KİK Kararı: 2020/UY.I-1705

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/047
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 21.10.2020
Karar No : 2020/UY.I-1705
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ören Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/242882 İhale Kayıt Numaralı “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) İle Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ören Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Heltaş İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 19.03.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.03.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.04.2020 tarih ve 16368 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulu’nun 19.08.2020 tarihli ve 2020/MK-217 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/612-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru sahibinin dilekçesi esas alınarak Ankara 4. İdare Mahkemesinin 06.08.2020 tarihli ve E:2020/1024, K:2020/1104 sayılı kararında yer verilen dilekçe özetinde, A. Turan Yol Yapı İnş. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçelerle mevzuata uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

1. İşçilik giderleri için geçerli olan saatlik asgari ücret olan 11,3707 TL yerine 11,37 TL kullanılarak toplam asgari ücretin düşürüldüğü,

2. Beton çelik çubuğu, çam kerestesi, hazır beton girdileri için fiyat teklifi alınan şirketin Diyarbakır adresli olduğu, anfo (patlayıcı) için fiyat teklifi alınan şirketin Ankara adresli olduğu, her iki fiyat teklifini onaylayan mali müşavirin Selman Söner olduğu, söz konusu fiyat tekliflerinin herhangi bir SMMM veya YMM tarafından imzalanmasının mümkün olmadığı, fiyat teklifini veren firma ile tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalayan bir SMMM veya YMM olması gerektiği, Selman Söner’in ise beton çelik çubuğu, çam kerestesi, hazır beton girdileri için belge düzenleyen şirketin mali müşavirliğini yapmadığı, bu şirketlerle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalayan mali müşavir olmadığı,

3. İsteklinin anfo (patlayıcı) için fiyat teklifi aldığı Nitrotek firmasının ticaret sicili gazetesindeki faaliyet alanı incelendiğinde gerekli yasal izinleri alarak patlayıcı satışı ile iştigal edebileceğinin açıkça belirtildiği, söz konusu firmanın fiyat teklifi düzenlediği tarih itibariyle patlayıcı madde alım satımı yetkisi ve izninin bulunmadığı,

4. Hazır beton için fiyat teklifi alınan Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin beton satışı ile iştigal etmediği, bu durumun www.ticaretsicil.gov.tr adresli internet sitesinden de görülebildiği,

5.1) İhale dokümanında hazır beton girdisinin isteklinin kendi malı olması gerektiğinin düzenlendiği, bu itibarla hazır beton girdisinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklamasının mümkün olmadığı,

5.2) Hazır beton için alınan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen hükümlere uygun olmadığı, fiyat teklifini onaylayan SMMM’nin fiyat teklifini veren firmanın mali müşaviri olmadığı, gerçek olmayan bir fiyat teklifi ile ihalenin sonucunun değiştirildiği,

6.1) İsteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiçlerini kullandığı halde rayiçleri poz numaralarını da belirterek liste halinde sunmadığı,

6.2) ÜY-2 numaralı is kalemi kapsamında yer alan 03.030 poz numaralı konkasör analiz girdisinin de Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya diğer kamu kurumlarınca yayımlanmış bir rayiç olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından daha önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 10.04.2020 tarihli ve 2020/UY.I-741 sayılı karar ile “Başvurunun reddine” karar verildiği, başvuru sahibi İş Ortaklığı tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 4. İdare Mahkemesinin 06.08.2020 tarihli ve E:2020/1024, K:2020/1104 sayılı kararı ile dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verildiği, söz konusu mahkeme kararı üzerine alınan 19.08.2020 tarihli ve 2020/MK-217 sayılı Kurul kararı ile “…1- Kamu İhale Kurulu’nun 10.04.2020 tarihli ve 2020/UY.I-741 sayılı kararına esas başvuru dilekçesinde yer alan ve söz konusu Mahkeme kararında 1’inci ve 5.1’inci iddia olarak özetlenen iddialar haricindeki diğer iddialara ilişkin yapılan değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 10.04.2020 tarihli ve 2020/UY.I-741 sayılı karara esas başvuru dilekçesinde yer alan ve söz konusu Mahkeme kararında 1’inci ve 5.1’inci iddia olarak özetlenen iddialar haricindeki diğer iddiaların esasının incelenmesine…” karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla işbu Kurul kararı kapsamında Ankara 4. İdare Mahkemesinin 06.08.2020 tarihli ve E:2020/1024, K:2020/1104 sayılı kararında özetlenen iddiaların ( 1’inci ve 5.1’inci iddia olarak özetlenen iddialar hariç diğer iddialar) esasının incelenmesine yer verilmesi gerekmiştir.

