KİK Kararı: 2020/UY.I-1544

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/042
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 23.09.2020
Karar No : 2020/UY.I-1544
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Şam İnş. Mim. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Samsun Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/351691 İhale Kayıt Numaralı “Bafra Hükümet Konağı Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 22.08.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bafra Hükümet Konağı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Şam İnş. Mim. Ltd. Şti.nin 07.10.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.10.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.10.2019 tarih ve 43902 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.10.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. 22.07.2020 tarihli ve 2020/MK-161 sayılı Kurul kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1288-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, şöyle ki;

- Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin öngörülen metrajların idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken öngördüğü metrajlardan %10 oranını aşan şekilde düşük olduğu ve bu yolla teklif sıralamasını değiştirecek şekilde fiyat avantajı sağlandığı,

- Açıklama istenilen inşaat imalatlarına ilişkin 61 adet iş kalemi için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kâr ve genel gider” ilave edilerek birim fiyatların oluşturulduğu, ancak öngörülen birim fiyatların 2019 yılı için yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların altında olduğu,

- Açıklama istenilen 34 adet tesisat iş kalemi bakımından malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi çerçevesinde kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gider” ilave edilerek oluşturulan birim fiyatların 2019 yılı için yayımlanmış kâr ve genel gider içermeyen birim fiyatların altında olduğu,

- EÖ-BF-144/1, EÖ-BF-200, HAV.ÖZEL03-04-05-06, Y.ÖZEL.01 poz numaralı “X-Ray Cihazı”, “2X Prime 500 KvA Jeneratör”, “Klima Santrali”, “10 Kg Sprink Başlıklı Otomatik Söndürme Cihazı”, 26 adet Özel Tesisat ve Özel İnşaat iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerini düzenleyen kişilerin faaliyet konusunun teklife konu alanda olmadığı, bu itibarla fiyat tekliflerine ilişkin olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlenemeyeceği, nitekim düzenlenmediği, uyumsuzlukların bulunduğu, tutanakların ilgili meslek mensuplarından istenilerek bu durumun incelenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, meslek mensubu kaşesinde iletişim bilgilerinin bulunmadığı, tekliflerin yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, tutanak ekinde gönderilmesi gereken imza sirkülerinden bu durumun anlaşılacağı, tutanak ekindeki meslek mensubu oda kayıt belgelerinden belge geçerlilik tarihinin eski olduğunun görüleceği, fiyat teklifleri ile tutanakların tarihinin örtüşmediği, ilgili ürünlerin tutanaktaki birimleri ile teklifteki birimleri arasında uyumsuzlukların bulunduğu, tutanakların düzenlenme döneminin uygun olmadığı, fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubuna ait TÜRMOB kaşesine yer verilmediği,

- ÖZEL-14, ÖZEL-14A, ÖBF.10, ÖBF.14C, ÖBF.1, ÖBF.2, ÖBF.23A, ÖBF.3, ÖBF.3B, ÖBF.4D, ÖBF.4B, ÖBF.5A, ÖBF.5B, ÖBF.6A, ÖBF.9C-13-7A-9A-9B, ÖBF.10B, ÖBF.17 poz numaralı iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan analizlerde; girdi miktarlarının idarenin verdiği analiz formatındaki miktarlarla uyumlu olmadığı, analiz formatındaki bazı girdilere yer verilmediği, işçilik ücretlerinin yürürlükteki asgari ücretin altında olduğu,

- Açıklama istenilen inşaat iş kalemlerine ilişkin olarak hesap cetvelinde, analizlerde, fiyat tekliflerinde aritmetik hataların bulunduğu, hesap cetvelindeki birim fiyatların ve birimlerin analiz fiyatları ve birimleriyle örtüşmediği,

