KİK Kararı: 2020/UY.II-1270

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/033
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 22.07.2020
Karar No : 2020/UY.II-1270
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ziver İnşaat Taah. Mad. Turizm Pazarlama San. Tic. A.Ş. - Zanew İnşaat Mad. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 9. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/696723 İhale Kayıt Numaralı “Bingöl-Merkez Çapakçur Çayı İkmali” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 9. Bölge Müdürlüğü tarafından 04.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bingöl-Merkez Çapakçur Çayı İkmali” ihalesine ilişkin olarak Ziver İnşaat Taah. Mad. Turizm Pazarlama San. Tic. A.Ş. - Zanew İnşaat Mad. San. Tic.A.Ş. İş Ortaklığının 07.05.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.05.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.05.2020 tarih ve 22627 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.05.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/863 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından aşırı düşük tekliflerine ilişkin olarak istenilen sürede açıklama yapılmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, ancak EKAP üzerinden 08.04.2020 tarihinde taraflarına tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin yazıda, yazılı açıklama yapılabilmesi için 7 (yedi) iş günü süre verildiği ve aşırı düşük tekliflerine yönelik yapılan yazılı açıklamanın da 17.04.2020 tarihinde idare kayıtlarına alınan yazı ekinde sunulduğu dikkate alındığında, tekliflerinin bu gerekçeyle reddedilmesi işlemin yerinde olmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ile yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin aşağıda belirtilen gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, dolayısıyla adı geçen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

a) İlgisine tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi/Gazetelerinin eksik sunulduğu, ayrıca sunulan belgelerde T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin yer almadığı,

b) Teklif zarfı kapsamında sunulan belgelerin, Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaların aşağıda belirtilen gerekçelerle yeterli olmadığı, dolayısıyla adı geçen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;

a) “Nakliye (8 km)” analiz girdisinin nakliye formülleri üzerinden hesaplanması gerektiği, ayrıca hazır beton için fiyat teklifi alınabilecek hazır beton santrallerinin işin yapılacağı yere olan mesafesinin “8 km” den fazla olması durumunda, bu hususa ilişkin belgelerin de nakliye formülleri üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle sunulması gerektiği, ancak beton için alınan fiyat teklifinde nakliye girdisinin bedel öngörülmek suretiyle açıklandığı, ayrıca nakliye girdisinin farklı tür ve miktarlarda girdiler içeren analiz girdisi olduğu, bu nedenle nakliye analiz girdisine ilişkin maliyetin, fiyat teklifi alınan gerçek/tüzel kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir bilgiler olmadığı, geleceğe dair bir fiyatlandırma yapıldığı, dolayısıyla bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği gereğince istenilen şartları taşımadığı,

b) “İstenilen mukavemette beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1) (Pompaj Bedeli Dahil)” analiz girdisi için pompaj bedeli dahil fiyat teklifi alınmadığı ve beton sınıflarına ilişkin oranların değiştirildiği,

c) Fiyat teklifleri ile bu fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen tutanakların, hangi şartları taşıması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde açıklandığı, bu noktada ilgili tutanakların anılan Tebliğ maddelerine uygun olarak düzenlenmediği ve geçici vergi beyanname dönemine ilişkin şartın sağlanmadığı, ayrıca bu tutanakların “Yurtiçi Satışlar (varsa Yurtdışı Satışlar) Hesabında kayıtlı olan mamul, mal veya hizmete ilişkin” bölümünde yer alan bilgilerin de mevzuata uygun bir şekilde düzenlenmediği,

d) İşçilik ücretlerine ilişkin yapılan açıklamada 2019 yılı asgari ücretinin kullanıldığı,

e) Analizler üzerinde aritmetik hata yapıldığı ve bu hataların düzeltilmesi neticesinde de düzeltilmiş analiz fiyatlarının teklif fiyatlarının üzerinde bir fiyat olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

