KİK Kararı: 2020/UY.I-933

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/022
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 22.05.2020
Karar No : 2020/UY.I-933
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Datco Yapı Gay. Değ. Hiz. İnş. Nak. Haf. Tur. Met. San. Tic. Ltd. Şti.- Çebitaş İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş.- Tek Asfalt İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Elte İnş. ve Yapı San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/680048 İhale Kayıt Numaralı “Gördes - Köprübaşı Yolu Km:0+000-37+763 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 28.01.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gördes - Köprübaşı Yolu Km:0+000-37+763 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” ihalesine ilişkin olarak Datco Yapı Gay. Değ. Hiz. İnş. Nak. Haf. Tur. Met. San. Tic. Ltd. Şti.- Çebitaş İnş. Mad. Tur. San. ve Tic. A.Ş.- Tek Asfalt İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Elte İnş. ve Yapı San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 09.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.04.2020 tarih ve 18689 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/727 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı şöyle ki;

- Açıklamaları kapsamında sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamında yer alan ve açıklanması istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz formatına uygun olmadığı, analiz girdi miktarlarının değiştirildiği,

- Açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı,

- Açıklanması gereken analiz girdilerinde kamu kurum ve kuruluşlarının kâr ve genel gider hariç fiyatının veya rayiç bedelinin altında fiyat teklif edildiği, önceki yıllarda yayımlanan birim fiyat analizlerinin kullanıldığı, söz konusu analiz girdileri için teklif edilen fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesi uyarınca belgelendirilmediği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listeye yer verilmediği,

- Analiz girdilerinde yer alan işçilik bedellerinin saatlik asgari ücretin altında olduğu,

- Açıklamaları kapsamında esas alınan motorin fiyatının EPDK il bazında günlük yayımlanan ve ihale/davet tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının altında olduğu, mazotun litre/kg dönüşümünde yoğunluğunun 0,820-0,845 kg/lt olarak esas alınmadığı,

- Nakliye giderinin fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, ayrıca formül ile açıkladıkları nakliye birim fiyatlarında m3/ton dönüşümlerinin hatalı olduğu, “K” taşıma katsayısının olması gerekenden daha düşük olarak alındığı,

- 2200-P ve 2202-P poz numaralı iş kalemlerinin analizinde yer alan iş makinelerinin; Amortisman giderini fiyat teklifi ile açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu,

-Söz konusu makinelerin edinim bedeli veya kayıtlı değeri üzerinden açıklama yapılabilmesi için makinelerin isteklinin amortisman defterine kayıtlı olması ve edinim bedelleri ile kaydi değerlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenen belgelerle tevsik edilmesinin gerektiği, ancak belgelendirme yapılmadan açıklama yapıldığı, ayrıca söz konusu makinelerin asgari güç, kapasite değerleri ile teknik özelikleri bakımından birim fiyat tarifleri ve analizde istenen özelikleri haiz olduğunun belgelendirilmesi gerektiği, ancak bu hususun belgelendirilmediği, sadece ruhsat ya da demirbaş veya amortisman defteri ya da meslek mensubu raporu ile bu tevsikin yapılmasının mümkün olmadığı, isteklinin avantajlı koşulu olarak sunduğu kendi malı makinelerin istenilen özelikte olduğunun teknik bilgileri içeren araç projesi ya da yetkili satıcı beyanı v.b. belgelerin de ayrıca sunulması gerektiği,

- Kendi malı olan ve amortisman süresini dolduran makinelerin saatlik ücretlerinin sıfır (0) olarak alındığı, ancak anılan makinelere ait amortisman bedeli sıfır olsa dahi eskimiş araçların yedek parça, tamir, bakım, sermaye faizi, sigorta, nakil, montaj demontaj giderlerinin sıfır (0) olarak kabul edilemeyeceği, bahse konu giderlere tekabül eden makine katsayısı ile makinenin güncel resmi rayicinin çarpımı kadar bir tutarın söz konusu girdilerin asgari bedeli olarak dikkate alınması gerektiği, ancak bu giderlerin dikkate alınmadığı, yapılan açıklamada kendi malı makinelerde teknik özellik ve kapasitenin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği, ancak belgelendirmenin yapılmadığı,

