KİK Kararı: 2020/UY.I-1000

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/025
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 04.06.2020
Karar No : 2020/UY.I-1000
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hedef İnşaat Med. Gıda Tem. Güv. İht. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/513976 İhale Kayıt Numaralı “Çankırı Çerkeş İlçe Merkezi Uluçay Deresi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.11.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çankırı Çerkeş İlçe Merkezi Uluçay Deresi” ihalesine ilişkin olarak Hedef İnşaat Med. Gıda Tem. Güv. İht. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 04.05.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.05.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.05.2020 tarih ve 21714 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/831 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

1. CUDT-01 iş kalemi için sunulan analizlerin idarece verilen analizlerle uyumlu olmadığı, işçilikler için sunulan birim fiyatların 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında olduğu, analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, analizlerin toplam tutarı ile teklif cetvelindeki birim fiyatların uyumlu olmadığı, ekskavatör, kazıcı ve yükleyici rayiçleri için üçüncü kişilerden düşük fiyat tekliflerinin alındığı, iş makinelerine ilişkin fiyat teklifi sunulamayacağı, iş makineleri için kendi malı olarak açıklama yapılmak istenilmesine rağmen buna ilişkin belge sunulmadığı, motorin analiz girdisi için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, nakliye analiz girdisine ilişkin açıklamanın idarenin belirlediği formüller kullanılarak yapılması gerekirken üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yapıldığı, nakliye mesafelerinin idarece belirlenen nakliye analizlerindekilerle uyumlu olması gerektiği,

2. CUDT-02 iş kalemi için sunulan analizlerin idarece verilen analizlerle uyumlu olmadığı, işçilikler için sunulan birim fiyatların 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında olduğu, analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, analizlerin toplam tutarı ile teklif cetvelindeki birim fiyatların uyumlu olmadığı, ekskavatör, kazıcı ve yükleyici rayiçleri için üçüncü kişilerden düşük fiyat tekliflerinin alındığı, iş makinelerine ilişkin fiyat teklifi sunulamayacağı, iş makineleri için kendi malı olarak açıklama yapılmak istenilmesine rağmen buna ilişkin belge sunulmadığı, motorin analiz girdisi için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, nakliye analiz girdisine ilişkin açıklamanın idarenin belirlediği formüller kullanılarak yapılması gerekirken formüllerde kendisine avantaj sağlayacak şekilde düşük değerlerin alındığı, nakliye mesafelerinin idarece belirlenen nakliye analizlerindekilerle uyumlu olması gerektiği, kum ve çimento girdilerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve dayanakları ile açıklamanın mevzuata uygun olmadığı,

3. CUDT-06 iş kalemi için sunulan analizlerin idarece verilen analizlerle uyumlu olmadığı, işçilikler için sunulan birim fiyatların 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında olduğu, analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, analizlerin toplam tutarı ile teklif cetvelindeki birim fiyatların uyumlu olmadığı, Beton analiz girdisi için alınan fiyat teklifi ve dayanaklarının mevzuata uygun olmadığı,

4. CUDT-07 iş kalemi için sunulan analizlerin idarece verilen analizlerle uyumlu olmadığı, işçilikler için sunulan birim fiyatların 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında olduğu, analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, analizlerin toplam tutarı ile teklif cetvelindeki birim fiyatların uyumlu olmadığı, 2. Sınıf Çam Kerestesi analiz girdisi için alınan fiyat teklifi ve dayanaklarının mevzuata uygun olmadığı,

5. CUDT-10 iş kalemi için sunulan analizlerin idarece verilen analizlerle uyumlu olmadığı, işçilikler için sunulan birim fiyatların 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında olduğu, analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, analizlerin toplam tutarı ile teklif cetvelindeki birim fiyatların uyumlu olmadığı, demir nakliyesi analiz girdisinde idarenin belirlediği formüllerdeki değerler düşük alınarak kendisine avantaj sağlandığı, nakliye mesafelerinin idarece belirlenen nakliye analizlerindekilerle uyumlu olması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Aşırı düşük teklifler" başlıklı 38'inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit ederek, teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılarını yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alacağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir. …

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır. …

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz. …

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a.Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b.Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c.Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç.Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d.Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e.Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f.İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. …

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin daha önce Kamu İhale Kurulu tarafından 18.03.2020 tarihli ve 2020/UY.I-559 sayılı karar ile aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun şekilde yenilenmesine karar verildiği görülmüştür.

Anılan Kurul kararı sonrasında, sınır değerin altında teklif sunduğu idarece tespit edilen isteklilere CUDT-01, CUDT-02, CUDT-06 ve CUDT-07 iş kalemlerine ilişkin yeniden hazırlanan analiz formatları ile açıklama istenilmeyen analiz girdileri listesi gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilendiği anlaşılmıştır.

İdarece yenilenen aşırı düşük teklif sorgulaması sonrası sadece 3 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, açıklamaları çeşitli gerekçelerle uygun bulunmayan 2 isteklinin tekliflerinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Cihan İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından CUDT-01 poz numaralı “Her Cins Zeminde Makine İle Kazı Yapılması, Nakliyesi, Depo veya Dolguya Konulması” iş kalemi için sunulan analizdeki miktarların idarece verilen analizdeki miktarlarla aynı olduğu, analizde aritmetik hata bulunmadığı, 9,35 TL birim fiyat teklif edilen söz konusu iş kalemi için karsız 8,22 TL açıklama sunularak 1,13 TL kar öngörüldüğü, yağcı ve operatör makinist gibi işçilikler için sunulan 11,371 TL birim fiyatın 2019 yılı saatlik asgari ücretin (11,37 TL) altında olmadığı, ekskavatörler ile kazıcı yükleyici gibi makine girdilerine ilişkin açıklamalarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayınlanmış olan 2019 yılı rayiçleri ile yapıldığı, makine açıklamalarında üçüncü kişilerden alınan bir fiyat teklifi kullanılmadığı gibi kendi malı araçları üzerinden de bir açıklama sunulmadığı, motorin girdisine ilişkin açıklamada mevzuatın cevaz verdiği 5,62 TL/Kg olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı rayicinin kullanıldığı, analizde yer alan “NAK-TK-KAZI” nakliye girdisine ilişkin açıklamanın idarece belirlenen katsayı, yoğunluk ve mesafe bilgilerinin yer aldığı formül ile 1,77 TL birim fiyatı üzerinden yapıldığı ve üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin kullanılmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Anılan istekli tarafından CUDT-02 iş kalemi için sunulan analiz ve girdi miktarlarının idarece düzenlenen analizle aynı olduğu, analizde aritmetik hata bulunmadığı, 165,00 TL birim fiyat teklif edilen ilgili iş kalemi analizinin karsız toplamının 153,84 TL olduğu ve 1,13 TL kar öngörüldüğü, tüm işçilikler için 2019 yılı saatlik asgari ücretin (11,37 TL) altında olmayan 11,371 TL birim fiyatının kullanıldığı, lastik tekerlekli yükleyici, paletli delgi makinesi, kazıcı yükleyici ve ekskavatör gibi makine girdilerine ilişkin açıklamalarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca yayınlanmış olan 2019 yılı rayiçlerinin kullanıldığı, üçüncü kişilerden alınan bir fiyat teklifi bulunmadığı gibi kendi malı araçları üzerinden de açıklama sunulmadığı, motorin girdisine ilişkin açıklamada 5,62 TL/Kg olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı rayicinin kullanıldığı, analizde yer alan “NAK-TK-TAŞ”, “NAK-TK-KUM” ve “NAK-TK-ÇİMENTO” girdilerine ilişkin açıklamanın idarenin belirlediği katsayı, yoğunluk ve mesafe bilgileri yer alan formüllerden elde edilen birim fiyatları ile yapıldığı, “Kum (tuvenan agregadan elenmiş ve yıkanmış)” ve “Portland Çimentosu (torbalı) (TS EN 197-1 CEM I 42.N)” analizleri için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2019 yılı rayiç bedellerinin kullanıldığı, ilgili analizin açıklamasında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Aynı istekli tarafından CUDT-06 iş kalemi için sunulan analizin idarece verilen analizle aynı olduğu, analizde yer alan miktarların değiştirilmediği, aritmetik hata bulunmadığı, tüm işçilik girdileri için 2019 yılı saatlik asgari ücretin altında olmayan 11,371 TL birim fiyatının kullanıldığı, 160,00 TL teklif verilen iş kaleminin analizinin karsız toplamının 158,90 TL olduğu ve 1,10 TL kar öngörüldüğü anlaşılmıştır.

İş kaleminin analizinde yer alan “C25/30 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” girdisi için açıklamada Çerkeş/Çankırı ilinde faaliyet gösteren Aydos İnşaat Hazır Beton Pet. Mad. Tur. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 145,00 TL/m3 şantiye teslim fiyatlı üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, ayrıca açıklama kapsamında fiyat teklifine dayanak olarak söz konusu fiyat teklifine ilişkin Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı, SMMM Faaliyet Belgesi, imza sirküleri, sözleşme ve fatura örneklerinin sunulduğu, idare tarafından şikayet başvurusu üzerine alınan kararda ayrıntılı olarak belirtildiği gibi fiyat teklifinin mevzuatın aradığı şartları taşıdığı ve fiyat teklifi ile uyumlu olan satış tutarı tespit tutanağında mevzuata aykırılık bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin üçüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Söz konusu istekli tarafından CUDT-07 iş kalemi için sunulan analizin idarece verilen analizle uyumlu olduğu ve analizde yer alan girdi miktarlarının değiştirilmediği, aritmetik hata bulunmadığı, işçilik girdileri için 2019 yılı saatlik asgari ücretin (11,37 TL) altında olmayan 11,371 TL birim fiyatının kullanıldığı, 55,50 TL teklif verilen iş kalemi analizinin karsız toplamının 53,97 TL olduğu ve 1,53 TL kar öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Analiz formatında yer alan “Çam Kerestesi (2. Sınıf)” girdisi için ESK Kerestecilik Nak. İnş. ve İnş. Mal. Akar. Mad. Tic. ve San. Ltd. Şti.den 650,00 TL/m3 şantiye teslim fiyatlı üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinin kullanıldığı, ayrıca söz konusu fiyat teklifine dayanak olarak Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı, SMMM Faaliyet Belgesi, imza sirküleri, sözleşme ve fatura örneklerinin de sunulduğu, fiyat teklifinin mevzuatın aradığı şartları taşıdığı gibi fiyat teklifi ile uyumlu olan satış tutarı tespit tutanağında da mevzuata aykırılık bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin dördüncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.…” açıklaması yer almaktadır.

Yapım işi ihalelerinde sınır değerin altındaki teklif sunan isteklilerden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemlerine ilişkin açıklama istenileceği, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet uyarınca CUDT-01, CUDT-02, CUDT-06 ve CUDT-07 iş kalemleri toplamının (17.712.009,50 TL) ihaleye ait yaklaşık maliyete (21.983.679,47 TL) oranının 0,8056 olduğu, idare tarafından da sadece anılan 4 adet iş kalemine ilişkin analizler gönderilerek açıklama istenildiği dikkate alındığında CUDT-10 iş kalemine ilişkin açıklama sunulması gerekmediği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin beşinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.