04.03.2020 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye 66 istekli tarafından teklif verildiği, ihale komisyonu tarafından yapılan inceleme neticesinde; bir isteklinin teklifinin, teklif zarfının 4734 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, 5 isteklinin teklifinin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ile yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan birtakım belgelerin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer taraftan teklif bedeli ihale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin altında olduğu tespit edilen 23 istekliden 08.04.2020 tarihli yazı ile aşırı düşük tekliflerine yönelik olarak yazılı açıklama istenildiği, başvuru sahibi Ziver İnş. Taah. Madencilik Turizm Pazarlama San. Tic. A.Ş. - Zanew İnş. Madencilik San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının istenilen sürede yapılmadığı ve 14 istekli tarafından da aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı gerekçeleriyle bu isteklilerin tekliflerinin reddedildiği, 8 istekli tarafından ise yazılı açıklama sunulduğu ve 3 isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının muhtelif gerekçelerle yeterli görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği, diğer aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yapılan açıklamaların ise yeterli görülerek ihalenin Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının da ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sürelerin hesabı” başlıklı 64’üncü maddesinde “Bu Kanunda yazılı sürelerin hesaplanmasında hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 65’inci maddesinde “Aday, istekliler ve istekli olabileceklere yapılacak her türlü bildirim ve tebligatlarda aşağıdaki hususlara uyulması zorunludur:

a) Tebligatlar idareler veya Kurum tarafından aşağıdaki yöntemler kullanılarak yapılabilir:

1. İmza karşılığı elden.

2. İadeli taahhütlü mektupla.

3. Elektronik ortamda.

4. Faksla.

…

b) İdareler veya Kurum tarafından elektronik ortamda veya faks ile yapılan tebligatlar ile çerçeve anlaşmaya dahil olan istekliler tarafından elektronik ortamda sunulan fiyat tekliflerinin aynı gün teyit edilmesi zorunludur. Elektronik ortamda veya faks ile yapılan bildirimlerde bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır.

Ancak, idareler veya Kurum ile aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından, elektronik imza kullanılarak yapılan işlemlerde ve şikayet başvurularına ilişkin işlemler dahil Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılacak ihale sürecine ilişkin işlemlerde teyit aranmaz.

…

Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde yapılacak tebliğler hakkında Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdareler tarafından aday, istekli ve istekli olabileceklere tebligat öncelikli olarak EKAP üzerinden veya imza karşılığı elden yapılır.

(2) EKAP üzerinden tebligat, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde gerçekleştirilir …”hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Bildirim ve tebligat esasları” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Kurum tarafından idarelere, Kurum ve idareler tarafından aday, istekli ve istekli olabileceklere EKAP üzerinden yapılacak tebligatlarda, teyit aranmaz ve tebligat sürecine ilişkin bildirim zamanı, konusu ve içeriği gibi bilgiler EKAP üzerinde kayıt altına alınır. Bu kapsamda, her türlü bilginin muhafazası ve bildiriminde; veri bütünlüğünün, kolay erişilebilirliğin, uyumluluğun ve eşit muamelenin sağlanması zorunludur.

(2) EKAP üzerinden yapılan tebligatlarda bildirim tarihi tebliğ tarihi sayılır. Tebligatın ilgililere ait EKAP’ta yer alan bildirim kutusuna ulaştığı tarih, bildirim tarihi olarak kabul edilir ...” hükmü,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Diğer sürelerde vade” başlıklı 92’nci maddesinde “Bir borcun veya taraflardan birine düşen herhangi bir yükümlülüğün sözleşmenin kurulmasından başlayarak belli bir sürenin sonunda ifası gerekiyorsa, ifa zamanı aşağıdaki biçimde belirlenir:

1. Gün olarak belirlenmiş süre, sözleşmenin kurulduğu gün sayılmaksızın, bu sürenin son günü dolmuş olur …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sürenin uzatılması” başlıklı 95’inci maddesinde “Süre uzatılmış ise yeni süre, aksi kararlaştırılmış olmadıkça, önceki sürenin sona ermesini izleyen birinci günden başlar.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre idareler tarafından isteklilere tebligatın öncelikle EKAP üzerinden veya imza karşılığı elden yapılacağı öngörülmüş olup EKAP üzerinden tebligatın da Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu noktada tebligatın EKAP üzerinden gerçekleştirilmesi durumunda ise bildirim tarihinin tebliğ tarihi sayılacağı ifade edilmiştir.

