SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2020/UY.I-540 (11 Mart 2020)

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar Tarihi

11 Mart 2020

Başvuru Sahibi

Akün Mesken İnş. Ve Tic. Ltd. Şti. - Maristan İnş. Müh. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.

İdare

Yapı İşleri Ve Teknik Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Mardin Artuklu Üniversitesi

İhale

2019/568700 İhale Kayıt Numaralı "Mardin Artukl ... Derslik Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/012
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 11.03.2020
Karar No : 2020/UY.I-540
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Akün Mesken İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Maristan İnş. Müh. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/568700 İhale Kayıt Numaralı “Mardin Artuklu Üniversitesi Merkezi Derslik Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörlüğü Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından 04.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mardin Artuklu Üniversitesi Merkezi Derslik Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Akün Mesken İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Maristan İnş. Müh. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 29.01.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.02.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2020 tarih ve 7692 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/287 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı şöyle ki,

a) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’inci maddesine göre istenen açıklamanın niteliğine göre isteklilere beş iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verileceği, ancak anılan her iki istekli tarafından idarece verilen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı,

b) Her iki istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin hesapladıkları metrajlar ile idarenin hesapladığı metrajlar arasındaki farklılıkların makul düzeyde olmadığı,

c) Açıklanması istenilen iş kalemleri ve açıklanması istenilmeyen iş kalemlerine ait hesap cetvellerinin ayrı ayrı sunulmadığı,

d) Açıklanması istenilen iş kalemlerine ait analizlerin sunulmadığı, açıklama istenecek iş kalemlerine ait analiz fiyatları ile hesap cetvellerinde sunulan fiyatların aynı olmadığı,

e) Açıklanması istenilen iş kalemlerinden Y.23.014, Y.23.015, Y.18.110/01C10, Y.15.140/08, Y. 18.110/01C07, Y.23.176 nolu iş kalemlerinin, birim fiyat tariflerinde nakliye dahil olmadığından iş kalemlerine ait analizlerde kullanılan rayiçlerde malzeme bedelinin fabrikada olarak ön görüldüğünden nakliyenin hesaba katılması gerektiği, ihale dokümanında nakliye mesafelerini gösteren krokinin de bulunduğu, anılan istekliler tarafından bu iş kalemlerine ait nakliye hesabı sunulmadığı,

f) Aşırı düşük teklif açıklama dosyasında, teklif edilen bedelin yaklaşık %5 ine tekabül eden kişiye bağlı olmayan ve herhangi bir mahsuplaşma yoluna gidilemeyen, ilgili mevzuatlar gereği ödenmesi gereken mutat bedeller olan (teklif bedeline göre hesaplanan) sözleşme karar, damga vergisi, ödemelere ait damga vergileri, kik payı, SGK primleri ile stopaj bedelleri, iş güvenliği ile ilgili giderlere yer verilmediği veya teklif bedeline göre ödenecek tutarların belli olmasına rağmen bu tutarların yazılmadığı veya eksik tutar yazıldığı,

g) Açıklanması istenilmeyen iş kalemlerine öngörülen bedel ile bu iş kalemlerinin fen ve sanat kurallarına uygun yapılamayacağı, bu iş kalemlerinden, açıklama istenecek iş kalemleri ile benzerlik gösteren iş kalemleri karşılaştırıldıklarında ve metrajları da hesaba katıldığında ön görülmesi gereken tutarın, her iki isteklinin de öngördüğü tutardan çok daha fazla olması gerektiği,

h) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmış birim fiyatlar kullanılarak yapılan açıklamada, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayınlanmış birim fiyatlar dışında fiyatlar kullanıldığı,

ı) Açıklanması istenilen iş kalemlerinden mekanik, elektrik tesisatı ve bilgi işlem kalemlerine ait üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde malzeme bedeli, montaj bedeli ayrı gösterilerek açıklama yapılmadığı,

j) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi almak suretiyle alınan tekliflerin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği, tekliflerin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, tekliflerin yetkili kişilerce imzalanmadığı, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından imzalanmadığı,

k) EK-0.5, EK-0.6 tutanaklarının fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından düzenlenmediği ve sunulmadığı, usulüne uygun düzenlenmediği, teklif edilen birim fiyatların tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu, tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği.

l) Açıklanması istenilen iş kalemleri arasında olan; İNŞ.ÖZEL-1, İNŞ.ÖZEL-2, İNŞ.ÖZEL- 3, İNŞ.ÖZEL-5, İNŞ.ÖZEL-14, İNŞ.ÖZEL-15, PYZ.ÖZEL-22, pozlarına ait EK-0.5, EK-0.6 tutanaklarında ağırlıklı ortalama birim satış/maliyet tutarı hesaplanan girdi birimleri ile teklife konu iş kalemine ait girdi birimlerinin birbiri ile örtüşmediği, meslek mensubunca düzenlenen tutanakta yer alan ürünler ile teklife konu ürünün aynı özellikte olmadığı, bu sebeple tutanakların mevzuata aykırı düzenlendiği,

m) Açıklanması istenilen iş kalemleri arasında olan PYZ.ÖZEL-22 nolu pozun teknik şartnamesi incelendiğinde, tek bir iş kaleminden oluşmayan poz olduğu, bu sebeple bu pozun fiyat teklifi almak suretiyle açıklanamayacağı, karışıma ait malzemelere ayrı ayrı kilogram ve metreküp cinsinden fiyat alınarak analiz girdisi olarak belirlenip iş kalemi fiyat analizi ile açıklanması gerektiği, bu sebeple her iki isteklinin de PYZ.ÖZEL-22 nolu iş kalemine ait meslek mensubunca düzenlenmiş tutanakta yer alan girdiler ile teklife konu iş kalemine ait girdilerin örtüşmediği, her iki isteklinin de sunmuş olduğu fiyat tekliflerinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,

