KİK Kararı: 2020/UM.I-850

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/019
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 07.05.2020
Karar No : 2020/UM.I-850
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İsmail Hakkı ÖZTÜRK,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karapınar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/86422 İhale Kayıt Numaralı “15000 Ton (12-19 Mm) Kalker Mıcır, 120000 Ton 0-12 Mm Kırma Taş Filler (Kalker) Asfalt Mıcır Malzemesi Mal Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karapınar Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 19.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “15000 Ton (12-19 Mm) Kalker Mıcır, 120000 Ton 0-12 Mm Kırma Taş Filler (Kalker) Asfalt Mıcır Malzemesi Mal Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak İsmail Hakkı Öztürk’ün 02.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.04.2020 tarih ve 18198 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/701 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 58'inci maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca isteklinin imalatçı olması halinde bu durumu hangi belgeleri sunmak suretiyle belgelendirmesi gerektiğinin açıklandığı ve bu kapsamda, aday veya istekli adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi, adayın veya isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu ve Adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesinden bir tanesini sunmak suretiyle teklife konu malın imalatçısı olduğunu göstermesinin yeterli olduğu, ihale komisyonunun imalatçılığa ilişkin sunulan belgeler konusunda tereddüde düşmesi durumunda, yetkili kurum veya kuruluştan görüş alabileceği, yabancı istekliler açısından duruma bakıldığında ise bu isteklilerin de ilgili ülke mevzuatına uygun olarak hazırlanacak belgeleri belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmak durumunda olduğu, konuya ilişkin emsal Kurul kararı bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler” başlıklı 38’nci maddesinde “(1) Alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir. Bu hususun yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi durumunda aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerin birlikte istenmesi zorunludur. Aday veya istekli ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunar. Bu belgeler şunlardır:

a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

(2) İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisini gösteren belgeler” başlıklı 58’inci maddesinde “58.1. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde, adayın veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığının, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebileceği hüküm altına alınmıştır. Yönetmelikte, idarelerin aşağıdaki üç belgeyi birlikte istemesinin zorunlu olduğu; aday veya isteklinin ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunacağı öngörülmüştür.

58.2. Bu belgeler şunlardır:

a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

…

58.3. Adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

a) Aday veya istekli adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi,

b) Adayın veya isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu,

c) Adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesi,

ç) Adaylar veya isteklilerin adlarına veya unvanlarına düzenlenmiş olan teklif ettiği mallara ilişkin yerli malı belgesi veya teknolojik ürün deneyim belgesi,

d) Alım konusu fidan, çiçek veya tohum gibi mallar ise Tarım ve Köyişleri Bakanlığı düzenlenen ve adayın veya isteklinin teklif edilen ürünün üretici olduğunu gösteren belge veya belgeler,

e) Alım konusu malın gıda veya gıda ile temas eden madde ve malzeme olması durumunda gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemelerin üretimini düzenleyen mevzuat çerçevesinde aday veya istekli adına düzenlenmiş ve alım konusu mal veya malların faaliyet konusu olarak belirlendiği Gıda Sicil Belgesi (Sertifikası) ya da aday ve istekli adına ve teklif edilen ürüne ilişkin düzenlenen Gıda Üretim Sertifikası/Gıda Üretim İzin Belgesi,

f) Tıbbi cihaz üreticisi, OEM (OriginalEquipmentManafacturer – Orijinal Malzeme Üreticisi) tarzı ürün ürettirmek suretiyle üretici niteliğini kazanmış ise bu üretime ilişkin sözleşme,

g) Harp araç ve gereçleri ile silah, mühimmat ve patlayıcı maddelere ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca yetkili bakanlık veya kuruluşlarca verilen üretim/işletim izni (müsaadesi) belgeleri,

ğ) Adayın veya isteklinin alım konusu malı ürettiğine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenen ve aday veya isteklinin üretici veya imalatçı olduğunu gösteren belgeler.

58.4. İdare tarafından adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu yukarıdaki belgelerden birini sunarak tevsik edeceği belirtilecektir. İdarenin yukarıdaki belgeleri birlikte istemesi (Alım konusu mal gıda, fidan, çiçek, tohum veya tıbbi cihaz, silah ve mühimmat değil ise (d), (e), (f) ve (g) alt bentlerinde yer alan belgelerin belirtilmesi gerekmemektedir. Ayrıca alım konusunun fidan, çiçek, tohum gibi mallar olması durumunda sadece alt bentlerdeki uygun belgeler istenebilir.); adayın veya isteklinin ise bu belgelerden birini sunması yeterlidir. Ancak kontrole tabi liste kapsamında bulunan harp araç ve gereçleri, silah, mühimmat ve patlayıcı maddelere ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca yetkili bakanlık veya kuruluşça verilen üretim/işletim izni (müsaadesi) belgesinin sunulmak zorunda olduğu ayrıca belirtilecektir. Aday ve istekli tarafından sunulan belgelerin üretim konusu veya belge konusu mamul itibarıyla adayın veya isteklinin alım konusu malların üretimini gerçekleştirebileceklerini göstermesi gerekmektedir. İhalenin, özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalesi olmaması durumunda da, adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösterebileceği belgelerden biri olarak “kapasite raporuna” veya “imalat yeterlik belgesine” yer verilir. Bu durum, Yönetmeliğin 27 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 40 ıncı maddesinin yedinci ve onikinci fıkralarına aykırılık teşkil etmemektedir. Kapasite raporunun, adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösterebileceği belgelerden biri olarak yer verildiği durumlarda, üretim kapasite miktarına ilişkin düzenleme yapılmaması gerekmektedir.

58.5. İdare tarafından yetkili kurumdan ve kuruluştan alınan yazı veya yetkili kuruluşun açıklaması ya da mevzuat değişikliği ile bu belge veya belgelerin alım konusu mala ilişkin olarak düzenlenmediğinin belirlenmesi durumunda sadece düzenlenmesi devam eden belgeler istenir.

Ayrıca idareler tarafından yetkili kurumdan veya kuruluştan adayın veya isteklinin imalatçı olduğunu gösteren bir başka belge düzenlendiğine yönelik yazılı bir görüş alınması veya bu konuya ilişkin yetkili kurumun veya kuruluşun bir açıklaması bulunması ya da mevzuatta hüküm bulunması durumunda bu belgeye de yer verilir. Bu konuya ilişkin yazışmalar ve açıklamalar ihale işlem dosyasında muhafaza edilir.

58.6. Yetkili kurum ve kuruluş tarafından imalata ilişkin olarak düzenlenen belgelerin adlarının veya bu belgeleri düzenleyen kurumun ya da kuruluşun değişmesi durumunda, idare değişiklik çerçevesinde ihale dokümanında düzenleme yapar. Ancak daha önce düzenlenen belgelerin de kullanabilmesi mümkün ise aday ve istekli tarafından bu belgeler sunulabilir ve ihale komisyonunca kabul edilir.

58.7. İhale komisyonu aday veya istekli tarafından imalatçı olduğunu tevsik etmek üzere sunulan belgeler konusunda tereddüde düşmesi durumunda yetkili kurumdan veya kuruluştan görüş alabilir.

58.8. Yabancı istekliler ise imalatçı oldukları kanıtlayan ve ilgili ülke mevzuatına göre düzenlenen belgeyi veya belgeleri sunmaları gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu “15000 Ton (12-19 Mm) Kalker Mıcır, 120000 Ton 0-12 Mm Kırma Taş Filler (Kalker) Asfalt Mıcır Malzemesi Mal Alım” ihalesinin e-teklif alınmak suretiyle ihale edildiği, (Ek-4) (sf. 49) ihaleye 6 isteklinin e-teklif sunduğu, (Ek-3) (sf. 10-12) 31.03.2020 tarihli kesinleşen ihale kararına göre başvuru sahibi İsmail Hakkı Öztürk’ün teklifinin “Yeterlik bilgileri tablosunda yer alan yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belge yerine oda kayıt belgesi beyan etmeniz gerekçesiyle şartların sağlanamadığı anlaşılmıştır.” şeklinde gerekçe ile değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin idareye yapmış olduğu şikayet başvurusu üzerine idarece alınan karar ekinde yer alan ihale komisyonu kararında ise “İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesine göre… değerlendirme sonucunda katılımcı İsmail Hakkı Öztürk’ün beyan ettiği oda kayıt sicil belgesinin ilgili maddeye göre şartları sağlamadığı ayrıca başka belgede sunmadığı görülmüş..” şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat çerçevesinde, adayın veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığına ilişkin belgelerin neler olduğunun ayrıntılı olarak belirtildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterlerinin belirlendiği ve isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için anılan şartname maddesi kapsamında sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerektiğinin düzenlendiği ve bu kapsamda İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesine göre, isteklilerin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını da teklifleri kapsamında belgelendirmesinin istenildiği ve bu çerçevede isteklilerin anılan şartname maddesi kapsamında belirtilen belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabileceği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, İdari Şartname’nin “ İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5.2. İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir:

a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

a) Aday veya istekli adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi,

b) Adayın veya isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu,

c) Adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesi,

ç) Adayın veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenmiş ve teklif ettiği mala ilişkin Yerli Malı Belgesi,

d) Adayın veya isteklinin alım konusu malı ürettiğine ilişkin olarak ilgili mevzuat uyarınca yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenen ve aday veya isteklinin üretici veya imalatçı olduğunu gösteren belgeler.” şeklinde düzenlemeye yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.2’inci maddesinde aranan yeterlik kriterini teklif mektubu eki yeterlik bilgileri tablosunda beyan ederek tevsik ettiği, bu kapsamda yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler kısmında, belge adı ve düzenleyen kurum/kuruluşa ilişkin satırın “Oda Kayıt Sicil Sureti, Eskişehir Ticaret Odası” olarak, belgenin tarihi, sayısı ve geçerlik tarihine ilişkin satırın ise “28.02.2020, 4255” olarak belirtildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde, isteklilerin alım konusu malı teklif etme yetkisinin bulunup bulunmadığını göstermek üzere teklifleri kapsamında belgelendirmesi gereken belge veya belgelerin sayıldığı, ancak anılan istekli tarafından bu hususa yönelik beyan edilen ilgili Ticaret Odasına ait oda kayıt sicil suretinin anılan şartname maddesinde sayılan tevsik edici belgeler arasında bulunmadığı görülmüştür.

Bu nedenle, anılan isteklinin söz konusu şartname maddesinde aranan yeterlik kriterine uygun tevsik edici belgeyi teklif kapsamında sunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca isteklilerin öncelikle ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak aranan belgeleri teklifleri ile birlikte tevsik etmesi gerektiği ve bu doğrultuda tevsik edilen belgelerde teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak istenebileceği görüldüğünden, anılan istekli tarafından tevsik edilen söz konusu hususun idarece bilgi eksikliği olarak değerlendirilmesinin kamu ihale mevzuatı uyarınca mümkün olmadığı da anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle idarenin başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik tesis edilen işleminde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde; “…İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, başvuru sahibi istekli tarafından 02.04.2020 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarece başvuru sahibinin şikayet başvurusuna 06.04.2020 tarihinde EKAP üzerinden cevap verildiği görülmüş olup, idarece başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusu ile ilgili yasal süreler beklenilmeden 17.04.2020 tarihinde 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine aykırı olarak sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.