Diğer taraftan anılan Kanun kapsamında yazılı sürelerin hesaplanmasına ilişkin olarak hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Bu doğrultuda Türk Borçlar Kanunu ile Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan hükümleri bir bütün olarak ele alındığında, idareler tarafından aşırı düşük teklif sahiplerince yazılı açıklamada bulunulması için verilen sürelerin başlangıç tarihi olarak, aşırı düşük teklif açıklama istenilmesine ilişkin yazının aşırı düşük teklif sahiplerine tebliğ edildiği tarihi takip eden günün esas alınması gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu çerçevede somut olay incelendiğinde, idare tarafından EKAP üzerinden 08.04.2020 tarihinde gönderilen “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile teklifi sınır değerin altında kaldığı tespit edilen isteklilerden yazılı açıklama istenildiği, bu yazının da başvuru sahibine 08.04.2020 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmış olup söz konusu yazıda “… bahse konu iş kaleminin ihale dokümanında verilen birim fiyat teklif cetvelinin %80'ine tekabül eden kısmının yine ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun olarak gerekli tüm açıklamaların yapılıp İhale Komisyon Başkanlığı'na, bu yazının tebliğ tarihinden itibaren yedi (7) iş günü içerisinde hazırlanarak gönderilmesi hususunda …” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bunun üzerine başvuru sahibi Ziver İnşaat Taah. Mad. Turizm Pazarlama San. Tic. A.Ş. - Zanew İnşaat Mad. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklifline yönelik yapılan yazılı açıklamanın 17.04.2020 tarihinde idare kayıtlarına alınan yazı ekinde sunulduğu, ancak idare tarafından aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenilen sürede açıklama yapılmadığı gerekçesiyle adı geçen isteklinin teklifinin reddedildiği anlaşılmıştır.

Bu noktada, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve yapılan değerlendirme çerçevesinde gün hesabı aşağıdaki gibidir.

08.04.2020 (Çarşamba) tebliğ tarihini takip eden günden itibaren,

“1.Gün: 09.04.2020 (Perşembe İş Günü)

2.Gün: 10.04.2020 (Cuma İş Günü)

3.Gün: 13.04.2020 (Pazartesi İş Günü)

4.Gün: 14.04.2020 (Salı İş Günü)

5.Gün: 15.04.2020 (Çarşamba İş Günü)

6.Gün: 16.04.2020 (Perşembe İş Günü)

7.Gün: 17.04.2020 (Cuma İş Günü)”

Buna göre idare tarafından EKAP üzerinden aşırı düşük teklif sahiplerine gönderilen “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının başvuru sahibine tebliğ tarihinin 08.04.2020 Perşembe günü olduğu, bu günü takip eden günden itibaren 7’nci iş gününün de 17.04.2020 Cuma günü olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından yazılı açıklamanın bu tarihe kadar idareye sunulabileceği tespit edilmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibi Ziver İnşaat Taah. Mad. Turizm Pazarlama San. Tic. A.Ş. - Zanew İnşaat Mad. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklifine yönelik yapılan yazılı açıklamanın 17.04.2020 tarihinde idare kayıtlarına alınan yazı ekinde sunulduğu göz önüne alındığında, istenilen sürede yazılı açıklamada bulunulduğu görülmüştür. Dolayısıyla, idarece adı geçen istekli tarafından aşırı düşük teklifine yönelik olarak istenilen sürede yazılı açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından dile getirilen iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin (a) ile belirtilen iddiasına ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıdadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde "İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

…

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Teklif vermeye davet edilen adayların ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri …” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu ihale mevzuatı kapsamında ihaleye katılımda istenilen yeterlik kriterleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Bu noktada isteklilerin ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesi için gerekli olan bilgi ve belgeler sayılmış olup isteklinin, mevzuatı gereği mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu ortaya koyan belgeler isteklilerin mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenebilmesi için gerekli olan belgeler arasında yer almaktadır.

Diğer taraftan isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ilgili uygulama Yönetmeliklerinde detaylı bir biçimde belirtilmiştir. Buna göre, tüzel kişi isteklilerde teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesinin, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde ise bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleridir.

Ayrıca tüzel kişi isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen ifadelerden ne anlaşılması gerektiği hususu Kamu İhale Genel Tebliği’nde detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Buna göre “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dâhil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişilerin anlaşılması gerektiği belirtilmiştir. Bu çerçevede;

İhale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. tarafından 16.07.2018 tarih ve 9621 sayılı, 12.04.2016 tarih ve 9052 sayılı, 26.12.2014 tarih ve 8724 sayılı, 24.12.2014 tarih ve 8722 sayılı, 06.02.2014 tarih ve 8502 sayılı, 18.06.2012 tarih ve 8092 sayılı, 04.01.2011 tarih ve 7722 sayılı, 21.04.2010 tarih ve 7548 sayılı, 19.03.2008 tarih ve 7023 sayılı, 04.01.2011 tarih ve 7722 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi örnekleri ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin sunulduğu görülmüştür. Bu belgeler incelendiğinde, adı geçen tüzel kişiliğin tek pay sahibinin Mehmet Emin Keleş olduğu anlaşılmış olup bu kişiye ilişkin olarak ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları bilgilerine ulaşılmıştır.

