KİK Kararı: 2020/UY.I-1324

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/034
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 29.07.2020
Karar No : 2020/UY.I-1324
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çepaş Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Batu İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/184136 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 16 Bölge Müdürlüğü Dahili Yollarında Çelik Otokorkuluk Yapım, Bakım ve Onarım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 07.05.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 16 Bölge Müdürlüğü Dahili Yollarında Çelik Otokorkuluk Yapım, Bakım ve Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çepaş Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Batu İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 02.07.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.07.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.07.2020 tarih ve 30783 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1109 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında açıklanması istenilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması yöntemi ile açıklandığı, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen analiz formatlarında önemli teklif bileşeni olarak açıklanması istenilen analiz girdilerinin ayrı ayrı gösterilmediği gerekçesiyle reddedildiği, açıklanması istenilen iş kalemlerinin TS EN 1317 standardına uygun CE sertifikalı bir ürün olduğu, standart gereği CE belgesinin sistemin bütününe verildiği, sistemin tamamının CE sertifikası üzerinde yazılı olan üretim yerinde üretilmesinin zorunlu olduğu, bu sebeple sistemi üretme yetkisi olan üretici firmadan tek bileşen olarak fiyat teklifi alınabileceği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması yöntemi ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulabileceği, anılan maddede üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması yöntemi ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulması durumunda sunulması gereken belgeler ve yapılması gereken işlemlerin belirtildiği, söz konusu maddede sorgulamaya konu iş kalemlerinin içerisinde bulunan maliyet bileşenleri için ayrı ayrı fiyat teklifi alınması gerektiğini ifade eden bir açıklamanın bulunmadığı, idare tarafından tekliflerinin reddedilmesi gerekçesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.14’üncü maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesine neden olan gerekçelerin açıklanması gerektiği, ancak idare tarafından tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinin hangi açıklamasına uygun olmadığının açıklanmadığı, söz konusu hususun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde hüküm altına alınan temel ilkelere aykırılık oluşturacağı, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi veya ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

Örnek:

Yaklaşık maliyeti 100.000 TL olan bir ihalede; ihale komisyonu, (38.1) maddesine göre idarece oluşturulan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ni kullanarak yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 den küçük olan (0,6888) 8, 9 ve 10 nolu iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan 4 nolu iş kalemi/grubunu açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları olarak belirleyecektir.

Sıralı iş kalemleri/grupları listesi

İş kalemi/grubu No

İş kalemi/grubu adı

Tutarı

Tutar/YM

Kümülatif toplam

8

…….

32.000

0,3200

0,3200

9

…….

20.000

0,2000

0,5200

10

…….

16.880

0,1688

0,6888

4

…….

15.000

0,1500

0,8388

6

…….

9.600

0,0960

0,9348

7

…….

2.400

0,0240

0,9588

3

…….

2.250

0,0225

0,9813

5

…….

1.000

0,0100

0,9913

2

…….

750

0,0075

0,9988

1

…….

120

0,0012

1,0000

TOPLAM

100.000

100,0000

Sorgulama yapılacak olan “4” nolu iş kalemi/grubunun kar ve genel gider hariç birim fiyatının 18,49 TL olduğu varsayıldığında, ihale komisyonu tarafından, tutarı 18,49 TL’nin % 3’ü olan (18,49x0,03=0,55) 0,55 TL’ye eşit veya altında kalan analiz girdileri “vida ve plastik dupel, agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” olarak tespit edilecektir.

Ancak söz konusu girdilerin tutarları toplamı olan 2,81 TL’nin, 4 nolu iş kaleminin kar ve genel gider hariç analiz toplamının (birim fiyatının) % 15’i olan (18,49x0,15=2,77) 2,77 TL’den fazla olması nedeniyle sıralı analiz girdileri tablosuna göre 2,77 TL’lik tutarın aşılmasına neden olan “vida ve plastik dubel” açıklama yapılması gerekli olmayan analiz girdileri içinden çıkarılacak ve “agraf 12 cm, agraf vidası, derz bandı, ses yalıtım bandı, borazan vida, derz dolgu alçısı harcı” açıklama yapılmasına gerek olmayan analiz girdileri olarak ihale komisyonunca tespit edilecektir.

İş kalemi / grubu analizi

İş kalemi/grubu

No : 4

Yangına dayanıklı alçı duvar levhaları ile metal iskeletli giydirme duvar yapılması (………… Duvar Levhası ile)

Ölçü Birimi

m2

Poz No

Girdiler

Ö Br.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı*

……

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

…..

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

…..

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

…..

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

…..

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

…..

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

…..

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

…..

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

…..

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

…..

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

…..

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

…..

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

…..

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Kar ve genel giderler hariç toplam

18,49

Kar ve genel giderler (% 25)

4,62

TOPLAM TUTAR

23,11

Sıralı analiz girdileri tablosu

Girdiler

Ö.B.

Miktarı

B.Fiyatı

Tutarı

Kümülatif Toplam

Agraf vidası

Kt

XXX

XXX

0,31

0,31

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Ses yalıtım bandı 5 cm

m

XXX

XXX

0,33

0,64

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Derz Bandı (Cam el.)

m

XXX

XXX

0,34

0,98

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Borazan vida

Kt

XXX

XXX

0,35

1,33

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Derz dolgu alçısı harcı

m3

XXX

XXX

0,43

1,76

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Agraf 12 cm

Ad

XXX

XXX

0,51

2,27

Açıklama yapılması istenilmeyecektir

Vida ve plastik dubel

Ad

XXX

XXX

0,54

2,81

Düz İşçi(taş.)

Sa

XXX

XXX

0,68

TU 28 Profilli-0,5 mm

m

XXX

XXX

0,80

Alçı levha usta yar.

Sa

XXX

XXX

2,45

Alçı levha ustası

Sa

XXX

XXX

3,25

Tc 60 Profilli-0,6mm

m

XXX

XXX

3,50

Levha xx mm (yangına dayanıklı)

m2

XXX

XXX

5,00

(NOT = Örnekteki iş kalemine ait analizdeki girdiler ve tutarları gerçek verileri yansıtmamaktadır, (45.1.2.1) ve (45.1.2.2) maddesi için oluşturulmuş sayısal örnektir.)

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 16 Bölge Müdürlüğü Dahili Yollarında Çelik Otokorkuluk Yapım, Bakım ve Onarım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2017E040240

d) Kodu:

e) Miktarı: 125,500 km otokorkuluk yapımı, 25 km otokorkuluk onarımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü Bölge Dahili Yollarda” düzenlemesi,

“İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a) İhale kayıt numarası: 2020/184136

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 07.05.2020 Saat: 10:00

…

3.2. Teklifler, ihale (son teklif verme) tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden e-teklif olarak sunulur. İhale (son teklif verme) saatine kadar EKAP'a yüklenemeyen teklifler değerlendirmeye alınmaz. …” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,” düzenlemesi yer almaktadır.

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 2020/184136 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 16 Bölge Müdürlüğü Dahili Yollarında Çelik Otokorkuluk Yapım, Bakım ve Onarım İşi” ihalesinin e-teklif alınmak suretiyle açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, söz konusu ihaleye 12 isteklinin teklif sunduğu, bahse konu ihale için yaklaşık maliyetin 25.495.787,00 TL, sınır değerin 18.026.909,72 TL olarak hesaplandığı, idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan 5 istekliden (Kiraç Galvaniz Telekomünikasyon Met. Mak. İnş. Elekt. San. ve Tic. A.Ş., Sr Müh. Mont. İnş. Ltd. Şti., Çepaş Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Batu İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı(Başvuru Sahibi), Antakya Galvaniz Met. San. Tic. Ltd. Şti., Adnan Özden - Kisan İnş. Müh. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı) 11.05.2020 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği,

Sınır değerin altında teklif verdiği tespit edilen 5 istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda “… Komisyonumuzca yapılan değerlendirme sonucu 2020/184136 IKN’lu “Karayolları 16 Bölge Müdürlüğü Dahili Yollarında Çelik Otokorkuluk Yapım, Bakım ve Onarım İşi”ne ait teklifinizin aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir.

İdaremizce; Kamu İhale Mevzuat hükümlerine göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri için sıralı iş kalemleri listesi hazırlanmış ve yazımız ekinde gönderilen iş kalemleri yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları olarak tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel tebliğ 45.1.3. maddesi “ İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir. “hükümleri gereği yazımız ekinde gönderilen iş kalemlerine ait tüm analiz girdileri için teklif ettiğiniz bedelle nasıl gerçekleştireceğiniz hususunu ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatını da kullanarak Kamu İhale Genel tebliğ 45. Maddesine göre belgelendirmek suretiyle idaremize yazılı olarak 5 (Beş) iş günü içinde açıklamada bulunmanız gerekmektedir.

İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

Hususlarını belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak değerlendirme yapacaktır. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilecektir.

İstekliler, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları v.b.) sunacaklardır. Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen hususlara uygun belge sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı tutulacaktır. …” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesine, sorgulamaya konu inşaat iş kalemlerinin birim fiyat analizlerine, sıralı analiz girdileri tablosuna, açıklama istenilen analiz girdileri listesine ve açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesine yer verildiği,

İdarece “1- KGM/3782/20 H1W4 A veya B ENGELLEME DÜZEYİNE SAHİP TEK TARAFLI OTOKORKULUK SİSTEMİ YAPILMASI (Malzeme Bedeli ve İş başına Nakli Dâhil) (İndirme Bölgeleri ve/veya Geçiş Elemanları Dahil)

2- KGM/3782/20-M H1W4 A veya B ENGELLEME DÜZEYİNE SAHİP TEK TARAFLI OTOKORKULUK SİSTEMİ MONTAJI (Malzeme Bedeli ve İş Başına Nakli Dahil) (İndirme Bölgeleri ve/veya Geçiş Elemanları Dahil)” olmak üzere 2 adet iş kaleminin açıklama istenen iş kalemi olarak belirlendiği,

İdarece, başvuru sahibi istekli dâhil açıklama sunan 5 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak reddedildiği, başvuru sahibi Çepaş Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş - Batu İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının “… ÇEPAŞ Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. + BATU İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’NİN 14.05.2020 tarih ve 755-122057 sayı ile idare kayıtlarına alınan aşırı düşük teklif savunması Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Madde ve alt bentlerine göre incelendiğinde;

Açıklama istenen iş kalemleri olarak KGM/3782/20, KGM/3782/20-M belirlenmiştir.

ÇEPAŞ Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic.ve San. A.Ş + BATU İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından açıklama istenilen iş kalemleri için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı; söz konusu iş kalemlerinin birim fiyat tariflerine bakıldığında ise, her türlü işçilik, malzeme, araç ve gereç giderleri, yüklenici karı ve genel masrafların dahil olduğu belirtilmiştir. Bu çerçevede, idaremizce, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşeni olarak belirlenen iş kalemlerinin birim fiyat tarifinde yer alan girdilerinin hepsinin bir arada fiyat teklifine konu edilemeyeceği, söz konusu tariflerde ve idaremizce verilen analiz formatında önemli teklif bileşeni olarak öngörülen girdi maliyetlerinin ayrı ayrı gösterilmek suretiyle açıklama yapılması gerektiği, “KGM/3782/20” ve “KGM/3782/20-M” pozlarına ait girdilerin önemli maliyet bileşeni olarak idaremizce verilen analiz formatında ayrı ayrı gösterildiği, ancak istekli tarafından pozların tamamı için fiyat teklifi alınarak açıklama yapıldığı, bu haliyle yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu görülmüştür.

Açıklama istenen iş kalemleri, alt analizleri, aşırı düşük sorgulamasında gönderilen açıklama istenen analiz girdileri ile birlikte kullanılarak Kamu İhale Genel Tebliğ 45. Maddesi ve alt hükümlerine uygun olmayan aşırı düşük teklif savunması sunan ÇEPAŞ Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. + BATU İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” gerekçesi ile uygun olmadığına karar verildiği,

29.06.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile Yakar Galvaniz Met. Yol İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, Vestan İnş. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, söz konusu ihale komisyonu kararının 29.06.2020 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edildiği, bunun üzerine başvuru sahibi istekli tarafından çeşitli iddialarla 02.07.2020 tarihinde idare kayıtlarına alınan dilekçesi ile e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bahse konu e-şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından 07.07.2020 onay tarihli kararın alındığı, söz konusu karar ile “… Yapılan incelemede, ÇEPAŞ Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. – BATU İnşaat Taah. San. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından açıklama istenilen iş kalemleri için fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı; söz konusu iş kalemlerinin birim fiyat tariflerine bakıldığında ise, her türlü işçilik, malzeme, araç ve giderleri, yüklenici karı ve genel masrafların dahil olduğu belirtilmiştir. Açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşeni olarak belirlenen iş kalemlerinin birim fiyat tarifinde yer alan girdilerinin hepsinin bir arada fiyat teklifine konu edilemeyeceği, söz konusu tariflerde ve idaremizce verilen analiz formatında önemli teklif bileşeni olarak öngörülen girdi maliyetlerinin ayrı ayrı gösterilmek suretiyle açıklama yapılması gerektiği, “KGM/3782/20” ve “KGM/3782/20-M” pozlarına ait girdilerin önemli maliyet bileşeni olarak idaremizce verilen analiz formatında ayrı ayrı gösterilmiştir …” ifadelerine yer verilerek, başvuru sahibi isteklinin 10.07.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirâzen şikâyet başvurusuna da konu ettiği iddianın gerekçelendirilmek suretiyle uygun görülmediği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Çepaş Galvaniz Demirçelik Mad. İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. - Batu İnşaat Taahhüt San. ve Tic .A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

KGM/3782/20 poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak ALKA San. İnş. ve Tic. A.Ş.den alınan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinin iş kaleminin tamamına yönelik alındığı, bir başka ifadeyle ilgili iş kaleminin alt analiz girdilerine yer verilmeksizin fiyat teklifi alındığı,

KGM/3782/20-M poz numaralı iş kalemine ilişkin olarak Bahadır İnş. Tyt. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifinin iş kaleminin tamamına yönelik alındığı, bir başka ifadeyle ilgili iş kaleminin alt analiz girdilerine yer verilmeksizin fiyat teklifi alındığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesinde “İstekliler, teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.” açıklaması gereği ve söz konusu maddede verilen örnek ışığında işçilik ve malzeme gibi girdilerin ayrı ayrı belirtilmesi gerektiğinden söz konusu iş kalemlerinin bütününe ilişkin teklif alınması ve açıklama kapsamında sunulan analizlerde analiz girdilerinin gösterilmemesi durumunda temel girdiler olan malzeme, işçilik, makine vb. girdilerin miktar ve fiyatlarına yönelik denetim yapılamayacağı dikkate alındığında başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik olarak idarece tesis edilen işlemin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.