İhale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan banka referans mektuplarının İdari Şartname’nin 7.4.1’inci maddesi uyarınca istenilen tutarı karşılamadığı ve alınış tarihlerinin mevzuata uygun olmadığı,
İhale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan bilanço oranlarının İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen oranları karşılamadığı, sunulan bilançolarda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmediği, bilanço veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuata göre düzenlenmiş ve SM, SMMM veya YMM ya da vergi dairesince onaylanmış olması gerektiği, ancak bu onayların yapılmadığı, anılan hususa yönelik olarak sunulan belgelerin standart forma uygun olmadığı, iş hacmini gösteren belgelerin İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı, gelir tablosu ve/veya taahhüt altında yapımı devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının ve/veya taahhüt altında yapımı devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının ve/veya bitirilen yapım işlerinin parasal tutarını gösteren belgelerin (faturalar v.b.) SM, SMMM veya YMM ya da vergi dairesi tarafından onaylanmış suretlerinin sunulmadığı,
İhale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş kapsamındaki tanımları karşılamadığı, söz konusu belge tutarlarının asgari iş deneyim tutarlarını karşılamadığı ve iş deneyim belgesinin geçerlilik süresinin ihale ilan tarihinden itibaren geriye doğru 15 (on beş) yıl süreyi aştığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11.Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir...

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

…45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.…” açıklamaları yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: GÖRDES - KÖPRÜBAŞI YOLU KM:0+000-37+763 ARASI TOPRAK TESVİYE, SANAT YAPILARI VE ÜSTYAPI İŞLERİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:1964E042100 - 2019E040240

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Plentmiks Alttemel ve Plentmiks Temel Yp.275000 ton, Hendeklerin Betonla Kaplanması 9000m3, Her Cins Klastaki Zeminlerin Kazılması, Kullanılması ve Nakli 560000m3 ve Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki miktarlar kadar diğer işler

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: GÖRDES - KÖPRÜBAŞI YOLU…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihalede 109 adet ihale dokümanı indirildiği, 28.01.2020 tarihinde yapılan ihaleye 49 isteklinin katıldığı, 02.04.2020 tarihli ihale komisyonu kararında, sınır değerin 31.955.338,47 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında geçerli teklif veren 8 istekliden 05.03.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 4 isteklinin teklifinin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmaması nedeniyle, Kayahan İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. ve Egecan Akar. Tem. Nak. İnş. Tur. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin ise sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmaması nedeniyle reddedildiği, 34 isteklinin teklifinin değişik gerekçelerle uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdarece 05.03.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu yazıda “…Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 17, 1, 9, 10, 2 ve 6 sıra nolu pozlara ait analiz girdi tablosunda açıklama yapılması istenen teklif girdi ve maliyet bileşenlerini (açıklama istenilmeyecekler de toplama dahil edilmek kaydıyla);

a)Yapım yönteminin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında İhale Komisyonunca değerlendirilmek üzere 4734 sayılı KİK’ nun 38. maddesi ile Genel Tebliğin 45. maddesine uygun olarak; bilgi ve belgelere dayalı yapacağınız yazılı açıklamanızı yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 5 (beş) iş günü içinde Bölge Müdürlüğümüze vermeniz konusunda;

Bilgilerini ve gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği, 6 adet iş kalemi/gruplarına ait aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve ekinde ise açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri listesi ile analiz formatlarının gönderildiği görülmüştür.