n) Açıklanması istenilen iş kalemleri arasında olan PYZ.ÖZEL-22, PYZ.ÖZEL-21 poz nolu iş kalemlerinde nakliye tutarları, malzemenin bedeline eşit veya daha fazla olabileceğinden dolayı önem arz ettiği, bu sebeple fiyat teklifi almak suretiyle açıklanan iş kalemlerinde ilgili tutanaklar incelenerek ayrıca nakliyeye yer verilip verilmediğinin teyit edilmesi gerektiği,

o) Açıklanması istenilen iş kalemlerinden OZEL-MK-34, OZEL-MK-43, OZEL- MK-44, OZEL-MK-31, MDE1 nolu iş kalemleri malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı açıklanmadığı meslek mensubunca düzenlenen tutanakta yer alan ürünler ile teklife konu ürünün aynı ürünler olmadığı,

p) Açıklanması istenilen iş kalemleri arasında olan BİM-KAM-1, BİM-KAM-3, BİM-DATA-1, BİM-DATA-2, BİM-DATA-3, BİM-DATA-4 nolu elektrik tesisatı bilgi işlem iş grubuna ait iş kalemlerinin, malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı açıklanmadığı, meslek mensubunca düzenlenen tutanakta yer alan ürünler ile teklife konu ürünün aynı ürün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır...” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

İş kalemi/

grubu No

İş kalemi/

grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

2

…….

750

0,0075

0,9988

1

…….

120

0,0012

1,0000

Toplam

100.000

100,0000

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

İş kalemi / grubu

No: 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

m2

Poz No

Girdiler

Ö Br.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı*

……

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

…..

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

…..

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

Toplam Tutar

23,11

Sıralı analiz girdileri tablosu

Girdiler

Ö.B

Miktarı

B. Fiyatı

Tutarı

Kümülatif Toplam

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

0,31

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

0,64

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

0,98

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

1,33

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

1,76

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

2,27

Açıklama yapılması

istenilmeyecektir

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

2,81

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

(Not = Örnekteki iş kalemine ait analizdeki girdiler ve tutarları gerçek verileri yansıtmamaktadır, (45.1.2.1) ve (45.1.2.2) maddesi için oluşturulmuş sayısal örnektir.)

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Sıra No

Poz No

İş kaleminin adı

Kamu kurum ve kuruluş birim fiyatları

Teklif

Birim fiyatı alınan kurum/kuruluş

Kar ve genel gider dahil birim fiyat

Kar ve genel gider hariç birim fiyat

Teklif edilen kar ve genel gider

Teklif edilen birim fiyat

(TL)

(TL)

(TL)

(TL)

1

16.001

150 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

97,86

97,86

2

16.002

200 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

104,00

105,00

3

16.003

250 dozlu demirsiz beton

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı

110,13

88,10

15,86

103,96

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

...

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler vb. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

...

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ MERKEZİ DERSLİK BİNASI İKMAL İNŞAATI YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:2009H03-1064-16562

c) Miktarı ve türü:

19538 m²lik Bina İnşaatı ile 15700m²'lik Çevre Düzenleme Alanını İhtiva Etmektedir.

19538 m²lik Bina İnşaatı ile 15700m²'lik Çevre Düzenleme Alanını İhtiva Etmektedir.

ç) Yapılacağı yer: MARDİN İLİ ARTUKLU İLÇESİ MARDİN ARTUKLU ÜNİVERSİTESİ YERLEŞKE ALANI” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

10.12.2019 tarihli ihale komisyonu kararından sınır değerin altında 2 istekli tarafından teklif verildiği ve söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu, her iki istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin Özyücel İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ali Dinç İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı ve Umut İnş. Mim. Müh. Nak. Med. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (a) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2’nci maddesinde sınır değerin altında teklif veren isteklilere yaklaşık maliyetin %80’nini oluşturan iş kalemlerinin açıklanması için idarece 5 iş gününden az olmamak makul bir süre verileceği açıklanmıştır.

İdarece sınır değerin altında teklif veren iki istekliye de 18.12.2019 tarihli ve aşırı düşük teklif açıklama talebi konulu yazı ile tekliflerine açıklık getirilmesi istenilmiş olup,

Daha sonra Umut İnş. Mim. Müh. Nak. Med. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 23.12.2019 tarihli ve 2019/55 sayılı dilekçe ile ilave olarak 5 gün süre talebinde bulunulduğu ve idarece 24.12.2019 tarihli ve aşırı düşük teklif hazırlama süresi ile ilgili ek süre verilmesi konulu yazı ile 4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi hükmü doğrultusunda her iki istekliye de ilave 5 iş günü verilmesinin uygun bulunduğu anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının süresine ilişkin olarak mevzuatta en az 5 iş günü olarak belirlenmiş olan süre bakımından üst sınır belirlenmemiştir. Dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklama süresinin 5 iş gününden az olmamak üzere idarece tüm isteklilere eşit olarak belirleneceği anlaşılmış olup, idarece her iki istekliye eşit süre verildiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale konusu yapım işi, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş olup, bu tür ihalelerde idarece iş kapsamındaki imalat miktarları istekli olabileceklere verilmemekte, bunun yerine katılımcıların ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projeleri ve mahal listelerini kullanarak imalat miktarlarını hesaplamaları gerekmektedir. İhale konusu iş kapsamında yer alan imalatlara ait miktarların (metrajların) hesaplanması işi, işe ait projeler üzerinden birçok ölçüm/sayım yapılmasını ve bu ölçümler neticesinde elde edilen rakamlarla matematiksel işlem yapılmasını gerektirmektedir. Bu nedenle, iki farklı kişinin aynı iş kalemine dair metraj hesaplaması çoğu zaman birbiri ile örtüşmemektedir. Bu durum, ölçme yönteminden ve hassasiyetinden veya ölçme sonrası yapılan matematiksel işlemler neticesinde elde edilen miktarlar üzerinde yapılan yuvarlamalardan ya da makul karşılanabilir hesap hatalarından kaynaklanabilir. Bununla birlikte, metraj hesaplamalarındaki farklılıkların da makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması, işin yapılabilirliğini menfi yönde etkilememesi gerekmektedir.

Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekliye ait metrajlar ile idareye ait metrajların karşılaştırılması neticesinde, istekliye ait metrajların, 7 iş kaleminde idarenin metrajlarına eşit olduğu 19 iş kaleminde daha az olduğu ve 36 iş kaleminde ise daha fazla olduğu görülmüştür. İdareye ait metrajlar ile istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla işin gerçekleştirilmesi durumunda toplam teklif tutarının daha yüksek olacağı belirlendiğinden, başvuru sahibinin iddiasının ihale üzerinde bırakılan istekli yönünden yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Umut İnş. Mim. Müh. Nak. Med. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait metrajlar ile idareye ait metrajların karşılaştırılması neticesinde, istekliye ait metrajların, 7 iş kaleminde idarenin metrajlarına eşit olduğu, 7 iş kaleminde daha az olduğu ve 48 iş kaleminde ise daha fazla olduğu görülmüştür. İdareye ait metrajlar ile istekli tarafından teklif edilen birim fiyatlarla işin gerçekleştirilmesi durumunda toplam teklif tutarının daha yüksek olacağı belirlendiğinden, başvuru sahibinin iddiasının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli yönünden yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Açıklanması istenilen iş kalemleri ve açıklanması istenilmeyen iş kalemlerine ait hesap cetvellerinin her iki istekli tarafından ayrı ayrı sunulduğu görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (d ) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer alan İmalat Kalemleri Tablo A’da açıklanması istenen 62 iş kaleminden 21 tanesi için analiz sunulduğu, 41 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Sunulan 21 adet analiz fiyatları ile hesap cetvelinde yer alan birim fiyatların karşılaştırılması neticesinde, söz konusu birim fiyatların birbirleri ile uyumlu olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında yer alan İmalat Kalemleri Tablo A’da açıklanması istenen 62 iş kaleminden 21 tanesi için analiz sunulduğu, 41 iş kalemi için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Sunulan 21 adet analiz fiyatları ile hesap cetvelinde yer alan birim fiyatların karşılaştırılması neticesinde, söz konusu birim fiyatların birbirleri ile uyumlu olduğu anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Y.23.014, Y.23.015, Y.18.110/01C10, Y.15.140/08, Y.18.110/01C07, Y.23.176 nolu iş kalemlerine ait ihale dokümanında yer alan birim fiyat tariflerine aşağıda yer verilmiştir.

Y.23.014 nolu “Ø 8- Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması” poza ait birim fiyat tarifinin “Teknik Tarifi: Nervürlü beton çelik çubuğunun detay projesine göre kesilip bükülerek hazırlanması yerine konması, bağlanması için demir, bağlama teli ve gerekli her türlü malzeme ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 ton fiyatı:ÖLÇÜ:1) Betonarme detay resimlerine göre kroşeler ile birlikte demirin boyu ölçülür.
2 ) Çelik çubukların ağırlıkları aşağıdaki cetvelden alınır.
3 ) Projede gösterilmeyen çelik çubuklar ve ekler hesaba katılmaz.4) Cetveldeki (m) ağırlıkları hesaba esastır. Bağlama teli, çelik çubuk sıraları arasında kullanılacak çelikler ve zayiat analizde dikkate alındığından, ayrıca ödeme yapılmaz. Çap (Ø) Birim Ağırlığının Kg/m8 0,39510 0,61712 0,888” şeklinde olduğu görülmüştür.

Y.23.015 nolu “Ø 14- Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması” poza ait birim fiyat tarifinin “Teknik Tarifi: Nervürlü beton çelik çubuğunun detay projesine göre kesilip bükülerek hazırlanması yerine konması, bağlanması için demir, bağlama teli ve gerekli her türlü malzeme ve zayiatı, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 ton fiyatı:ÖLÇÜ:1) Betonarme detay resimlerine göre kroşeler ile birlikte demirin boyu ölçülür.
2 ) Çelik çubukların ağırlıkları aşağıdaki cetvelden alınır.
3 ) Projede gösterilmeyen çelik çubuklar ve ekler hesaba katılmaz.4) Cetveldeki (m) ağırlıkları hesaba esastır. Bağlama teli, çelik çubuk sıraları arasında kullanılacak çelikler ve zayiat analizde dikkate alındığından, ayrıca ödeme yapılmaz.Çap (Ø) Birim Ağırlığının Kg/m14 1,20816 1,57818 1,99820 2,46622 2,98424 3,55126 4,16828 4,834” şeklinde olduğu görülmüştür.

Y. 18.110/01C07 nolu “15 cm kalınlığındaki techizatsız gazbeton duvar blokları ile duvar yapılması (gazbeton tutkalı ile) (2,50 N/mm² ve 400 kg/m³)” poza ait birim fiyat tarifinin “Teknik Tarifi: Projesine göre teçhizatsız gazbeton duvar blokları ile gazbeton tutkalı kullanılarak duvar yapılması için, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 m² fiyatı:

ÖLÇÜ: Projesindeki boyutlar üzerinden hesaplanır. 0,10 m² den küçük boşluklar düşülmez.” şeklinde olduğu görülmüştür.

Y.18.110/01C10 nolu “20 cm kalınlığındaki techizatsız gazbeton duvar blokları ile duvar yapılması (gazbeton tutkalı ile) (2,50 N/mm² ve 400 kg/m³)” poza ait birim fiyat tarifinin “Teknik Tarifi: Projesine göre teçhizatsız gazbeton duvar blokları ile gazbeton tutkalı kullanılarak duvar yapılması için, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, araç ve gereç giderleri, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 m² fiyatı:

ÖLÇÜ: Projesindeki boyutlar üzerinden hesaplanır. 0,10 m² den küçük boşluklar düşülmez” şeklinde olduğu görülmüştür.