Öte yandan, incelemeye konu ihaleye ilişkin olarak, aşırı düşük teklif sorgulaması yönünden Kurum tarafından yapılan incelemelere aşağıda yer verilmiştir.

1- 26.09.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1213 sayılı, 2019/UY.I-1214 sayılı ve 2019/UY.I-1215 sayılı kararlar ile aşırı düşük teklif sorgulamalarının mevzuata uygun olarak yeniden yapılması gerektiğine karar verildiği,

2- 26.12.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1747 sayılı, 2019/UY.I-1748 sayılı kararlar ile ihale üzerinde bırakılan A.Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğuna karar verildiği,

3- 22.05.2020 tarihli ve 2020/MK-115 sayılı Kurul kararında belirtilen gerekçeler esas alınarak yapılan inceleme sonucunda 24.06.2020 tarihli ve 2020/UY.I-1106 sayılı, 2020/UY.I-1107 sayılı kararlar ile; A.Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında C 30/37 hazır beton harcı girdisi için fiyat teklifi alınan Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin, faaliyet alana ilişkin yapılan incelemede, “…meslek mensubunun imza ve kaşesini taşıyan belgeler 12.06.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli yazı ekinde Kuruma teslim edilmiş olup, söz konusu belgeler arasında “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+ A1), 150,00 TL/M3” girdisine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağı, 11.01.2019 tarihli ve 05.12.2018 tarihli iki farklı sözleşme ve 10 adet faturanın sunulduğu görülmüştür. Bahse konu belgelerden; fiyat teklifine konu C 30/37 hazır beton harcı girdisinin fiyat teklifini veren firmanın faaliyet alanında olmadığı neticesine ulaşılamayacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.” denilerek, C 30/37 hazır beton harcı girdisinin Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin faaliyet alanında bulunduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2, 3, 4 ve 5.2’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde, ihalede verilen diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, sorgulama sonrasında açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan ihale ilan tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.1. Sınır değer eşitliğinde yer alan (N), “sınır değer katsayısı”nı temsil etmekte olup bu katsayı, 11/06/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan “B-Üstyapı (Bina) İşleri”, “C-Sıhhi Tesisat ve Mekanik Tesisat İşleri”, “D-Elektrik İşleri”, “E-Elektronik ve İletişim İşleri” grubundaki yapım işleri ile bu işlerle ilgili tamamlama, onarım, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işlerinde (1,00), diğer yapım işlerinde (1,20)’dir. İhale konusu yapım işinin kapsamında farklı katsayılara tabi iş kısımlarının bulunması durumunda; sınır değer katsayısı, söz konusu kısımlardan toplam yaklaşık maliyeti içindeki ağırlık oranı en fazla olana göre belirlenir.

45.1.1.2. Gerekli görülmesi durumunda, (45.1.1.1.) maddesi uyarınca belirlenen sınır değer katsayıları yerine, işin niteliğine göre;

a) Mevzuatı uyarınca kendisine yapım işi yaptırma yetkisi verilen bakanlıklar tarafından, bakanlık merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili veya ilişkili olan idareleri için,

b) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından, (a) bendinde sayılan idareler dışındaki idareler için,

(1,00)’den küçük, (1,20)’den büyük olmamak üzere (N) sınır değer katsayıları belirlenebilir. Ayrıca Bakanlıklar tarafından ön proje üzerinden ihalesi yapılacak olan üst yapı işleri için (0,90)’dan küçük, (1,10)’dan büyük olmamak kaydıyla farklı katsayılar belirlenmesi de mümkündür. Belirlenen katsayılar, Resmî Gazete’de ilan edilir.

45.1.1.3. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı, ihale ilanı veya davet mektubu ile idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı bölümünde belirtilir.

45.1.1.4. Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerinde ve % 40’ının altındaki teklifler dışında tek geçerli teklif bulunması durumunda; “Tort2” değeri tek geçerli teklife eşittir. Yaklaşık maliyetin % 40 - % 120 aralığında geçerli teklif bulunmaması durumunda; sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ıdır. (45.1.1.) maddesine göre yapılan hesaplama sonucunda sınır değerin yaklaşık maliyetin % 40’ının altında çıkması durumunda sınır değer yaklaşık maliyetin % 40’ı olarak belirlenir.

