KİK Kararı: 2020/UM.II-691

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/017
Gündem No : 37
Karar Tarihi : 10.04.2020
Karar No : 2020/UM.II-691
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Limak Uludağ Elektrik Perakende Satış A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/45108 İhale Kayıt Numaralı “Serbest Piyasadan Elektrik Enerjisi Alımı (5 Kısım)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından 28.02.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Serbest Piyasadan Elektrik Enerjisi Alımı (5 Kısım)” ihalesine ilişkin olarak Limak Uludağ Elektrik Perakende Satış A.Ş.nin 12.03.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.03.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.03.2020 tarih ve 15185 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.03.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/556 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki ihale komisyonu kararına karşı idareye yaptıkları şikayet başvurusunun, teklif zarfı içerisinde sunmuş oldukları EFT dekontunun bilgilendirme amaçlı, imzasız, kıymetli evrak olarak değerlendirilemeyecek bir çıktı olduğu, birincil ve ikincil mevzuat kapsamında geçici teminat yerine geçecek belgelerden olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, idarenin gerekçesinin hukuken kabul edilebilir hiçbir yanının olmadığı, zira EFT dekontunun geçici teminat yerine geçecek bir belge olmak üzere değil, geçici teminat bedelinin İdari Şartname’ye uygun şekilde nakit olarak ilgili banka hesabına yatırılmış olduğunu belgeleyen bir makbuz olarak sunulduğu, 4734 sayılı Kanun ve Şartname’ye uygun şekilde, geçici teminat bedeli olan 230.000 TL’nin nakit olarak ihaleden bir gün önce Türkiye Halk Bankası A.Ş. Başkent Kurumsal Şubesinden Bursa Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünün banka hesabına EFT yoluyla gönderildiği, ödeme yapıldığını gösteren EFT dekontunda, idarenin banka hesabına geçici teminat bedelinin ödenmiş olduğu ve para transferinin gerçekleştiği bilgisi ile ihale kayıt numarası, idarenin adı, yatırılan tutar, alıcının ismi ve banka hesap numarası, ödemenin yapıldığı tarih ve saatin açıkça belli olduğu, teminat tutarının ilgili banka hesabına geçip geçmediğinin idarece teyit edilebileceği, dekontun usulüne uygun sunulmadığı değerlendirilmiş olsa bile Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.6’ncı maddesi kapsamında eksikliğin tamamlatılması için taraflarına makul bir süre verilmesi gerektiği, teminat mektupları dışındaki geçici teminatların defterdarlık, mal müdürlüğü, saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılmasının usul ve şekli, nakdi teminatların havale veya EFT ile ödemesinin yapılıp yapılamayacağı, nasıl yapılacağı, makbuzun hangi şekil unsurlarını taşıması gerektiği konularında ihale dokümanında açık bir düzenleme bulunmadığı, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının 4734 sayılı Kanun, ilgili mevzuat ve emsal Kurul kararlarına aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Milli Savunma Bakanlığı Ankara Tedarik Bölge Başkanlığınca “Serbest Piyasadan Elektrik Enerjisi Alımı (5 Kısım)” ihalesinin 28.02.2020 tarihinde gerçekleştirildiği, 03.03.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Limak Uludağ Elektrik Perakende Satış A.Ş.nin geçici teminatının usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi, “… ihale komisyonuna sunulması gereken geçici teminatın usulüne uygun olmadığı, isteklinin zarfından alıcı olarak Bursa Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne nakit olarak yatırılmış, bilgilendirme maksatlı bir EFT dekontu olduğu ihale komisyonumuzca tespit edilmiş olup isteklinin teklifi değerlendirmeye alınmamıştır.” şeklinde ifade edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde ihalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı hükme bağlanmış, anılan Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

İlgili mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların veya özel finans kurumlarının düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.

(c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.

Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur.

İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir.

Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.

Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 29’uncu maddesinde“(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

…

(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar,

…

7.7. Belgelerin sunuluş şekli:

7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.7.1.1. İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

7.7.1.2. İstekliler tarafından, 7.7.1.1. maddesindeki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.7.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” düzenlemesi,

“Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “27.1. Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda sayılmıştır:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Bankalar tarafından verilen teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.” düzenlemesi,

“Geçici teminatın teslim yeri” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Teminat mektupları, teklifle birlikte zarf içerisinde İdareye sunulur. Ancak istekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

28.2. Teminat mektupları dışındaki teminatların T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Defterdarlık, Mal Müdürlüğü, Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırılması ve makbuzlarının teklif zarfının içinde sunulması gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan İdari Şartname düzenlemelerinde geçici teminatın tedavüldeki Türk Parası olarak sunulması halinde Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Defterdarlık, Mal Müdürlüğü, Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırılması ve makbuzunun teklif zarfı içinde sunulması gerektiği, bu itibarla söz konusu belgenin yeterlik kriteri olarak belirlendiği görülmekte olup, kamu ihale mevzuatı uyarınca esas itibarıyla yeterlik kriteri olarak belirlenen belgelerin aslının veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerinin ya da ihale tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerinin teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesinin yedinci fıkrasında ise ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartların aranmayacağı hükme bağlanmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Limak Uludağ Elektrik Perakende Satış A.Ş. tarafından teklif edilen bedelin (6.212.458,23 TL) %3’ünden az olmamak üzere belirlenen tutarın (230.000,00 TL), geçici teminat karşılığı olarak Türkiye Halk Bankası A.Ş. Başkent Kurumsal Şubesi tarafından Bursa Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü hesabına EFT yoluyla yatırıldığına dair banka dekontu internet çıktısının sunulduğu, işlem tarihinin 27.02.2020 olduğu, dekont üzerinde “2020/45108 İKN’li Ankara Tedarik Bölge Başkanlığı Geç Tem. Ödemesi” ibaresinin bulunduğu, dekontun altında “Bu dekont bilgi amaçlıdır. Banka kayıtları ile arasında farklılık olması halinde Banka kayıtları geçerlidir.” ifadesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından geçici teminatın ihale tarihinden önce nakit olarak Bursa Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü hesabına EFT yoluyla yatırıldığına dair dekontun herhangi bir imza veya onay ihtiva etmeyen internet çıktısı olarak sunulduğu, bu haliyle söz konusu belgenin mevzuatta öngörülen belgelerin sunuluş şekline uygun olmadığı, ancak Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesinin yedinci fıkrası doğrultusunda idarece teyidinin yapılabilmesi durumunda belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartların aranmayacağı anlaşılmış olup, geçici teminatın Bursa Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü hesabına yatırıldığına ilişkin belgenin (veya belgede yer alan bilgilerin) anılan Yönetmelik hükmü kapsamında temini ya da teyidinin idarece yapılamayacağı, dolayısıyla EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temini veya teyidi yapılabilecek bir belge niteliğinde olmadığı anlaşılan uyuşmazlığa konu dekontun, belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartları sağlaması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibince söz konusu dekontun usulüne uygun şekilde sunulmadığı tespit edildiğinden bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen idare işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibince Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.6’ncı maddesi kapsamında söz konusu eksikliklerin tamamlatılabileceği yönünde ileri sürülen iddiaya ilişkin olarak;

Anılan Tebliğ’in “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.” açıklaması yer almakta olup, Yönetmelik’in 29’uncu maddesi uyarınca belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartları taşımayan belgenin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği ve bu nitelikteki belgenin uygun bir örneğinin sunulmasının ihale komisyonu tarafından istenemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.