KİK Kararı: 2020/UM.I-1102

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/028
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 24.06.2020
Karar No : 2020/UM.I-1102
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Baylan Ölçü Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kütahya Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/145306 İhale Kayıt Numaralı “Elektronik Kartlı Su Sayacı (Eks) ve Digital Kartlı Su Sayacı (Dks) Mal Alımı ve Temini İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kütahya Belediye Başkanlığı Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü tarafından 24.04.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Elektronik Kartlı Su Sayacı (Eks) ve Digital Kartlı Su Sayacı (Dks) Mal Alımı ve Temini İşi” ihalesine ilişkin olarak Baylan Ölçü Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 01.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.04.2020 tarih ve 17037 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.04.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/648 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece ihtiyaçların uygun şartlarla temin edilmeyip kamu kaynaklarının verimli bir şekilde kullanılmadığı zira,

a) İdarenin PLC teknolojisi ile sayaç okuma talebini ileride farklı kurumlar ile iş birliği yapılması durumunda işe yarayacak bir teknoloji olarak gördüğü, fakat bunun tamamen bir varsayım üzerine yapılan bir planlama olduğu, halbuki uzaktan sayaç okuma sistemlerinin dünya üzerinde "internet of things" tanımı ile çalışmalar yapıldığı, yasal mevzuatlar ve standartlara bağlı olarak kullanılan başlıca IOT teknolojilerin GPRS, RF, Nb-IoT, LoRa haberleşme teknolojileri olduğu, PLC'nin bu kavram içerisinde yer almadığı, bu sebeple idare tarafından seçilmiş olan uzaktan okuma teknolojili su sayacının elektrik sayacı üzerinden PLC ile okumayı da destekleyen sayaç modeli ile zorunlu tutulmasının doğru olmadığı, bu durumunda tüm dünyada ve Türkiye'de kabul görmüş olan nesnelerin interneti teknolojilerine GPRS, RF, Nb-IoT, LoRa ile uzaktan haberleşmelere uygun üretim yapan kendi tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu tercih ile elektrik sayacı üzerinden PLC ile su sayacı okunmasının hususunun tek bir ürünü ve bu ürünü üreten üreticiyi işaret ettiği, kart okuma cihazının ön ödemeli sayaçlar için kredinin kart ile sayaca aktarılması işlemlerinde olmazsa olmazı olduğu, PLC'nin ise ileride elektrik sayaçları üzerinden su sayaçlarının okunması varsayımı olduğu, su sayaçlarının idarenin başka bir kuruma veya özel şirkete bağlı kalmadan GPRS, RF, Nb-IoT, LoRa teknolojileri ile de okunmasının söz konusu olduğu, ancak idarenin söz konusu okuma teknolojilerini göz ardı ederek teklif veren firmanın PLC elektrik sayacı üzerinden su sayaçlarını okumaya zorunlu bırakılmasının bu sistemi üreten üreticinin sayacını doğrudan işaret ettiğini gösterdiği, su sayaçlarının olası PLC'li elektrik sayaçlarının üzerinden okunmasının elektrik sayaçları ile değişimi demek olduğu, bu durumun Kanun'un 5'inci maddesine aykırı olduğu,