Sınır değer hesaplanmasında idarelerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “Yapım işlerinde sınır değer hesaplama aracı” programına Kurumun (www.kik.gov.tr) internet sayfasından erişilebilir.

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. Md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./14.md.)veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekindeverilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajıaçıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.2. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 31. md.)

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulanmal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Mülga ibare: 06/02/2018-30324 R.G./4. md.).

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter,(Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3.md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.12. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 36. md.)

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının(Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md.) % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.(Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.)Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.15. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 37. md.)

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu Şartname’nin 46’ncı maddesinde sınır değer katsayısının (N) 1,00 olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenmesi gerektiği, tutanakların fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi gerektiği ancak fiyat teklifinin ekinde idareye sunulmasına gerek bulunmadığı, idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanakların meslek mensubundan istenebileceği, diğer taraftan fiyat teklifinde Tebliğ’e göre meslek mensubunca yer verilmesi gereken ibareye yer verilerek imzalanıp iletişim bilgilerinin de belirtilerek kaşelenmesi ya da mühürlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 4 adet fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinden;

“Amonyum nitrat, fuel oil karışımı 1,00 TL/kg” girdisi için Nitrotek Pat. Mad. Maden. İnş. Müh. Pet. Gıd. İt. İh. San. Tic. Ltd. Şti.den alınmış olan 15.10.2019 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, belgenin mevzuat gereğince bulunması gerekli meslek mensubu ibaresini taşıdığı ve meslek mensubunun iletişim bilgilerini de içerecek şekilde kaşelenerek onaylandığı,

Diğer üç fiyat teklifinin ise Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.den alındığı, 15.10.2019 tarihli fiyat tekliflerinin mevzuat gereğince bulunması gerekli meslek mensubu ibaresini taşıdığı ve meslek mensubunun iletişim bilgilerini de içerecek şekilde kaşelenerek onaylandığı, söz konusu fiyat tekliflerinin “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12mm (S420, B420B-C, B500B-C) 2,00 TL/kg”, “Çam kerestesi 2. Sınıf 850,00 TL/M3” ve “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1 A1) 150,00 TL/M3” girdilerine ilişkin olduğu, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinin tamamında “Karayolları Genel Müdürlüğü 16. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2019/242882ihale kayıt numaralı Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) İle Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi ile ilgili teknik şartname hükümleri çerçevesinde, KDV hariç, yukarıda cinsi ve miktarına yer verilen maliyet kalemlerine ilişkin iş başına nakliyesi, makine ekipman vb. girdiler dahil teklifimiz belirtilmiştir…” ifadesine yer verildiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin mevzuat gereğince bulunması gerekli meslek mensubu ibaresini taşıdığı ve meslek mensubunun iletişim bilgilerini de içerecek şekilde kaşelenerek imzalandığı, fiyat tekliflerinin Tebliğ’e uygun olarak sunulduğu, ayrıca söz konusu fiyat teklifine dayanak Ek.O-6 satış tutarı tespit tutanaklarının (Meslek Mensubunun faaliyet belgesinin de bu tutanağın eki olduğu dolayısıyla ilgili tutanağın istenilmediği durumda faaliyet belgesinin de sunulmasının söz konusu olamayacağı) istenilip istenilmemesinin idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu, idare tarafından da söz konusu tutanakların istenilmediği anlaşılmıştır.

Tebliğ açıklamaları uyarınca, kamu ihale mevzuatı kapsamında gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idarelerce ne şekilde değerlendirileceğinin açıkça belirtildiği ve söz konusu analiz girdileri için alınan fiyat tekliflerinin hangi şartları taşıması koşuluyla mevzuata uygun olacağına ilişkin detaylı açıklamalara yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin Tebliğ’de yer verilen asli unsurları taşıması koşuluyla mevzuata uygun kabul edileceği ve fiyat tekliflerine ilişkin herhangi bir kuşku duyulması halinde de idarece meslek mensubundan ilgili fiyat teklifine dayanak tutanakların istenebileceğine yukarıda yer verilen Tebliğ maddesinde yer verilmiştir.