Y.15.140/08 nolu “32mm'ye kadar kırmataş temin edilerek, makine ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması” poza ait birim fiyat tarifinin “Teknik Tarifi: 32mm'ye kadar kırmataş temin edilmesi, alana dökülmesi, motor greyderle serilmesi, sulanması, titreşimli silindir ile tabaka tabaka sıkıştırılması için her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, iş yerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, 1 m³ fiyatı:

ÖLÇÜ: Projesindeki ölçülere göre hacmi hesaplanır.” şeklinde olduğu görülmüştür.

Y.23.176 nolu “Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” poza ait birim fiyat tarifinin “ Teknik Tarifi: Çeşitli çelik çubuk, lama ve profil demirlerden yapılan her çeşit merdiven balkon köprü korkulukları, pencere ve bahçe parmaklıkları, çatıya çıkma, fosseptik ve benzeri yerlere yapılan merdivenler, ızgara ve benzeri işlerin yapılması için demir perçin, civata, kaynak ve her türlü malzeme ve zayiatı, işyerinde yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, işçilik, müteahhit genel giderleri ve kârı dâhil, (boya bedeli hariç) 1 kg fiyatı:

ÖLÇÜ:

İmalât ve varsa tespit malzemesi ile birlikte boyanmadan ve montajdan önce tartılır.

NOT:

Ancak idareler lüzum gördüğü takdirde proje boyutları üzerinden bütün profillerin ve düğüm noktaları levhalarının cetveldeki ağırlıklarına nazaran tartı ağırlığını tahkik edebilir. Bu tartı neticesinde; cetvellere nazaran % 7 ağırlık fazlası da ödeme yapılır, % 7 den fazla ağırlık dikkate alınmaz. Bu tartı neticesinde bulunan ağırlığın cetveldekinden az olması halinde yapılan imalâtın idarece kabul edilmesi şartıyla tartı esas alınır.” şeklinde olduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilere gönderilen analiz formatlarının söz konusu iş kalemlerine ait analizlerin yukarıda yer verilen birim fiyat tarifleri ile uyumlu olduğu, analiz formatları ile birim fiyat tariflerinde nakliye girdisine yer verilmediği anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istekliler tarafından ayrıca nakliye girdisine ilişkin olarak açıklama yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki aşırı düşük teklif açıklaması sunan her iki istekli tarafından da anılan iş kalemleri için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (f) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerin yukarıda yer verilen Tebliğ’in 45’inci maddesi doğrultusunda açıklama yapmalarının yeterli olduğu, başvuru sahibinin iddiasında yer vermiş olduğu giderlerin ise açıklanmasının zorunlu olmadığı, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan her iki istekli tarafından sözleşme ve genel giderler için ayrıca bedel öngörüldüğü anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (g) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İdarece isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde açıklanması istenen 62 adet iş kalemine yer verildiği, istekliler tarafından açıklanması istenilmeyen iş kalemleri için ayrıca bir açıklama yapılmasının zorunlu olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (h) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan her iki istekli tarafından da açıklama kapsamında kullanılan birim fiyatların, kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlarla uyumlu olduğu, kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesi doğrultusunda ilgili tablolarda yer verilen kar ve genel gider hariç birim fiyatlarına istekliler tarafından belirlenen kar ve genel giderlerin eklenerek teklif fiyatlarının oluşturulduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından oluşturulan tabloda yer alan birim fiyatlar incelendiğinde; Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesinde yer verilen açıklamalar doğrultusunda kullanılan kar dahil birim fiyatın 1,25’e bölünmesi suretiyle bulunacak karsız birim fiyat hesaplamalarının hatalı olarak yapıldığı ve anılan istekli tarafından hesaplanan karsız birim fiyatların olması gereken birim fiyatların altında olduğu, istekli tarafından öngörülen kar tutarı eklendiğinde dahi söz konusu tutarların iş kaleminin karsız birim fiyatının altında olduğu, örneğin;

Y.15.140/08 nolu “32mm'ye kadar kırmataş temin edilerek, makine ile serme, sulama ve sıkıştırma yapılması” poza ait 2019 yılı kar ve genel gider dahil birim fiyatın 51,68 TL olduğu, kar ve genel giderler hariç birim fiyatının ise 51,68/1,25=41,34 olarak hesaplanması gerekirken istekli tarafından teklif edilen birim fiyatın 40,85 TL olduğu, sunulan diğer birim fiyatlarda da aynı hataların tekrarlandığı tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu ve İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan tabloda yer verilen birim fiyatların Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesinde yer verilen açıklamalar doğrultusunda kullanılan birim fiyat/1,25 şeklinde hesaplandığı ve kullanılan birim fiyatların kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatlarla da uyumlu olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (ı) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında 20 iş kalemi için fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinden ÖZEL-MK-31 poz nolu “FM200 Yangın söndürme sistemi 66,99 m3’lük hacim için” iş kalemi, ÖZEL-MK-34 poz nolu “Hava soğutmalı inverterli, vidalı soğutma grubu chiller 550 kw” iş kalemi, ÖZEL-MK-35 poz nolu “Hava soğutmalı inverterli, vidalı soğutma grubu chiller 850 kw” iş kalemi, ÖZEL-MK-43 poz nolu “Gizli tavan tipi fancoil (Tip, 7900 watt)” iş kalemi ve ÖZEL-MK-44 poz nolu “Gizli tavan tipi fancoil (Tip, 10000 watt)” iş kalemi için sunulan fiyat tekliflerinin incelenmesi neticesinde malzeme ve montaj bedeline ayrı olarak yer verildiği, açıklanması istenen diğer iş kalemlerine ait analizlerden malzeme ve montaj bedeline ayrı ayrı yer verilen analizler için istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında 20 iş kalemi için fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinden ÖZEL-MK-31 poz nolu “FM200 Yangın söndürme sistemi 66,99 m3’lük hacim için” iş kalemi, ÖZEL-MK-34 poz nolu “Hava soğutmalı inverterli, vidalı soğutma grubu chiller 550 kw” iş kalemi, ÖZEL-MK-35 poz nolu “Hava soğutmalı inverterli, vidalı soğutma grubu chiller 850 kw” iş kalemi, ÖZEL-MK-43 poz nolu “Gizli tavan tipi fancoil (Tip, 7900 watt)” iş kalemi ve ÖZEL-MK-44 poz nolu “Gizli tavan tipi fancoil (Tip, 10000 watt)” iş kalemi için sunulan fiyat tekliflerinin incelenmesi neticesinde malzeme ve montaj bedeline ayrı ayrı yer verildiği, açıklanması istenen diğer iş kalemlerine ait analizlerden malzeme ve montaj bedeline ayrı olarak yer verilen analizler için istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı,

