KİK Kararı: 2020/UY.I-1257

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/033
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 22.07.2020
Karar No : 2020/UY.I-1257
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Öz Arel Elek. İnş. Danış. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Olgun Gür İnş. Taah. Mim. Müh. İnş. Malz. Çevre Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişimi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sosyal Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/109233 İhale Kayıt Numaralı “Zonguldak Sgim Hizmet Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sosyal Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı tarafından 30.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Zonguldak Sgim Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Öz Arel Elek. İnş. Danış. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Olgun Gür İnş. Taah. Mim. Müh. İnş. Malz. Çevre Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş. Ortak Girişiminin 22.06.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.07.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.07.2020 tarih ve 30003 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1083 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye verdikleri teklifin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idareye sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderler içermeyen birim fiyatlar kullanıldığı için bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.5'inci maddesindeki açıklamalara aykırı olduğundan bahisle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuruya konu ihalenin anahtar teslim götürü bedelle ihaleye çıkıldığı, aşırı düşük teklif açıklamalarında kar ve genel giderleri içermeyen birim fiyatlar kullanılmakla birlikte, hesap cetvelinde 1.119.880,66 TL tutarında kar ve genel giderler öngörüldüğü, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmasına yönelik idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, ancak şikayet başvurularının reddedildiği,

Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında toplamda 92 adet iş kalemine ilişkin açıklamalar sunulduğu, sunulan analiz tablolarında herhangi bir kar ve genel gider belirtilmediği, ancak açıklamaların icmalinde açıklanması istenilen iş kalemleri için 16.734.119,34 TL, açıklanması istenilmeyen iş kalemleri için ise 890.000,00TL bedel öngörülerek 17.624.119,34TL tutarındaki karsız maliyet toplamına %6,35 oranında ve 1.119.880,66 TL tutarında kar ve genel giderler için bedel öngörüldüğü, başvuruya konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan bir ihale olduğu göz önünde bulundurulduğunda açıklamalar kapsamında sunulan analizlerde ve birim fiyat listelerinde kar ve genel giderler için bir bedel öngörülmesine yönelik ihale mevzuatında bir gerekliliğin bulunmadığı, bu hususa yönelik emsal Kurul kararlarının da bulunduğu,

Aşırı düşük teklif açıklamalarının icmalinde hesaplanan maliyetin üzerine kar ve genel giderler eklenerek tekliflerinin oluşturulduğu, bu kapsamda açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak, ayrıntılı analizlerin ve birim fiyat listesinin kar ve genel gider öngörülmeden sunulmasının gerek ihale gerekse de sözleşme sürecinde herhangi bir aykırılık oluşturmayacağı, bu gerekçelerle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra; Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,… sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./14.md.)veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,…

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı: ZONGULDAK SGİM HİZMET BİNASI YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:2009K-131141

c) Miktarı ve türü:

1 ADET HİZMET BİNASI YAPIM İŞİ ( 9.973,87 METREKARE (2 BODRUM+ZEMİN+3 KAT) )

ç) Yapılacağı yer: Merkez/ ZONGULDAK…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İsteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda, isteklilerce ihaleye özgü olarak düzenlenen iş kalemleri ile bunlara ilişkin analiz formatları uyarınca açıklama sunulması gerektiği, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamalarında isteklilerce sunulan açıklamaların ne şekilde değerlendirilmesi gerektiğinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde ayrıntılı olarak açıklandığı görülmüştür.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen 05.06.2020 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, anahtar teslimi götürü bedel şeklinde yapılan başvuruya konu ihaleye 19 istekli tarafından teklif sunulduğu, aşırı düşük teklif sınır değerinin 19.001.851,85 TL olarak belirlendiği, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan başvuru sahibi Öz Arel Elektrik İnş. Danış. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Olgun Gür İnşaat Taah. Mim. Müh. Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığı ile Haskoç Yapı Tur. İnş. Otom. Sağ. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti. - Menteş İnşaat ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığından aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan istekliler tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından farklı gerekçelerle uygun bulunmayarak ihalenin sınır değerin üzerinde teklif sunan Gürkan Taahhüt Yapı San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Asmin Yükselen İnşaat A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği,