a- Öncelikle başvuru sahibinin, fiyat teklifine konu girdinin, söz konusu şirketin faaliyet alanında bulunmadığı yönündeki iddiasına ilişkin, anılan şirketin faaliyet alanının gösterildiği 03.04.2012 tarihli ve 8040 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi incelendiğinde, “…3. Maksat ve Konu: a) Yasal yükümlülükleri yerine getirerek ve resmi makamlardan gerekli izinleri alarak, maden, taşocağı işletmeleri, yol, demiryolu, karayolu, köprü, viyadük, baraj, gölet, şev kesme, yarma, hendek, tünel, bina yıkımı gibi her türlü arazi düzeltmelerinde ve patlayıcı kullanılabilecek tüm uygulamalar kullanılan: dinamit, emilsüyon, anfo, elektrikli, elektriksiz elektronik kapsüller emniyetli veya infilaklı fitiller infilak ettirici ve ateşleyici maddeler, havai fişekler, maytaplar, ses fişeği, kapsül, hazır fişekler, proteknik ürünler, sis bombaları, işaret fişekleri ve bunların üretiminde kullanılabilecek hammaddelerin yarı mamul ve mamul maddelerin (teknik amonyum nitrat, prill, porouz amonyum nitrat, tüm dinamit türleri, petn kapsül başlıları vb.) alım, satım nakliye, ithalat, ihracat, depolama ve üretimi yapmak, bayilikler almak ve vermek, patlayıcı madde kullanımı ile ilgili kendi adına veya başkalarının adına ruhsatlar almak…” hususlarına yer verildiği, söz konusu hususlardan, amonyum nitrat, fuel oil karışımı (anfo) girdisi de dahil patlayıcı madde alım ve satımının ilgilinin faaliyet alanında olduğu anlaşılmış olup, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının bu kısmının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Her ne kadar başvuru sahibi tarafından ilgilinin gerekli izinleri almadığı iddia edilmişse de, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında fiyat teklifi veren isteklilerin faaliyet alanına ilişkin tespit, ticaret sicil gazetesinde yayımlanan faaliyet alanı üzerinden yapılmakta olup, faaliyet alanında yer alan her faaliyet için ilgili mevzuatı uyarınca alınması gereken sicil, izin ruhsat gibi belgelerin kamu ihale mevzuatı uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istenilen belgelerden olmadığı, söz konusu izin ruhsat vb. hususların işin ifasına ilişkin olduğu, bu aşamada bu hususların incelenmesinin aşırı düşük teklif sorgulaması sisteminin amacıyla da bağdaşmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin iddialarının esas yönünden incelenmesine geçildikten sonra inceleme süreci devam ederken fiyat tekliflerinde imzası bulunan meslek mensubu Selman Söner tarafından Kurum’a hitaben yazılan 24.08.2020 tarihli ve 2020/37652 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazıda “…Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adına fiyat teklifi ile fiyat teklifine esas satış tutarı tespit tutanağı ve eki belgeler tarafımdan düzenlenmemiş ve tarafımdan Kamu İhale Kurumuna sunulmamıştır. Fiyat teklifi tarihi itibariyle Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile aramda sözleşme bulunmamaktadır. Gerek fiyat teklifinin düzenlendiği tarih gerekse fiyat teklifine esas olan vergi beyannamesi döneminde Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin mali müşavirliğini yapmadığım, beyannamelerini imzalamadığım, beyannamelerini sunmadığım gibi aramda da herhangi bir sözleşme bulunmamaktadır…” hususlarına yer verilmiştir.

Bu çerçevede söz konusu fiyat tekliflerine yönelik iddiaların açıklığa kavuşturulabilmesini sağlamak amacıyla fiyat tekliflerini veren her iki şirket olan Nitrotek Pat. Mad. Maden. İnş. Müh. Pet. Gıd. İt. İh. San. Tic. Ltd. Şti. ve Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye aşağıda izah edileceği üzere bilgi-belge talebinde bulunulmuştur.