Öte yandan ihale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. tüzel kişiliğinin anonim şirket niteliğinde olduğu ve anonim şirketlere ilişkin olarak sunulan belgelerde yer alan ortaklık yapısının son durumu gösterip göstermediği hususunun tüzel kişiliğe ait pay defteri ile belirlenebileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde, adı geçen istekli tarafından sunulan belgelerin, tüzel kişiliğin son durumunu yansıtıp yansıtmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması amacıyla 18.06.2020 tarihli Kurum yazısı ile tüzel kişiliğin ihale tarihi itibarıyla ortaklık durumunu gösteren pay defterinin tamamının gönderilmesi talep edilmiş olup talep edilen bilgi ve belgeler 01.07.2020 tarihinde Kuruma gönderilmiştir. Bu belgeler incelendiğinde, pay defterinde yer alan ortaklık bilgilerinin teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerde yer alan bilgilerle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. tarafından tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri ile Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen Oda Kayıt Sicil Sureti, noter tarafından onaylanan pay defteri, 15.01.2020 tarih ve 1174 sayılı, 07.03.2018 tarih ve 9531 sayılı, 20.02.2018 tarih ve 9520 sayılı, 12.04.2013 tarih ve 8299 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi örnekleri ile SMMM tarafından onaylanan Kurumlar Vergisi Beyannamesinin sunulduğu görülmüştür. Bu belgeler incelendiğinde, adı geçen tüzel kişiliğin ortaklarının Vural Tahan ile Rıdvan Korkmaz olduğu anlaşılmış olup bu ortaklara ilişkin olarak ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları bilgilerine ulaşılmıştır.

Öte yandan ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş.nin anonim şirket niteliğinde olduğu ve anonim şirketlere ilişkin olarak sunulan belgelerde yer alan ortaklık yapısının son durumu gösterip göstermediği hususunun tüzel kişiliğe ait pay defteri ile belirlenebileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde, adı geçen istekli tarafından sunulan belgelerin, tüzel kişiliğin son durumunu yansıtıp yansıtmadığı hususunun açıklığa kavuşturulması amacıyla 18.06.2020 tarihli Kurum yazısı ile tüzel kişiliğin ihale tarihi itibarıyla ortaklık durumunu gösteren pay defterinin tamamının gönderilmesi talep edilmiş olup talep edilen bilgi ve belgeler 03.07.2020 tarihinde Kuruma gönderilmiştir. Bu belgeler incelendiğinde, pay defterinde yer alan ortaklık bilgilerinin teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerde yer alan bilgilerle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Özel ortak Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından ilgisine göre tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri, 02.04.2014 tarih ve 8541 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi örneği ile Bingöl Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen Oda Kayıt Sicil Suretinin sunulduğu görülmüştür. Bu belgeler incelendiğinde, adı geçen tüzel kişiliğin tek pay sahibinin Bilal Kıtay olduğu anlaşılmış olup bu kişiye ilişkin olarak ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları bilgilerine ulaşılmıştır.

Öte yandan özel ortak Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. tüzel kişiliğine yönelik olarak www.ticaretsicil.gov.tr adresi üzerinden yapılan sorgulama neticesinde elde edilen bilgilerin, adı geçen tüzel kişilik tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerde yer alan bilgilerle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından dile getirilen iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) ile belirtilen iddiasına ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıdadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği açıklığa kavuşturulmuş olup şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde aranması gereken zorunlu hususlar beş bent halinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller, başvuru dilekçelerinde belirtilmesi zorunlu hususlar arasında sayılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmış olup anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde de “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,” hususunun da başvurunun incelenmesi aşamasında dikkate alınacağı ortaya koyulmuştur.

Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde açıklama yapılmıştır.

Bu noktada, başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından teklif zarfı kapsamında sunulan belgelerin, belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı iddia edilmekle birlikte, söz konusu iddianın teklif zarflarında yer alan belgelerin tamamının Kurum tarafından ilgili mevzuat hükümlerine göre yeniden incelenmesi ve/veya tekraren değerlendirilmesinin talep edildiği genel nitelikli hukuka aykırılık ifadelerini içeren bir iddia niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Diğer taraftan Kurum’un ihale komisyonlarının yerine geçip, re’sen inceleme sonucunu doğuracak şekilde işlemleri baştan sona yeniden inceleme yetkisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından dile getirilen iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. 4734 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir …” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonu tarafından, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği tekliflerin reddedilmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği belirtilmiştir.