Söz konusu ihale komisyonu kararında başvuru sahibi Öz Arel Elektrik İnş. Danış. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Olgun Gür İnşaat Taah. Mim. Müh. Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmama gerekçesine bakıldığında, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan kamu kurumu birim fiyatları ile analizlerdeki birim fiyatlara kar ve genel gider tutarları dahil edilmediğinden aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine aykırı olduğu ifade edilerek başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan başvuru sahibi Öz Arel Elektrik İnş. Danış. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Olgun Gür İnşaat Taah. Mim. Müh. Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığına EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde; açıklama istenilen iş kalemleri listesi (İnşaat işi için 60 iş kalemi, makine tesisatı için 21 iş kalemi, elektrik tesisatı için 11 iş kalemi olmak üzere toplamda 92 adet iş kalemi), açıklama istenilen analiz girdileri listesi (90 adet), açıklama istenmeyen analiz girdileri listesi (39 adet) ve analiz formatı örneklerine (16 adet) yer verilmiştir. Ayrıca başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısına ilişkin idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya yönelik idare tarafından aşırı düşük sorgulama yazısındaki analizlere ilişkin açıklamalar yapıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; açıklanması istenilen 92 adet kaleminin toplam tutarı, açıklanması istenilmeyen imalatların toplam tutarı, kar ve genel giderlerin toplam tutarı ve toplam teklif tutarının yer aldığı hesap cetveli, 20 adet iş kalemine ilişkin oluşturulan 31 adet analiz, analizlerde kullanılan 13 adet fiyat teklifi ve fiyat tekliflerinin eklerini oluşturan belgeler ile kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatları kullanılarak oluşturulan birim fiyat listesine yer verildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tablo halinde sunulan hesap cetveli incelendiğinde; açıklanması istenilen 92 adet iş kaleminden 72 tanesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2020 yılına ait birim fiyatlarından %25 oranındaki “kar ve genel giderler” tutarı düşülerek hesaplanan birim fiyatların kullanıldığı, kalan 20 adet iş kalemine ilişkin açıklama kapsamında sunulan 31 adet analiz ve yardımcı analizlerde de “kar ve genel giderler” kısmı boş bırakılarak birim fiyatların oluşturulduğu, bu kapsamda söz konusu kar ve genel giderler tutarı dahil edilmeden oluşturulan birim fiyatların hesap cetveline aktarılarak açıklanması istenilen imalatlar toplamının 16.734.119,34 TL tutarında hesaplandığı, açıklama istenilmeyen imalatlar toplamının ise 890.000,00 TL belirtilmek suretiyle toplam maliyetin 17.624.119,34 TL tutarında belirlendiği, söz konusu maliyet toplamına 1.119.880,66 TL tutarında “kar ve genel giderler” ilave edilerek başvuru sahibinin teklif tutarı olan 18.744.000,00 TL tutarına ulaşıldığı görülmüştür.

Gerek ihale komisyonu kararında, gerekse de şikâyete cevap yazısında başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının idare tarafından kabul edilmeme gerekçesine bakıldığında, anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında kullanılan kamu kurumu birim fiyatları ile analizler sonucunda elde edilen birim fiyatlara “kar ve genel giderler” tutarı eklenmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesindeki açıklamalara aykırı olduğundan bahisle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesindeki açıklamalara bakıldığında, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı hallere ilişkin düzenlemelere yer verildiği, bu haliyle aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında analiz sunulması halinde sunulacak analizlere ilişkin Tebliğ ekinde yer verilen ve aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde isteklilere gönderilen örnek analiz formatında belirtildiği şekilde girdi cins ve karsız birim fiyatlar ile analiz toplamının oluşturulacağı ve bulunan karsız tutara “kar ve genel giderler” karşılığı öngörülmesi gerekliliği bulunmaktadır.