Nitrotek Pat. Mad. Maden. İnş. Müh. Pet. Gıd. İt. İh. San. Tic. Ltd. Şti.den “Amonyum nitrat, fuel oil karışımı 1,00 TL/kg” girdisi için alınan fiyat teklifine ilişkin yapılan inceleme kapsamında, 31.08.2020 tarihli ve E. 2020/12938 sayılı Kurum yazısı ile Nitrotek Pat. Mad. Maden. İnş. Müh. Pet. Gıd. İt. İh. San. Tic. Ltd. Şti.den “amonyum nitrat, fuel oil karışımı 1,00 TL/kg” girdisine ilişkin fiyat teklifine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler ile söz konusu fiyat teklifini meslek mensubu sıfatıyla imzalayan, SMMM Selman Söner ile olan hukuki ilişkilerinin mahiyetine ilişkin her türlü bilgi, sözleşme ve belgenin (tam tasdik sözleşmesi vb. Selman SÖNER’e ait imza sirküleri/beyanname ve varsa Selman Söner’e ait faaliyet belgesi) asılları veya noter onaylı örneklerinin gönderilmesi istenilmiş ancak söz konusu yazı, anılan şirketin merkezinin adres değişikliği nedeniyle tebliğ edilememiş, bu defa 16.09.2020 ve E.2020/13678 sayılı yazı ile Ticaret Sicil Gazetesi’nde şirketin yeni adresi olan “Adalet Mah. Anadolu Cad. Megapol Tower Apt. No:41/101 Bayraklı/İZMİR” adresine gönderilmiş ve söz konusu yazının 18.09.2020 tarihinde anılan şirkete tebliğ edildiği tespit edilmiştir.

Bahse konu yazıda, istenilen belgelerin en geç üç iş günü içerisinde gönderilmesi gerektiği belirtilmiş, söz konusu yazıya verilecek cevabın son günü olan 23.09.2020 tarihine kadar herhangi bir cevap verilmediği gibi bu tarih sonrasında da karar tarihi itibariyle herhangi bir cevap verilmemiştir. Sonuç olarak, söz konusu fiyat teklifine dayanak teşkil eden belgelerin, yazıda belirtilen nihai süre üzerinden makul bir süre beklenilmesine rağmen sunulmadığı dikkate alınarak, söz konusu yazıda istenilen belgelerin yok kabul edilmesi gerekmiş, bu itibarla, söz konusu girdiye ilişkin yapılan açıklamanın mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

b- Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12mm (S420, B420B-C, B500B-C) 2,00 TL/kg”, “Çam kerestesi 2. Sınıf 850,00 TL/M3” ve “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1 A1) 150,00 TL/M3” girdilerine ilişkin olarak fiyat teklif veren diğer üç fiyat teklifinin ise Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye yönelik olarak yapılan incelemede;

Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye gönderilen 31.08.2020 tarihli ve 13983960-101.01.02.00-E.2020/12939 sayılı yazı ile ihale üzerinde bırakılan A. Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Beton çelik çubuğu, nervürlü ø 8-12 mm (S420, B420B-C, B500-C) ” girdisi , “Çam kerestesi 2. Sınıf” girdisi ve “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” girdisi için sunulan fiyat teklifinin taraflarınca düzenlenip düzenlenmediği hususunda bilgi ile söz konusu fiyat teklifleri taraflarınca düzenlenmiş ise bu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden her türlü belgenin (Satış Tutarı Tespit Tutanağı, alış veya satış faturaları, sözleşmeler vb. ); söz konusu fiyat tekliflerinin düzenlendiği 15.10.2019 tarihi itibarıyla şirkete ait imza sirkülerinin; bahse konu fiyat tekliflerinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir(SMMM) sıfatıyla Selman SÖNER tarafından imzalanarak onaylandığı dikkate alınarak SMMM Selman SÖNER ile olan hukuki ilişkilerinin mahiyetine ilişkin her türlü bilgi, sözleşme ve belgenin (tam tasdik sözleşmesi vb. Selman SÖNER’e ait imza sirküleri/beyanname ve varsa Selman SÖNER’e ait faaliyet belgesi) asılları veya noter onaylı örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir.

Bunun üzerine anılan şirket tarafından 08.09.2020 tarihli ve 2020/39930 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.09.2020 tarihli yazı ve eki belgelerin sunulduğu, söz konusu yazı ekinde Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ye ait imza sirküsü, üç farklı sözleşme ve 8 adet alış/satış faturasının sunulduğu, her bir girdi için ayrı ayrı olmak üzere 3 adet Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, SMMM Selman Söner’e ait Ankara SMMM odası tarafından düzenlenen faaliyet belgesi, SMMM ile şirket arasında düzenlenmiş olan tam tasdik sözleşmesinin sunulduğu görülmüştür.