Bu noktada, teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen istekliler tarafından yazılı açıklamaların ne şekilde yapılması ve yapılan bu açıklamaların da idarece ne şekilde değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.

İdare tarafından teklifi ihale komisyonu tarafından hesaplanan sınır değerin altında olduğu tespit edilen 23 istekliden, EKAP üzerinden 08.04.2020 tarihinde gönderilen “aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazı ile aşırı düşük tekliflerine yönelik olarak yazılı açıklama istenildiği, söz konusu yazı ekinde sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kaleminin “ÇTK-03 Her Türlü İnşaat ve İmalatta Kullanılmak Üzere İdarece İstenilen Mukavemette Beton / Betonarme Betonu” olarak belirlendiği görülmüş olup bu iş kalemine ilişkin olarak analiz formatına yer verildiği ve bu analiz formatında da açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin belirtildiği görülmüştür. Bu çerçevede;

Başvuru sahibinin (a) ile belirtilen iddiasına ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıdadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “Nakliye (8 km)” analiz girdisi için taşıma formülü kullanılmak suretiyle ve nakliyeye dair belirtilen mesafe esas alınarak açıklamada bulunulduğu tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “Nakliye (8 km)” analiz girdisi için taşıma formülü kullanılmak suretiyle ve nakliyeye dair belirtilen mesafe esas alınarak açıklamada bulunulduğu tespit edilmiştir.

Bu noktada, idarece “Nakliye (8 km)” analiz girdisine ilişkin olarak gerek ihale dokümanı kapsamında gerekse de açıklama istenilen iş kalemine ilişkin analizde poz numarası ya da taşıma formülüne yer verilmediği, sadece açıklama istenilecek girdi niteliğinde bulunan nakliyeye dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafenin belirtildiği dikkate alındığında idare tarafından belirtilen nakliye mesafesi esas alınarak açıklama yapılmasının istenildiği neticesi ulaşılmıştır. Bu bağlamda adı geçen istekliler tarafından taşıma formülleri kullanılmak suretiyle ve nakliyeye dair belirtilen mesafe esas alınarak yapılan açıklamanın mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibi tarafından dile getirilen iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) ve (c) ile belirtilen iddiasına ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıdadır.

Yukarıda aktarılan anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan istekliler tarafından tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulması gerektiği ifade edilmiş olup isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin nelerden ibaret olduğu ve hangi hususları bünyesinde barındırması gerektiği konusuna açıklık getirilmiştir. Bu çerçevede;

İhale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “İstenilen mukavemette beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1) (Pompaj Bedeli Dâhil) (karışım: %30 C 16-20 - %70 C 25-30)” analiz girdisi için Öz Barut İnş. Gıda Tekstil Tem. Akaryakıt Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifi üzerinde “pompaj bedeli dâhil” ifadesinin yer aldığı görülmüş olup fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından ilgili ibarenin yazılmak suretiyle imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu fiyat teklifinde beton sınıfları oranlarında herhangi bir değişikliğin mevcut olmadığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “İstenilen mukavemette beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1) (Pompaj Bedeli Dahil) (karışım: %30 C 16-20 - %70 C 25-30)” analiz girdisi için Erdem Hazır Beton İnş. Maden Enerji Ürünleri Otomotiv Gıda Tekstil Taş. Tic. ve San. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu ve fiyat teklifi üzerinde “pompaj bedeli dâhil” ifadesinin yer aldığı görülmüş olup fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından ilgili ibarenin yazılmak suretiyle imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu fiyat teklifinde beton sınıfları oranlarında herhangi bir değişikliğin mevcut olmadığı tespit edilmiştir.

