KİK Kararı: 2020/UY.II-1406

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/036
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 19.08.2020
Karar No : 2020/UY.II-1406 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Örensan İnşaat Elektrik Nakliye İş Makinaları Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi-Adz Enerji Dan. Akar. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/183818 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 16 Bölge Müdürlüğü 161 (Sivas) Şube Şefliği, 162 (Zara) Şube Şefliği ve Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış Asfalt Mıcırı Temini, Nakli, Temel Yapılması ile Sathi Kaplama Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 06.05.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 16 Bölge Müdürlüğü 161 (Sivas) Şube Şefliği, 162 (Zara) Şube Şefliği ve Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış Asfalt Mıcırı Temini, Nakli, Temel Yapılması ile Sathi Kaplama Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Örensan İnşaat Elektrik Nakliye İş Makinaları Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Adz Enerji Dan. Akar. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 01.07.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.03.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.07.2020 tarih ve 31037 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1120 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan ve ihale üzerinde bırakılan Demgün İnşaat Hafriyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi-Ezekar Yapı İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında akaryakıt fiyatını tevsik etmek üzere EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarından Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi (SOYPET) tarafından ilan edilen fiyatın kullanıldığı ancak SOYPET’in ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (09.04.2020-06.05.2020) Sivas ilinde herhangi bir bayisinin bulunmadığı, SOYPET’in otomasyonda hata yaptığı ve bayisi olmayan illerde de fiyat belirtmiş olduğu, Sivas ilinde motorin satışı olmayan SOYPET’in ilan ettiği fiyatların kullanılarak aşırı düşük teklif açıklaması yapılamayacağı, bu sebeple ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin açıklamalarının reddedilmesi ve ihalenin tarafları uhdesinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ihalenin Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Karayolları 16 Bölge Müdürlüğü 161 (Sivas) Şube Şefliği, 162 (Zara) Şube Şefliği ve Bölge Dahili Yollarda Konkasörle Kırılmış Asfalt Mıcırı Temini, Nakli, Temel Yapılması İle Sathi Kaplama Yapılması İşi” olduğu, ihalenin 06.05.2020 tarihinde 46 isteklinin katılımıyla gerçekleştirildiği, yapılan sınır değer hesaplaması sonucunda 15 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 9 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Demgün İnşaat Hafriyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi-Ezekar Yapı İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,” düzenlemesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.5’inci maddesinde “İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesinde “İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede; Demgün İnşaat Hafriyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamasında, motorin analiz girdisi maliyetinin hesaplanmasında EPDK tarafından Sivas İli için 29.04.2020 tarihinde ilan edilen listede SOYPET’e ait motorin birim fiyatı olarak gösterilen 3,85448 TL’nin %18 oranında KDV tutarı indirilerek kullanıldığı anlaşılmıştır.

Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi-Ezekar Yapı İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamasında, motorin analiz girdisi maliyetinin hesaplanmasında EPDK tarafından Sivas İli için 29.04.2020 tarihinde ilan edilen listede SOYPET’e ait motorin birim fiyatı olarak gösterilen 3,85448 TL’nin %18 oranında KDV tutarı indirilerek kullanıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında SOYPET akaryakıt dağıtım firmasının Sivas ili sınırları içerisinde anlaşmalı bir bayisinin bulunmadığı, bu sebeple EPDK tarafından ilan edilen listede SOYPET’e ait olduğu belirtilen satış fiyatların oluşmasının ve bu fiyatların aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak olarak gösterilmesinin mümkün olmadığı iddiası bakımından yapılan incelemede; ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında motorin analiz girdisinin fiyatının açıklanması için EPDK tarafından “https://bildirim.epdk.gov.tr/bildirim-portal/faces/pages/tarife/petrol/illereGorePetrolAkaryakitFiyatSorgula.xhtml” adresi üzerinden Sivas ili için 29.04.2020 tarihinde ilan edilen 3,85448 TL birim fiyatın kullanıldığının tespiti üzerine başvuru sahibinin iddialarının neticelendirilmesi bakımından Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı’ndan açıklama istenmiştir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı’na yazılan 30.07.2020 tarih ve 11407 sayılı yazı ile “…Bahse konu inceleme kapsamında 09.04.2020 ile 06.05.2020 tarihleri arasında (bu tarihler de dahil) Sivas ili içerisinde SOYPET akaryakıt firmasının faal satış bayisinin bulunup bulunmadığına, faal satış bayisi bulunuyor ise bu bayilerin ticaret unvanlarına ve 23.04.2020 ile 29.04.2020 tarihlerinde Sivas ili içerisinde SOYPET firması için ilan edilen 3,85448 TL motorin birim satış fiyatının hangi SOYPET bayisi/bayilerinden temin edildiği…” hususlarında bilgi istenmiş olup Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı’nın cevabi yazısı 06.08.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınmıştır.

Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı’nın cevabi yazısında “ … SOYPET, Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin markası olarak faaliyetlerine devam etmektedir. Bu kapsamda Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin bayisi olarak Sivas ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren/göstermiş üç adet akaryakıt satış istasyonu bulunmaktadır:

-Höbek Köyü No:3 Divriği/Sivas adresinde kurulu bulunan tesis için Akopet Akaryakıt Otomotiv Lojistik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’ne BAY/939-82/40408 sayılı lisans verilmiştir. Söz konusu lisans, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca 19/09/2019 tarih ve 41857 sayılı karar ile sona erdirilmiştir.

- Kemalpaşa Mahallesi Tokat-Erzincan Caddesi No:135/A Suşehri/Sivas adresinde kurulu bulunan tesis için Efecan Arslanlar Akaryakıt Otomotiv Gıda Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi’ne BAY/939-82//39358 sayılı lisans verilmiş olup söz konusu bayilik lisansı hali hazırda yürürlüktedir. Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ile Efecan Arslanlar Akaryakıt Otomotiv Gıda Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi arasında yapılan bayilik sözleşmesi 21/05/2020 tarihlidir.

- Karşıyaka Mahallesi 1.çevre Yolu Kümeevler No.114 Kangal/Sivas adresinde kurulu bulunan tesis için Kangal Ulaşım Taşımacılık Otomotiv Petrol Ürünleri Tarım Ve Hayvancılık İnşaat Mühendislik Elektrik Ve Elektronik Turizm Madencilik İthalat Ve İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi’ne BAY/939-82/36014 sayılı lisans verilmiştir. Söz konusu akaryakıt satış istasyonu faaliyetlerine devam etmektedir. Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ile Kangal Ulaşım Taşımacılık Otomotiv Petrol Ürünleri Tarım Ve Hayvancılık İnşaat Mühendislik Elektrik Ve Elektronik Turizm Madencilik İthalat Ve İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasında yapılan bayilik sözleşmesi ise 17/06/2020 tarihlidir.

23/04/2020 ile 29/04/2020 tarihleri arasında Aksaray Akaryakıt Dağıtım Nakliye Enerji Gıda İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi’nin bayisi olarak satış yapmakta olan herhangi bir akaryakıt satış istasyonu bulunmamaktadır.” bilgilerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin bahse konu tarihlerde Sivas İli içerisinde faal SOYPET akaryakıt satış bayisi bulunmadığı iddiası kapsamında yapılan incelemede; Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı’nın cevabi yazısı doğrultusunda, 29.04.2020 tarihinde SOYPET’in Sivas ili içerisinde faaliyet gösteren anlaşmalı bir bayisinin bulunmadığı ve bu sebeple ihale üzerinde bırakılan Demgün İnşaat Hafriyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi-Ezekar Yapı İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarında motorin analiz girdisi için öngördükleri fiyatın dayanağı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Cem-Pa İnşaat Tem. Pet. Öz. Güv. Sis. Yemit. İh. San. Tic. Ltd.Şti.-Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamasında, motorin analiz girdisi maliyetinin hesaplanmasında EPDK tarafından Sivas İli için 23.04.2020 tarihinde ilan edilen listede SOYPET’e ait motorin birim fiyatı olarak gösterilen 3,85448 TL’nin %18 oranında KDV tutarı indirilerek kullanıldığı anlaşılmıştır.

Erg Asfalt Yol İnşaat Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi-Menteş İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamasında, motorin analiz girdisi maliyetinin hesaplanmasında EPDK tarafından Sivas İli için 23.04.2020 tarihinde ilan edilen listede SOYPET’e ait motorin birim fiyatı olarak gösterilen 3,85448 TL’nin %18 oranında KDV tutarı indirilerek kullanıldığı anlaşılmıştır.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Başkanlığı’nın yazısı doğrultusunda, 23.04.2020 tarihinde SOYPET’in Sivas ili içerisinde faaliyet gösteren anlaşmalı bir bayisinin bulunmadığı anlaşıldığından anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarında motorin analiz girdisi için öngördükleri fiyatın dayanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Demgün İnşaat Hafriyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Eskikale İnşaat Nakliyat Petrol Madencilik ve Turizm Sanayi Ticaret Anonim Şirketi-Ezekar Yapı İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı, Cem-Pa İnşaat Tem. Pet. Öz. Güv. Sis. Yemit. İh. San. Tic. Ltd.Şti.-Abm Yol İnşaat Turizm Petrol Nakliyat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı ve Erg Asfalt Yol İnşaat Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi-Menteş İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.