KİK Kararı: 2020/UY.I-848

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/019
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 07.05.2020
Karar No : 2020/UY.I-848 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özka İnşaat A.Ş. - Makintaş Makina İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/422911 İhale Kayıt Numaralı “TCDD İzmir Limanı 22-23 Nolu Rıhtımlar Arası 127 Metrelik Rıhtım ve Geri Saha Dolgusunun Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 16.10.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TCDD İzmir Limanı 22-23 Nolu Rıhtımlar Arası 127 Metrelik Rıhtım ve Geri Saha Dolgusunun Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Özka İnşaat A.Ş. - Makintaş Makina İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 02.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.04.2020 tarih ve 17008 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/644 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 104/A taş nakli iş kaleminin analizinde idarece verilen formülün kullanıldığı, kendileri tarafından nakliye mesafesi olarak 10,1 km alındığı, taşın işin yapılacağı yere en yakın ocaktan alınacağı hususuna uygun olarak aşırı düşük teklif açıklamasının hazırlandığı, taşın temin edileceği yerin sahibinin ocaklarının kullandırılacağına ait taahhütname, taş ocaklarına ait işletme ruhsatı, taş ocağının yeri ile proje yeri arasındaki mesafeyi gösteren Google Earth çıktılarının sunulduğu, ihale dokümanı kapsamında idarece belirlenmiş olan veya zorunlu olarak kullanılması gereken bir ocağın bulunmadığı, Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinde uyarınca inşaat için kullanılacak her türlü malzemenin (kum, çakıl, stabilize, taş vb.) yüklenici tarafından temin edileceği, yüklenicinin bu iş için kullanılacak malzemeyi, kendi nam ve hesabına işleteceği bir ocak veya özel şahıslar tarafından işletilen ocaklardan temin edebileceği ve yüklenicinin teklif fiyatlarında malzeme temin edeceği ocakları ve nakliye şartlarını göz önünde bulunduracağının belirtildiği, kendilerinin de aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teknik şartnameye uygun olarak kendilerinin belirlediği ocaktan, teknik şartname koşullarına uygun malzeme temin edileceği öngörüsüyle açıklama yapıldığı,

2. Açıklama kapsamında kendileri tarafından idarenin uygun bulmama gerekçesine dayandırdığı ilgili alt pozlar için mevzuat kurallarına uygun olarak 2019 yılına ait rayiç bedeller ile 2019 yılına ait saatlik asgari ücret kullanıldığı, idare tarafından verilmiş olan miktarlar çok küçük olduğundan çarpım sonucu oluşan tutarların son iki basamağın yuvarlanması sonucu 0 (sıfır) çıktığı, ilgili rayiç bedelleri ve idare tarafından verilen miktarlar kullanılarak yapılan çarpımların sonucunun sıfır çıkmasının aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilmemesine gerekçe olamayacağı,

3. Açıklama kapsamında ihale ilan ve ihale tarihi arasında bir tarih olan 14.09.2019 tarihinde İzmir ili İNOİL akaryakıt firmasının EPDK sisteminde yayımlanmış olan 5,98109 TL/lt birim fiyatının %90'ını ve EPDK sisteminde geçerli 0,845 yoğunluk oranı kullanarak motorin analiz girdisine ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38'inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alacağı hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir…” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Malzeme ve Malzeme Ocakları” başlıklı 9’uncu maddesinde “İnşaat için kullanılacak her türlü malzeme (kum, çakıl, stabilize, taş vb.) yüklenici tarafından temin edilecektir. …” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdare tarafından 27.01.2020 tarihli yazı ekinde açıklama istenecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirtildiği 8 adet iş kalemine ilişkin analizler gönderilerek başvuru sahibinin teklifine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır.

24.03.2020 tarihli ihale komisyonu kararında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin “104/A nolu Taş Nakli pozunun analizinde yer alan Nakliye formülü F=AK(0.0007*M+0.01)*G’dir. M:Taşıma mesafesi analizde 25 Km olarak verilmiş olmasına rağmen söz konusu firma bu mesafeyi 10,1 Km olarak değiştirmiş,

74.022.5 nolu pozun içinde yer alan 10.120.1079 nolu alt poz ve 74.081.0002 nolu pozun içerisinde yer alan 10.160.1035, 10.100.1021, 10.100.1056, 10.100.1050, 10.100.1049, 10.130.9991, 10.160.1030, 10.100.1055 nolu alt pozlar için tutarları 0 olacak şekilde hesaplanmış,