- Açıklama istenilmeyen iş kalemleri için öngörülen toplam tutarın çok düşük olduğu, öngörülen tutarın bu imalatlar içerisindeki asgari işçilik maliyetini dâhi karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru hakkında alınan 28.11.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1562 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “EÖ-BF-144/1, EÖ-BF-200, HAV.ÖZEL03-04-05-06, Y.ÖZEL.01 poz numaralı “X-Ray Cihazı”, “2X Prime 500 KvA Jeneratör”, “Klima Santrali”, “10 Kg Sprink Başlıklı Otomatik Söndürme Cihazı”, 26 adet Özel Tesisat ve Özel İnşaat iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerini düzenleyen kişilerin faaliyet konusunun teklife konu alanda olmadığı, bu itibarla fiyat tekliflerine ilişkin olarak maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlemeyeceği, nitekim düzenlenmediği, uyumsuzlukların bulunduğu, tutanakların ilgili meslek mensuplarından istenilerek bu durumun incelenmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, meslek mensubu kaşesinde iletişim bilgilerinin bulunmadığı, tekliflerin yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, tutanak ekinde gönderilmesi gereken imza sirkülerinden bu durumun anlaşılacağı, tutanak ekindeki meslek mensubu oda kayıt belgelerinden belge geçerlilik tarihinin eski olduğunun görüleceği, fiyat teklifleri ile tutanakların tarihinin örtüşmediği, ilgili ürünlerin tutanaktaki birimleri ile teklifteki birimleri arasında uyumsuzlukların bulunduğu, tutanakların düzenlenme döneminin uygun olmadığı, fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubuna ait TÜRMOB kaşesine yer verilmediği” iddiaları bakımından “İsteklinin açıklamaları kapsamında sunduğu fiyat tekliflerini düzenleyen kişilerin ticaret unvanlarından teklife konu alanda faaliyet gösterebileceklerinin anlaşıldığı, ayrıca ÖBF.1 ve ÖBF.2 poz numaralı iş kalemlerindeki analiz girdileri “açık renk traverten honlu veya cilalı taş” ile “koyu renk emparador mermer (3 cm)” için fiyat teklifleriyle birlikte satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, bu itibarla bahse konu analiz girdileri bakımından ilgili meslek mensubunca yasal defter ve belgelerle uyumlu şekilde düzenlendiği ifade edilen bu tutanaklardan da ilgili alanda faaliyet gösterildiğinin anlaşıldığı, bütün fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensupları tarafından iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle TÜRMOB kaşesi kullanılarak imzalandığı, bu nedenlerle bu hususlardaki iddiaların yerinde olmadığı tespit edilmiş; öte yandan fiyat tekliflerinin yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, fiyat teklifleri ile tutanakların tarihinin örtüşmediği, tutanakların ilgili meslek mensuplarından istenilmesi gerektiği, tutanaktaki birimler ile teklifteki birimler arasında uyumsuzlukların bulunduğu, tutanakların düzenlenme döneminin uygun olmadığı iddiaları bakımından, açıklama kapsamında tutanağı da sunulan fiyat teklifleri açısından iddia edilen aykırılıkların bulunmadığı, diğerleri açısından ise fiyat tekliflerinin ilgili meslek mensuplarınca Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen ibareye yer verilerek imzalandığı ve kaşelendiği, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmeksizin ileri sürülen bu tür iddialar üzerine ilave araştırma yapılmasının 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde sayılan temel ilkelere aykırı olacağı, bu nedenlerle tutanakların istenilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.” hususları ifade edilmiş, Ankara 16. İdare Mahkemesi kararı üzerine ise 22.07.2020 tarihli ve 2020/MK-161 sayılı Kurul kararı alınarak “1) Kamu İhale Kurulu’nun 28.11.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1562 sayılı kararındaki, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat teklifleri ve eki tutanaklara yönelik iddialara ilişkin değerlendirmelerin iptaline,

2. Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu fiyat teklifleri ve eki tutanaklara yönelik iddiaların esasının yeniden incelenmesine” karar verilmiştir. Bu doğrultuda başvurunun bu iddiasına ilişkin olarak Mahkeme kararında belirlenen kapsam çerçevesinde yapılan incelemeye aşağıda yer verilmektedir.

İddialara yönelik olarak inceleme yapılabilmesi amacıyla ilgili meslek mensuplarından fiyat teklifleri eki tutanaklar ile fiyat tekliflerini düzenleyenlerin ticaret sicili bilgileri talep edilmiş olup, bu doğrultuda meslek mensuplarınca gerekli bilgi ve belgeler gönderilmiştir.

Gönderilen bilgi ve belgeler ile Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin internet sayfası üzerinden yapılan inceleme neticesinde; fiyat tekliflerini düzenleyen kişilerin faaliyet konusunun teklife konu alanda olduğu, tutanakların fiyat teklifleriyle uyumlu olduğu, tutanaklar ile fiyat tekliflerinin tarihlerinin örtüştüğü, ilgili ürünlerin tutanaktaki birimleri ile teklifteki birimlerinin uyumlu olduğu, tutanakların düzenlenme döneminin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Tutanak ekindeki meslek mensubu oda kayıt belgelerinin geçerlilik tarihine ilişkin iddia bakımından ise; faaliyet belgesinin düzenlenme tarihine ilişkin olarak kamu ihale mevzuatında herhangi bir sınırlayıcı hüküm bulunmadığından bu hususun aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı sonucunu doğurmadığı, bu doğrultuda iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, “tekliflerin yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, tutanak ekinde gönderilmesi gereken imza sirkülerinden bu durumun anlaşılacağı” iddiası bakımından yapılan inceleme sonucunda; ÖBF.3, ÖBF.3B ve ÖBF.4D poz numaralı iş kalemlerine yönelik olarak Fiber Form Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş fiyat tekliflerinin sunulduğu, adı geçen şirketin imza sirkülerinde Ali Yüksel ve Cüneyt Özer’in şirketi temsil ve ilzama müştereken yetkili oldukları belirtildiği halde fiyat tekliflerinin yalnızca Ali Yüksel tarafından imzalandığı; EÖ-BF-157 poz numaralı iş kalemine yönelik olarak Nev-Ay Asansör – Aydın Öztürk Adi Ortaklığı tarafından düzenlenmiş fiyat teklifinin sunulduğu, tutanakla birlikte Nevzat Yar ve Aydın Öztürk’ün imza beyannameleri sunulmakla beraber ortaklığın temsiline ilişkin başka bir belge veya vekâletname sunulmadığı, ancak fiyat teklifinin yalnızca Aydın Öztürk tarafından imzalandığı; bu nedenlerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Obak Müh. Taah. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Gökhan EROL Ortak Girişimi’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.