Diğer taraftan yukarıda aktarılan Tebliğ maddesinde, teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, bu tutağın da ilgili meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyeceği belirtilmiş olup idare veya Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi halinde bu tutanakların ilgili meslek mensubundan istenebileceği açıklanmıştır. Bu bağlamda idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesi aşamasında, açıklama kapsamında yer alan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanakların istenilmediği ve adı geçen istekliler tarafından sunulan fiyat tekliflerinde de yukarıda aktarılan Tebliğ maddeleri açısından herhangi bir aykırılığın bulunmadığı dikkate alındığında bahsi geçen tutanakların ilgili meslek mensuplarından talep edilmesini gerektirecek herhangi bir tereddüdün oluşmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibi tarafından dile getirilen iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (d) ile belirtilen iddiasına ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıdadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ maddesi gereğince, iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı açıklanmıştır. Bu çerçevede;

İhale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemine ait analizde yer alan işçilik ücretlerinin 13,10 TL olarak belirtildiği görülmüş olup başvuruya konu ihalenin 04.03.2020 tarihinde gerçekleştirildiği dikkate alındığında, işçilik ücretleri için belirtilen ücretin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, açıklama istenilen iş kalemine ait analizde yer alan işçilik ücretlerinin 13,12 TL olarak belirtildiği görülmüş olup başvuruya konu ihalenin 04.03.2020 tarihinde gerçekleştirildiği dikkate alındığında, işçilik ücretleri için belirtilen ücretin ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla başvuru sahibi tarafından dile getirilen iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) ile belirtilen iddiasına ilişkin yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıdadır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ maddesinde, aşırı düşük tekliflere ilişkin olarak yapılan açıklama kapsamında sunulan analizler üzerinde çarpım ve toplamlarda hesaplama hatasının bulunması halinde, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınmak suretiyle hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği belirtilmiş olup bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatının ise; teklif fiyatının üzerinde olması durumda isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Bu çerçevede;

İhale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, analizi oluşturan her bir girdinin miktarı ile birim fiyatının çarpım ve bu çarpım sonucunda ulaşılan tutarların toplamlarında hesaplama hatasının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, analizi oluşturan her bir girdinin miktarı ile birim fiyatının çarpım ve bu çarpım sonucunda ulaşılan tutarların toplamlarında hesaplama hatasının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla başvuru sahibi tarafından dile getirilen iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Netice itibarıyla, başvuru sahibince ihale üzerinde bırakılan istekli Endülüs Altyapı İnş. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Doruk Grup Proje Yapı İnş. Tic. A.Ş. -Boyut Müh. İnş. Med. Gıda Mad. Tem. Akar. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sıhhatine ilişkin dile getirilen iddiaların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Başvuru sahibinin üçüncü iddiasının (a) ile belirtilen kısmına ilişkin olarak;

Berk Yapı Proje İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. –MMB İnşaat Harfiyat Nakliye Gıda ve Cafe İşletmeciliği San. Tic. Ltd. Şti. -- Zülfü Levent İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, “Nakliye (8 km)” analiz girdisi için Erdem Hazır Beton İnş. Maden Enerji Ürünleri Otomotiv Gıda Tekstil Taş. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından alınan fiyat teklifinin sunulduğu görülmüş olup fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından ilgili ibarenin yazılmak suretiyle imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmıştır

Bu noktada, idarece “Nakliye (8 km)” analiz girdisine ilişkin olarak gerek ihale dokümanı kapsamında gerekse de açıklama istenilen iş kalemine ilişkin analizde poz numarası ya da taşıma formülüne yer verilmediği, sadece açıklama istenilecek girdi niteliğinde bulunan nakliyeye dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafenin belirtildiği dikkate alındığında idare tarafından belirtilen nakliye mesafesi esas alınarak açıklama yapılmasının istenildiği neticesi ulaşılmıştır. Bu bağlamda nakliye girdisi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan taşıma formülünün kullanılmasının zorunlu olmadığı, diğer taraftan söz konusu girdi için alınan fiyat teklifinin mevzuata uygun olduğu ve idarece belirlenen nakliye mesafesinin de esas alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu hususları bir bütün olarak ele alındığında, adı geçen isteklinin teklifinin, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Nakliye (8 km)” analiz girdisine ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Ziver İnş. Taah. Madencilik Turizm Pazarlama San. Tic. A.Ş. - Zanew İnş. Madencilik San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı ile Berk Yapı Proje İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. –MMB İnşaat Harfiyat Nakliye Gıda ve Cafe İşletmeciliği San. Tic. Ltd. Şti. -- Zülfü Levent İş Ortaklığının tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte adı geçen isteklilerin tekliflerinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem kararı alınması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin değişmediği görüldüğünden, idarenin mevzuata uygun olmayan bu işlemi için düzeltici işlem kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.