KİK Kararı: 2020/UY.I-1106

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/028
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 24.06.2020
Karar No : 2020/UY.I-1106
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/242882 İhale Kayıt Numaralı “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.06.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(Km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş.nin 11.11.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.12.2019 tarih ve 51559 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 22.05.2020 tarih ve 2020/MK-116 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1539-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından başvuruya konu ihalede ilk aşırı düşük teklif sorgulamasının 01.07.2019 tarihinde yapıldığı ve ihale üzerinde kalan isteklinin söz konusu sorgulamaya istinaden yaptığı açıklamasının reddedildiği, istekli tarafından idarenin talep ettiği sorgulamanın mevzuata aykırı hazırlandığı ve tekrar edilmesi gerektiği hususunda herhangi bir itirazının bulunmadığı, isteklinin 16.07.2019 tarihli birinci ihale komisyon kararına itirazda bulunmayarak bu kararı kabul ettiği ve değerlendirme dışı kaldığı, kendi iradeleri ile teklifleri değerlendirme dışı kalan ve ihaleye ilişkin herhangi bir menfaati kalmayan istekliden farklı gerekçelerle daha sonra tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı,

a) İstekli tarafından belirlenen işçilik ücretinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında olduğu ve değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

b) İsteklinin aşırı düşük teklif açıklaması yapabilmesi için sunulması gereken fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının aşağıdaki gerekçelerle mevzuata aykırı olduğu,

- İsteklinin “10.130.1506” poz numaralı “C30/37 hazır beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN-206-1+A1)(nakliye dâhil)” analiz girdisi için 2019 yılı rayiç bedelinden (167TL/m3) çok düşük bir fiyat öngördüğü, kullanılan fiyatın tevsik edilmesi için tutanakların ilgili meslek mensubundan talep edilmediği, fiyat teklifinin konusunda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, fiyat teklifinin son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi döneminde düzenlenmediği, tutanaklarda bulunması gereken şekli ve asli unsurların yer almadığı, fiyat teklifi ve tespit tutanağında bulunan kaşeler, imzalar, defter tarihleri, adres ve şirket bilgilerinin hatalı olduğu, faaliyet belgesinin olup olmadığının incelenmesi gerektiği, söz konusu belgenin geçerlilik süresi, imza ve kaşe ile diğer hususlar bakımından Tebliğ’de yer verilen diğer şartları taşımadığı, faaliyet belgesinde geçerlilik süresi, imza ve kaşe ile tebliğde belirtilen şartların sağlanmadığı, alınan fiyat teklifinin beton nakli dâhil fiyatlandırılmadığı, isteklinin işbaşına beton naklini gerçekleştirilmediği, teklifi onaylayan meslek mensubu tarafından hazırlanan tutanakta işbaşına beton naklinin de aynı nakliye mesafesine sahip beton sınıfları ile oluşturulan maliyet girdileri arasına eklenmediği, ilgili beton fiyat teklifine konu tespit tutanağındaki fiyatın beton santralinin bulunduğu yer ile ihale konusu işin yapılacağı yere kadar nakliyelerinin son veya bir önceki geçici vergi dönemindeki veriler esas alınarak oluşturulması gerektiği, başka yerlere nakledilen betonların tespit tutanağında yer almasının mevzuata aykırı olduğu,

-İsteklinin “10.130.1704” poz numaralı “Beton çelik çubuğu, nervürlü Ø8-12 mm (S420, B420-C, B500B-C)”, “10.160.1003” poz numaralı “Amonyum nitrat, fuel-oil karışımı” ve “10.130.1402” poz numaralı “Çam Kerestesi (2. Sınıf)” analiz girdileri için 2019 yılı rayiç bedelin çok düşük fiyat öngörüldüğü, kullanılan fiyatın tevsik edilmesi için tutanakların ilgili meslek mensuplarından talep edilmediği, fiyat tekliflerinin konusunda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı, fiyat tekliflerin son veya bir önceki geçici vergi beyannamesi döneminde düzenlenmediği, tutanaklarda bulunması gereken şekli ve asli unsurların yer almadığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında bulunan kaşeler, imzalar, defter tarihleri, adres ve şirket bilgilerinin hatalı olduğu, faaliyet belgelerinin olup olmadığının incelenmesi gerektiği, faaliyet belgelerinde geçerlilik süresi, imza ve kaşe ile tebliğde belirtilen şartların sağlanmadığı,

c) İsteklinin 2019 yılında geçerli olan birim fiyat poz numaralarını doğru bir şekilde kullanmadığı, kamu kurum ve kuruluşlarına ait cari yıl fiyatlarını içeren tablonun uygun düzenlenmediği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından tanımları aynı olan rayiçler için 2019 yılı yeni poz numaralarının kullanılacağının belirtildiği, isteklinin sunduğu poz numaralarının hatalı olduğu ve hatalı belirlenen analiz girdilerinin birim fiyatlarının da tevsik edilmesi gerektiği, analiz girdilerine ait açıklamada yer verilen poz numaralarının herhangi bir karşılığının olmadığı,

d) Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerdeki analiz girdi cins ve miktarlarının istekli tarafından değiştirildiği, idarenin verdiği analiz formatının dışında farklı girdi cins ve miktarları kullanılarak yeni bir analiz formatı oluşturulduğu, isteklinin sunduğu açıklamalarda yer alan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, aritmetik hatanın resen düzeltilmesi sonucu analiz toplamlarının isteklinin verdiği teklif fiyatının üzerine çıktığı, kar ve genel masraf için herhangi bir yüzde değerinin belirlenmediği için analizlerinin eksik olduğu,

3. İsteklinin açıklamasında iş kalemlerinde yer alan analiz girdilerinde belirlenen rayiç bedeller üzerinde kabul edilen fiyatlar ile isteklinin açıklamasını tevsik edebilmesinin mümkün olmadığı, kalite ve teknik değer için 50 tam puan alamayacağı, Tİ-01, Tİ-05, SY-03, SY-04, SY-05, SY-06 ve ÜY-02 iş kalemleri için belirtilen fiyatlar ile açıklama yaparak kalite ve teknik yeterlilik kriterlerinden tam puan alamayacağı, söz konusu birim fiyatlar ile isteklinin açıklamasını tevsik edebilmesinin ancak idarenin sunduğu analiz girdi cins ve miktarlarını azaltmasıyla mümkün olabileceği ve bu durumun da mevzuata aykırı olduğu,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ekinde yer verdiği vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmesi gerektiği, bu doğrultuda sunulan ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin ticaret sicilinde yer alan bilgilerle uyumlu olup olmadığının teyit edilmediği, isteklinin teklifinin ve ek olarak sunduğu evrakların gerçek yetkililerince imzalanıp imzalanmadığı, imza sirküleri, vekâletname ve/veya teklifteki imzaların aynı olup olmadığı, yetkili oldukları belirtilen kişilerin yetki sürelerinin dolup dolmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Mehmet Ali Ünal İnş. Taah. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 26.12.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1747 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 28.04.2020 tarihli ve E:2020/734, K:2020/869 sayılı kararı üzerine alınan Kamu İhale Kurulu’nun 22.05.2020 tarihli ve 2020/MK-116 sayılı kararında “…1- Kamu İhale Kurulunun 26.12.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1747 sayılı kararının 2 (b) iddiasının ''C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harcı girdisi'' için fiyat teklifi veren şirketin faaliyet alanının söz konusu fiyat teklifini kapsadığı kısmı ile 4’üncü iddiası kapsamında yapılan değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2(b) iddiasının esasının Mahkeme kararında belirtilen hususlar çerçevesinde yeniden incelenmesine, 4’üncü iddiasının esasının A. Turan Yol Yapı İnş. Mad. Taah. Tur. Teks. Nak. Tar. Orm. Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden incelenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır. Bu kapsamda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 2.b iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri (Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

(Değişik: 6/2/2014-6518/47 md.) gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.; değişik fıkra: 6/2/2014-6518/47 md.) Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü bulunmaktadır.

Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde, ihalede verilen diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, sorgulama sonrasında açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan İlan tarihinde (21.05.2019) tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1. (Değişik: 29/12/2010-27800-6.m. R.G./1 md.) Yapım işleri ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.) 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.13.(Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17.md.;Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29.md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.6.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 32. md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter,(Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3.md.) SM, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 34. md.) Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11.(Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.) Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu yapım işinin adının “Kangal - Çetinkaya Ayr - Divriği Devlet Yolu Km: 42+080-56+670 Arası İkmal ve Yellice Kavşağı(km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı Yapım İşi” şeklinde, miktarı ve türünün ise “Km: 42+080-56+670 Arası İkmal, Yellice Kavşağı(km:37+550) ile Km:41+690-42+080 Arası Heyelan Islahı” olarak belirtildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olarak belirlendiği görülmüştür.

Aynı Şartname’nin 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.2 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesinin bulunduğu, söz konusu Şartname’nin 46’ncı maddesinde sınır değer katsayısının (N) 1,00 olarak belirlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Kurulu’nun 26.12.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1747 sayılı kararı kapsamında yapılan incelemede, anılan şirketin faaliyet alanının da ilan edildiği 09.04.2013 tarihli ve 8296 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi’nde, ilgilinin faaliyet alanı kapsamında birçok yapının inşaa edilmesinin de yer aldığı görülmüştür. Bu kapsamda tesis, konut işyeri yapma gibi inşaa faaliyetleri sayılmış, inşaat yapım faaliyetlerinin de beton girdisini de kapsadığı ve dolayısıyla C 30/37 beton harcı girdisine ilişkin faaliyetin, ilgilinin ticaret sicilinde belirtilen faaliyet alanında yer aldığı sonucuna varılmıştır. Kurum tarafından yapılan incelemelerde faaliyet alanın tespitinde ticaret sicilinde yer alan faaliyet alanı belirlemesi yeterli görülmekte olup, meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet/satış tespit tutanakları esas alınarak ilgilinin fiilen de bu alanda faaliyette bulunduğu kabul edilmektedir. Bu itibarla ticaret sicili gazetesinde yer alan faaliyet alanına ilişkin belirleme ile meslek mensubunun beyanı esas alındığında ilgilinin bu alanda faaliyet gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ancak Ankara 18. İdare Mahkemesinin 28.04.2020 tarihli ve E:2020/734, K:2020/869 sayılı kararında ''C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harcı girdisi'' ile ilgili Diyarbakır Boru Demir Çelik Mak. Nakliyat Tur. Tar. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Sti.nin faaliyetinin görülemediği belirtilmiş olup, söz konusu iddianın esasının anılan Mahkeme kararı doğrultusunda yeninden incelenmesi gerekmiştir.

Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 28.04.2020 tarihli ve E:2020/734, K:2020/869 sayılı kararı üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 22.05.2020 tarihli ve 2020/MK-116 sayılı kurul kararı ile “''C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harcı girdisi'' için firma tarafından alım/satımının yapılıp yapılmadığı hususu da araştırılarak, fatura ve benzeri gibi dayanak belgeler istenilmek suretiyle inceleme yapılarak karar verilmesi …

1- Kamu İhale Kurulunun 26.12.2019 tarihli ve 2019/UY.I-1747 sayılı kararının 2 (b) iddiasının ''C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harcı girdisi'' için fiyat teklifi veren şirketin faaliyet alanının söz konusu fiyat teklifini kapsadığı kısmı ile 4’üncü iddiası kapsamında yapılan değerlendirmelerin iptaline” karar verilmiştir.

Söz konusu kararın gereklerinin yerine getirilmesini teminen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifini veren firmanın faaliyet alanının C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları girdisini kapsayıp kapsamadığının tespiti için meslek mensubundan 29.05.2020 tarihli ve E.2020/7693 sayılı yazı ile “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+ A1), 150,00 TL/M3” girdisine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağı ve alış/satış faturaları istenilmiştir.

Bunun üzerine meslek mensubunun imza ve kaşesini taşıyan belgeler 12.06.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan aynı tarihli yazı ekinde Kuruma teslim edilmiş olup, söz konusu belgeler arasında “C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+ A1), 150,00 TL/M3” girdisine ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağı, 11.01.2019 tarihli ve 05.12.2018 tarihli iki farklı sözleşme ve 10 adet faturanın sunulduğu görülmüştür. Bahse konu belgelerden; fiyat teklifine konu C 30/37 hazır beton harcı girdisinin fiyat teklifini veren firmanın faaliyet alanında olmadığı neticesine ulaşılamayacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) (Değişik: RG-8/9/2009-27343; Değişik fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./4. md.) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca aday veya isteklilerin ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./4. md.) (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./4. md.) (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinin birinci fıkrasında “İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

a) Mülga : RG: 25/1/2017-29959

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

…

e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi

f) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

…7.7. Belgelerin sunuluş şekli

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.7.1.1 İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

7.7.1.2 İstekliler tarafından, 7.7.1.1. maddesindeki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuata göre, tüzel kişi isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesi’nde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerini sunmaları gerektiği, Kamu ihale genel Tebliği’nin 10/A maddesinde tüzel kişi isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranlarının (halka arz edilen hisseler hariç), “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişilerin anlaşılması gerektiği açıklanmıştır. Öte yandan, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ve İdari Şartname'nin 7.1.b.2’nci maddesinde yer verilen düzenlemeden, nev’i ve veya isim değişikliğini içeren ticaret sicili gazetelerinin sunulmasının zorunlu olmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan A.Turan Yol Yapı İnşaat Maden Taahhüt Turizm Tekstil Nakliye Tarım Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından İdari Şartname’nin 7.1.b maddesinde istenilen teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler kapsamında; 04.07.2018 tarihli ve 9613 sayılı, 19.06.2018 tarihli ve 9602 sayılı, 16.11.2016 tarihli ve 9199 sayılı, 03.07.2013 tarihli ve 8355 sayılı, 02.02.2005 tarihli ve 6231sayılı Ticaret Sicil Gazetelerinin sunulduğu, ayrıca imza sirkülerinin noter onaylı örneğinin de sunulduğu görülmüştür.

Teklif zarfı kapsamında sunulan ticaret sicili gazeteleri incelendiğinde, 04.07.2018 tarihli ve 9613 sayılı ve 19.06.2018 tarihli ve 9602 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde şirket ortağının ad, soyad, ortaklık pay tutarları ve hisse miktarlarına yer verildiği, buna göre şirketin son sermaye tutarının 6.250.000,00 TL olduğu, bu tutarın 6.250 adet hisseye ayrıldığı, bu hisselerin tamamının Abdurahman Kurtoğlu’na ait olduğu, bir başka deyişle 19.06.2018 tarihinden itibaren şirketin tek ortağının (yüzde yüzünün) Abdurahman Kurtoğlu olduğunun anlaşıldığı, ayrıca sunulan imza sirkülerinde şirketi temsile yetkili kişinin Abdurahman Kurtoğlu olduğunun belirtildiği ve T.C. kimlik numarasının da imza sirkülerinde yer aldığı görülmüştür. Bu itibarla anılan istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 10/A maddesine uygun şekilde şirketin son durumuna ilişkin belgelendirmenin yapıldığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ekinde yer verdiği vekâletname, imza sirküleri ve imzaların geçerliliğinin teyit edilmesi gerektiği, isteklinin teklifinin ve ek olarak sunduğu evrakların gerçek yetkililerince imzalanıp imzalanmadığı, imza sirküleri, vekâletname ve/veya teklifteki imzaların aynı olup olmadığı, yetkili oldukları belirtilen kişilerin yetki sürelerinin dolup dolmadığının incelenmesi gerektiği yönündeki iddiaları incelendiğinde, isteklinin teklif mektubu ve eki olan birim fiyat teklif cetvelinin şirket kaşesi ile kaşelendiği ve imzalandığı, bu belgelerdeki imzanın imza sirkülerinde yer verilen ve 03.07.2013 tarihinden itibaren 15 yıl boyunca şirketi münferiden temsile yetkili olan şirket müdürü Abdurahman Kurtoğlu’nun imzası ile uyumlu olduğu, teklif kapsamında sunulan belgelerden Abdurahman Kurtoğlu’nun şirketi temsile yetkili olduğu, diğer taraftan anılan isteklinin vekâletname ile ihaleye katılmadığı, anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla iş denetleme belgesi sunulmadığı, ekonomik ve mali yeterlilik ile mesleki ve teknik yeterliliğe ilişkin şartların karşılandığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.