)”

“KON-BH-008/HDPE” poz numaralı “Ø250mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı HDPE 100 Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi”

“KON-BH-009/CTP” poz numaralı “Ø1400mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı CTP Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi (SN5000)”

“KON-BH-009/HDPE” poz numaralı “Ø280mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı HDPE 100 Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi”

“KON-BH-010/HDPE” poz numaralı “Ø315mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı HDPE 100 Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi”

“KON-BH-011/HDPE” poz numaralı “Ø355mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı HDPE 100 Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi”

“KON-BH-012/CTP” poz numaralı “Ø1800mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı CTP Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi (SN5000)”

“KON-BH-012/HDPE” poz numaralı “Ø400mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı HDPE 100 Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi”

“KON-BH-013/CTP” poz numaralı “Ø2000mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı CTP Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi (SN5000)”

“KON-BH-013/HDPE” poz numaralı “Ø450mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı HDPE 100 Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi”

“KON-BH-014/HDPE” poz numaralı “Ø500mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı HDPE 100 Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi”

“KON-BH-015/HDPE” poz numaralı “Ø560mm Anma Çapında 6 ATM Basınç Dayanımlı HDPE 100 Boruların ve Özel Parçalarının Temini ve Döşenmesi”

“KON-BS-002” poz numaralı “HSH-İ-MP Tipi Çift Çıkışlı Dahili (Entegre) Ultrasonik Sayaçlı Tip, Ön Ödemeli (Kartlı), Debi Limitörlü Tarımsal Sulama Hidrantı Koruma Yapısı İmalatı, Her Türlü Mekanik Aksamın Temini, Su Alma Vanasının (HSH-İ-MP Tipi Hidrant) Temini ve Yerleştirilmesi”

“KON-BS-007” poz numaralı “Hava Vanalı HSH-İ-MP Tipi Çift Çıkışlı Dahili (Entegre) Ultrasonik Sayaçlı Tip, Ön Ödemeli (Kartlı), Debi Limitörlü Tarımsal Sulama Hidrantı Koruma Yapısı İmalatı, Her Türlü Mekanik Aksamın Temini, Su Alma Vanasının (HSH-İ-MP Tipi Hidrant) ile Hava Vanasının (Vantuz) Temini ve Yerleştirilmesi”

“KON-İBO-001” poz numaralı “Sulama Tesisinin İşletme Öncesi 36 Ay Süresince Devreye Alınması”

“KON-SRY-001” poz numaralı “İşletme, Bakım ve Servis Yolu Yapılması” olarak belirtildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği,

Ayrıca, “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği, ayrıca tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi, özel iş kalemleri ile paçal iş kalemleri için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, idare tarafından oluşturulan sıralı girdiler tablosu incelendiğinde, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/gruplarının belirlendiği görülmektedir.

43.120.1052 poz numaralı “Konkasörle kırılmış 0 - 30 mm'lik kırma taş hazırlanması (Figüre bedeli hariç”) analiz girdisinin sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları incelendiğinde ise, “KON-BS-002” poz numaralı, KON-BS-007 poz numaralı, KON-İBO-001 poz numaralı ve KON-SRY-001 poz numaralı iş kalemleri haricindeki sorgulamaya tabi tutulan 15 iş kalemi içerisinde yer aldığı görülmektedir.

Bununla birlikte, İdarece söz konusu analiz girdisinin açıklanması istenilen analiz girdisi olarak belirlendiği ve 43.120.1052 poz numaralı analiz girdisinin İller Bankası A.Ş. tarafından yayımlanan 2020 Yılı Altyapı Tesisleri Birim Fiyat Analizler kitabında yer aldığı ve anılan iş kaleminin;

• 19.100.1001 poz numaralı “Ekskavatör (100 HP) (Çıkarma yükleme ve boşaltma karşılığı)”,
• 19.100.1028 poz numaralı “Lastik tekerlekli yükleyici (80 HP, 1,5 Yd³) (Konkasöre ve taşıtlara yükleme ve konkasör altının boşaltılması karşılığı)”,
• 40.110.3206 poz numaralı “Konkasör (15 x 24 + sek 24 x 16", 25 m³/h 1'' ve 40 m³/h 2'' randımanlı) (Kırma ve eleme karşılığı)”,
• 10.100.1060 poz numaralı “Formen (Granülometri ve evsaf araştırma karşılığı)” ve
• 10.100.1062 poz numaralı “Düz İşçi (Makineli (Damperli kamyon) boşaltma karşılığı)” analiz girdilerinden oluştuğu görülmüştür.

Ayrıca, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılına ait İnşaat Genel Fiyat Analizleri kitabı ile İller Bankası tarafından yayımlanan 2020 Yılı Altyapı Tesisleri Birim Fiyat Analizler kitabı incelendiğinde, 19.100.1001, 19.100.1028 ve 40.110.3206 poz numaralı analiz girdilerinin de alt analiz girdilerinden oluştuğu görülmüştür.

Bu itibarla, idarece açıklanması istenilen/istenilmeyen analiz girdileri belirlenirken idarece sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemi/grubu içerisinde yer alan 43.120.1052 poz numaralı analiz girdisinin temel girdilerine kadar ayrıştırılmadığı tespit edilmiştir.

43.120.1052 poz numaralı analiz girdisine ait alt analizlerin temel girdilerine kadar ayrıştırılmamasının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamındaki açıklanması istenilen/istenilmeyen analiz girdilerinde değişikliğe sebebiyet vereceği, dolayısıyla, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, analiz girdisinin temel girdilerine kadar ayrıştırılmaması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılamayacağı ve söz konusu analiz girdilerin temel girdilerine kadar ayrıştırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle, idarece sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları içerisinde yer alan bütün analiz girdilerinin temel analiz girdilerine kadar ayrıştırılması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, yukarıda yer verilen gerekçelerle idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesini gerektiği sonucuna ulaşıldığından, başvuru sahibi istekli tarafından diğer aşırı düşük teklif sahibi isteklilere ait açıklamaların reddedilmesi gerektiği şeklinde iddia edilen hususlar ile ilgili olarak değerlendirme yapılmasının bu aşamada gerekmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları içerisinde yer alan bütün analiz girdilerinin temel analiz girdilerine kadar ayrıştırılması, sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.