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (j) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında 20 iş kalemi için toplamda 11 adet fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinin incelenmesi neticesinde, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olarak düzenlendiği, meslek mensubuna ait kaşe ve ilgili ibarelere yer verildiği, söz konusu fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalar tarafından düzenlendiği tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında 20 iş kalemi için toplamda 11 adet fiyat teklifi sunulduğu, sunulan fiyat tekliflerinin incelenmesi neticesinde, fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olarak düzenlendiği, meslek mensubuna ait kaşe ve ilgili ibarelere yer verildiği, söz konusu fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalar tarafından verildiğinden başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı,

Sonuç olarak başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (k) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece 03.01.2020 tarihli ve 80289575-755.02.03- sayılı yazılar ile ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerini düzenleyen SMMM’lerden söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile satış faturaları, KDV beyannameleri, BS beyannameleri ve teklife konu satışı yapılan ürünlere ait marka model ve teknik özelliklerinin istenildiği tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarından,

Bim-Kam-1-Pys “256 Kanal Kayıt Cihazı Temini ve Devreye Alınması (Karsız)” iş kalemi ve Bim-Kam-3-Pys “2MP İç Ortam Kamera Temini ve Devreye Alınması (Karsız)” iş kalemi için Özyücel İnş. San. Tic. Ltd. şti.-Ali Dinç İş Ortaklığı adına Elektrovision Güv. ve Otomasyon Sİst. Elek. Telekom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenen 21.12.2019 tarihli fiyat teklifine ait EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu tespit edilmiştir. Söz konusu fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 21.12.2019 tarih ve 6 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığını beyan ederim” ibaresine yer verildiği görülmüş olup, söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağın incelenmesi neticesinde geçici vergi beyanname döneminin 2019 yılı 3’üncü dönemine ait olduğu, anılan tutanağın ağırlıklı ortalama birim satış tutarı kısmında Bim-Kam-1-Pys iş kalemi için “256 Kanal Kayıt Cihazı için 2019/3. Geçici Vergi döneminde herhangi bir satışımız bulunmamaktadır. 06.08.2016-A/299952 sayılı alış faturası ile 1 adet 16151,30 TL stoğumuzda mevcuttur.” notuna yer verildiği, anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine göre Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunlu olduğu ve söz konusu satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak düzenlendiği anlaşılan Bim-Kam-1-Pys iş kalemine konu ürünün satışının bulunmadığı ve maliyete dayalı açıklamanın yapılmasının yanı sıra tutanakta yer verilen söz konusu ürüne yönelik açıklamanın son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu tutanakta düzenleme tarihine yer verildiği ancak sayısına yer verilmediği görüldüğünden anılan tutanağın mevzuata uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

Anılan istekli tarafından sunulan diğer iş kalemlerine ait fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının idarece 03.01.2020 tarihli yazı ile ilgili SMMM’lerden istenildiği, ancak söz konusu tutanakların sunulmadığı anlaşılmıştır.

İsteklilerce teklif edilen fiyatlarla ihale konusu işin gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğinin anlaşılabilmesi açısından teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi halinde aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyat teklifleri ile fiyat tekliflerinin yasal dayanağı olan ve idarece istenilmesi durumunda sunulacak olan satış tutarı tespit tutanaklarının içerdiği bilgilerin birbiriyle uyumluluk göstermesinin isteklilerce gerçekçi ve sağlıklı teklif hazırlanıp hazırlanmadığının göstergesi olacağı mütalaa edilmiştir.

Satış tutarı tespit tutanaklarının idarece talep edilmesindeki amaçlananın da alınan fiyat tekliflerinin gerçeğe uygun olup olmadığının anlaşılması olduğu dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağının yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda mevzuata uygun olmadığı, ayrıca idarece diğer iş kalemlerine açıklık getirebilmek adına sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili SMMM’lerden istenilmesine rağmen sunulmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan fiyat tekliflerine konu satış tutarı tespit tutanaklarının incelenmesi neticesinde,

İnş.Özel-1-Pys “Ağır Şartlarda Dayanıklı, İki Komponentli, Kolodal Dispersiyon Polimer Modifiyeli, Bitüm Kauçuk Esaslı, Kendi Kendini Onarabilen Püskürtme Yöntemiyle Uygulanan Su Yalıtımı Yapılması(Karsız)” tanımlı ve İnş.Özel-2-Pys “Poliüretan Püskürtme İzolasyon Sistemi İle Koruma Boyasız Su Yalıtımı Yapılması (Karsız)” iş tanımlı Umut İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına ELT Yalıtım Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.12.2019 tarihli fiyat teklifine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağında iş kalemine bilgilerine yer verildiği, tutanakta yer verilen tarih ve sayının fiyat teklifi ile uyumlu olduğu ve fiyat teklifinde yer verilen birim fiyatların tutanakta yer alan birim fiyatların %80’nin altında olmadığı tespit edildiğinden söz konusu tutanağın mevzuata uygun olduğu,