Bilindiği üzere yapım işleri anahtar teslimi götürü bedel teklif, birim fiyat teklif veya karma teklif alınmak suretiyle ihale edilmektedir. Aşırı düşük teklif açıklamalarının istenilmesi ve değerlendirilmesi bakımından konu incelendiğinde, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde istekliler tarafından teklif edilen toplam bedelin açıklanması istenirken birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde ise her bir iş kalemi için teklif edilen bedelin analiz yapılmak suretiyle ayrı ayrı açıklanması istenmektedir.

Bu itibarla anahtar teslim götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde açıklama istenecek iş kalemleri belirlenirken yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerinin açıklanması istenmekte ve kamu birim fiyatları ile uyumlu olmayan iş kalemlerine ilişkin analiz formatları, özel veya paçal poz niteliğinde iş kalemi bulunmaması halinde ise örnek analiz formatı açıklama isteme yazısı ekinde isteklilere verilmektedir. Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde ise yine yaklaşık maliyetin %80’ini oluşturan iş kalemlerinin açıklanması istenmekte ve çoğunlukla özel veya paçal poz kullanılarak maliyet oluşturulduğundan her bir iş kalemine ilişkin temel girdilere ayrıştırılmak suretiyle oluşturulan özel analiz formatı isteklilere verilmekte, bu durumda açıklaması istenilen her bir iş kalemine birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen fiyat ayrı ayrı açıklanacağından her iş kalemi için idarece verilen analiz formatına uygun şekilde analiz girdi fiyat ve miktarlarının çarpılması sonucu bulunan analiz toplamına açıklamaya konu iş kalemi için öngörülen “kar ve genel giderler” eklenerek açıklama yapılmaktadır.

Anılan Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesinde isteklilerin yapacakları açıklamalarda kamu kurum fiyatlarına öngördükleri “kar ve genel giderler” eklendiği listenin sunulması halinde analiz düzenleme zorunluluğu bulunmadığı açıklanmış olup isteklilerin açıklamaları bu yöntem ile sadece söz konusu liste sunularak yapılmasına imkan verilmiştir.

Somut durumda başvuru sahibi istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi kapsamında kamu kurum karsız fiyatlarının kullanıldığı listenin sunulduğu ancak söz konusu listede ilgili birim fiyatlar için birim fiyat bazında bir kar öngörülmediği, aynı şekilde fiyat teklifi veya analiz ile açıklama yapılan diğer iş kalemlerinin de kar öngörülmeden ilgili iş kalemleri için hesaplanan metraj ile çarpılarak 16.734.119,34 TL bedele ulaşıldığı görülmekle birlikte, hesap cetvelinde söz konusu bedele açıklaması istenilmeyen iş kalemleri için 890.000,00 TL belirtilmek suretiyle toplam maliyetin 17.624.119,34 TL tutarında belirlendiği, söz konusu maliyet toplamına itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde %6,35 oranında kar eklendiği ifade edilerek 1.119.880,66 TL tutarında “kar ve genel giderler” ilave edildiği, dolayısıyla anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan ve toplam teklif bedelinin açıklamaya konu olduğu somut durumda “kar ve genel giderler” için mertebe itibarı ile her bir birim fiyat için ayrı ayrı belirtme yapılmaksızın toplam 1.119.880,66 TL tutarında (itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde %6,35 oranında kar eklendiği ifade edilerek) kar öngörülerek yapılan açıklamadan hareketle her bir iş kalemine kar eklendiğinin kabulünün gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalenin anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan bir ihale olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin olarak yer verilen kamu kurumu birim fiyatları ile ayrıntılı analizlerde kullanılan birim fiyatlarda kar ve genel giderlere ilişkin bir tutarın öngörülmediği anlaşılmakla birlikte, anılan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde hesaplanan maliyetin üzerine işin tamamına yönelik kar ve genel giderlere yer verildiği görüldüğünden, analizlerde kâr ve genel giderlerin belirtilmemiş olmasının aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi için gerekçe oluşturmayacağı ve idarenin başvuru sahibi isteklinin teklifini bu gerekçeyle değerlendirme dışı bırakmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Öz Arel Elektrik İnş. Danış. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. - Olgun Gür İnşaat Taah. Mim. Müh. Danış. Mak. Tic. ve San. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.