104/A, 74.022.0005, 74.081.0002, 74.101.0019 nolu pozların alt pozu içerisinde yer alan 10.160.1026 nolu mazot (motorin) alt pozu için İNOİL akaryakıt firmasının EPDK sisteminde yayınlanmış olan 5,98 TL/kg fiyatım gerekçe göstererek bu fiyatın %90’ı olan 5,40 TL/kg birim fiyatım teklif olarak sunmuştur. Hesabın yöntemi ve açıklaması yeterli ve uygun görülmemiş,” değerlendirmesinde bulunularak isteklinin teklifinin reddedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen 104/A iş kalemi analizinde yer alan “Taş Nakli” analiz girdisine ilişkin formülle birlikte 25 km olan taşıma mesafesinin isteklilere verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ilgili iş kalemi için sunulan açıklamada “Pınartaş Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. taş ocağına ait ruhsat ve taş ocağı ile şantiye alanı arasındaki mesafeyi tevsik edici Google Earth çıktıları aşırı düşük savunma dosyamız kapsamında sunulmuştur.” ifadelerine yer verilerek “Taş Nakli” analiz girdisi için formülde 10,1 km taşıma mesafesinin kullanıldığı ve ilgili taş ocağına ve mesafesine ilişkin belirtilen belgelerin sunulduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale dokümanı içerisinde inşaat için kullanılacak her türlü malzemenin yüklenici tarafından temin edileceği düzenlemesi yer alırken idarece belirtilen bir ocağın kullanımını zorunlu kılan bir düzenlemeye de yer verilmediği göz önüne alındığında istekliler tarafından idarece verilen analiz formatında yer alan mesafelerden kendilerine avantaj sağlayacak daha uygun mesafelerin belgelendirilmesi koşuluyla aşırı düşük teklif açıklamasında kullanılabileceği, istekli tarafından “Taş Nakli” analiz girdisi için idarenin belirlediği mesafeden daha kısa bir mesafe kullanılmakla birlikte söz konusu mesafenin tevsikine yönelik belgelerin açıklama kapsamında sunulduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, “Taş Nakli” analiz girdisi mesafesine ilişkin idarenin gerekçesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayıdan fazla olacak şekilde yazılabilecektir. Ancak toplam teklif tutarı, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede, belirtilen analizlerde yer alan işçilik analiz girdileri için 2019 yılı 11,37 TL saatlik asgari ücret birim fiyatının kullanıldığı, lastik tekerlekli traktör, elektrot, su ve elektrik enerjisi analiz girdileri için ise yaklaşık maliyette idarenin de kullandığı 2019 yılı kamu kurum ve kuruluşları fiyatlarının kullanıldığı, anılan Tebliğ’in ilgili maddeleri gereğince isteklinin teklif ettiği birim fiyatlar/rayiçler ile idarenin belirlediği miktarların çarpımı sonucu bulunan tutarın iki haneden fazla olacak şekilde yazılabileceği gibi virgülden sonra iki haneye kadar yuvarlanabileceği, dolayısıyla istekli tarafından da bulunan tutarların yuvarlanarak tutar kısmına yazıldığı, söz konusu uygulamanın belirtilen analiz girdileri için bedel öngörülmediği sonucunu doğurmadığı, nitekim idarenin yaklaşık maliyetinde bulunan tutarların da yuvarlanarak “0” olarak gösterildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde belirtilen analiz girdilerine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır. …” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından motorin analiz girdisine ilişkin açıklamada kapsamında İzmir ili İNOİL markasının EPDK’nın internet sitesinde yayımlanmış olan 14.09.2019 tarihli motorin litre fiyatının 5,98109 TL/lt olarak kullanıldığı bilgisine yer verildiği, EPDK’nın internet sitesi üzerinden ilan tarihi (13.09.2019) ile ihale tarihi (16.10.2019) arasında 14.10.2019 tarihli İzmir ilinde yapılan sorgulamada anılan markaya ait motorin fiyatının 5,98109 TL/litre olduğunun görülebildiği, KDV arındırılarak (5,98109/1,18=5,0687 TL/litre) ve 0,820-0,845 kg/litre yoğunluğu dikkate alınarak gerekli dönüşümler (5,0687/0,845=5,9984 TL/kg) yapıldıktan sonra ulaşılan motorin fiyatının %90’ının 5,3986 TL/kg (5,9984x0,90) olduğu, dolayısıyla anılan istekli tarafından kullanılan 5,40 TL/kg birim fiyatının söz konusu piyasa fiyatının altında olmadığı ve motorine ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Özka İnşaat A.Ş. - Makintaş Makina İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.