Bim-Kam-1-Pys “256 Kanal Kayıt Cihazı Temini ve Devreye Alınması (Karsız)” iş kalemi ve Bim-Kam-3-Pys “2MP İç Ortam Kamera Temini ve Devreye Alınması (Karsız)” iş kalemi için Umut İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına Elektrovision Güv. ve Otomasyon Sİst. Elek. Telekom. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından düzenlenen 21.12.2019 tarihli fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 21.12.2019 tarih ve 6 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığını beyan ederim” ibaresine yer verildiği görülmüş olup, söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden tutanağın incelenmesi neticesinde geçici vergi beyanname döneminin 2019 yılı 3’üncü dönemine ait olduğu, anılan tutanağın ağırlıklı ortalama birim satış tutarı kısmında Bim-Kam-1-Pys iş kalemi için “256 Kanal Kayıt Cihazı için 2019/3. Geçici Vergi döneminde herhangi bir satışımız bulunmamaktadır. 06.08.2016-A/299952 sayılı alış faturası ile 1 adet 16151,30 TL stoğumuzda mevcuttur.” notuna yer verildiği, anılan Tebliğ’in 45.1.13.11’inci maddesine göre Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunlu olduğu ve söz konusu satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak düzenlendiği anlaşılan Bim-Kam-1-Pys iş kalemine konu ürünün satışının bulunmadığı ve maliyete dayalı açıklamanın yapılmasının yanı sıra tutanakta yer verilen söz konusu ürünün son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi dönemine ilişkin olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu tutanakta düzenleme tarihine yer verildiği ancak sayısına yer verilmediği görüldüğünden anılan tutanağın mevzuata uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

MDE1-Pys “65W Power Led Armatürlü Klasik Çevre Aydınlatma Direği(Sigorta Ve İç Kablolama Dahil)” iş kalemi için Umut İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına Öz-Kurt yapı İnş Nak. Gıd. Taah. Mad İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.12.2019 tarihli fiyat teklifine konu 21.12.2019 tarih ve 7 sayılı satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu tespit edilmiş olup, söz konusu tutanakta düzenleme tarihine yer verildiği ancak sayıya yer verilmediği tespit edilmiştir.

Bim-Data-1-Pys “24 Port Data Switch Temin Edilmesi Ve Devreye Alınması” iş kalemi, Bim-Data-2-Pys “24 Port Data Switch Temin Edilmesi Ve Devreye Alınması” iş kalemi, Bim-Data-3-Pys “Omurga Anahtar Temin Edilmesi ve Devreye Alınması” iş kalemi ve Bim-Data-4-Pys “ Kablosuz Erişim Noktası (Access Poınt) Temin Edilmesii Ve Devreye Alınması” iş kalemleri için Umut İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına Evren Bilg. ve Medikal Kırtasiye Pvc Doğrama İnş. Gıd. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.12.2019 tarihli fiyat teklifine konu 21.12.2019 tarih ve 7 sayılı satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu tespit edilmiş olup, söz konusu tutanakta düzenleme tarihine yer verildiği ancak sayıya yer verilmediği tespit edilmiştir.

Özel-Mk-31 “FM200 Yangın Söndürme Sistemi 66,99 M3lük Hacim İçin” iş tanımlı Umut İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına Alptekin medikal Müh. Mek. Tes. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.12.2019 tarihli fiyat teklifine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu tespit edilmiş olup, söz konusu tutanakta düzenleme tarihine yer verildiği ancak sayıya yer verilmediği, diğer yandan fiyat teklifine konu ürünün malzeme ve montaj bedeli şeklinde ayrı fiyatlandırmayla düzenlendiği ancak satış tutarı tespit tutanağında ise tek kalemde açıklandığı tespit edilmiştir.

Öte yandan sunulan fiyat teklifinde birden fazla iş kalemlerine yer verildiği ve sunulan satış tutarı tespit tutanaklarında fiyat teklifine konu ürünlerin bilgilerine ve iş kalemlerine ait ayrı tablo oluşturulmadığı dolayısıyla sunulan tutanaklarla fiyat tekliflerine konu iş kalemlerinin karşılaştırılamadığı, satış tutarı tespit tutanağı standart formunun “Ağırlıklı Ortama Birim Satış Tutarı” başlıklı 4’üncü maddesinde “Fiyat teklifine konu mamul, mal veya hizmete ilişkin olarak, yukarıda belirtilen geçici vergi beyanname dönemindeki 600 Yurtiçi satışlar (varsa 601 yurtdışı satışlar) hesabında bulunan kayıtlara ilişkin bilgiler aşağıda olduğu gibidir. (Fiyat teklif kapsamındaki her bir mamul, mal veya hizmete ilişkin ayrı tablo kullanılacaktır.)” şeklindeki ifadenin fiyat teklifinde belirtilen maliyet kalemlerine ait tespit tutanağında da aynı şekilde belirleme yapılacağı sonucunu doğurduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki isteklilerce teklif edilen fiyatlarla ihale konusu işin gerçekleştirilip gerçekleştirilmeyeceğinin anlaşılabilmesi açısından teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi halinde aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan fiyat teklifleri ile fiyat tekliflerinin yasal dayanağı olan ve idarece istenilmesi durumunda sunulacak olan satış tutarı tespit tutanaklarının içerdiği bilgilerin birbiriyle uyumluluk göstermesinin isteklilerce gerçekçi ve sağlıklı teklif hazırlanıp hazırlanmadığının göstergesi olacağı mütalaa edilmiştir.