b) İdare tarafından sayaçların uzak haberleşme sisteminin sadece RF olarak belirtilmesinin kullanılacak olan RF teknolojisinin standardının belirtilmemesinin tamamen üreticinin özelinde bir ürünü işaret ettiği, standart dışı olarak üretilecek ürünlerin idare tarafından satın alınması durumunda tek üreticiye bağımlı olmasını sağlayacağı, sonraki ihalelerde alınacak olan sayaçlar ile uyumsuzluk yaratıp standart dışı kullanımların önünü açacağı, idare tarafından ihale edilecek olan ürünün öncelikle BTK tarafından kabul edilmiş standartlara bağlı olarak alımının yapılması gerektiği, idarece Teknik Şartname'nin 2. kısım A) Genel 4.3.6'.a maddesinde yapılan düzenlemenin LUNA marka su sayacının birebir tarifini yaptığı, pil kapağının bir bütün halinde olan sayacı iç yapısında pile ulaşılmasını sağlayan kapak olduğu, IP68 belgesine sahip olan bir sayacın, tasarım özelliklerinin nasıl olması gerektiğinin bu şekilde tarif edilmesinin kurumu bu ihalede tek bir üreticiye yönlendirdiği, IP68 sızdırmazlığı sağlamak için vidalı kapak olmasının zorunlu olmadığı, idarenin böyle bir spesifik talepte bulunarak belli bir ürünü işaret ettiği, pil kapağı yerinden söküldüğünde sayacın ceza duruma düşeceği, bunu hafızasına tarih-saat ile birlikte kaydedeceği ve vanasını hemen kapatarak abonenin su tüketmesine izin vermeyeceği, bu özelliğin Teknik Şartname'nin 4.3.7.c maddesinde detaylı olarak belirtilmiş olmasına ve sayaçta bu özelliğin var olmasına rağmen, ayrıca "pil kapağında mühürleme işleminin yapılmasına uygun en az bir kulak veya delik olacaktır." denilmesindeki amacın mühürleme işleminin sadece tel ve kurşun mühür ile yapılabileceğini ortaya çıkardığı ve bu durumun da bir firma ürünü işaret ettiği, halbuki bu mühürleme işleminin Ölçü Aletleri Yönetmeliğinde görüldüğü üzere tel ve kurşun mühür ile yapılabileceği gibi, sitıkır veya hologramlı etiket ile de yapılabildiği, ayrıca pil kapağı söküldüğünde sayacın cezalı duruma geçerek elektronik olarak emniyet tedbiri kendi mamullerinde alınmış iken idarece söz konusu düzenleme ile birebir ürün tarifi yapıldığı, ayrıca idare tarafından ihale edilen 1. ve 2. kısım ürünlerin ihale teknik şartnamesinde kapsamlarının birebir aynı olduğu, iki ürünün de Kütahya sınırları içerisinde belediyeye ait su şebekesine abone olan abonelere montaj yapılacak ön ödemeli su sayacı olduğu düşünülürse 1. kısım içerisinde yer almayan fakat sadece 2.kısım içerisinde yer alan "pil kapağının vidalı olarak istenmesi" talebinin yine bu şekilde üretim yapan tek üreticiyi işaret ettiği,

c) Teknik Şartname'nin 2. kısım A) Genel 4.3.6.g) maddesindeki düzenlemede ifade edilen yayın vana içerisinde bulunarak küreye baskı yapmasının vanaya artı bir özellik katmayacağı kireçlenmeyi önleyemeyeceği gibi kireçlenme esnasındaki açma-kesme işlemini de kolaylaştırmayacağı, idarece olası vana kireçlenmelerine karşı garanti talep etmesi yerine bu düzenleme ile belli bir ürünü işaret ettiği,

d) Sayaç okuma amacıyla kurulan radyolink sistemlerinde sayaçların 500 mW çıkış gücünde yayın yapabilmesi için kullanılması gereken frekansın 169 MHz olduğu,868 MHz'de yayın yapan ve kablosuz haberleşen sayaç sistemlerinde 500 mW çıkış gücünün kullanılamayacağı (869.4 ve 869.65 MHz aralığında kullanılabilir ve bu durumda yayını yapan cihaz sayaç olamaz, bu yayın bir data toplayıcı/kollektörden sayaca yapılan yayın olabilir.) Teknik Şartname'nin 2. kısım A) Genel 4.3.9.a) maddesinde yapılan düzenlemenin "Bilgi ve İletişim Güvenliği Tedbirleri" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile de çeliştiği, akıllı su şebekesi tasarlanırken haberleşme altyapısı kurulurken kesinlikle güvenlik ve kripto yöntemleri/kullanılan protokollerin ön planda olması gerektiği, dolayısıyla bir büyükşehir ve herhangi bir bölge içerisinde yer alan abonelerin kişisel bilgileri ve tüketim profillerinin "protokolü ne olduğu bilinmeyen, üreticinin insiyatifine bırakılmış" bir yapıda RF haberleşmesi üzerinde toplanamayacağı, ilgili abone sayaçlarına bu üretici firmaların özelindeki haberleşme protokolleri üzerinden vana açma-kesme iş emrinin gönderilemeyeceği, sayaçlara kredi yükleme işleminin gerçekleştirilemeyeceği, bu ihaledeki teknik şartname ile ilgili Kanun'un 5'inci maddesindeki unsurların idarece engellendiği, belli bir ürün ve markanın işaret edildiği ve ayrıca güvenlik risklerine girildiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde işin adının “Elektronik Kartlı Su Sayacı (EKS) ve Dijital Kartlı Su Sayacı (DKS) Mal Alımı ve Temini İşi” şeklinde ifade edildiği,

