KİK Kararı: 2020/UY.I-1252

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/033
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 22.07.2020
Karar No : 2020/UY.I-1252
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil AVCI,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sosyal Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/108927 İhale Kayıt Numaralı “Mersin Akdeniz Sgm Hizmet Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sosyal Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı tarafından 16.04.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Mersin Akdeniz Sgm Hizmet Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Halil Avcı nin 26.06.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.07.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.07.2020 tarih ve 30443 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1104 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yapmış oldukları aşırı düşük açıklamalarının reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, 03.141, 10.240.5501 poz numaralı analiz girdileri için yapmış oldukları açıklamaların mevzuata uygun olduğu, analizlerde kullandıkları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca ilan edilen rayiçler için analiz haricinde bu rayiçlerin gösterildiği ayrı bir listenin sunulması mecburiyeti bulunmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4 İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, (Ek- Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur. İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11.Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:MERSİN AKDENİZ SGM HİZMET BİNASI YAPIM İŞİ

b) Yatırım proje no'su/kodu:2009K13-1141

c) Miktarı ve türü:

17325 M2 ( 2 BODRUM + ZEMİN + 4 KAT)

ç) Yapılacağı yer:Mersin İli Akdeniz İlçesi

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

15.06.2020 tarihinde düzenlenen ihale komisyonu kararı incelendiğinde ihalede toplam 55 isteklinin bulunduğu, 10 isteklinin yeterlik aşamasında çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece yapılan sınır değer hesabı neticesinde 8 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu isteklilerden başvuru sahibi Halil Avcı ile Koçoğlu Mekanik Tesisat İnşaat Çevre Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere ikisinin süresi içerisinde açıklamalarını sunduğu, her iki isteklinin de açıklamalarının uygun görülmeyerek tekliflerinin reddedildiği ve ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk teklif sahibi olan Doğuş Makina Tic. ve San Ltd. Şti. - Birha İnşaat Makina Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Maba Grup İnşaat Makine Elektrik Elektronik Metal Turizm Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Setyap İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İş Ortaklığı olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenlenme yapılan ihaleler için idarece öncelikle geçerli teklifler ve yaklaşık maliyet esas alınarak sınır değerin hesaplanması ve sınır değerin altında teklif sunan isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu kapsamda idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda da; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerekmektedir.

Bununla birlikte Tebliğ’in yukarıda yer verilen 45.1.2.2 ve 45.1.2.3’üncü maddelerinde yer alan açıklamalar uyarınca idarenin herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak tespit etmiş olduğu bir analiz girdisini, nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlemesi gerektiği ve buna göre açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin oluşturulması gerektiği, ayrıca idarece kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarını incelemeye geçmeden önce incelemenin sağlıklı yapılabilmesini teminen idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama süreci ve usulü incelendiğinde;

İdare tarafından ilk sorgulama yazısının 08.05.2020 tarihinde isteklilere gönderildiği, bu yazıda; yazının ekinde 4 sayfadan oluşan açıklama istenilen iş kalemleri listesi, 2 sayfadan oluşan açıklama istenilen analiz girdileri listesi, 1 sayfadan oluşsan açıklama istenmeyen analiz girdileri listesi ve 17 adet analiz örneğinin yer aldığının belirtildiği söz konusu sorgulama yazısında isteklilerin açıklamalarını 15.05.2020 günü saat 16.00 ya kadar idareye yazılı olarak sunacaklarının ifade edildiği,

İdare tarafından isteklilerden gelen dilekçeler üzerine 15.05.2020 tarihinde ikinci kez sorgulamaya konu analizlere yönelik işlem yapıldığı, gerekçesinde ise “aşırı düşük savunma talimatı dokümanında eksiklikler olduğu tespit edilmiştir…” ifadesine, ve isteklilere ilave süre verileceğine dair bilgiye yer verildiği,

Devam eden süreçte idare tarafından 21.05.2020 tarihinde üçüncü kez sorgulamaya konu analizlere yönelik işlem yapıldığı, gerekçesinde “aşırı düşük savunma talimatı dokümanında eksiklikler olduğu tespit edilmiştir…” ifadesine ve açıklamaların 28.05.2020 tarih saat 16.00 itibarıyla idareye teslim edileceğine dair bilgiye yer verildiği, bu sorgulama yazısında çeşitli analiz girdilerinin açıklama istenilen veya istenilmeyen olarak belirlendiği ve isteklilere bu girdilerin hali hazırda isteklilere daha önceden verilmiş olan açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri listesine ek olacak şekilde değerlendirmeleri gerektiğini belirten ifadelere yer verildiği,

İdarece 22.05.2020 tarihinde dördüncü ve son kez sorgulama yazısının isteklilere yeniden gönderildiği, bu yazıda da sehven yapılan hataların düzeltildiğine dair ifadeye yer verildiği görülmektedir.

