KİK Kararı: 2020/UY.I-1108

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/028
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 24.06.2020
Karar No : 2020/UY.I-1108
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Teknokent65 İnşaat Temizlik Medikal Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Van Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/232426 İhale Kayıt Numaralı “Saray İlçesi Tamer Aydın ve Cemil Canan Çiçek Karakolları Arasına 1 Adet Taş Karakol Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Van Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 08.05.2020 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Saray İlçesi Tamer Aydın ve Cemil Canan Çiçek Karakolları Arasına 1 Adet Taş Karakol Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Teknokent65 İnşaat Temizlik Medikal Gıda İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 18.05.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.05.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.06.2020 tarih ve 23445 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.06.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/904 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (c) bendine göre pazarlık usulünde yapılan ihalede, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olarak isteklilerin ilk teklifleri açıklanmadan son tekliflerin verilmesinin istendiği, bu sebeple bazı isteklilerin ikinci tekliflerini vermediği, bazı isteklilerin tekliflerinin idare tarafından görünmediği ve açılmadığı,

2. İhale dokümanında “Alternatif Teklifler” maddesinin boş bırakıldığı ancak ihalede isteklilerden ikinci ve son tekliflerin sunulmasının istendiği, ihale dokümanının hatalı olduğu,

3. İhale konusu işin projesinde, mahal listelerinde ve Teknik Şartname’de bariz hatalar bulunduğu, aşağıda belirtilen gerekçelerle ihaleye teklif hazırlanmasının mümkün olmadığı,

- İhale dokümanının ihale tarihinden çok kısa bir süre önce verildiği, bu sebeple işe ilişkin projeleri incelemek için yeterli süre tanınmadığı,

- Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalede, statik projelerin eksik olduğu, çevre duvarı projesinin bulunmadığı, servis yolu projesine mahal listelerinde yer verilmediği, çevre düzenlemesi projesinin bulunmadığı, ısı kanalının mahal listesinde belirtilmesine rağmen projelerde yer verilmediği, işe konu kuleler ile karakol arasında işin doğası gereği olması gereken bağlantı tünellerinin öngörülmediği, projede tahliye tünellerinin yer almadığı, mekanik projede rögar kazı kotu ve kazı derinliğinin olmadığı, mekanik projede bahsedilen gömme yakıt tankının derinliğinin belirtilmediği, mimari projede bahsedilen çelik lifli tabliye betonuna ilişkin bilgi verilmediği, çatı B-B kesitlerinde bulunan kısa makaslara ilişkin proje detayı olmadığı, elektrik projesinde belirtilen beton kaidelere ilişkin beton ve kazıya ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, teknik şartnamedeki bazı imalat kalemlerinin projede ve mahal listesinde belirtilmediği, sondaj ve isale hattı sondaj binasına ilişkin olarak mahal listesinde sadece poz numaraları ve açıklamaların yer aldığı ancak anılan hususa ilişkin proje ve metraj listesinin verilmediği, sondaj ve isale hattına yalnızca teknik şartnamede yer verildiği,

4. İhale dokümanının hatalı olduğu, işin mahal listesinin adının, ihale konusu işle ilgili olmayan, “Okul Binasının, Projesine, Mahal Listesine ve Ek Özel Teknik Şartnameye Uygun Şekilde 24 Derslikli Binanın Yapılması” şeklinde olduğu, bu hatanın İdare tarafından da sehven yapıldığı belirtilerek ikrar edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinde “Aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulü ile ihale yapılabilir:

...

c) Savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.” hükmü,

“Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır.

...

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır.” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin açılması” başlıklı 23’üncü maddesinde “(1) İhale tarih ve saati ile tekliflerin açılma saati arasında asgari üç saatlik bir farkın bulunması kaydıyla, e-teklifler, aynı günün mesai saatleri içerisinde istekliler ve hazır bulunanlar önünde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır. e-anahtarının bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle EKAP tarafından açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı” düzenlenir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca alınan geçici teminat mektuplarının değerlendirilmesi, geçici teminat tutarının teklif bedelinin yüzde üçünü karşılayıp karşılamadığının ve geçici teminat mektubu geçerlilik süresinin EKAP tarafından kontrol edilmesi suretiyle yapılır. EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “e-teklif Açma ve Belge Kontrol Tutanağı” düzenlenir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanır ve EKAP üzerinden Ek-1’de yer alan “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak” hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.2. e-teklifler, ihale tarih ve saatinde hazır bulunanlar önünde, ihale komisyonu tarafından e-anahtarlar kullanılmak suretiyle EKAP üzerinde açılır. e-anahtarın bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi gibi nedenlerle açılamayan e-teklifler tespit edilerek açılamama gerekçeleri belirtilmek suretiyle, EKAP üzerinden “Açılamayan e-tekliflere İlişkin İhale Komisyonu Tutanağı” düzenlenir. İhale komisyonunca ihale saatine kadar kaç teklif verilmiş olduğu EKAP üzerinde ve hazır bulunanlara duyurulur. İsteklilerin teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Kanunun 21 inci maddesine göre pazarlık usulü ile yapılan ihaleler ile fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılması öngörülen ihaleler dışındaki ihalelerde; istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet açıklanarak, EKAP üzerinden “İsteklilerce Teklif Edilen Fiyatlara İlişkin Tutanak” hazırlanır. Hazırlanan bu tutanaklar durum izleme ekranında ihaleye katılan istekliler tarafından görülebilir ve EKAP üzerinde kayda alınır. Bu tutanakların çıktısı ihale komisyonu üyeleri tara Küçük harf fından imzalanır ve talep etmeleri halinde hazır bulunan isteklilere birer örneği verilir. Bu aşamada hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilemez. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin konusunun “Saray İlçesi Tamer Aydın Ve Cemil Canan Çiçek Karakolları Arasına 1 Adet Taş Karakol Binası Yapım İşi” olduğu, ihalenin, savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olduğu gerekçesiyle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (c) bendi doğrultusunda pazarlık usulünde gerçekleştirildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, idare tarafından hazırlanan davetli listesinde 34 özel kuruluş ve gerçek kişinin yer aldığı, ilgililerin 04.05.2020 - 06.05.2020 tarihleri arasında doküman almaya ve ihaleye teklif vermeye davet edildiği, söz konusu davet mektuplarında isteklilerden 07.05.2020 günü saat 10:00’a kadar teklifini hazırlayarak EKAP üzerinden gönderilmesinin istendiği, bu aşamada ihaleye 16 isteklinin katılmış olduğu anlaşılmıştır.

İhaledeki ilk teklifler arasında en düşük teklifin başvuru sahibi tarafından sunulduğu, ilk teklif aşamasında bir isteklinin teklifinin sunulan geçici teminatın yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve 15 istekliden 08.05.2020 günü saat 14:00’a kadar son tekliflerin sunulmasının istendiği, başvuru sahibi idareye son teklifini sunmadığı, 8 isteklinin sunmuş olduğu son teklifler üzerine ihaledeki en düşük teklifin yine başvuru sahibine ait ilk teklif olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi istekli tarafından 12.05.2020 ve 18.05.2020 tarihlerinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, ilk şikayet başvurusunda, isteklilerin ilk teklifleri açıklanmadan son tekliflerin verilmesinin istendiği gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği, ikinci başvuruda ise belirtilen hususa ek olarak ihale dokümanında bariz eksiklikler ve hatalar olduğu bu sebeple de ihaleye sağlıklı bir şekilde teklif hazırlanmasının mümkün olmadığı ifade edilerek yine ihalenin iptal edilmesi gerektiği öne sürülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiaları üzerine, incelemeye konu ihaleye ilişkin olarak 12.06.2020 tarih ve E.2020/8327 sayılı yazı ile Elektronik İhale Dairesi Başkanlığı’ndan bilgi istenilmiştir. Söz konusu yazıda özetle, ihalede ilk tekliflerin açılması aşamasında idare tarafından isteklilerce sunulan tüm e-tekliflerin açılıp açılmadığı, e-anahtarın bozuk olması veya e-teklifin virüs içermesi ve benzeri nedenlerle açılamayan e-teklif olup olmadığı ile bu aşamada EKAP üzerinden isteklilerce teklif edilen ilk fiyatların tüm isteklilere açıklanıp açıklanmadığı hususlarında bilgi talep edilmiştir.

İlgili Daire Başkanlığının 17.06.2020 tarih ve E.2020/8559 sayılı cevabi yazısında özetle, incelemeye konu 2020/232426 İKN’li ihalede sunulan tüm e-tekliflerin idarece açıldığı, e-anahtarın bozuk olması, e-teklifin virüs içermesi veya benzeri nedenlerle açılamayan bir e-teklif bulunmadığı, pazarlık usulünde e-ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihalelerde ilk ve ikinci fiyat tekliflerinin, alındıkları oturumun sonunda istekliler tarafından “ihale durum izleme” ekranından görüntülenebildiği, ihaleye ilişkin yaklaşık maliyet bilgisinin ise ikinci fiyatlarının verildiği oturumun sonunda istekliler tarafından aynı ekran vasıtasıyla görülebildiği hususlarına yer verilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ilgili Daire Başkanlığının yazısı ile incelemeye konu ihalede idareye sunulan tüm tekliflerin idare tarafından görüldüğü ve açıldığı, sistem uyarınca ihalede sunulan tüm ilk tekliflerin, istekliler tarafından ilk oturumun sonunda “ihale durum izleme” ekranından görüntülenebildiğinin anlaşıldığı, bu durumda ihaledeki tüm ilk tekliflere ilişkin olarak idare tarafından bildirim yapılmadığı ancak isteklilerin kendi ekranlarından süreci izleyebileceği görüldüğünden başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2, 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, ... sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. ….” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

...

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

...

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede, idare tarafından hazırlanan davetli listesinde 34 özel kuruluş ve gerçek kişinin yer aldığı, başvuru sahibi isteklinin 06.05.2020 tarihinde saat 16:19’da doküman almaya ve ihaleye teklif vermeye davet edildiği, söz konusu davet mektubunda, isteklinin bir sonraki gün olan 07.05.2020 günü saat 10:00’a kadar teklifini hazırlayarak EKAP üzerinden gönderilmesinin istendiği, başvuru sahibi tarafından davetin gönderilmesi üzerine aynı gün 06.05.2020 tarihinde saat 17:10’da ihale dokümanının sistem üzerinden indirildiği ve 07.05.2020 tarihinde teklif mektubunun ve gerekli diğer belgelerin idareye sunulduğu, bu aşamada ihaleye 16 isteklinin katılmış olduğu anlaşılmıştır.

İhaledeki ilk teklifler arasında en düşük teklifin başvuru sahibi tarafından sunulduğu, ilk teklif aşamasında bir isteklinin teklifinin sunulan geçici teminatın yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve 15 istekliden ikinci tekliflerin sunulmasının istendiği, başvuru sahibi istekliye 08.05.2020 tarihinde saat 11.11’de gönderilen son teklif vermeye davet yazısında ihaleye ilişkin son teklifin aynı gün saat 14:00’a kadar verilmesinin istendiği, başvuru sahibi idareye son teklifini sunmadığı, 8 isteklinin sunmuş olduğu son teklifler üzerine ihaledeki en düşük teklifin yine başvuru sahibine ait ilk teklif olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibine gönderilen 11.05.2020 tarihli yazı ile teklif aşamasında beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin aynı gün idareye sunulmasının istendiği, istekli tarafından anılan belgelerin idareye sunulduğu ve idarece söz konusu belgelerin uygun bulunduğu, 12.05.2020 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin başvuru sahibi istekli üzerinde bırakıldığı ve kararın bir sonraki gün istekliye tebliğ edildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi istekli tarafından 12.05.2020 ve 18.05.2020 tarihlerinde idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, ilk şikayet başvurusunda, isteklilerin ilk teklifleri açıklanmadan son tekliflerin verilmesinin istendiği gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği, ikinci başvuruda ise belirtilen hususa ek olarak ihale dokümanında bariz eksiklikler ve hatalar olduğu bu sebeple de ihaleye sağlıklı bir şekilde teklif hazırlanmasının mümkün olmadığı ifade edilerek yine ihalenin iptal edilmesi gerektiği öne sürülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince, savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olduğu hallerde ihalenin pazarlık usulünde gerçekleştirilebileceği, Kanunun 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre ivedi olarak gerçekleştirilen ihalelerde idarenin ihtiyacının hızlı bir şekilde karşılanması amacıyla, diğer ihale türlerinden farklı olarak, idareye başvuru süresinin 5 gün ile sınırlandırıldığı anlaşılmıştır. Yine ilgili mevzuat hükümlerinde, ihale dokümanına yönelik şikayetlerin ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği ifade edilmiştir.

İncelemeye konu ihalede, başvuru sahibinin 07.05.2020 tarihinde yapılan ihaleye, ihale tarihinden bir önceki gün 06.05.2020 tarihinde davet edildiği ve aynı tarihte ihale dokümanını edinebildiği, bu sebeple başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik şikayetlerini ihale tarihinden üç iş günü öncesinde yapma imkanının bulunmadığı ancak anılan husustaki iddiaların ihale dokümanının indirildiği tarihi izleyen 5 gün içerisinde yapılması gerekirken, isteklinin ihale dokümanına yönelik iddialarını içeren başvurusunun daha sonraki bir tarih olan 18.05.2020 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddialarına konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği tarih olan 06.05.2020 olduğu, anılan iddialara ilişkin olarak idareye yapılacak şikâyet başvurusunun bu tarihi izleyen 5 gün içerisinde yapılması gerekirken, başvuru sahibinin bu hususa ilişkin olarak idareye yapmış olduğu şikayet başvurusunun bu süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ikinci, üçüncü ve dördüncü iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.