KİK Kararı: 2020/UM.I-1088

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/027
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 17.06.2020
Karar No : 2020/UM.I-1088
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mercedes-Benz Türk Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/46846 İhale Kayıt Numaralı “Çekici Mal Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Çevre Yönetimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 23.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çekici Mal Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mercedes-Benz Türk Anonim Şirketi’nin 29.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.05.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.05.2020 tarih ve 21638 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.05.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/828 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sundukları belgelerin son durumu göstermediği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı, bilgi tamamlatma kapsamında söz konusu eksikliğin giderilebileceği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif etmiş olduğu araçların emniyet fren sisteminin yayayı algılayan ve şoförün müdahalesi olmadan aracı durduracak nitelikte olmadığı, söz konusu hususun ihale aşamasında kontrol edilmesi gerektiği, ihale dokümanında buna yönelik bir belgelendirme yapılmasının yeterlik kriteri olarak belirlenmiş olması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36’ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tüzel kişilerin teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 10/A maddesinde “İhaleye katılabilmek için başvuru veya teklif dosyasında sunulması gereken, tüzel kişi aday ve isteklilerin teklif vermeye yetkili olduğu hususunda son durumu gösterir belgelere ilişkin mevzuatta geçen “tüzel kişi ortakları” ifadesinden, bu ortakların ilgisine göre ad, soyad/ticaret unvanı, T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası ile ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç); “tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler” ifadesinden ise, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşmeyi imzalayanlar da dahil olmak üzere tüzel kişilikteki yönetim, temsil ve ilzama yetkili kişiler anlaşılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

2. Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Çekici Araç Alımı” olduğu, 27.04.2020 tarihli ihale yetkilisince onaylanmış ihale komisyonu kararı incelendiğinde; ihalede 5 doküman satın alındığı, 2 isteklinin ihaleye teklif verdiği, başvuru sahibi istekli olan Mercedes-Benz Türk A.Ş.nin, teklif dosyasında tüzel kişiliğin son durumunu gösterir belgeleri sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Gaziantepli Kardeşler Mot. Ar. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale dokümanında teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelerle ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve eklerinin idarelerce tamamlatılmayacağı, sadece isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin idarelerce tamamlatılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından da kabul edildiği üzere tüzel kişiliğin son durumunu gösterir belgenin teklif dosyasında sunulmadığı ve teklif kapsamında sunulmayan belgeye ilişkin olarak ise herhangi bir teyit yahut bilgi tamamlatma uygulamasına gidilemeyeceğinden anılan isteklinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesine dair (b) bendinin 9 numaralı alt bendinde “İhale konusu işin niteliğine göre idarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları”nın istenebileceği ve bu hususun ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtileceği hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 43’üncü maddesinde “Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar içeren doküman istenilmesi durumunda katalog istenilmesi zorunludur. İsteklilerin cevap vermesi ve açıklamada bulunması istenen hususlara ilişkin sorulara teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda yer verilir.

(2) Numunenin sunulma yöntemi ile ihale komisyonunca numunenin değerlendirilmesine yönelik düzenleme, ayrıntılı bir şekilde ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yapılır. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır. Bu tutanağın bir sureti de aday veya istekliye verilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.9. Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesi yapılır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır…” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 57’inci maddesinde “57.1. İdareler tarafından malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren dokümana yönelik düzenlemelerde, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 43’üncü maddesi esas alınmalıdır.

57.2. Aday veya istekli tarafından numunenin idareye teslim şekli ile ihale komisyonunca numunenin değerlendirilmesine yönelik düzenleme, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ayrıntılı bir şekilde yapılacaktır. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınacak; bu tutanağın bir sureti de aday veya istekliye verilecektir.

57.3. İdare tarafından teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren dokümanın yeterlik belgesi olarak istenilmesi durumunda ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin ilgili maddesinde bu husus belirtilecek; aday veya istekli tarafından bu dokümanın nasıl hazırlanacağı ile bu dokümanda açıklanacak hususlar ise ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Diğer Hususlar” Bölümünde ya da teknik şartnamede düzenlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalarından, ihalelerde mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için isteklilerden Kanun’un 10’uncu maddesinde sayılan belgelerin istenebileceği, ihale konusu işin niteliğine göre sayılan bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının ihale dokümanında ve ihaleye ilişkin ilânda belirtilmesi gerektiği, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğraflarının Teknik Şartname’ye uygunluk değerlendirmesi için istenebilecek belgeler arasında sayıldığı,

Diğer yandan, teklif edilen malın Teknik Şartname’de yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden Teknik Şartname’ye uygunluk değerlendirmesinin yapılacağı, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşulu ile istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılacağı anlaşılmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihalenin doküman düzenlemeleri incelendiğinde, yeterlik değerlendirmesi aşamasında araçların Teknik Şartname’de belirtilen niteliklere sahip olup olmadığının tespiti bağlamında isteklilerden araçlara ait teknik doküman, katalog, kullanım kılavuzu vb. belgelerin istenilmediği veya araçlara yönelik bir demonstrasyon da öngörülmediği anlaşılmaktadır.

İdarece şikayete verilen cevapta da başvuru sahibi istekli tarafından öne sürülen hususun muayene ve kabul aşamasında değerlendirileceği ifade edilerek şikayet başvurusunun reddedildiği görülmektedir.

Bu çerçevede ihale aşamasında isteklilerin teklif etmiş olduğu araçların Teknik Şartname’nin 4.4.11’inci maddesinde yer verilen şartı sağlayıp sağlamadıkları hususunun istekliler tarafından belgelendirilmesine ihtiyaç bulunmadığından başvuru sahibinin iddiası bu yönüyle uygun görülmemiştir.

Öte yandan, söz konusu Teknik Şartname maddesine yönelik isteklilerden belge istenilmesine ilişkin düzenlemeye ihale dokümanında yer verilmiş olması gerektiği iddiası incelendiğinde,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar…” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin EKAP kayıtları incelendiğinde, başvuru sahibi isteklinin 24.02.2020 tarihinde EKAP üzerinden ihale dokümanını indirdiği görülmektedir. Yukarıda yer verilen Kanun hükmü uyarınca isteklinin, şikayet başvurusunu anılan tarihi izleyen 10 gün içerisinde idareye yapması gerektiği ancak bu hususa yönelik süresi içerisinde yapılmış bir şikayet başvurusunun bulunmadığı anlaşıldığından iddianın süre yönünden reddedilmesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.