Bu 4 ayrı sorgulama yazısında yer verilen bilgiler ve eklerinde gönderilen belgeler çerçevesinde bir inceleme yapıldığında, idarenin özel pozlara ilişkin olarak isteklilere vermiş olduğu analiz formatında girdilerin poz numaralarının belirtilmediği ancak analiz girdilerinin tanımlarına ve miktarlarına yer verildiği, bazı alt analizlerde girdilerin birim fiyatına da yer verildiği, ayrıca bazı analiz girdilerinin ise başvuru sahibi isteklinin dilekçesinde de belirtmiş olduğu üzere hem açıklama istenilen hem de istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlenmiş olduğu, örneğin daha önceden isteklilere gönderilen açıklama istenilmeyen iş kalemi listesinde yer alan 10.130.6001 poz numaralı iş kaleminin 21.05.2020 tarihinde gönderilen üçüncü sorgulama yazısında açıklama istenilecek iş kalemleri listesine ekleneceğine dair ifadeye yer verildiği, benzer durumun 10.400.1021 poz numaralı iş kaleminde de olduğu, isteklilere gönderilen her sorgulama yazısının bir öncekinin hükmünü ortadan kaldırmadığı yalnızca üzerinde bazı değişiklikler yaptığı göz önünde bulundurulduğunda bu durumun bir girdinin hem açıklama istenilen hem de açıklama istenilmeyen analiz girdisi niteliğinde olmasına sebebiyet verdiği, ve bu nedenle de açıklama yapacak olan isteklileri tereddüte düşürebileceği değerlendirilmektedir.

Öte yandan idarenin başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçelerinde yer bulan ve isteklinin idarenin talep etmiş olduğu girdilerden bağımsız olarak farklı poz numaralı başka analiz girdileriyle açıklama yaptığı yönündeki gerekçesi değerlendirildiğinde;

Örneğin açıklama istenilen iş kalemleri listesinde yer alan ve özel poz niteliğinde olan 15.280.1001A poz numaralı “Kireçli kaba sıva ve üzerine alçı sıva yapılması” iş kalemi için isteklilere verilen analiz formatına aşağıda yer verilmiştir.

Söz konusu poz Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2020 yılı Birim Fiyat Analizleri kitabında yer almayıp, 2019 Yılı Birim Fiyat Analizleri kitabında 15.280.1001 poz numarası ile yer almaktadır. Bu analiz ise idarenin özel poz olarak düzenlediği formatla girdi tanımları ve miktarları bakımından benzerlik göstermektedir. Söz konusu analize aşağıda yer verilmiştir.

İş kalemi bünyesinde yer alan ve kendisi de bir alt analize sahip olan 19.100.2427 poz numaralı “Perlitli alçılı tek kat sıva harcı yapılması” analiz girdisinin alt analizine aşağıda yer verilmektedir.

İdarenin, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmama gerekçesinde verilen ve alt analizin analiz girdisi niteliğinde olan 10.240.5501 poz numaralı analiz girdisinin istekli tarafından açıklamalarında kullanılmasının hatalı olduğu bu poz yerine 10.240.5507 poz numaralı girdinin kullanılması veyahut fiyat teklifi alınmış olması gerektiğine yönelik bir değerlendirme yapıldığı görülmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki idarenin kullanılmasını beklediği 10.240.5507 poz numaralı “İnce Uygulanabilir Alçı(Saten Alçı)“ analiz girdisi 2020 yılı birim fiyatlar kitabında yer almakta olup 2019 yılı birim fiyatlarında yer almamaktadır.

Açıklaması istenilen iş kaleminin poz numarası itibarıyla (15.280.1001A) 2019 yılında yayımlanmış olan ancak 2020 yılında yayımdan kaldırılan bir iş kaleminin poz numarasına benzerlik taşıması nedeniyle (15.280.1001) istekliler tarafından 2019 yılında yayımlanmış olan analiz ve alt analizleri kullanarak açıklama yapılması olası bir durum olarak ortaya çıkmaktadır. Kaldı ki idarenin düzenlediği açıklama istenilen analiz girdileri listesinde 10.240.5507 poz numaralı analiz girdisi yerine 10.240.5501 poz numaralı analiz girdisine yer verildiği göz önünde bulundurulduğunda isteklilerin açıklamasını bu poz numarasına göre yapmasına imkan verildiği görülmektedir.

Örnekte yer alan poz ve ihtilafa konu olan diğer özel pozlar kapsamında sağlıklı bir açıklamanın yapılabilmesi ve bu açıklamanın mevzuata uygunluğunun incelenebilmesi için idarece açıklaması istenilen özel/paçal poz niteliğindeki iş kalemlerinin analiz formatının mevzuata uygun şekilde hazırlanarak açıklama isteme yazısı ekinde isteklilere verilmesi gerektiği, ayrıca somut durumda olduğu gibi aynı tanıma sahip analiz girdilerinin açıklamaya konu olması halinde analiz girdileri ile alt analizlerinde bu girdiler için var ise poz numaralarına da yer vermek suretiyle sorgulamanın aşağıdaki adımlara göre yenilenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.

1. İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerinden, nitelik ve nicelik olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile birebir uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemlerine (paçal iş kalemi) ait birim fiyat analizlerinin girdilerinin tanımlanarak temel girdilere (işçilik, makine amortismanı, mazot, makine ve diğer malzeme girdileri vb.) kadar ayrıştırılması,

2. Paçal/özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının anılan poz miktarları dikkate alınarak toplanması (örneğin aynı iş kalemi analizi içerisinde yer alan işçilikle ilgili düz işçi girdilerinin söz konusu poz birim miktarı dikkate alınarak toplanması), farklı poz numarasına sahip girdilerinin ise ayrı ayrı gösterilmesi,

3. Yukarıdaki işlemlerden sonra anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

4. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisi birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alıyorsa ve eğer bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde olması halinde söz konusu mazot girdisi için açıklama istenilmesi),

5. Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması ve aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin yukarıda aktarılan açıklamalar doğrultusunda yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden mevzuata uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.