Satış tutarı tespit tutanaklarının idarece talep edilmesindeki amaçlananın da alınan fiyat tekliflerinin gerçeğe uygun olup olmadığının anlaşılması olduğu dikkate alındığında, fiyat tekliflerinde kalemler halinde belirtilen maliyetlerin aynı şekilde tutanakta da kalemler halinde ayrı ayrı açıklanması gerektiği, netice itibarıyla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarının yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Özel-Mk-34 “Hava soğutmalı inverterli, vidalı soğutma grubu chiller 550 kw” iş kalemi ve Özel-Mk-35 “Hava soğutmalı inverterli, vidalı soğutma grubu chiller 850 kw” iş kalemi için Umut İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına Üntes Isıtma Klima Soğutma San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen 23.12.2019 tarihli fiyat teklifinde “…23.12.2019 tarih ve 20192001 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığı beyan ederim.” İfadesine yer verildiği, diğer yandan Özel-Mk-44 “Gizli tavan tipi fancoil(Tip9, 10000 watt)” iş kalemi ve Özel-Mk-43 Gizli tavan tipi fancoil(Tip8, 7900 watt)” iş kalemi için de anılan firma tarafından düzenlenen fiyat teklifinin sunulduğu ve söz konusu fiyat teklifinde ise “…28.11.2019 tarih ve 201911002 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’nin altında olmadığı beyan ederim.” ifadesine yer verildiği görülmüş olup, anılan fiyat tekliflerinde yer verilen iş kalemlerini içeren bir adet satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağın 23.12.2019 tarih ve 201912001 sayılı tutanak olduğu dolayısıyla Özel-Mk-44 “Gizli tavan tipi fancoil(Tip9, 10000 watt)” iş kalemi ve Özel-Mk-43 Gizli tavan tipi fancoil(Tip8, 7900 watt)” iş kalemi için sunulan fiyat teklifine konu 28.11.2019 tarih ve 201911002 sayılı tutanağın bulunmadığı, ayrıca bahsi geçen her iki fiyat teklifinde de iş kalemlerinin malzeme ve montaj bedeli olarak ayrı kalemler halinde düzenlenmesine rağmen satış tutarı tespit tutanağında söz konusu iş kalemlerine ait birim fiyatların ayrı tablo halinde sunulmasına rağmen montaj bedellerine yer verilmediği tespit edilmiştir.

Anılan Tebliğ’de meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için satış tutarı tespit tutanağının düzenlenebileceği ve tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olacağı ortaya konulduğundan, idarece açıklanması istenilen iş kalemlerinin mahiyetine bakıldığında malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı belirtilebilecek nitelik taşıdığı, açıklama istenilen kalemlerin malzemenin ayrıntılarına ait olmayıp, malzemenin yanı sıra montajına da ilişkin olduğu, standart tutanakta belirtilen teklif kapsamındaki, her bir mamul, mal veya hizmet denilmekle, hizmet kavramından fiyat teklifine konu imalatın yani imalatı oluşturan kalemler olan malzeme ve montajın(işçilik bedeli) anlaşılması gerektiği, bir bütünlüğü olan hizmet işine ait alınan fiyat teklifinde ayrı ayrı gösterilip fiyatlandırılabilen imalat kalemlerinin (malzeme ve montaj) yasal dayanağı olan Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarında da ayrı ayrı gösterilmesinin doğal bir sonuç olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından sunulan diğer iş kalemlerine ait fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının idarece 03.01.2020 tarihli yazı ile ilgili SMMM’lerden istenildiği, ancak söz konusu tutanakların sunulmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak her iki istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerine konu satış tutarı tespit tutanaklarının yukarıda yer verilen tespitler doğrultusunda mevzuata uygun olmadığı, ayrıca yukarıda yer verilen Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesine göre “Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi gerektiği, idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebileceği açıklanmış olup, bir çok iş kalemine ait satış tutarı tespit tutanaklarının sunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (l) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekliye yönelik yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddiasında yer vermiş olduğu iş kalemlerine yönelik olarak (k) fıkrasında yapılan tespitler doğrultusunda, söz konusu tutanakların idarece 03.01.2020 tarihli yazı ile istenilmesine rağmen sunulmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının ihale üzerinde bırakılan istekli yönünden yerinde olduğu,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye yönelik olarak yapılan incelemede,

İnş.Özel-1-Pys “Ağır Şartlarda Dayanıklı, İki Komponentli, Kolodal Dispersiyon Polimer Modifiyeli, Bitüm Kauçuk Esaslı, Kendi Kendini Onarabilen Püskürtme Yöntemiyle Uygulanan Su Yalıtımı Yapılması” iş kalemi ve İnş.Özel-2-Pys “Poliüretan Püskürtme İzolasyon Sistemi İle Koruma Boyasız Su Yalıtımı Yapılması” iş kalemi Umut İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına ELT Yalıtım Elek. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 21.12.2019 tarihli fiyat teklifine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağında iş kalemine bilgilerine yer verildiği, tutanakta yer verilen tarih ve sayının fiyat teklifi ile uyumlu olduğu ve fiyat teklifinde yer verilen birim fiyatların tutanakta yer alan birim fiyatların %80’nin altında olmadığı tespit edildiğinden söz konusu tutanağın mevzuata uygun olduğu,

İnş.Özel-3-Pys “Alimünyum Doğramaya Profil İle 8mm (4+4mm) Lamine 12 Mm Ara Boşluklu 6 Mm Temperli Reflekte Güneş Kontrol Camı Pencere Ünitesinin Takılması” iş kalemi, İnş.Özel-5-Pys “Yükseltilmiş döşeme yapılması” iş kalemi, İnş.Özel-14-Pys “Akustik Panel Duvar Kalaması Yapılması (20 Mm Kalınlığında)” iş kalemi, İnş.Özel-15-Pys “Akustik Panel Duvar Kalaması Yapılması (40 Mm Kalınlığında)” iş kalemi ve Pyz.Özel-22-Pys “Dörtlü Karışım Çim Tohumu ve Dörtlü Karışım Kapak Malzemesi Temini ve Serimi İşi” iş kalemi için sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının idarece 03.01.2020 tarihli yazı ile ilgili SMMM’den istenilmesine rağmen sunulmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi yönünden yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (m) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli ve Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından Pyz.Özel-22-Pys “Dörtlü Karışım Çim Tohumu ve Dörtlü Karışım Kapak Malzemesi Temini ve Serimi İşi” iş kalemi için sunulan fiyat tekliflerinin her ikisi de aynı firma olan Mehmet Selim Güldal tarafından düzenlendiği söz konusu 21.12.2019 tarihli fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının idarece 03.01.2020 tarihli yazı ile ilgili SMMM’den istenildiği, ancak söz konusu tutanağın sunulmadığı tespit edilmiştir.

Pyz.Özel-22-Pys “Dörtlü Karışım Çim Tohumu ve Dörtlü Karışım Kapak Malzemesi Temini ve Serimi İşi” iş kalemine ait analiz tablosunda tek bir iş kalemi olarak düzenlendiği ve istekliler tarafından fiyat teklifi ile açıklanmasının mevzuata uygun olduğu, ancak söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının idarece 03.01.2020 tarihli yazı ile ilgili SMMM’lerden istenilmesine rağmen sunulmadığı tespit edildiğinden fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağın karşılaştırılamadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (n) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Pyz.Özel-21-Pys “Rulo Çim Temini ve Uygulaması” iş kelimi ve Pyz.Özel-22-Pys “Dörtlü Karışım Çim Tohumu ve Dörtlü Karışım Kapak Malzemesi Temini ve Serimi İşi” iş kalemi için iş kalemi için sunulan fiyat tekliflerinin her ikisi de aynı firma olan Mehmet Selim Güldal tarafından düzenlendiği, söz konusu iş kalemi için idarece aşırı düşük teklif açıklaması ekinde isteklilere gönderilen sıralı analiz girdileri tablosunda nakliye girdisine yer verilmediği, dolayısıyla istekliler tarafından nakliye giderine ilişkin açıklama yapılmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan, fiyat tekliflerinde fiyatlara nakliyenin dahil olduğu ibaresine de yer verildiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (o) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekliye yönelik yapılan incelemede,

Özel-Mk-31 “FM200 Yangın Söndürme Sistemi 66,99 M3lük Hacim İçin” iş tanımlı, Özel-Mk-34 “Hava soğutmalı inverterli, vidalı soğutma grubu chiller 550 kw” iş kalemi, Özel-Mk-44 “Gizli tavan tipi fancoil(Tip9, 10000 watt)” iş kalemi ve Özel-Mk-43 Gizli tavan tipi fancoil(Tip8, 7900 watt)” iş kalemi ve Özel-Mk-43 Gizli tavan tipi fancoil(Tip8, 7900 watt)” iş kalemi için sunulan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj bedellerine ayrı olarak yer verildiği,

MDE1-Pys “65W Power Led Armatürlü Klasik Çevre Aydınlatma Direği(Sigorta Ve İç Kablolama Dahil)” iş kalemine için sunulan fiyat teklifinin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde isteklilere gönderilen sıralı analiz girdileri tablosuna uygun olarak sunulduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı, ancak başvuru sahibinin (k) fıkrasına ilişkin olarak yapılan incelemede yer verilen tespitler doğrultusunda söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının idarece 03.01.2020 tarihli yazı ile ilgili SMMM’lerden istenildiği, ancak söz konusu tutanakların sunulmadığı, dolayısıyla fiyat tekliflerine konu ürünler ile anılan tutanaklara konu ürünlerin karşılaştırılmasının yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye yönelik olarak yapılan incelemede,

Özel-Mk-31 “FM200 Yangın Söndürme Sistemi 66,99 M3lük Hacim İçin” iş tanımlı, Özel-Mk-34 “Hava soğutmalı inverterli, vidalı soğutma grubu chiller 550 kw” iş kalemi, Özel-Mk-44 “Gizli tavan tipi fancoil(Tip9, 10000 watt)” iş kalemi ve Özel-Mk-43 Gizli tavan tipi fancoil(Tip8, 7900 watt)” iş kalemi ve Özel-Mk-43 Gizli tavan tipi fancoil(Tip8, 7900 watt)” iş kalemi için sunulan fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj bedellerine ayrı olarak yer verildiği, MDE1-Pys “65W Power Led Armatürlü Klasik Çevre Aydınlatma Direği(Sigorta Ve İç Kablolama Dahil)” iş kalemine için sunulan fiyat teklifinin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde isteklilere gönderilen sıralı analiz girdileri tablosuna uygun olarak sunulduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı, ancak başvuru sahibinin (k) fıkrasına ilişkin olarak yapılan incelemede yer verilen tespitler doğrultusunda söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından fiyat tekliflerine konu ürünler ile anılan tutanaklara konu ürünlerin karşılaştırılmasının yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (p) fıkrasına yönelik iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan her iki istekli tarafından, Bim-Kam-1-Pys “256 Kanal Kayıt Cihazı Temini ve Devreye Alınması” iş kalemi, Bim-Kam-3-Pys “2MP İç Ortam Kamera Temini ve Devreye Alınması” iş kalemi, Bim-Data-1-Pys “24 Port Data Switch Temin Edilmesi ve Devreye Alınması” iş kalemi, Bim-Data-2-Pys “24 Port Data Switch Temin Edilmesi Ve Devreye Alınması” iş kalemi, Bim-Data-3-Pys “Omurga Anahtar Temin Edilmesi ve Devreye Alınması” iş kalemi ve Bim-Data-4-Pys “ Kablosuz Erişim Noktası (Access Poınt) Temin Edilmesii Ve Devreye Alınması” iş kalemleri için sunulan fiyat tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde isteklilere gönderilen sıralı analiz girdilerine uygun olarak düzenlediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı, ancak başvuru sahibinin (k) fıkrasına ilişkin olarak yapılan incelemede yer verilen tespitler doğrultusunda söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, fiyat tekliflerine konu ürünler ile anılan tutanaklara konu ürünlerin karşılaştırılmasının yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Özyücel İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ali Dinç İş Ortaklığı ve Umut İnş. Mim. Müh. Nak. Med. Gıd. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla

Kaynak: karar_kik

Taranan Tarih: 28.01.2026 03:29:22

Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim