KİK Kararı: 2020/UY.I-1782

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/050
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 04.11.2020
Karar No : 2020/UY.I-1782 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çetin İnşaat Tekstil Turizm Üretim San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elazığ Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/399697 İhale Kayıt Numaralı “15 Temmuz Demokrasi Meydanı Meydan Düzenlemesi ve Yer Altı Otoparkı Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından 28.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “15 Temmuz Demokrasi Meydanı Meydan Düzenlemesi ve Yer Altı Otoparkı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Çetin İnşaat Tekstil Turizm Üretim San. ve Tic. A.Ş. nin 29.09.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.10.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2020 tarih ve 44887 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1569 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi kapsamında sunduğu belgelerin uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Ortak Girişim yapan iki firmanın da Ticaret Sicil Gazetelerinin tamamının EKAP üzerinden ihale dosyasına bildirilmediği,

b)Sunulan imza sirkülerinin yetki sürelerinin geçip geçmediğine bakılması gerektiği,

c) İş deneyim belgesinin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygun olmadığı, yapım tekniği gerektiren işler ayrıştırılmadan sunulan belge tutarının bir bütün olarak alındığı, ayrıştırmadan sonra istenen asgari iş deneyim tutarını sağlamadığının anlaşılacağı,

d) Ortaklık tespit belgesi yerine ortaklık durum belgesinin sunulduğu, şartnameye uygun belgenin süresi içinde sunulmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının gerçeğe ve hukuka aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Aşırı düşük teklif kapsamında açıklama istenilen iş kalemleri ile ilgili birim fiyatlar için analizlerin tümünü ve piyasadan toplanan proforma faturalar ile açıklama istenen pozların tamamının tevsik edilmediği,

b) Hesap cetveli ve açıklama istenilen iş kalemleri listesindeki birim fiyatların 2020 yılı resmi fiyatları ile uyumlu olmadığı,

c) Açıklama ekinde sunulan fiyat analizleri, proforma fiyatları, işçilik hesaplamaları ve ekte sunulan diğer belgelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’nci maddesine uygun olmadığı gibi gerçek piyasa şartlarını da yansıtmadığı, zira analizlerde belirtilen birim fiyatlar ve imalat poz kalemlerinin resmi kurumların belirlediği 2020 yılı birim fiyatlarını, tanımlarını ve rayiç bedellerini karşılamadığı,

ç) Aşırı düşük açıklama kapsamında sunulan proforma faturaların ehil kişi/firmalardan alınmadığı, İş Ortaklığınca piyasadan toplanan bütün proforma fatura fiyatlarının maliyeden sorgulanarak tevsik edildiğinde, proforma faturaların gerçek satışlar ile resmi defter kayıt değerlerini yansıtmadığının görüleceği, piyasadan toplanan proforma faturaları tedarik eden firmaların ihale ilan tarihinden önceki ilk 3 aylık geçici vergi döneminde defter kayıtlarında alış ve satış fiyatları ile uyuşmadığı ve gerçeği yansıtmadığının aşikar olduğu, firmaların bu iş için verdiği proforma faturalardaki fiyatların alış ve satışların defter kayıtlarında olmadığı ve olası yapılan alış ve satış tutarlarının bu iş yeterli olmayacağı,

d) Proforma faturalardaki SMMM/YMM nin kaşeleme işleminin Tebliğ’in 45’inci maddesine uygun olmadığı, fiyat teklifi üzerinde olması gereken ibarenin yazılmadığı,

e) Proforma faturaları düzenleyen firmaların Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi gereği maliyet/ satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7) ve stok tespit tutanağı (Ek-O.8) ekinde vermesi gereken söz konusu işi yaptığını tevsik edici mal alım/satım faturalarının sunulmadığı, faturayı düzenleyen satıcı ile YMM/SMMM lerin sözleşmesinin bulunmadığı,

f) Açıklama istenilen özel pozlara ilişkin olarak sunulan proforma faturaları düzenleyen firmalardan bahse konu mal alım/satım faturaları istenildiğinde ilgili belgelerin sunulmasının mümkün olmayacağı,

g) Açıklama ekinde yer verilen metraj cetvellerinin tamamının, idarenin metraj cetveli ile örtüşmediği, metraj farklılıkların kabul edilebilir sınırlar içerisinde olmadığı, sunulan metraj cetvellerinin tamamının incelenmesi gerektiği,

h) Aşırı düşük açıklamasına ilişkin analiz ve alt analizlere Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45’inci maddesine uygun proforma fatura sunulmadığı,

ı) Proformadaki iş kalemleri ile Teknik Şartname’de tanımlanan imalatlar birim, nakliye bedelleri, yükleme, boşaltma, zaiyat vb. unsurları içeren tanımların birbirine uygun olmadığı,

j) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında genel giderler, sözleşme giderleri, sgk, vergi giderleri ve müteahhitlik karına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı,

k) Özel Teknik Şartnamede yüklenici tarafından idarenin onayladığı 1 adet lazermetre, 2 adet bilgisayar, 1 adet lisanslı Autocad (Güncel) ve 1 adet lisanslı Netcad (Güncel) alınarak idareye kalıcı olarak teslim edileceğinin düzenlendiği, bu pozdan yaklaşık 500.000,00 TL’ye yakın bir girdinin maliyet olarak projeye yansıyacağı, firmanın hesap cetvellerinde bu girdileri dikkate almadığından verilen savunma dosyası, hesap cetvelleri ve eklerinin gerçek maliyeti yansıtmadığı,

l) Özel Teknik Şartname’de 3 Adet en az 2017 model klimalı ve full kaskolu araç işin yer teslimi ile birlikte idareye teslim edileceği, araçların yakıt, bakım ve onarım giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, buna göre araçların toplam ücretinin yaklaşık 480.000,00 TL civarında ve iş sonuna kadar araçların yakıt, bakım ve onarım masraflarının ortalama 150.000,00 TL alındığında firmaya toplamda maliyetinin 630.000,00 TL olacağı, bu giderler toplam maliyet hesabında dikkate alınmadığından gerçek maliyeti yansıtmadığı,

m) Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesi gereğince açıklaması istenen iş kalemlerinden inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında kalan iş kalemleri/iş gruplarına ait üçüncü kişilerden alınan proforma faturalarda malzemenin iş yerine nakli ve montaj işçilik ücretlerinin ayrıca analiz yapılmadığı, bu proforma faturaların Tebliğ’de yer alan açıklamalara uygun olmadığı ve gerçeğe aykırı düzenlediği,

n) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve ihale dokümanını oluşturan genel ve özel teknik şartnamelere dayalı işin tamamı için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından avantajlı koşullar açıklatılmadan, ihale konusu işin teklif edilen bedel karşılığında fen ve sanat kurallarına uygun yapılmasının mümkün olmadığı,

o) İhale tarihine göre sunulan proformalar ve Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği,

p) Analizlerde çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası olduğu,

r) iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

(a) ve (b) bendlerinde yer alan iddialarla ile ilgili olarak;

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) (Değişik: RG-8/9/2009-27343; Değişik fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./4. md.) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./4. md.) (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./4. md.) (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 15 Temmuz Demokrasi Meydanı Meydan Düzenlemesi ve Yer Altı Otoparkı Yapımı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

15 Temmuz Demokrasi Meydanı Meydan Düzenlemesi ve Yer Altı Otoparkı Yapımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ELAZIĞ MERKEZ/ELAZIĞ ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.:

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

…

d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,

e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, teklif mektubu standart formu ekinde yer alan iş ortaklığı beyannamesi,

…

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) bendinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak ilgisine göre (ğ) ve (h) bendindeki belgeye ilişkin bilgileri de beyan etmek zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (i) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

21.09.2020 tarihli ihale komisyonu kararından elektronik ihale olarak yapılan şikayete konu ihaleye 7 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin iş deneyim belge tutarının yeterli olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin altında teklif veren Evrensel Yol İnş. A.Ş., Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, açıklamaları uygun bulunan anılan istekli üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Çetin İnş. Tekstil Turizm Üretim San. ve Tic. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Elektronik ihale yöntemiyle gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede yeterlik bilgileri tablosunun teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgiler ile diğer belgeler bölümünde tüzel kişiliğin ortakları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri gösteren belgelere ilişkin bilgilerin mevzuat gereğince yalnızca Ticaret Sicil Gazetesi bilgilerinden ibaret olmadığı, diğer belgelerin de (hazirun cetveli, pay defteri vb.) yeterliğin tevsiki açısından beyan edilebileceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin ortak girişim yapan iki firmanın da ticaret sicil gazetelerinin tamamının EKAP üzerinden ihale dosyasına bildirilmediği iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan Pilot ortak Evrensel Yol İnş. A.Ş. tarafından Serkan Bilen’e ait imza sirkülerinin sunulduğu, imza sirkülerinde Serkan Bilen’in 04.12.2018 tarihli genel kurul toplantısı ile 3 yıllığına (04.12.2021’e kadar) Yönetim Kurulu üyeliğine seçildiği ve şirketi münferiden temsil ve ilzama yetkili kılındığının belirtildiği, imza sirkülerindeki bilgilerin 11.12.2018 tarih ve 9721 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Özel Ortak Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. tarafından Mehmet Şerif Özcan’a ait imza sirkülerinin sunulduğu, imza sirkülerinde 06.02.2019 tarihinde yapılan 2017-2018 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısına göre Mehmet Şerif Özcan’ın 1 yıl süre Yönetim Kurulu Başkanlığına, 3 yıl süre ile Yönetim Kurulu üyesi olarak temsil ve ilzama yetkili olmasına karar verildiği, 06.02.2020 tarih ve 2020/2 nolu karara istinaden Mehmet Şerif Özcan’ın yeniden 1 yıl süre ile Yönetim Kurulu Başkanlığına seçildiğine karar verildiğinin belirtildiği, imza sirkülerindeki bilgilerin 18.02.2019 tarih ve 9769 sayılı ve 19.02.2020 tarih ve 10019 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan bilgiler ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

(c) ve d) bendlerinde yer alan iddialarla ile ilgili olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleriyle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

b) Son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işlerinde sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen işlerle ilgili deneyimi gösteren belgeler,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…h) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, yüzyirmiikibinüçyüzseksenyedi Yeni Türk Lirası (Üçyüzellisekizbindokuzyüzyetmişyedi Türk Lirası) olarak hesaplanmak üzere 10 uncu madde kapsamındaki benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır. Bu süre iş deneyimi bulunan mimar ve mühendisler için uygulanmaz. Bu bent kapsamında elde edilen deneyim mühendis ve mimarın beş yıldır en az % 51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilir.” hükmü,

Yapım İşleri ihaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan, işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu (Mülga ibare: 13.06.2019-30800 RG/ 4. md., yürürlük: 18.03.2020) yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

…

(11) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.

…

(17) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

…

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme belgelerinde, belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması,

b) İş durum belgelerinde, belgeye konu işin gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olması ve ilk sözleşme bedelinin tamamlanması,

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1. Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yılda içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2. Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması, şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır.

…

(8) Mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işleri ihalelerinde, iş deneyimi olarak mezuniyet belgelerini sunmaları durumunda;

a) İş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların; toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl, Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar,

b) İş deneyimi bulunan mühendis veya mimarların; onbeş yıllık sınırlamaya tabi tutulmaksızın, mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde belirtilen tutar kadar, benzer iş deneyimi olarak dikkate alınır.

(9) Yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler yapım işlerinde kullanılamaz…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Ortaklık durum belgesi ve ortaklık tespit belgesi” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. İhaleye katılan tüzel kişinin, ilgili İhale Uygulama Yönetmeliğine göre ortağına ait iş deneyimini gösteren belgeyi sunması halinde, bu belgeyle birlikte (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./ 3. md., geçerlilik:18/03/2020) ortaklık durum belgesi veya ortaklık tespit belgesinin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

11.2. (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./ 3. md., geçerlilik:18/03/2020) Ortaklık durum belgesi veya ortaklık tespit belgesinin kimin tarafından düzenleneceği ve hangi durumlarda aday veya isteklilerce sunulmasının zorunlu olduğu hususlarına İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı maddesinde yer verilmiştir. Sunulacak belgenin İhale Uygulama Yönetmeliklerinin ekinde yer alan ilgili standart forma uygun şekilde ve ihalenin ilk ilan veya ihaleye davet tarihinden sonra (Ek ibare:12/6/2015-29384 R.G./3. md.; mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/5.md., yürürlük:23.06.2019) YMM, SMMM ya da ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./ 3. md., geçerlilik:18/03/2020) ticaret sicili müdürlükleri tarafından düzenlenmiş olması zorunludur.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Mühendis veya mimarların mezuniyet belgeleri ile ihalelere katılmaları” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin (h) bendi uyarınca; mühendis ve mimarların mezuniyet belgeleriyle elde ettikleri deneyimin, mühendis veya mimarların en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından da kullanılabilmesi mümkün olup, bu kapsamda tüzel kişilerin ortaklarına ait mezuniyet belgelerini iş deneyimlerini tevsik amacıyla sunabilmeleri için, mezuniyet belgesi sahibi ortağın en az beş yıldır tüzel kişiliğin % 51 veya daha fazla hissesine sahip olduğunun, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden sonra (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3. md.;Mülga ibare:13.06.2019-30800 R.G/9.md., yürürlük:23.06.2019)YMM, SMMM ya da ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil müdürlükleri tarafından düzenlenen (KİK031.3/Y) nolu standart forma uygun belge ile tevsik edilmesi zorunludur.

43.2. Mezuniyet tarihinden sonra geçen süre on beş yıldan fazla olan mühendis ve mimarların, on beş yıldan fazla mezuniyet sürelerinin de değerlendirilebilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sunulan mühendis veya mimara ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesi (iş bitirme, iş durum, iş denetleme, iş yönetme) sunulması gerekli olup, iş deneyim belgesi sunulmaması durumunda mezuniyet tarihinden sonra geçen sürenin on beş yıldan fazlası dikkate alınmayacaktır. Bu kapsamda sunulacak iş deneyim belgesine konu işin, geçici kabul tarihinin veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması koşulu aranmaz.

43.3. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinde birden fazla iş deneyiminin toplanarak değerlendirilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu doğrultuda, mezuniyet belgeleri için 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca hesaplanan iş deneyim tutarları, iş deneyim (iş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme) belge tutarları ile toplanarak değerlendirilmeyecektir.

43.4. İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması durumunda; özel ortakların istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi sunmaları mümkündür. Ancak özel ortakların iş deneyimini tevsik amacıyla mezuniyet belgeleri sunması durumunda, mezuniyet belgelerinin ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacağı belirtilen mimarlık veya mühendislik bölümlerine ait olması gereklidir.” açıklaması yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde benzer iş, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işler olarak tanımlanmıştır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilginlerin e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir:

…

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

h) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge,

…

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) bendinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak ilgisine göre (ğ) ve (h) bendindeki belgeye ilişkin bilgileri de beyan etmek zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (i) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde ise “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

11/06/2011 TARİH VE 27961 SAYILI RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN YAPIM İŞLERİNDE İŞ DENEYİMİNDE DEĞERLENDİRİLECEK BENZER İŞLERE DAİR TEBLİĞDE YER ALAN B/III GRUBU İŞLERİ BENZER İŞ OLARAK KABUL EDİLECEKTİR.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar:

İNŞAAT MÜHENDİSİDİR” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalarından, mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesinin zorunlu olduğu, iş deneyiminin tevsiki için ilk ilân veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgelerin sunulabileceği, iş deneyimi bulunmayan mühendis veya mimarların, aldıkları lisans eğitimine uygun yapım işi ihalelerine başvurularında, toplam süresi onbeş yılı geçmemek kaydıyla mezuniyetlerinden sonra geçen her yıl için anılan Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde geçen tutar üzerinden hesaplanmak suretiyle benzer iş deneyimi olarak dikkate alınacağı, bu bent kapsamında elde edilen deneyimin mühendis veya mimarın beş yıldır en az %51 hissesine sahip olduğu tüzel kişiler tarafından kullanılabileceği,

Diğer taraftan, tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır %51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağına ait mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilân veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulmasının zorunlu olduğu, mezuniyet belgelerinin iş deneyiminin tevsiki için sunulması durumunda, mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin bulunması gerektiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Şartname düzenlemelerinden ise, ihale konusu işin 15 Temmuz Demokrasi Meydanı Meydan Düzenlemesi ve Yer Altı Otoparkı Yapımı işi olduğu, istekliler tarafından iş deneyimlerinin tevsiki için teklif edilen bedelin %50’sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, ayrıca mezuniyet belgesi/diploma sunacaklara ilişkin inşaat mühendisi şartının getirildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığına ait teklif dosyası incelendiğinde,

Pilot ortak Evrensel Yol İnş. A.Ş. tarafından 07.08.2020 düzenlenme tarihli Mezuniyet belgesinin kullanılmasına ilişkin ortaklık durum belgesinin (Standart Form- KİK031.3/Y) ve anonim şirkete ait pay defterinin Yahya Raif Önsü’ye ait sayfasının noter onaylı suretinin sunulduğu, ortaklık durum belgesinde düzenleme tarihinden önceki beş yıl boyunca Evrensel Yol İnş. A.Ş.nin kesintisiz %51 hissesine sahip mezuniyet belgesi kullanılacak ortağın Yahya Raif Önsü olarak belirtildiği, ayrıca belgenin SMMM kaşe ve imzalı olduğu görülmüştür.

Öte yandan Yahya Raif Önsü’ye ait 5201 numaralı İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi İnşaat Mühendisliği mezuniyet belgesinin sunulduğu, mezuniyet tarihinin 17.7.1975 olduğu,

Ayrıca mezuniyet belgesinin 15 yıldan daha fazla değerlendirilmesi için mezuniyet belgesi kullanılan ortağa ait 04.03.2020 tarihli Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen iş yönetme belgesinin sunulduğu, anılan belgeye konu işin adının “Anadolu Otoyolu Çamlıca-Gebze Kesimi (Km:0+000-45+000 Arası) Eksik Kalan ve İlave Toplama Yolları Yapım İşi”, ilgilinin görev unvanının “Otoyol Yapım Arazi Mühendisi” olduğu, sözleşme tarihi 20.06.1995 olan söz konusu işte geçici kabul tarihinin 30.09.2012, ilgilinin görev yaptığı tarih aralığının 20.06.1995-30.09.2012 olduğu, ilk sözleşme bedelinin 340.172,40 TL, ilgilinin görevi sırasında ilk sözleşme bedeline göre nakdi gerçekleşme oranının %379,98, ilgilinin mesleği ile ilgili olarak hissesine düşen belge tutarının 1.292.076,65 TL (A/I. Grup: Köprü ve Viyadük İşleri: 203.049,36 TL, A/V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı):947.541,48 TL, Diğer İşler: 141.485,80 TL) olduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının (Teklif tutarı: 19.180.180,00 x %50=) 9.590.090,00 TL olduğu, pilot ortağın karşılaması gereken kısmın (9.590.090,00x%80=) 7.672.072,00 TL olduğu, bahsi geçen mezuniyet belgesinden elde edilen toplam benzer iş deneyim tutarı hesabında mezuniyetten sonra geçen onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınması durumunda, toplam benzer iş deneyimi tutarının 45 yıl x 358.977,00 TL= 16.153.965,00 olduğu dikkate alındığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağladığı anlaşılmıştır.

Öte yandan özel ortak Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. tarafından 28.02.2019 tarihli ve 2011/25298-135798-5-2 sayılı Karayolları 8. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen Elazığ – Diyarbakır Yolu Km:11+984,56-31+752,74 (Kekliktepe Kavşağı-Sivrice Arası BSK Yapılması İşine ait, sözleşme tarihi 15.06.2011 tarihi, geçici kabul tarihi 04.10.2016, ilk sözleşme bedeli 27.894.320,07 TL, toplam sözleşme bedeli 32.078.257,43 TL, gerçekleştirilen iş tutarı 31.496.222,63 TL, belge tutarı 29.186.397,31 TL olan iş bitirme belgesinin sunulduğu dikkate alındığında, yukarda aktarılan Tebliğ’in 43.4’üncü maddesinde yer alan “pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması durumunda; özel ortakların istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin iş deneyim belgesi sunmaları mümkündür.” açıklaması gereğince özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesinin de mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının iş deneyimine yönelik sunduğu belgelerin ve ortaklık durum belgesinin mevzuata uygun olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını

kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” İbaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki ilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.…” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan Evrensel Yol İnş. A.Ş., Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığına EKAP üzerinden 04.09.2020 tarihli “aşırı düşük teklif sorgulaması” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazı ekinde 19 adet inşaat iş kalemi ile 1 adet elektrik tesisatı iş kalemine ilişkin açıklama istenen iş kalemleri listesi, açıklama istenilen ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listeleri, Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7, Ek-O.8 tutanakları ve örnek analiz formatına yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede şikâyete konu hususlar bakımından ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi sonucunda,

(a), (b), (c) bendlerinde yer alan iddialarla ile ilgili olarak;

Kamu ihale mevzuatı uyarınca, ihale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirleneceği, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirleneceği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacağı,

Ayrıca, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, isteklilerce ihaleye özgü olarak düzenlenen iş kalemleri ile bunlara ilişkin analiz formatları uyarınca açıklama sunulması gerektiği ve bu husus çerçevesinde uygun açıklama sunulmasının isteklilerce temel önceliklerden biri olarak sağlanması gerektiği, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda Kamu İhale Genel Tebliği’nin (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından 14.09.2020 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, açıklama yazısı ekinde Hesap Cetveli, Müteahhit Karı ve Genel Giderler İcmali, Analiz Girdiler Listesi, Birim fiyat Analizleri, Alt Analizler ve Yardımcı Analizler, 8 adet fiyat teklifi ve Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanakları, SMMM’lere ait Faaliyet belgeleri, fiyat teklilerini düzenleyen firmaları temsile yetkili kişilere ait imza sirkülerlerinin sunulduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerin idarece hazırlanan analiz formatlarına uygun olduğu, sunulan analizlerde idarece belirlenen girdilerin kullanıldığı, analizlerin poz numaraları ve tanımlarının idarece belirlenen açıklama istenilen iş kalemlerinin poz numaraları ve tanımları ile uyumlu olduğu, ve açıklama istenilen tüm iş kalemlerinin analiz, alt analiz, yardımcı analiz ve fiyat teklifleri ile tevsik edildiği,

Analiz girdileri listesi üzerinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2020 yılı birim fiyatları ve rayiçlerinin ve fiyat tekliflerinin kullanıldığının belirtildiği, söz konusu birim fiyatların Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2020 yılı birim fiyatları ile uyumlu olduğunun görüldüğü, fiyat tekliflerindeki fiyatların analizlere uygun şekilde aktarıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(ç), (d), (e), (f), (h), (ı), (o) bendlerinde yer alan iddialarla ile ilgili olarak;

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında 2 iş kalemi 5 analiz girdisi için toplam 5 adet fiyat teklifi sunulduğu,

Sunulan fiyat tekliflerinin tedarikçi firma tarafından imzalandığı, SMMM tarafından onaylı ve kaşeli olduğu, iletişim bilgilerine yer verildiği, tedarikçi firmaların noter onaylı imza sirküsü ve meslek mensubunun Türmob faaliyet belgesinin sunulduğu,

Fiyat teklifinde “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 09.09.2020 tarih ve 4 sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibarelerinin yer aldığı,

Fiyat tekliflerinin tarihinin 07.09.2020-09.09.2020 tarihleri aralığında olduğu, ihale tarihi de dikkate alındığında (28.08.2020) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesinde yer alan “Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir. “ açıklamasına aykırılık teşkil etmediği,

Fiyat tekliflerini düzenleyen tedarikçi firmaların teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden olduğu,

Fiyat tekliflerinin ekinde Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının sunulduğu, tutanakların da tedarikçi firma ve meslek mensubu tarafından imzalandığı, ihale tarihi dikkate alındığında tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine (2020/2, 2020/1) ilişkin olarak düzenlendiği,

Ancak Özel-Yap-Pey-14 “Satış Ünitesi (3x1,5m)” poz numaralı iş kalemine ait sunulan Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağında birim fiyatın bulunmadığının görüldüğü,

Öte yandan Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı ekinde söz konusu işi yaptığını tevsik edici mal alım/satım faturalarının ve faturayı düzenleyen satıcı ile YMM/SMMM arasındaki sözleşmenin sunulması gerektiğine yönelik kamu ihale mevzuatında bir hüküm bulunmadığı,

Ayrıca kamu ihale mevzuatına uygun sunulan meslek mensubu onaylı fiyat tekliflerinin gerçek ekonomik verileri yansıtıp yansıtmadığı yönünde bir değerlendirmeye yönelik usulün kamu ihale mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen yapım işlerine ait aşırı düşük teklif değerlendirmeleri kapsamında bulunmadığı,

Tespit edilmiş olup, Özel-Yap-Pey-14 “Satış Ünitesi (3x1,5m)” poz numaralı iş kalemine ait sunulan Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

(g) bendinde yer alan iddia ile ilgili olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasının idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmaması halinde isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açık olmakla birlikte anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde mevzuat uyarınca ihale konusu işe ilişkin uygulama projelerinin idarece hazırlanarak ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmesi, isteklilerin de bu uygulama projeleri üzerinden imalat kalemlerine ilişkin metrajları kendilerinin hesaplaması ve tekliflerini oluşturması, imalat aşamasında da uygulama projesindeki şekliyle işi tamamlaması esastır. Bu bağlamda bahse konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel teklif alınması suretiyle ihale edilmesi nedeniyle anılan isteklinin açıklama istenilen iş kalemlerinde metrajlarının idarenin metrajlarıyla birebir örtüşmesinin beklenemeyeceği, ancak aradaki metraj farkının işin proje ve teknik şartnameye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak ifa edilmesini engelleyici nitelikte olmaması gerektiği açıktır.

Başvuru sahibinin metraj farkları ile ilgili iddiasının değerlendirilebilmesi için idarece yaklaşık maliyete esas olmak üzere hesaplanan miktarlarla ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından belirtilen miktarların karşılaştırılmasını teminen bir tablo oluşturulmuş olup söz konusu tabloya rapor ekinde yer verilmiştir. Söz konusu tablonun incelenmesi neticesinde açıklama istenen 20 iş kaleminde de ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, yaklaşık maliyetin dayanağı hesap cetveli ile anılan İş Ortaklığının hesap cetvelinin karşılaştırılmasında %10’dan fazla miktarda eksiklik ve fazlalık olmadığı ve isteklinin lehine bir fiyat avantajı sağlamadığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

(j) bendinde yer alan iddia ile ilgili olarak;

Sözleşme, genel giderler ve müteahhit karı ile diğer giderlere ilişkin olarak yapım işleri ihalelerinde ayrıca bir açıklama yapılması zorunluluğu olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(k) ve (l) bendlerinde yer alan iddialarla ile ilgili olarak;

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında idarece19 adet inşaat iş kalemi, 1 adet elektrik tesisatı iş kalemi olmak üzere toplam 20 iş kalemine ilişkin açıklama istendiği, Teknik Şartname’de yüklenici tarafından karşılanacağı düzenlenen 1 adet lazermetre, 2 adet bilgisayar, 1 adet lisanslı Autocad (Güncel), 1 adet lisanslı Netcad ve 3 Adet en az 2017 model klimalı ve full kaskolu araç ile ilgili olarak idarece açıklama istenmediği, bu kapsamda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

(m) bendinde yer alan iddia ile ilgili olarak;

İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında 19 adet inşaat iş kalemi, 1 adet elektrik tesisatı (35.720.1202 poz numaralı) iş kalemi olmak üzere toplam 20 iş kalemine ilişkin açıklama istendiği, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından 35.720.1202 poz numaralı “3 Duraklı 1,00 m/sn hızlı Sınıf I asansörü, Sınıf II asansörü makine dairesiz, kademesiz hızlı, beyan yükü:800 kg” iş kalemi ile ilgili olarak, kar ve genel gider hariç Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2020 yılı birim fiyatı üzerine kar ve genel gider eklenerek maliyet belirlendiği, başka bir ifade ile proforma fatura kullanılmadığı anlaşılmış olup, açıklamanın bu haliyle uygun olduğu ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

(n) bendinde yer alan iddia ile ilgili olarak;

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından idarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde açıklamalarda bulunulduğu ve yapılan açıklamaların ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olduğu dikkate alındığında, işin fen ve sanat kurallarına uygun yapıldığına karine teşkil ettiği anlaşılmıştır.

(p) bendinde yer alan iddia ile ilgili olarak;

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu hesap cetveli ile birlikte analizler incelendiğinde, açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatları ile miktarlarının çarpımında ve iş kalemlerinin tutarlarının toplamında aritmetik hata bulunmadığı, iş kalemlerinin hesap cetvelindeki fiyatları ile analizlerdeki birim fiyatların birbiriyle uyumlu olduğu, hesap cetvelindeki toplam teklif tutarı ile toplam teklif bedeli arasında uyumsuzluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

(r) bendinde yer alan iddia ile ilgili olarak;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde “İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 2020 yılı 1. ve 2. dönem brüt asgari ücret olan 2.943,00 TL tutarının dikkate alındığı, 2.943,00/30 saat/7,5 saat= 13,08 TL’lik saatlik işçilik maliyetinin hesaplandığı ve söz konusu tutarın da aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde yer alan bütün işçilik girdileri için kullanıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Evrensel Yol İnş. A.Ş., Özsal İnş. Taah. ve Nak. San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.