KİK Kararı: 2020/UY.I-2061

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/056
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 16.12.2020
Karar No : 2020/UY.I-2061
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

My Miray Mühendislik Mimarlık İnşaat Proje Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

MKE Aliağa Hurda Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/496180 İhale Kayıt Numaralı “MKE Aliağa Hurda Müdürlüğü Müdüriyet Binası ile Sosyal Tesislerinde Bulunan Misafirhane, Lokal Binası ile Sekiz Adet Lojman Binasının Dış Cephelerinin Tamiratı ve Boya Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

MKE Aliağa Hurda Müdürlüğü tarafından 02.10.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “MKE Aliağa Hurda Müdürlüğü Müdüriyet Binası ile Sosyal Tesislerinde Bulunan Misafirhane, Lokal Binası ile Sekiz Adet Lojman Binasının Dış Cephelerinin Tamiratı ve Boya Yapılması” ihalesine ilişkin olarak My Miray Mühendislik Mimarlık İnşaat Proje Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 09.11.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.11.2020 tarih ve 53113 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1845 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının eksik ve hatalı olduğu, yazının ekinde açıklama istenilmeyecek iş kalemleri listesi, sıralı iş kalemleri listesi ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin sunulmamış olduğu, bu sebeple aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği, ihale üzerinde kalan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olmadığı, açıklamalarda öngörülen saatlik asgari ücretin resmi olarak ilan edilen saatlik asgari ücretin altında olduğu, malzeme bedellerine nakliye bedelinin dahil edilmediği, sunulan fiyat tekliflerinin ilgili standart forma uygun olmadığı, fiyat tekliflerinde belirtilen birim fiyatların gerçek bedeli yansıtmadığı, 15.540.1301 ve 15.185.1011 poz numaralı iş kalemleri için yapılan açıklamada, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak, analiz kullanılmadan sadece üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin kullanıldığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir.” açıklaması,

Aynı Tebliğin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “... 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: Mke Aliağa Hurda Müdürlüğü Müdüriyet Binası İle Sosyal Tesislerinde Bulunan Misafirhane, Lokal Binası İle Sekiz Adet Lojman Binasının Dış Cephelerinin Tamiratı Ve Boya Yapılması

b) Yatırım proje no'su/kodu:

c) Miktarı ve türü: 1 Adet Müdüriyet Binası, 1 Adet Misafirhane, 1 Adet Lokal Binası, 4 Adet 3 Katlı Lojman Binası, 3 Adet 2 İki Lojman Binası ve 1 Adet Tek Katlı Lojman Binası - Yapım

ç) Yapılacağı yer: MKE Aliağa Hurda Müdürlüğü ve Sosyal Tesisler Lojmanları

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Yine aynı Şartnamenin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

MKE Aliağa Hurda Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ihalenin konusunun “Müdüriyet Binası ile Sosyal Tesislerinde Bulunan Misafirhane, Lokal Binası ile Sekiz Adet Lojman Binasının Dış Cephelerinin Tamiratı ve Boya Yapılması” işi olduğu, ihalede 43 adet ihale dokümanı indirildiği, 02.10.2020 tarihinde yapılan ihaleye 30 isteklinin katıldığı, bir isteklinin teklifinin teklif mektubunun yetkili kişilerce imzalanmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan 15 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, beş isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında hesaplama hatası yapıldığı gerekçesiyle, bir isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ise açıklamada öngörülen saatlik ücretin yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin geçerli teklifler arasında üçüncü sırada olduğu, ihalenin mevcut haliyle neticelendirildiği tespit edilmiştir.

İlgili mevzuat hükümleri gereğince, idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kaleminin yaklaşık maliyete oranının tespit edileceği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemlerinin tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemlerine ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanması ve aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak açıklama istenilecek iş kalemlerinin ve yine oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak açıklaması istenilecek analiz girdilerinin tespit edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ek olarak aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklilere gönderilen teklif sorgulama yazılarının ekinde, açıklanması istenilen iş kalemleri ve analiz girdileri listelerinin sunulması gerektiği görülmüştür.

İncelemeye konu ihalede, yaklaşık maliyetin iki firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alınarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen iş kalemleri ve analiz girdileri listelerinin hazırlanmamış olduğu, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilere EKAP üzerinden 12.10.2020 tarih saat 15.34’te ve aynı gün saat 16.41’de iki defa aşırı düşük teklif sorgulama yazılarının gönderildiği, ikinci aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında ilk yazıların ekindeki iş kalemleri listesindeki bir iş kaleminin poz numarasının düzeltildiği, düzeltilmiş teklif sorgulama yazılarında sadece 15.185.1011 ve 15.540.1301 poz numaralı iş kalemlerinin ve boş analiz formatının yer aldığı görülmüştür. İdare tarafından sorgulama yazısının ekinde yer verilen iş kalemlerinin ne şekilde belirlendiği anlaşılamamıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında isteklilere verilmesi gereken açıklanması istenilen iş kalemleri ve analiz girdileri listelerinin isteklilere gönderilmediği, aşırı düşük teklif sorgulamasına konu edilen iki iş kaleminin ne şekilde belirlendiğinin anlaşılamadığı, mevcut haliyle aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilemeyeceği görüldüğünden idare tarafından hazırlanması gereken yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ve eki listelerin oluşturularak aşırı düşük teklif sorgulamasının ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yeniden yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, hazırlanması gereken listelerin oluşturularak aşırı düşük teklif sorgulamasının ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.