Kamu ihale mevzuatı hüküm ve açıklamaları, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve ekleri ile ihale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır.

a) İhale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Anılan istekli tarafından sunulan analiz formatlarının, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analiz formatları ile uyumlu olduğu ve analiz girdi miktarlarının da uyumlu olduğu, herhangi bir değişiklik yapılmadığı,

Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapılmadığı

Açıklanması gereken analiz girdilerinde kamu kurum ve kuruluşlarının kâr ve genel giderler hariç fiyatının veya rayiç bedelinin altında fiyat teklif edilmediği, önceki yıllarda yayımlanan birim fiyat analizlerinin kullanılmadığı, söz konusu analiz girdileri için teklif edilen fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’nin açıklamaları uyarınca belgelendirildiği,

Açıklamalar kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listeye yer verildiği,

Analiz girdilerinde yer alan işçilik bedelleri için saatlik 13,09 TL bedel öngörüldüğü, dolayısıyla işçilik bedelinin saatlik asgari ücretin altında olmadığı,

Analizlerde mazot girdisi için 5,25 TL/kg tutarının esas alındığı, EPDK’nın internet adresinden ihale ilan tarihi (31.12.2019) ile ihale tarihi (28.01.2020) arasında ihalenin yapılacağı yer olan Manisa ilinde yayımlanan akaryakıt fiyatının 5,81 TL/LT (KDV dahil) alındığı, EPDK’nın bu fiyata ait ekran görüntüsünün de sunulduğu EPDK internet sitesinden yapılan sorgulamada da söz konusu fiyata ulaşılabildiği, mazotun litre/kg dönüşümünde yoğunluğunun 0,820-0,845 kg/lt olarak esas alındığı, Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesi kapsamında hesaplanan tutarın EPDK tarafından il bazında yayımlanan fiyatın % 90’ının altında olmadığı, dolayısıyla mazot girdisinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin öngördüğü şekilde açıklandığı,

Nakliye gideri için fiyat teklifi alınarak açıklama yapılmadığı, analiz formatlarında yer alan nakliye formülleri ve idarece öngörülen nakliye mesafeleri kullanılarak açıklama yapıldığı, nakliye birim fiyat hesaplamalarında hatanın bulunmadığı, K katsayısının 2019 yılı rayici olan 330’un esas alındığı,

b) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

Anılan istekli tarafından sunulan analiz formatları, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen analiz formatları ile uyumlu olduğu ve analiz girdi miktarlarının da uyumlu olduğu, herhangi bir değişiklik yapılmadığı,

Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapılmadığı

Açıklamalar kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanmış rayiçlerle ilgili listeye yer verildiği,

Analiz girdilerinde yer alan işçilik bedelleri için saatlik 13,08 TL bedel öngörüldüğü, dolayısıyla işçilik bedelinin saatlik asgari ücretin altında olmadığı,

Analizlerde mazot girdisi için 5,27 TL/kg tutarının esas alındığı, EPDK’nın internet adresinden ihale ilan tarihi (31.12.2019) ile ihale tarihi (28.01.2020) arasında ihalenin yapılacağı yer olan Manisa ilinde yayımlanan akaryakıt fiyatının 5,81 TL/LT (KDV dahil) alındığı, EPDK’nın bu fiyata ait ekran görüntüsünün de sunulduğu, EPDK internet sitesinden yapılan sorgulamada da söz konusu fiyata ulaşılabildiği, mazotun litre/kg dönüşümünde yoğunluğunun 0,820-0,845 kg/lt olarak esas alındığı, Tebliğ’in 45.1.13.14’üncü maddesi kapsamında hesaplanan tutarın EPDK tarafından il bazında yayımlanan fiyatın % 90’ının altında olmadığı, dolayısıyla mazot girdisinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin öngördüğü şekilde açıklandığı,