2. Kısım “DN 20 Ödemeli, RF’li ve Uzaktan Kredi Yüklemeli Dijital Kartlı Çok Hüzmeli ve Hız Esaslı Hibrit Su Sayacı (DKS) Alımı Teknik Şartnamesi’nin “Tanım” başlıklı 1’inci maddesinde “Ön ödemeli akıllı kartlı su sayacı sistemi; Abonelerin kullanım bedellerinin peşin ödeme esasına dayanan bir sistemdir. Sayaç, abonenin kartından veya uzaktan kredi bilgilerini yükleyip, tanımlanan esaslar çerçevesinde kredi miktarı kadar su kullanılmasını sağlar.” düzenlemesi,

“Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Kütahya Belediyesi sınırları içerisinde bulunan su abonelerinin tüketimini izlemek ve yönetmek üzere alınacak olan sayaçların tanımı, istenilen asgari teknik özellikleri ve fonksiyonları, akıllı kartları, sayacı, yedek parça ve bakım, servis elemanları ve idari personelin eğitimi ile ilgili şartlar ihale dosyasının bu bölümünde tanımlanmıştır.” düzenlemesi,

“Ön Ödemeli, Akıllı Kartlı Su Sayacı” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1.Tanım: Ön ödemeli, akıllı kartlı su sayaçları, abonelerin su tüketimini Kütahya Belediyesi Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü’nün belirlediği esaslar doğrultusunda denetler ve değerlendirir. Ön ödeme modülü su tüketim miktarı ile ilgili “mekanik ölçme” sinyallerini alıp değerlendirerek tüketimi hesaplayan, Dijital LCD göstergesinde gösteren, tüketimden önce müşterinin abone kartından veya uzaktan kredi bilgilerini yükleyip, tanımlanan esaslar çerçevesinde kredi miktarı kadar su kullanılmasını sağlayan elektronik dijital bir su sayacıdır.” düzenlemesi,

“DN20 mm Çaplı, Ön Ödemeli Akıllı Dijital ve Kartlı Su Sayaçları(DKS)” başlıklı 4.3’üncü maddesinin “Fonksiyonel Özellikler” başlığı altındaki 4.3.1’inci maddesinde “a) Ön ödeme modülü ön ödemeli su kullanımını m3 cinsinden kredi olarak göstermeli ve kredi düşümü ekranda maksimum 0,1 m3 tüketim adımlarıyla gösterilmelidir.,

b) Ön ödeme modülü abone tanıtım bilgilerini, tarifeleri, alarm durumlarını, periyodik okumaları ve kontrol bilgilerini akıllı kartlardan okuyarak kalıcı hafızaya kaydedebilmelidir.,

c) Ön ödeme modülü abone/bakım/yetki kartları ile haberleşirken LCD ekranında asgari olarak aşağıdaki bilgiler, semboller, rakamlar ve/veya metin halinde görülebilmelidir:

1-Kart takıldığı ana kadar gerçekleşen toplam tüketim m3 olarak

2-Kart takıldığı anda sayaçta kalan toplam kredi

3-Tarife/kademe bilgileri

4-Abone kartına satış anında yüklenen en son kredi miktarı

5-Abone numarası

6-Dönem içerisinde geçerli olan su bedeli (metreküp fiyatı)

7-Abone tipi

d) Ön ödeme modülü pil değişimi sırasında hafızasındaki bilgileri kaybetmemelidir.

e) Ön ödemeli elektronik kartlı su sayacın mühür altındaki kapağının yetkisiz biri tarafından açıldığında, sayacın veya sayaç giriş bağlantı rekoru yerinden söküldüğünde, sayaç vanasını kapatmalı ve bu müdahale durumunu tarih ve saat olarak kaydetmelidir. Bu durumu kurum yetkilileri müdahale edene kadar ekranında göstermelidir, abone kartı takılsa dahi sayaç vanasını açmamalıdır.

f) Abonenin su tüketim bilgilerini değerlendirmeli ve abonenin kredi miktarından düşmelidir. Kredinin belirlenmiş bir seviyenin altına düşmesi durumunda, LCD ekranında uyarı mesajı görüntülenmeli ve yeni kredi yüklendiğinde uyarı mesajı silinmelidir.