Söz konusu belgeler arasında yer alan tam tasdik sözleşmesinin 3 sayfa olarak sunulduğu, anılan sözleşmenin ilk sayfasında SMMM Selman Söner’in iletişim bilgileri olacak şekilde imzalandığı ve kaşelendiği, ayrıca yukarıda yer verilen bilgilerin üst tarafında el yazısı ile yazılmış olan “Aslı gibidir” ibaresine sadece ilk sayfasında yer verildiği, ikinci sayfanın sadece taraflarca paraflandığı, üçüncü sayfasında ise her iki tarafın da imzalarına yer verildiği, dolayısıyla tam tasdik sözleşmesinin aslının veya noter onaylı örneğinin sunulmadığı, bu haliyle söz konusu sözleşmenin 31.08.2020 tarih ve 2020/12939 sayılı Kurum yazısında belirtilen belgelerin asılları veya noter onaylı örnekleri hususuna uygun olarak sunulmadığı anlaşılmıştır. Nitekim tam tasdik sözleşmesinin son sayfasındaki meslek mensubuna ait olduğu belirtilen imza ile meslek mensubu onaylı olarak sunulan diğer belgelerdeki imza ile açık bir uyumsuzluğun olduğu görülmüştür.

Öte yandan mevcut inceleme süreci öncesinde Selman Söner tarafından 24.06.2020 tarih ve 2020/27770 sayı ile saat 17.13’te Kurum kayıtlarına alınan ve dosyasına 25.06.2020 tarihinde sevk edilen yazısında da fiyat teklifine dayanak belgelerin Kurum tarafından kendisinden istenildiği ancak söz konusu belgelerin kendisi tarafından düzenlenmediğine ilişkin ifadelere yer verildiği anlaşılmıştır. Bunun üzerine Kurum tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuş olup, Selman Söner’in 30.09.2020 tarihinde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nca tanık olarak ifadesinin alındığına dair ifade tutanağının anılan kişi tarafından 02.10.2020 tarih ve 2020/43701 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazı ekinde sunulduğu görülmüştür.

Bu çerçevede, SMMM Selman Söner’in 24.08.2020 tarihli ve 2020/37652 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazıda yer alan beyanı ile Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından gönderilen tam tasdik sözleşmesinin aslının veya noter onaylı örneğinin sunulmaması ve tam tasdik sözleşmesinin son sayfasında yer alan meslek mensubu imzası ile meslek mensubu onaylı sunulan diğer belgelerdeki imzalar arasındaki açık uyumsuzluk karşısında, SMMM ile anılan şirket arasında mevzuata uygun bir sözleşmenin bulunduğu hususunun tevsik edilemediği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında SMMM Selman Söner’in kaşesi ile imzasının bulunduğu belgelerin dayanaksız olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının bu kısmı yerinde bulunmuştur.

2. Başvuru sahibinin 6.1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.5’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarının birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunulması halinde analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerin “Girdi no” sütununda analiz girdilerinin ne şekilde açıklandığının her bir girdi için belirtildiği, anılan istekli tarafından 2019 yılı kamu kurum ve kuruluşlara ait fiyatların kullanıldığı, ayrıca anılan istekli tarafından kamu kurum ve kuruluş listesinin ayrıca sunulmamış olsa da her bir analizde açıklamanın ne şekilde yapıldığının belirtildiği, kamu kurum ve kuruluş listesinin sunulmamış olmasının esasa etkili olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla bu iddia yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 6.2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ÜY-2 analizinde yer alan 03.030 numaralı konkasör girdisine ilişkin 780.000,00 TL öngörüldüğü, sorgulamaya konu 03.030 nolu analiz girdisinin Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 05.02.2019 tarihli Genel Müdürlük oluruyla belirlenen ancak yayımlanmayan 2019 yılı rayiç listesinde yer aldığı, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün bahse konu olurunda, 03.030 nolu girdisinin 2019 yılı için belirlenen rayiç fiyatının 280.939,00 TL olduğu, buna göre ihale üzerine bırakılan istekli tarafından söz konusu girdi için Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen rayicin üzerinde bir tutar olan 780.000,00 TL kullanılarak açıklama yapıldığı anlaşılmış olup, bu itibarla söz konusu girdi için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olduğu, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, A. Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.