2200-P ve 2202-P poz numaralı iş kalemlerinin analizinde yer alan “Ekskavatör ve dragline tipi makineler 210 HP (2 1/2Yd3)” ve “Paletli delgi makinası (112KW,152HP,250 rpm, Ankraj zemin çivisi bulon barbakan deliği delinmesi için” analiz girdileri için amortisman hesabının yapıldığı, bu girdilerin açıklanması için başvuru sahibinin iddia ettiği gibi fiyat teklifinin kullanılmadığı, demirbaş tespitine ilişkin SMMM ve YMM raporlarının sunulduğu, söz konusu raporlarda isteklinin amortisman ömrünü tamamlamış bahse konu makinelerin işletmenin aktifinde bulunduğunun yasal defter ve kayıtlarında yer aldığının belgelendirildiği, makinaların İdari Şartname’de yer alan kendi malı olarak istenilen makinalar arasında yer almadığı ve bu makinalar için ayrıca aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında da teknik belge sunulmasının istenilmediği, dolayısıyla bu makinelerin teknik kriterlerinin gösterildiği herhangi bir belge sunulmasına gerek olmadığı, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderdiği analizlerde yer alan makinelerle aynı olduğu, amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj için belirlenen katsayıların gösterildiği, bu katsayılardan sadece amortisman katsayısının düşürüldüğü, diğer katsayıların ise aynen alınarak ve söz konusu makinelerin 2019 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü rayici kullanılarak oran hesabının yapıldığı ve bulunan değerin analizlerde kullanıldığı görülmüştür.

Netice olarak, yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda sunulması gereken bilgi ve belgelere yönelik düzenlemelere yer verildiği, bu kapsamda anılan Şartname’de, İhale İlanı’nda ve ihale dokümanında isteklilerin teklif dosyaları kapsamında banka referans mektubu sunmalarını gerektirecek herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, İdari Şartname’nin 7.4.1’nci maddesinde “7.4.1. Bu bent boş bırakılmıştır.” ibaresinin yer aldığı, ayrıca idarece başvuru sahibinin şikâyet dilekçesine özetle “Şikâyete konu işe ait ihale dokümanında yer alan İdari Şartname’nin 7.4.1’inci maddesinde banka referans mektubunun yeterlik kriteri olarak belirlenmediği” şeklinde cevap verildiği, dolayısıyla istekliler tarafından da yeterlik kriteri olarak düzenlenmeyen banka referans mektubunun teklif dosyaları kapsamında sunulmasına gerek olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde, yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki ve dört önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin %25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıdaki düzenlemelerden, istekliler tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgelerinin ve toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun sunulması, sunulan belgelerde İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddelerinde belirtilen kriterlerin sağlanması gerektiği, ayrıca iş hacmini gösteren belgeler için ise isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, toplam cirosunu gösteren gelir tablosu, veya yapım işleri cirosunu gösteren belgelerden birini sunmasının yeterli olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. tarafından SMMM onaylı 23.01.2020 tarihli bilanço bilgileri tablosu, 2017 ve 2018 yıllarına ait bilgilerin yer aldığı bilanço ve gelir tablosunun sunulduğu, sunulan bilanço bilgileri tablosunun “Standart Form - KİK024.1/Y Bilanço Bilgileri Tablosu”na uygun olduğu, hem bilanço hem de bilanço bilgileri tablosunda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterildiği, yapılan incelemede İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenen oranların 2018 yılındaki verilerle sağlandığı, ayrıca gelir tablosunda belirtilen 2018 yılına ait net satışlar (ciro) tutarının anılan istekli tarafından sağlanması gereken ciro tutarını karşıladığı görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının pilot ortağı Farsel İnş. ve Tic. A.Ş. tarafından SMMM onaylı 27.11.2019 tarihli bilanço bilgileri tablosu, 2017 ve 2018 yıllarına ait bilgilerin yer aldığı bilanço ve gelir tablosunun sunulduğu, sunulan bilanço bilgileri tablosunun “Standart Form - KİK024.1/Y Bilanço Bilgileri Tablosu”na uygun olduğu, hem bilanço hem de bilanço bilgileri tablosunda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterildiği, yapılan incelemede İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenen oranların 2018 yılındaki verilerle sağlandığı, ayrıca gelir tablosunda belirtilen 2018 yılına ait net satışlar (ciro) tutarının pilot ortak tarafından sağlanması gereken ciro tutarını karşıladığı görülmüştür.