g) Tüketimin devam ederek kredinin bitmesi durumunda, ön ödeme modülü vananın kapatılmasını sağlamalı ve vananın kapalı olduğunu ve nedenini LCD ekranda göstermelidir.

h) Kredi bitiminden sonra kapanan vana, abone kartı ile normal kredi veya yedek kredi yüklenmesi ile otomatik olarak açılmalı ve mesaj kaybolmalıdır.

i) Ön ödeme modülü kademeli satış sistemine uyarlanabilmeli, dönem içerisinde tüketim miktarına göre idarenin belirleyeceği tarifelerden fiyatlandırma (kredi düşümü) yapabilmelidir. Dönem süresi, kademe/tarife sayısı gibi parametreler mevcut belediye yönetim sistemi tarafından girilebilir/değiştirilebilir olmalıdır.

…

t) Ön ödemeli sayaçlar aynı zamanda içerisinde entegre bulunan radyo vericisi aracılığıyla 868 MHz taşıyıcı frekansı üzerinden belirli periyotlarda endeks yollayabilme uzaktan okunabilme ve vanasını uzaktan açma kesme imkanına sahip olacaktır. Uzaktan okuma (Radyo modülü, su sayacının endeks değerlerini belirli periyotlarda hafızasına kaydedecek ve bu değerleri modülün içerisinde entegre bulunan radyo vericisi aracılığıyla 868 MHz taşıyıcı frekansı üzerinden yollayacaktır. Böylece, okuma personelinin sayacın yanına giderek üzerinden gözle okumasına gerek kalmayacaktır. Radyo modülünün detaylı özellikleri aşağıda belirtilmiştir:

u) Ön ödemeli su sayacı içerisinde ve ek bir parça ya da kablo gerektirmeden monte edilmiş çift yönlü haberleşme imkanına sahip olmalıdır.

v) Radyo modülü sayaç seri numarası ve buna benzer bilgileri ana sisteme kayıt edilebilmelidir.

w) Endeks bilgilerini radyo frekansıyla; ek bir elektrik kablosu, veri kablosu veya harici bir güç ünitesi kullanmadan okuyucu üniteye iletebilmelidir.

x) Radyo vericisi, pil ve anten gibi diğer parçalar, ön ödemeli sayacın içerisinde yer almalıdır, eklerden oluşmamalıdır ve bir bütünlük arz etmelidir.

y) Radyo vericisi, su sayacının endeks verilerini, ISM (Endüstriyel, Bilimsel, Tıbbi) bandında ve ETSI (Avrupa Telekominikasyon Standartları Enstitüsü) tarafından tanımlanmış 868 MHz temel frekansında şifreli olarak yollamalıdır.

z) RF modülleri kapalı (uyku modu) konumda olacak ve idare istediğinde yetki kartı ile modül aktif hale getirebilecektir.

aa) Ayrıca dijital su sayaçları RF/GSM modem ve elektrik sayaçları üstünden RF/PLC üzerinden okunup yönetilebilir olmalıdır. Bunların uygulamaları teknik olarak ihale öncesinde idareye gösterilip ihale öncesi onay alınacaktır.

bb) Sayaca kredi yüklenmesi kartlı ya da kartsız olarak yapılabilmelidir. Kartsız yükleme bir RF/BT modem vasıtası ile ya da uzaktan RF/GSM modem vasıtası ve OSOS sitemi ile yüklenebilir olacaktır. İhale öncesinde idareye çalıştığı gösterilip ihale öncesi onay alınacaktır.

cc) Sayaçların uzaktan okunması istenen yerlerde bir RF/BT modem kullanılarak el terminalleri ile okunup faturalandırılabilir olması gerekmektedir. İhale öncesinde idareye çalıştığı gösterilip onayı alınacaktır.” düzenlemesi,

“Ana Kontrol Kartı” başlıklı 4.3.4’üncü maddesinde “a) Bu birim merkezi işlem ünitesi (CPU) ve diğer birimlerin işlevliliğini kazandıran ve ön ödeme modülünün fonksiyonlarını düzenleyen ve kontrol eden komponent ve devreleri içerir.

b) Sayaç yazılımı, gerekli görüldüğü takdirde elektronik devrenin yer aldığı sayaç kutusunun açılmasına gerek kalmadan RF üzerinden güncellenebilir olmalıdır.

c) Sayaç elektronik devresinde ortam sıcaklığını algılayan bir sensör bulunmalı ve sayacın maruz kaldığı en düşük sıcaklığı hafızasına kaydedip ekran bilgilerinde göstermelidir.

d) Ana kontrol kartının bulunduğu elektronik sayaç kutusu, sistemin uzun ömürlü, çok daha dayanıklı ve sağlıklı çalışması amacıyla dış etkilerden (su, toz, rutubet vb.) korunacak yapıda ve koruma sınıfı IP68 olacaktır.” düzenlemesi,

“Vana ve Vana Kontrol Birimi” başlıklı 4.3.6’ncı maddesinin (a) bendinde “Vana ve su sayacının gövdesi bütünleşik olacaktır. Vana ana ünite tarafından bir DC motor yardımıyla açılıp kapatılabilmelidir. Vana açma-kapama motorunu ve sayacı çalıştıran pil değiştirilebilir olacaktır. Pil kapağı gövdeye vidalı döner geçme olmalı ve sızdırmazlığı sağlaması için bir adet oring ile birlikte kullanılmalıdır. Pil kapağının üzerinde mühürleme işleminin yapılmasına uygun en az bir kulak veya delik olacaktır.”, (g) bendinde “ Vana açma ve kesme işlemleri uzaktan Rf ile açıp kapamaya uygun olmalı ve sayacın vana konumu Rf ile okunabilmelidir. Ayrıca vananın kireçlenmesi veya pislik kaplaması halinde açma-kesme işlemini yapabilmesi ve sıkışmayı önlemesi için vanadaki küreye baskı yapan bir adet krom yay bulunacaktır.” düzenlemesi,

“Enerji Birimi” başlıklı 4.3.7’nci maddesinin (c) bendinde “Sayaçların pili ancak yetkili elemanlarca değiştirilmesini sağlayacak şekilde dizayn edilmeli, pil değişimi esnasında sayaç bunu algılamalı ve cezalı konuma geçip vanasını kapatmalıdır. Pil değiştirme işlemi tamamen modüler yapıda olmalı ve pil değiştirildikten sonra enerji biriminin dış ortamdan yalıtımı aynen korunmuş olmalıdır.” düzenlemesi,

“Sayaçların Elektronik Olarak Yönetilmesi ve İletişim Şartları” başlıklı 4.3.9’uncu maddesinin (a) bendinde “Dijital ünitenin RF yayın gücü min. 500 mW olmalı ve bu yayın optik port üzerinden bir PC programı ile kontrol edilebilmelidir.” düzenlemesi yapıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “ (1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir.

(5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir.

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir.

(9) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, yüklenici tarafından öncelikle malın prototipinin idareye sunulmasına ve bu prototipin kabulünden sonra üretiminin yapılmasına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.

(10) Alım konusu malın niteliği ve bu Yönetmelikte öngörülen düzenlemeler esas alınarak yüklenicinin personel çalıştırmasının öngörülmesi halinde, bu personelin sayısı ve niteliği teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında belirtilir.

(11) Özel imalat süreci gerektiren mal alımlarında, malın ilgili mevzuat uyarınca teknik düzenleme kapsamında bulunması ve piyasaya arz edilmesinin belirli kurallara tabi olması durumunda; idare ve yüklenicinin malın uygunluk değerlendirilmesine yönelik yükümlülükleri, teknik şartnamede ve/veya sözleşme tasarısında belirtilir.

(12) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, alınacak malın özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, idarelerin yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale konusu mal ve hizmet alımlarının teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, teknik şartnamede belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği, teknik şartnamedeki düzenlemelerin, ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece başvuru sahibinin iddia etmiş olduğu hususlarla ilgili olarak şikayete verilen cevapta, “-Su şebekesinin hangi teknik ve teknolojiler ile yönetileceğinin tayini kurumumuza aittir. Kurum olarak başka kurumlar veya teknoloji alt yapısı olan işletmeler ile işbirliği yapmamız sadece bir tercih değil gelişen teknoloji karşısında bir zorunluluktur. Benzer görevleri gören kurumların gelecekte israfı önlemek ve verimliliği artırmak adına işbirliği yapmaları kaçınılmazdır. Su şebekesi yönetimde nasıl ki el terminali ile okuma, faturalama, Kiosk ile kart yükleme ya da benzeri teknolojilerin uyumlu bir şekilde çalıştırılmasının ilgili yazılımlarının gerçekleştirilmesi yüklenici tarafından bekleniyorsa kurumlar arası iş birliği fırsatları ihtimali sebebi ile elektrik sayaçları üzerinden su sayaçlarının okunması ve yönetildiğinin gösterilmesinin beklenmesi bir gerekliliktir. Elektrik şebekesinde veri transferinin hem maliyetsiz ve hem de en güvenli yöntem olması itibarı ile PLC teknolojisi tüm dünyada tercih edilmekte ve kullanılmaktadır. Yüz milyonlarca sayaç bu yöntemler ile okunmakta ve yönetilmektedir. Teklif sahibi istekli nasıl ki bir endektör ya da kart okuyucu cihaz ile su sayacının uyumlu çalıştığını ispat etmekle mükellef ise benzer şekilde söz konusu PLC ile çalışan sistemi üretmek zorunda olmayıp satın alma ile veya bu teknolojiye sahip firmalar ile iş birliği yaparak sağlayabilir. Önemli olan su sayaçlarının ve şebekesinin elektrik sayacı üzerinden PLC (PowerLine Comunication-Elektrik veren kablolar üzerinden haberleşme) ile okunmasının ve yönetilmesinin iki ayrı şebekenin uyumlu bir şekilde çalıştığının gösterilmesi ve ispatlanmasıdır.

…

-Kurumumuzca talep edilen teknik istekler ve özellikler ürün güvenilirliği ve kalitesi açısından aynen geçerliliğini korumaktadır. Birinci kısım ve ikinci kısımlar ayrı ürünler olup farklı teknik detayları olması da son derece doğaldır.

-Teknik olarak vanadaki küreye baskı yapan krom yay gereklidir ve bulunmalıdır. Birinci kısım ve ikinci kısımlar ayrı ürünler olup farklı teknik detayları olması da son derece doğaldır.

-500 MW güç en yüksek değerdir. Sistem doğal olarak bunun altındaki herhangi bir güçte de zaten yayın yapabilmelidir. Dolayısı ile kurumlar tarafından belirlenmiş limitlere uyulmasında bir sıkıntı olmadığı gibi belirli frekans ve bantlarda yayın periyodu ve süresi açısından %1 ve %10 bant meşguliyet izin ve tanımlamaları yetkili kurumlarca daha önceden yayınlanarak duyurulmuştur.” şeklinde ifadeler yer almaktadır.

Başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin şikayete konu maddelerine ilişkin iddia ve talebinin yerinde görülüp görülmediği ve idarece yapılan düzenlemenin idarenin ihtiyaçlarını karşılaması açısından verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olup olmadığı ve tek marka modele işaret edip etmediği hususlarında 4734 sayılı Kanun’un 12’nci maddesindeki hüküm doğrultusunda inceleme yapılarak görüş bildirilmesi açısından Başkanlığımızca akademik bir kuruluşa 15.05.2020 tarih ve 15546 sayılı yazı gönderilmiş olup, anılan Üniversitenin 16.06.2020 tarih ve 14023 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazısında görüş bildirilmiştir.

Anılan akademik kuruluşun söz konusu yazısında “İlgi yazı ve ekler, bahse konu yazıda istenen hususlar doğrultusunda incelendiğinde;

…

İlgi yazının (a) bendinde belirtilen su sayacının bilgilerini PLC üzerinden elektrik sayacına göndererek OSOS (Otomatik Sayaç Okuma Sistemi) kullanabilme yeteneği sayaca fonksiyonellik katacaktır. Ayrıca PLC destekli çok sayıda OSOS yetenekli elektrik sayacı mevcuttur. Bu nedenle bu özelliğin istenmesinde sıkıntı görülmemiştir.

İlgi yazının (b) bendinde belirtilen RF sisteminin haberleşme kodlama özelliklerinin belirtilmemiş olması, sonraki ihalelerde içeriği standart olmayan haberleşme protokollerinin kullanılabilme ihtimali nedeniyle sıkıntı yaratabilir. Bu nedenle standartlarının belirtilmesinde büyük fayda vardır. İlgi yazının (b) bendinde ayrıca belirtilen Teknik Şartname’nin 2.kısım A)Genel 4.3.6.a maddesinde yapılan düzenleme ile mühürleme ve sızdırmazlık için vidalı bir sistem istenmesi durumunda; mühürleme için vida istenmesi fonksiyonel olarak uygundur. Fakat sızdırmazlık için vida istenmesi ise tasarım özelliğini tarif eden bir parametre gibi algılanmalıdır. Ancak alınacak ürün sayısı göz önüne alındığında istekli her firma bu isteği rahatlıkla karşılayabilir.

İlgi yazının (c) bendinde belirtilen Teknik Şartname’nin 2.kısım A) Genel 4.3.6.g maddesinde yapılan düzenleme ile ifade edilen “ vananın kireçlenmesi veya pislik kaplaması halinde açma-kesme işlemini yapabilmesi için ve sıkışmayı önlemesi için vanadaki küreye baskı yapan bir adet krom yay bulunacaktır.” yeteneğinin tasarım özelliğini belirterek tarif edilmesi doğru değildir. İstenen sıkıntı belirtilip, şikayetlerden sayaçta bunu çözebilecek makul bir çözüm istenmesi daha uygundur.

İlgi yazının (d) bendinde şikayetçinin belirttiği sayaç okuma radyolink sistemlerinin çalışma prensipleri ile ilgili olarak, Teknik Şartname’nin 2.kısım A) Genel 4.3.9.a maddesinde yapılan düzenleme “Bilgi ve İletişim Tedbirleri” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile çelişmektedir. Çünkü haberleşmenin şifreli olması istenmektedir. Bu konuda Teknik Şartname’nin 1. Kısım B) Ön ödemeli akıllı kartlı su sayaçları 4.3.1.y maddesinde “Radyo vericisi, su sayacının endeks verilerini, ISM (endüstriyel, bilimsel, tıbbi) bandında ve ETSI (Avrupa Telekominikasyon Standartları Enstitüsü) tarafından tanımlanmış 868 MHz temel frekansında şifreli olarak yollamalıdır.” belirtilerek şifreli haberleşme istenmiştir.(s.53) Fakat Teknik Şartname’nin 2. kısmında şifreleme istenmemiştir. Bu nedenle şikayetçi haklıdır. Şikayetçinin belirttiği gibi ETSI EN 300 220-2 v3.2.1 (Ek
1 ) standardına göre (Tablo B.1 D) de 169,400 MHz ile 169,475 MHz aralığı uzaktan okuma sistemleri için ayrılmıştır. Bu anlamda ihaleye çıkan kurumun 868 MHz bandını kullanmak istemesi Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)’nun ülkemizde ETSI standartlarını uyguladığı için uygun değildir. Şikayetçi bu konuda da haklıdır. ” şeklinde görüşlere yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin dilekçesinde yer verdiği RF sisteminin haberleşme kodlama özelliklerinin belirtilmemiş olması, sızdırmazlık için vida istenmesi vananın kireçlenmesi veya pislik kaplaması halinde açma-kesme işlemini yapabilmesi için ve sıkışmayı önlemesi için vanadaki küreye baskı yapan bir adet krom yay bulunması gerektiği yönündeki yeteneğinin tasarım özelliği belirtilerek tarif edilmesi, sayaç okuma radyolink sistemlerinin çalışma prensiplerinin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile çelişmesi, şifreli haberleşmenin 1’inci kısım için istenip 2’nci kısım için istenmemesi, idarenin 868 MHz bandını kullanmak istemesinin BTK’nın ETSI standardını kullanması sebebiyle uygun olmaması hususlarına ilişkin olarak akademik kuruluşun teknik görüşünde yer alan değerlendirmeler doğrultusunda idarece ihalenin 2’nci kısım Teknik Şartname’sinde yapılan düzenlemelerin verimliliğe, fonksiyonelliğe ve rekabete uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ihalenin 2’nci kısmına ilişkin itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, söz konusu kısma ilişkin yaklaşık maliyet dikkate alındığında, başvuru bedelinin 6.139,00 TL olduğu, ancak başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin ise 12.284,00 TL olduğu ve 6.145,00 TL’nin fazladan ödendiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 2’nci kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 2’nci kısmının iptaline,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.