Özel ortak Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından YMM onaylı 06.12.2019 tarihli bilanço bilgileri tablosu, 2017 ve 2018 yıllarına ait bilgilerin yer aldığı bilanço ve gelir tablosunun sunulduğu, sunulan bilanço bilgileri tablosunun “Standart Form - KİK024.1/Y Bilanço Bilgileri Tablosu”na uygun olduğu, hem bilanço hem de bilanço bilgileri tablosunda yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterildiği, yapılan incelemede İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenen oranların 2018 yılındaki verilerle sağlandığı, ayrıca gelir tablosunda belirtilen 2018 yılına ait net satışlar (ciro) tutarının özel ortak tarafından sağlanması gereken ciro tutarını karşıladığı görülmüştür.

Netice itibarıyla, ihale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan bilanço oranlarının İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen oranları, iş hacmini gösteren belgelerin de İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde belirtilen kriterleri karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

… ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

…

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir. …” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: GÖRDES - KÖPRÜBAŞI YOLU KM:0+000-37+763 ARASI TOPRAK TESVİYE,SANAT YAPILARI VE ÜSTYAPI İŞLERİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:1964E042100 - 2019E040240

c) Miktarı (fiziki) ve türü:

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: GÖRDES - KÖPRÜBAŞI YOLU…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğde yer alan A/I (KÖPRÜ VE VİYADÜK İŞLERİ), A/II (TÜNEL İŞLERİ) veya A/V (KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı) Grubu İşler benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisi” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanı ve mevzuat düzenlemelerinden istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının gerektiği anlaşılmaktadır.

Şikâyete konu işin adının “Gördes - Köprübaşı Yolu Km:0+000-37+763 Arası Toprak Tesviye, Sanat Yapıları ve Üstyapı İşleri” olduğu, miktarı (fiziki) ve türünün ise “Plentmiks Alttemel ve Plentmiks Temel Yp.275000 ton, Hendeklerin Betonla Kaplanması 9000m3, Her Cins Klastaki Zeminlerin Kazılması, Kullanılması ve Nakli 560000m3 ve Birim Fiyat Teklif Cetvelindeki miktarlar kadar diğer işler” olduğu,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesinde yer alan A/I (Köprü ve Viyadük İşleri), A/ II (Tünel İşleri) veya A/V (Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) Grubu İşlerin benzer iş olarak belirlendiği ve inşaat mühendisliğine ilişkin mezuniyet belgesinin iş deneyim belgesini gösterir belge olarak kabul edileceğinin düzenlendiği, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, ancak iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde ise iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Orak Altyapı San. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu iş deneyim belgesi incelendiğinde;

İş deneyimini tevsik amacıyla Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından anılan istekli adına düzenlenen “İskenderun-Arsuz (Uluçınar) Yolu KM:6+373 ~ 29+881 Arası “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, BSK, Trafik Güvenliği (Yatay ve Düşey İşaretleme, Otokorkuluk)” Yapım İşi 2012/192672”ne ilişkin 15.11.2016 tarihli ve 2012/192672-667322-2-3 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belge incelendiğinde; belgeye konu işte uygulanan yapı tekniğinin “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, BSK, Trafik Güvenliği (Yatay ve Düşey İşaretleme, Otokorkuluk) Yapım İşi” olduğu, ilk sözleşme bedelinin 36.448.561,00 TRY, işin toplam sözleşme bedelinin 43.552.385,54 TRY, sözleşme tarihinin 08.05.2013, geçici kabul tarihinin 15.06.2016, belge tutarının ise 43.552.385,54 TRY olduğu görülmüştür.

Bahse konu iş bitirme belgesi incelendiğinde, belgeye konu işin hem ihale konusu işe hem de benzer işe uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan isteklinin şikâyete konu ihaleye 30.335.943,51 TL teklif verdiği, yukarıda yer verilen İdari Şartname düzenlemesi gereği, istekli tarafından teklif edilen bedelin %80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, bu durumda söz konusu işlere ilişkin (30.335.943,51 x0.80)= 24.268.754,80 TL tutarından az olmamak üzere asgari iş deneyimini gösteren belgenin sunulması gerektiği, yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin benzer işlere ilişkin sunduğu iş bitirme belgesi üzerindeki tutarının 43.552.385,54 TL olduğu, dolayısıyla güncelleme yapılmamış halinin dahi anılan isteklinin teklif ettiği bedelin %80’inden az olmadığı ve iş deneyim belgesinin geçerlilik süresinin ihale ilan tarihinden itibaren geriye doğru 15 yıl süresini aşmadığı görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının sunduğu iş deneyim belgeleri incelendiğinde;

Pilot ortak Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik amacıyla Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü tarafından Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Erkut İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı adına düzenlenen “Sivrihisar-Eskişehir-Bozüyük Yolu İkmal İmalatları Yapılması İşi, 2009/172714”ne ilişkin 25.07.2011 tarihli ve B111TCK1040600/10.02/05249 sayılı iş bitirme belgesinin sunulduğu, ortaklık oranının Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.(%90) ve Erkut İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.(%10) olduğu, söz konusu belge incelendiğinde; belgeye konu işte uygulanan yapı tekniğinin “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Plentmiks Alttemel, Plentmiks Temel, Bitümlü Sıcak Karışım, Köprülü/Altgeçit Kavşakları ve Çeşitli İşler Yapılması” olduğu, ilk sözleşme bedelinin 84.474.616,70 TL, işin toplam sözleşme bedelinin 118.264.463,38 TL, gerçekleştirilen iş tutarının 116.976.945,27 TL, sözleşme tarihinin 25.02.2010, geçici kabul tarihinin 27.06.2011, belge tutarının ise 116.976.945,27 TL olduğu görülmüştür.

Özel ortak Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin iş deneyimini tevsik amacıyla sunulmayacak belgeler tablosunda 23.05.2017 tarihli ve 2012/16802-471591-1-2 sayılı iş deneyim belgesini beyan ettiği, söz konusu belge incelendiğinde Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından Danış Yapı Mad. Nak. Pet. Gı. Oto Tam. ve Yed. Par. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen “Kütahya-Simav-Demirci Ayr. Yolunun (Kütahya-Afyon) Ayr.-Gediz Yolu Km:0+000-10+500 Bölünmüş Yol Üst Yapı (BSK), Km:10+500-45+600 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı (BSK) Bölünmüş Yol Yapımı İşi, 2012/16802”ne ilişkin iş bitirme belgesinin sunulduğu, söz konusu belge incelendiğinde; belgeye konu işte uygulanan yapı tekniğinin “Toprak İşleri, Sanat Yapıları ve Üst Yapı (BSK) Bölünmüş Yol Yapım İşi,” olduğu, ilk sözleşme bedelinin 56.444.370,50 TRY, işin toplam sözleşme bedelinin 61.743.216,34 TRY, gerçekleştirilen iş tutarının 61.709.745,55 TRY, sözleşme tarihinin 21.09.2012, geçici kabul tarihinin 30.09.2016, belge tutarının ise 61.709.745,55 TRY olduğu görülmüştür.

Bahse konu hem pilot hem de özel ortak tarafından sunulan iş bitirme belgeleri incelendiğinde, belgelere konu işlerin hem ihale konusu işe hem de benzer işe uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.- Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının şikâyete konu ihaleye 31.799.949,50 TL teklif verdiği, yukarıda yer verilen İdari Şartname düzenlemesi gereği, istekli tarafından teklif edilen bedelin %80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, bu durumda söz konusu işlere ilişkin (31.799.949,50 x0.80)= 25.439.959,60 TL tutarından az olmamak üzere asgari iş deneyimini gösteren belgenin sunulması gerektiği, yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda pilot ortak Farsel İnş. ve Tic. A.Ş.nin (116.976.945,27x0,90)= 105.279.250,74 TL, özel ortak Danış Yapı Mad. San. ve Tic. A.Ş. ise 61.709.745,55 TL benzer işlere ilişkin iş bitirme belgesi sunduğu, dolayısıyla güncelleme yapılmamış halinin dahi anılan isteklinin teklif ettiği bedelin %80’inden az olmadığı ve iş deneyim belgelerinin geçerlilik süresinin ihale ilan tarihinden geriye doğru 15 yıl süresini aşmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2020/UY.I-933

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin