KİK Kararı: 2020/UH.II-831

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/019
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 07.05.2020
Karar No : 2020/UH.II-831
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Erçak Temizlik Hizmet Nakliyat İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Düzce Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/134670 İhale Kayıt Numaralı “Temizlik Araçları Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 10.04.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Temizlik Araçları Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Erçak Temizlik Hizmet Nakliyat İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 06.04.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.04.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.04.2020 tarih ve 17621 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan bila tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/678 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde “b) Miktarı ve Türü: 29 Adet Araç 28 Ay Süreli Temizlik Araçları (Sürücüsüz) Kiralama İşi” düzenlemesinin, Teknik Şartname’nin 4.3. maddesinde “… İhale kapsamında çalıştırılacak araçların idarenin sevk ve kontrolünde kullanılmasında yönelik şoför, operatör, işçi vb. personel ihtiyacı idare tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, bu kapsamda Teknik Şartname’nin 5.3. maddesindeki “Araç arızasından idare sorumlu değildir. Yüklenici her türlü arızayı gidermek zorundadır. Arızadan dolayı ihale kapsamındaki hizmetlerin aksaması mazeret olarak kabul edilemez. Yüklenici tarafından ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli olan araçların çeşitli nedenlerden dolayı arızalanması durumunda çalışmayan arızalı araçlar için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.” düzenlemesinin idare personeli olan sürücülerin araçlara vereceği hatalı kullanım sonucu oluşan ve kasko ve sigorta kapsamına girmeyen hasarlardan sorumlu olmayacağı sonucunu doğuracağı, bu hususun yükleniciler açısından kasko kapsamına girmeyen hasarların yükleniciye ait olması sonucunu doğuracağı, hasar bedellerinin ne olacağı ve tutarın istekliler açısından belirsizlik arz ettiği ve teklif oluşturulmasında tereddüt oluşturduğu, bu düzenlemenin 4735 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesine aykırı olduğu; Teknik Şartname’nin 5.5. maddesindeki “… ile üçüncü şahıslara verilecek zarar ve ziyanlar yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesinin şoförsüz olarak kiralanan araçlarda, idare personeli olan ve idarece görevlendirilerek çalıştırılan şoförlerin, araçları amaçlarının dışında veya hatalı kullanması, ihmali ve dikkatsizliği nedeniyle sebebiyet vereceği kazalar veya hasarlar neticesinde, bunların taşıtlara, kurum ve mensuplarına ve üçüncü şahıslara kusurlarıyla verecekleri zararlardan idarenin ya da sürücünün sorumlu tutulmasına ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, kasko kapsamına girmeyen hasarların yükleniciler tarafından karşılanacağı sonucunu doğurduğu, bu hususun istekliler açısından belirsizlik arz ettiği ve teklif oluşturulmasında tereddüt oluşturduğu; yine Teknik Şartname’nin 7.10. maddesindeki “Araçlar park halinde veya seyir halinde iken kaza raporu çift taraflı tutulamayan durumlarda idarenin kontrol teşkilatının yapacağı tespit tutanağı kabul edilecek olup ayrıca bir belge istenmeyecektir. Bu tür durumlardaki zarar ziyan sigorta şirketi tarafından karşılanmaması durumunda yüklenici tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesinin çift taraflı hasar raporu tutulamayan durumlardaki zararların yükleniciye ait olması sonucunu doğurduğu, bu hususun istekliler açısından belirsizlik arz ettiği ve teklif oluşturulmasında tereddüt oluşturduğu, teslim esnasında araçların ilk durumlarına göre normal kabul edilen yıpranmaları haricinde, yüklenicinin bilgisinde olmayan yıpranma ve hasarların idare tarafından tutanak altına alınması, amortisman ömrüne bağlı olmayıp tutanağa bağlanan olağan dışı yıpranma ve eksiklerden idarenin sorumlu olmasına ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almamasının bu hasarların yükleniciler tarafından karşılanacağı sonucunu doğurduğu, bu hususun istekliler açısından belirsizlik arz ettiği ve teklif oluşturulmasında tereddüt oluşturduğu; idarenin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereği kiralayacağı araçları “işleten” sıfatı ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu gereği “adam çalıştıran” sıfatı ile sorumluluğunun olmasının gerektiği,

Teknik Şartname’nin 5.11. maddesinde “Araçların kullanıcı hatası olduğu tespit edilen arızaları idare ve yüklenici tarafından kurulacak olan hasar ve zarar tespit komisyonu tarafından değerlendirilecek ve kullanıcı hatasından oluştuğu tespit edilen arızalar personelden idaremiz tarafından kesinti yapılacaktır. Hasar tespit komisyonu 3 kişiden teşkil edilecek olup 1 kişi idareden, 1 kişi yükleniciden ve 1 kişi tamir bakım konusunda deneyimli idare ve yüklenicinin onay vereceği idarenin Temizlik İşleri Müdürlüğü personeli dışında diğer müdürlüklerden tarafsız bir kişiden oluşacaktır. Hasar ve zarar tespit komisyonu kararlarını oy çokluğu ile alacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, araç sürücüsünden yapılacak kesintinin tutarı ya da oranı ve bunun yükleniciye ödenmesine ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, hasar bedelinin yüksek olması halinde bunun sürücünün maaşından hangi oranlarda kesileceğinin ve azami ya da asgari kesinti sürelerinin belirlenmediği, bu düzenlemeye göre temizlik işleri personeli dışında yine idareden bir personelin bu komisyona seçilecek olması, bu komisyonda her zaman 2 kişinin idareyi 1 kişinin ise yükleniciyi temsilen görev yapacağı anlamına geldiği, dolayısı ile komisyonda idarenin her zaman söz sahibi ve son karar mercii konumunda olacağı, bu nedenle bu düzenlemede idarenin ikinci temsilcisinin dışarıdan özel sektörden bu işlerle iştigal eden firmalardan ya da makine mühendisleri odasından temin edilecek 1 kişi ile tarafsızlığın sağlanabileceği, bu nedenle hasar tespit komisyonundaki idare temsilci sayısının bire indirilmesi ve her iki tarafın da onaylayacağı tarafsız bir komisyon üyesinin daimi ya da işin özelliğine göre her hasar tespiti için ayrı ayrı kişilerin belirlenmesi suretiyle komisyona dahil edileceğine ilişkin düzenleme yapılmasının eşitlik ilkesinin gereği olduğu,

Birim fiyat teklif cetveli ile Teknik Şartname’nin 9.1 ve 9.2. maddesinde yapılmış olan düzenlemelerin tüm araç ve ekipmanların 28 ay süresince devamlı çalıştırılacağı şeklinde olduğu, mevsimsel koşullara bağlı olarak çalıştırılması gereken araçların ihale dokümanında belirtilmemiş olduğu, bunların çalışma dönemlerine ilişkin aylık ve yıllık çalışma dönemlerine ihale dokümanında yer verilmediği, mevsimsel şartlara bağlı olarak araç ve iş makinası çalıştırılmasına ilişkin düzenlemenin özellikle yüklenicinin piyasadan temin edeceği araçlara ilişkin kiralama giderleri açısından büyük önem arz ettiği, mevsimsel ve dönemsel koşullara bağlı olarak çalıştırılmayacak araçlar var ise bunların sayısı ve çalıştırılmayacakları dönemlerin ihale dokümanında belirtilmesinin yüklenicinin kiralık olarak temin edeceği araçlarının kira giderlerinin ve dolayısı ile teklif fiyatının belirlenmesi açısından büyük önem arz ettiği, hangi araçların hangi dönemlerde çalıştırılacağına ilişkin düzenlemenin ihale dokümanında yer almamasının isteklilerin teklif fiyatlarının oluşturulmasında belirsizlik arz ettiği,
İhale dokümanında araçların çoğunluğunun asgari 2014 model ve üzeri olması öngörülürken sadece 9 m3 Vakumlu Yol Süpürme Aracı ile 18+1,5 m3 Kapasiteli Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkama Sistemli Çöp Kamyonunun asgari 2016 model olmasının istenilmesinin ihale dokümanının belirli bir firmanın araç ve ekipmanına yönelik düzenlenmiş olduğunu ortaya koyduğu, piyasada bu işi yapan yüzlerce firma olmasına rağmen rekabeti kısıtlayıcı bu düzenleme nedeniyle ihaleye kalıtımın düşük olacağı ve yeterlik kriterlerini sağlayan firma sayısının en fazla 1 veya 2 olacağı, bu durumda yeterli rekabet ortamının oluşmayacağı,
İhaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 5.1’inci maddesinde araçların sevk ve idaresinin idareye ait olduğu yine 5.2’nci maddesine göre tüm araçların 7/24 çalışacağı ve idare garajında muhafaza edileceği belirtilmesine rağmen 4.1’inci maddesinde araçların korunmasına yönelik sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, iş süresi boyunca idarenin 7/24 sevk, idare ve kontrolü altında olan araçların yüklenici tarafından ne şekilde sağlanacağının belirsizlik arz ettiği, koruma sorumluluğunun yükleniciye ait olmasının çelişki oluşturduğu, ayrıca araçların korunmasına yönelik olarak birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir bekçilik ya da güvenlik giderine ilişkin satırın yer almadığı, bu araçlara ait koruma giderinin hangi iş kalemine dahil edileceğine dair gerek İdari Şartname’de gerekse Teknik Şartname’de herhangi bir belirleme yapılmamış olmasının istekliler açısından çelişki ve belirsizlik oluşturduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: TEMİZLİK ARAÇLARI KİRALAMA

b) Miktarı ve türü:

29 ADET ARAÇ 28 AY SÜRELİ TEMİZLİK ARAÇLARI (SÜRÜCÜSÜZ) KİRALAMA İŞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Düzce Belediyesi mücavir alanları içerisinde yapılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi (KDV hariç), resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahildir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İhale kapsamında çalıştırılacak araçların periyodik bakım, tamir-bakım- onarım, yedek parça, revizyon, makina yağı-üstüpü, yazlık-kışlık lastik temini ve değişimi , amortisman , süpürge makinelerinin süpürgesi / fırçası onarım ve yedek parça, zorunlu trafik sigortası, kasko, MTV ve trafik muayeneleri (vizelerini) vb.. giderler ile teknik şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif fiyata dahil edilecektir. Araçların yan kapılarına belediyemizin adı ve logosu yapıştırma giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu şartname; Düzce Belediyesi sınırları içerisinde oluşan evsel nitelikli katı atıkların toplanması ve nakli, cadde, sokak vb. alanların makine ile süpürülmesi cadde ve sokaklara terk edilmiş moloz ve inşaat atıklarının toplanması ve nakli, boş arsaların, semt pazarlarının temizlenmesi işleri için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanları ile iş makinelerinin temin edilmesi ve çalıştırılmasına yönelik genel ve teknik özellikleri kapsar.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “genel bilgiler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…2) İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların akaryakıt ve yakıt katkısı, idare tarafından karşılanacaktır.

İhale kapsamında çalıştırılacak araçların İdarenin sevk ve kontrolünde kullanılmasında yönelik şoför, operatör, işçi vb. personel ihtiyacı idare tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Araçların çalıştırılmasına yönelik hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “…3) Araç arızasından idare sorumlu değildir. Yüklenici her türlü arızayı gidermek zorundadır. Arızadan dolayı ihale kapsamındaki hizmetlerin aksaması mazeret olarak kabul edilemez. Yüklenici tarafından ihale konusu işin yapılabilmesi için gerekli olan araçların çeşitli nedenlerden dolayı arızalanması durumunda çalışmayan arızalı araçlar için herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

…

5)Taahhüt süresince araçların donanımından veya ekipmanlarının eksik olması nedeni ile ortaya çıkabilecek her türlü hasar ve zararlar ile üçüncü şahıslara verilecek zarar ve ziyanlar yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

11)Araçların kullanıcı hatası olduğu tespit edilen arızaları idare ve yüklenici tarafından kurulacak olan hasar ve zarar tespit komisyonu tarafından değerlendirilecek ve kullanıcı hatasından oluştuğu tespit edilen arızalar personelden idaremiz tarafından kesinti yapılacaktır. Hasar tespit komisyonu 3 kişiden teşkil edilecek olup 1 kişi idareden, 1 kişi yükleniciden ve 1 kişi tamir bakım konusunda deneyimli idare ve yüklenicinin onay vereceği idarenin Temizlik İşleri Müdürlüğü personeli dışında diğer müdürlüklerden tarafsız bir kişiden oluşacaktır. Hasar ve zarar tespit komisyonu kararlarını oy çokluğu ile alacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ceza ile ilgili hükümler” başlıklı 7’nci maddesinde “… 9)Araçlar ile ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet, Tam Kasko Sigortası, her türlü vergi, buna benzer gider ve yükümlülükler yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü, iş akışının etkilenmesi ceza ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. Araçtaki şoför ve yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilecektir. Kasko sigortası çok kullanıcıyı ve her türlü zarar ve ziyanı kapsayacak şekilde yapılacak, kaza- hasar vb. durumlarda idareden veya kullanıcıdan, zarar ve ziyanlar için bedel talep edilemeyecektir. Sigorta poliçesi buna göre düzenlenmiş ve araç üzerindeki tüm aksesuar sigorta kapsamında olacaktır.

Araçlar park halinde veya seyir halinde iken kaza raporu çift taraflı tutulamayan durumlarda idarenin kontrol teşkilatının yapacağı tespit tutanağı kabul edilecek olup ayrıca bir belge istenmeyecektir. Bu tür durumlardaki zarar ziyan sigorta şirketi tarafından karşılanmaması durumunda yüklenici tarafından karşılanacaktır. Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı her araçta bulundurulacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Yüklenicinin Tazmin Sorumluluğu” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Yüklenici, taahhüdü çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre Yükleniciye ikmal ve tazmin ettirileceği gibi, haklarında 4735 sayılı Kanunun 27 nci maddesi hükümleri de uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunun düzenlemiş olduğu 10.04.2020 tarihli zarf açma ve belge kontrol tutanağı ile uygun olmayan belgelerin uygun sayılmama gerekçelerine ilişkin tutanakların incelenmesinden 8 isteklinin ihaleye teklif sunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan şartname düzenlemelerinden itirazen şikâyete konu ihalenin, evsel nitelikli katı atıkların toplanması ve nakli, cadde, sokak vb. alanların makine ile süpürülmesi ve temizlenmesi işleri için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanları ile iş makinelerinin kiralanması işi olduğu, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde hangi giderlerin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, yine Teknik Şartname’de de yükleniciye ait giderlerin nelerden oluştuğunun düzenlendiği görülmektedir.

a) Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; idare personeli sürücülerin hatalı kullanım sonucu araçlara vereceği hasarların kasko ve sigorta kapsamına girmeyen kısmından yüklenicinin sorumlu olacağına yönelik düzenlemelerin bulunduğu, bu kapsamdaki hasar bedellerinin ne olacağının belirsiz olmasının, kazalar veya hasarlar neticesinde taşıtlara, kurum ve mensuplarına ve üçüncü şahıslara kusurlarıyla verecekleri zararlardan idarenin ya da sürücünün sorumlu tutulmasına ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almamasının ve çift taraflı hasar raporu tutulamayan durumlarda zararların yükleniciye ait olacağı yönündeki düzenlemelerin istekliler açısından belirsizlik arz ettiği ve teklif oluşturulmasında tereddüt oluşturduğu, ayrıca idarenin kiralayacağı araçlar için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereği “işleten” sıfatı ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu gereği “adam çalıştıran” sıfatı ile sorumluluğunun olmasının gerektiği iddia edilmektedir.

İddianın bu kısmı kapsamında yapılan incelemede;

Sürücü hatalarından kaynaklanan giderlerin öngörülemeyecek mahiyette gider olduğu, sürücü hataları olabileceği gibi ihale konusu iş süresince herhangi bir sürücü hatasının da olmayabileceği, ihtimale dayalı söz konusu maliyet bakımından ihale dokümanında açık düzenleme yapılamayabileceği, idare tarafından ihale dokümanında yapılan düzenlemelerin yüklenicinin genel sorumluluklarını düzenleyen ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’ne aykırılık taşımayan sözleşmenin uygulanması sürecinde ortaya çıkabilecek hasar, zarar ve arızalara ilişkin sorumluluğu ortaya koyan düzenlemeler olduğu, kaldı ki bu hususun genel gider kapsamında değerlendirilebileceği, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli bir tacir tarafından söz konusu hususlar da dikkate alınarak teklifin hazırlanabileceği ve isteklilerin teklif vermesine engel niteliği olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

Diğer yandan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…Araç sahibi: Araç için adına yetkili idarece tescil belgesi verilmiş veya sahiplik veya satış belgesi düzenlenmiş kişidir.

İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu” başlıklı 85’inci maddesinde “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

…

İşletilme halinde olmayan bir motorlu aracın sebep olduğu trafik kazasından dolayı işletenin sorumlu tutulabilmesi için, zarar görenin, kazanın oluşumunda işleten veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere ilişkin bir kusurun varlığını veya araçtaki bozukluğun kazaya sebep olduğunu ispat etmesi gerekir.

İşleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibi, hakimin takdirine göre kendi aracının katıldığı bir kazadan sonra yapılan yardım çalışmalarından dolayı yardım edenin maruz kaldığı zarardan da sorumlu tutulabilir. Ancak, bu durumda işletici teşebbüs sahibinin sorumlu kılınabilmesi için kazadan kendisinin sorumlu olması veya yardımın doğrudan doğruya kendisine veya araçta bulunanlara yahut kazaya taraf olan üçüncü kişilere yapılması gerekir.

İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Devlete ve Kamu Kuruluşlarına Ait Araçlar” başlıklı 106’ncı maddesinde “Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.” hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı Kanun’un 106’ncı maddesinde yer alan devlete ve kamu kuruluşlarına ait araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanun’un işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümlerinin uygulanacağının hüküm altına alındığı, bu çerçevede idarenin sorumluluğunun devam edeceği, bu hususta bir uyuşmazlık çıkması durumunda Kanun hükümlerinin uygulanacağı açık olduğundan, başvuru sahibinin anılan iddiası bu bakımdan da yerinde görülmemiştir.

b) Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; başvuru sahibinin Teknik Şartname’nin 5.11. maddesinde yer alan düzenlemede, kullanıcı hatalarından kaynaklanan araç arıza giderleri için araç sürücüsünden yapılacak kesintinin tutarı ya da oranı ve bunun yükleniciye ödenmesine ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, hasar bedelinin yüksek olması halinde bunun sürücünün maaşından hangi oranlarda kesileceğinin ve azami ya da asgari kesinti sürelerinin belirlenmediği, hasar ve zarar tespit komisyonunda idarenin her zaman söz sahibi ve son karar mercii konumunda olacağı, bu nedenle bu düzenlemede idarenin ikinci temsilcisinin dışarıdan özel sektörden bu işlerle iştigal eden firmalardan ya da makine mühendisleri odasından temin edilecek 1 kişi ile tarafsızlığın sağlanabileceği iddia edilmektedir.

İddianın bu kısmı kapsamında yapılan incelemede;

Teknik Şartname maddesi incelendiğinde, araçların kullanıcı hatası olduğu tespit edilen arızalarının idare ve yüklenici tarafından kurulacak olan hasar ve zarar tespit komisyonu tarafından değerlendirileceği ve kullanıcı hatasından oluştuğu tespit edilen arızalar için idarece personelden kesinti yapılacağı, hasar tespit komisyonunun 3 kişiden teşkil edilecek olduğu, 1 kişi idareden, 1 kişi yükleniciden ve 1 kişi tamir bakım konusunda deneyimli idare ve yüklenicinin onay vereceği idarenin Temizlik İşleri Müdürlüğü personeli dışında diğer müdürlüklerden tarafsız bir kişiden oluşacağı anlaşılmaktadır. Sürücü hatalarından kaynaklanan araç arıza giderlerinin öngörülemeyecek mahiyette gider olduğu, sürücü hataları olabileceği gibi ihale konusu iş süresince herhangi bir sürücü hatasının da olmayabileceği, ihtimale dayalı söz konusu maliyet bakımından ihale dokümanında daha açık düzenleme yapılamayabileceği, idare tarafından ihale dokümanında yapılan düzenlemenin sözleşmenin uygulanması sürecinde kullanıcı hatalarından kaynaklı ortaya çıkabilecek arızalara ilişkin sorumluluğu ortaya koyan düzenlemeler olduğu, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli bir tacir tarafından söz konusu hususlar da dikkate alınarak teklifin hazırlanabileceği ve isteklilerin teklif vermesine engel niteliği olmadığı; hasar tespit komisyonu üyelerinden birinin idare personeli, birinin yüklenici personeli ve üçüncü üyenin de idare ve yüklenicinin onay vereceği idarenin Temizlik İşleri Müdürlüğü personeli dışında diğer müdürlüklerden tamir bakım konusunda deneyimli bir personelden oluşacağı, üçüncü üyenin hem idare hem de yüklenicinin onay vereceği işin sahibi birim dışında başka bir birimden tamir bakım konusunda deneyimli bir personelden oluşacağı, bu durumun taraflar arası eşitliğin sağlanmadığı anlamına gelmeyeceği, hem idarenin hem de yüklenicinin hasar tespit komisyonu üyelerinin belirlenmesinde takdir yetkisinin bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmemiştir.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İşin yapılacağı yerin görülmesi” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. İşin yapılacağı yeri ve çevresini gezmek, inceleme yapmak, teklifini hazırlamak ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgileri temin etmek isteklinin sorumluluğundadır. İşyeri ve çevresinin görülmesiyle ilgili bütün masraflar istekliye aittir.

12.2. İstekli, işin yapılacağı yeri ve çevresini gezmekle; işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, işinin gerçekleştirilebilmesi için yapılması gerekli çalışmaların ve kullanılacak malzemelerin miktar ve türü ile işyerine ulaşım ve şantiye kurmak için gerekli hususlarda maliyet ve zaman bakımından bilgi edinmiş; teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar ve benzeri diğer unsurlara ilişkin gerekli her türlü bilgiyi almış sayılır.

12.3. İstekli veya temsilcilerinin işin yapılacağı yeri görmek istemesi halinde, işin gerçekleştirileceği binaya ve/veya araziye girilmesi için gerekli izinler İdare tarafından verilecektir.

12.4. Tekliflerin değerlendirilmesinde, isteklinin işin yapılacağı yeri incelediği ve teklifini buna göre hazırladığı kabul edilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “ İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.05.2020; işi bitirme tarihi 31.08.2022

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Hakediş ve ödemeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “1) İhale konusu iş özelliği itibari ile 7 gün 24 saat yapılacak olup, idare araçların çalışma şeklini ve vardiyasını buna göre ayarlayacaktır. Ancak mevsim şartlarına göre çalıştırılması uygun olmayan veya idarece çalıştırılması uygun görülmeyen durumlarda araçlar çalıştırılmayacak ve çalışılmayan günler için yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

Araçları çalışma puantajları günlük tutulacak ve ödemeleri çalışmış oldukları günler üzerinden aylık puantajlara göre yapılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemeler incelendiğinde, ihale konusu işin 01.05.2020 - 31.08.2022 tarihleri arasında Düzce Belediyesi mücavir alanları içerisinde 28 ay süreli temizlik araçları (sürücüsüz) kiralama işi olduğu, iş kapsamında 29 adet aracın çalıştırılacağı, ihale konusu işin özelliği itibari ile 7 gün 24 saat yapılacak olan bir iş olduğu, idarenin araçların çalışma şeklini ve vardiyasını 7 gün 24 saat esasına göre ayarlayacak olduğu; ancak mevsim şartlarına göre çalıştırılması uygun olmayan veya idarece çalıştırılması uygun görülmeyen muhtemel durumlarda araçların çalıştırılmayacağı ve çalışılmayan günler için yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda ihale konusu işin özelliği itibari ile devamlı sürdürülmesi gereken bir kamu hizmeti olduğu, dokümandaki düzenlemenin asıl olarak devamlılığı sağlayacak mahiyette yapıldığı, ancak mevsim şartlarına ve idarece çalıştırılması uygun görülmeyen muhtemel durumlarda istisnai olarak araçların çalıştırılmayacağı ve çalışılmayan günler için yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmayacağı; kaldı ki İdari Şartname’nin 12’nci maddesi gereği işin yapılacağı yerin ve çevrenin görülmesi, inceleme yapılması, teklifin hazırlanması ve taahhüde girmek için gerekli olabilecek tüm bilgilerin (işyerinin şekline ve mahiyetine, iklim şartlarına, teklifini etkileyebilecek riskler, olağanüstü durumlar…) temin edilmesindeki tüm sorumluluğun istekli üzerinde olduğu, dolayısıyla ihale konusu iş kolunda faaliyet gösteren ve basiretli tacir olması beklenen isteklilerce işin ifa şekli ve niteliği göz önünde bulundurularak dokümanda yer alan düzenlemeler çerçevesinde belediye hizmet alanı ve belediye faaliyetleri dikkate alınarak teklif fiyatı oluşturulabileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin söz konusu iddiası uygun bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “….İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez.

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.” hükümleri yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 4.3.2’nci maddesinde ve İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2. İHALEYE KATILIM İÇİN KENDİ MALI OLMASI GEREKEN ARAÇLAR:

3 adet 15+1,5 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu,

1 adet 9 m³ vakumlu yol süpürme aracı (yüksek basınçlı),

1 adet 18+1,5 m³ kapasiteli yüksek basınçlı konteynır yıkama sistemli çöp kamyonu,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği´nin 41. maddesindeki "(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartı aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliği gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur." düzenlemesi uyarınca ihale konusu hizmette kullanılacak olan makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması şartının aranmaması esas olmakla birlikte, ihale konusu işin süreklilik arz etmesi ve çevre ve halk sağlığını doğrudan ilgilendiren nitelikte olması, idarenin ihtiyacı zamanında karşılaması, isteklilerin ihale konusu hizmette etkin olarak faaliyette bulunduklarını gösterebilmesi, kullanılacak makine ve ekipmanın işin gerçekleştirilmesindeki önem derecesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak, yukarıda belirtilen nitelikteki makine ve ekipman için kendi malı olmalıdır.

İstekli kendi malı olan makine, ekipman, techizat ve diger araçlar için idari ve teknik şartnamede yer alan kriterleri taşıdığına dair; adayın veya isteklinin kendi malı olan araçlar için ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tesbit tutanağı yada yeminli mali müşavir veya sebest muhasebeci mali müşavir raporu ile türk standartları enstitüsü tarafından onaylı, ruhsat veya iş makinası tescil belgesi sunulan aracın şasi numarasını içeren aitm(araçlar imal, tadil ve montajı) münferit araç uygunluk belgesini/belgelerini ihale teklif dosyasına sunmak zorundadır.

Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

iş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçların çalıştırılmasına yönelik hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “… 12) Atık toplama- taşıma ve cadde temizliği kapsamında yüklenici tarafından sağlanacak araçlar aşağıda belirtilmiştir:

ARAÇ CİNSİ

ADET

TEKNİK ÖZELLİKLER

15+1,5 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU

Motor gücü en az 190 kw, dizel motorlu, aracın azami yüklü ağırlığı en az 18000 kg, 4x2 araç olacaktır. En az 15+1,5 m3 çöp haznesi kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu. 2014 model ve üzeri olacaktır. Yüklenicinin 3 adeti kendi malı olacaktır.

8+1 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU

Motor gücü en az 130 kw, dizel motorlu, aracın azami yüklü ağırlığı en az 10000 kg, 4x2 olacaktır. Kendi ilaçlama sistemi ve çöp suyu tankı olacaktır. En az 8+1 m3 çöp haznesi kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı , 2014 model ve üzeri olacaktır.

5+1 M³ KAPASİTELİ HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU

Motor gücü en az 105 kw, dizel motorlu, aracın azami yüklü ağırlığı en az 7000 kg, 4x2 olacaktır. Kendi ilaçlama sistemi ve çöp suyu tankı olacaktır. En az 5+1 m3 çöp haznesi kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı olacaktır, 2014 model ve üzeri olacaktır.

9 M³ VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI (YÜKSEK BASINÇLI)

Motor gücü en az 190 kw, dizel motoru, aracın azami yüklü ağırlığı en az 18000 kg, 4x2 olacaktır. Yüksek basınçlı yol yıkama sistemi olmalı ve su tankı hacmi en az 2000 litre olmalıdır. En az 9 m3 çöp haznesi kapasiteli vakumlu süpürme aracı 2016 model üzeri olmalı. Yüklenicinin kendi malı olacaktır.

18+1,5 M³ KAPASİTELİ YÜKSEK BASINÇLI KONTEYNER YIKAMA SİSTEMLİ ÇÖP KAMYONU

Motor gücü en az 235 kw, dizel motorlu, aracın azami yüklü ağırlığı en az 25000 kg, 6x2 olacaktır. Yüksek basınçlı konteynır yıkamalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kasası, arkadan yüklemeli ve sabit yüklemeli hazneli olacaktır. Yüksek basınçlı konteynır yıkama sistemi temiz su deposu en az 1600 litre pis su deposu en az 1500 litre olmak üzere 2 ayrı bölümden oluşacaktır. En az 100 bar tazyikli su tertibatı olacaktır. En az 18+1,5 m3 kapasiteli yüksek basınçlı konteynır yıkama sistemli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, 2016 model ve üzeri olacaktır. Yüklenicinin kendi malı olacaktır.

BELDEN KIRMALI YOL SÜPÜRME ARACI

Motor gücü en az 25 hp, süpürge genişliği en az 1100 mm, en az 165 litre su kapasiteli, kapalı kabinli, ön iki teker arasından vakumlu, çift taraflı kaldırım temizleme özelliği olan, en az 0,5 m3 kapasiteli belden kırmalı yol süpürme aparatlı, 2014 model ve üzeri olacaktır.

KONTEYNIR YIKAMA ARAÇI

Motor gücü:190 kw, 4x2 araç olacaktır. aracın azami yüklü ağırlığı en az 18 ton olacaktır. Aracın üzerinde yüksek basınçlı cöp konteynırı yıkama sistemi ile ilaçlama ve dezenfekte sistemi olacaktır. Araçta basınçlı su tabancası bulunacaktır. Yıkanacak konteynırlar aracın arka kısmından kumandalı hidrolik sistemle aracın içerisine alınarak, basınçlı su ile araç içerisinde iç ve dış yıkaması yapılabilecektir. 2014 model ve üzeri olacaktır.

5 M³ VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI

Motor gücü en az 120 kw, dizel motorlu, aracın azami yüklü ağırlığı en az 10000 kg, 4x2 olacaktır 2014 model üzeri olmalı.

15 M³ ARAZÖZ

Motor gücü en az 190 kw, dizel motorlu, aracın azami yüklü ağırlığı en az 18 ton, su taşıma kapasitesi en az 15ton olmalıdır.15 metre uzunlukta yıkama işlemine uygun hortum tertibatı bulunmalıdır. 2014 model üzeri olmalı.

10 M³ ARAZÖZ

Motor gücü en az 130 kw, dizel motorlu, aracın azami yüklü ağırlığı en az 18 ton , su taşıma kapasitesi en az 10 ton olmalıdır.15 metre uzunlukta yıkama işlemine uygun hortum tertibatı bulunmalıdır. 2014 model üzeri olmalı.

KÜÇÜK DAMPERLİ KASALI KAMYONET

Motor gücü en az 85 kw, dizel motorlu aracın azami yüklü ağırlığı en fazla 3500 kg, klimalı, konteynır takılabilir özellikli damperli kamyon 2014 model ve üzeri ( Arazide kullanılacaktır.)

KAZICI YÜKLEYİCİ

Motor gücü en az 90 hp, dizel motorlu, önünde yükleyici kepçe arkasında kazıcı kepçesi olan lastik tekerli, klimalı, SRS özellikli kult ağızlı ve forklift çatallı kazıcı yükleyici,2014 model ve üzeri

DAMPERLİ KAMYON

Motor gücü en az 235 kw, dizel motorlu aracın azami yüklü ağırlığı en az 25000 kg, 6X2 araç olacaktır damperli kamyon 2014 model ve üzeri

” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilmesi gerektiği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idarenin işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği, diğer taraftan, idarelerin gereksinimlerini Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeleri doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olduğu, ancak yeterlik değerlendirmesinde belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde de tespit edilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemeler incelendiğinde, İhale konusu işin 01.05.2020 - 31.08.2022 tarihleri arasında Düzce Belediyesi mücavir alanları içerisinde 28 ay süreli temizlik araçları (sürücüsüz) kiralama işi olduğu, iş kapsamında 29 adet aracın çalıştırılacağı, bu araçlardan 22 tanesinin 2014 ve üzeri model (2014-2020), 5 tanesinin 2014 üzeri model (2015-2020), 1 tanesinin 2016 ve üzeri model (2016-2020), 1 tanesinin de 2016 üzeri model (2017-2020) olmasının istendiği görülmüştür. Şikâyete konu edilen 9 m3 Vakumlu Yol Süpürme Aracı için “… 2016 model üzeri olmalı. Yüklenicinin kendi malı olacaktır.” düzenlemesine; 18+1,5 m3 Kapasiteli Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkama Sistemli Çöp Kamyonu için ise “… 2016 model ve üzeri olacaktır. Yüklenicinin kendi malı olacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, bu düzenlemeler ile 9 m3 Vakumlu Yol Süpürme Aracının 2016 model üstünde bir model (2017-2020 model) olmasının, 18+1,5 m3 Kapasiteli Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkama Sistemli Çöp Kamyonunun ise 2016 ve üzeri model (2016-2020 model) olmasının istendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler incelendiğinde, idare tarafından istenildiği anlaşılan iki araca ilişkin dokümanda yer verilen “2016 model üzeri” ile “2016 model ve üzeri” olması kriterinin işin başlangıç tarihi olan 2020 yılı içinde 9 m3 Vakumlu Yol Süpürme Aracının dört yıllık ve altında olacağı, 18+1,5 m3 Kapasiteli Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkama Sistemli Çöp Kamyonunun ise beş yıllık ve altında olacağı anlamına geldiği, sırf bu düzenlemeden hareketle ihale dokümanının belirli bir firmanın araç ve ekipmanına yönelik düzenlenmiş olduğu çıkarımı yapmanın uygun olmayacağı, düzenlemenin kabul edilebilir nitelikte olduğu, idarelerin gereksinimlerini Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu ve ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olduğu ve ihale dokümanı bir bütün olarak değerlendirildiğinde söz konusu düzenlemelerin ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Genel bilgiler” başlıklı 4’üncü maddesinde “1) İhale kapsamında çalıştırılacak araçların tümünün MTV, kasko, sigortaları, amortisman, tamir, bakım, onarım, yedek parça, lastik, ihale konusu iş için kullanılan araçların iş gereği sarf parçaları vb. giderlerin yükleniciye aittir. Yüklenici araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, emisyon izni, periyodik bakımları ve trafik muayenelerini (vizelerini) yaptıracak olup her türlü bakım, onarım ve korunmasına yönelik tüm sorumlulukları yükleniciye ait olacaktır.

…

Yüklenici tarafından personel çalıştırılması halinde bu personelin kıdem ve ihbar tazminatları da dahil olmak üzere tüm giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Araçların çalıştırılmasına yönelik hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “1) Sözleşme süresi boyunca araçların ve iş makinelerinin sevk ve idaresi İdareye aittir.

Tüm araçlar 7/24 idarede çalışacak olup idarenin garajlarında (yüklenici temsilcisi idare garajında 7/24 bulunacaktır.) muhafaza edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir.

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

15+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (10 Adet)

8+1 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (3 Adet)

5+1 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu ( 1 Adet )

9 m³ Vakumlu Yol Süpürme Aracı (Yüksek Basınçlı)

( 1 Adet )

18+1,5 m³ Kapasiteli Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkama Sistemli Çöp Kamyonu ( 1 Adet )

Belden Kırmalı Yol Süpürme Aracı ( 1 Adet )

Konteynır Yıkama Aracı ( 1 Adet )

5 m³ Vakumlu Yol Süpürme Aracı ( 3 Adet )

15 m³Arazöz ( 1 Adet )

10 m³ Arazöz ( 1 Adet )

Küçük Damperli Kasalı Kamyonet ( 1 Adet )

Kazıcı Yükleyici ( 2 Adet )

Damperli Kamyon ( 3 Adet )

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yukarıda yer verilen düzenlemeler incelendiğinde iddia konusu koruma hizmetinin ihale konusu işin yapılmasında kullanılacak araçların idarenin garajında bulunduğu süre zarfında 7/24 korunması olduğu, “korunması” kavramından sadece güvenlik hizmetinin anlaşılmayıp araçların teknik anlamda her an çalışabilecek vaziyette bulundurulmasının da anlaşılması gerektiği, ihale dokümanında tüm araçların 7/24 idarede çalışacak olduğunun, idarenin garajlarında muhafaza edilecek olduğunun ve yüklenici temsilcisinin idare garajında 7/24 bulundurulacak olduğunun düzenlendiği dikkate alındığında araçların korunmasının idare garajında 7/24 temsilci bulundurmak suretiyle sağlanacağının dokümandan anlaşıldığı, söz konusu maliyetin genel gider kapsamında değerlendirilebileceği bu bakımdan söz konusu düzenlemede belirsizlik ve çelişki bulunduğundan söz edilemeyeceği ve teklif vermeye engel bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği, ihale dokümanının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddialarının incelenmesi neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı gerekçesiyle, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin dilekçesinin 3 üncü maddesinde yer alan iddiaya ilişkin olarak, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan isteklinin kendi malı olması gereken araçlara ilişkin düzenlemenin incelenmesi neticesinde, idarenin işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği, diğer taraftan, idarelerin gereksinimlerini Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeleri doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da belli bir serbestiye sahip olduğu ve ihale dokümanı bir bütün olarak değerlendirildiğinde söz konusu düzenlemelerin ihaleye katılımı kısıtlayıcı nitelikte olmadığı ve başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, uyuşmazlık konusu ihalenin “Düzce Belediyesi mücavir alanları içerisinde 28 ay süreli temizlik araçları (sürücüsüz) kiralama işi” olduğu, 8 isteklinin ihaleye teklif sunduğu anlaşılmıştır.

İddia konusu edilen, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2. İHALEYE KATILIM İÇİN KENDİ MALI OLMASI GEREKEN ARAÇLAR:

3 adet 15+1,5 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu,

1 adet 9 m³ vakumlu yol süpürme aracı (yüksek basınçlı),

1 adet 18+1,5 m³ kapasiteli yüksek basınçlı konteynır yıkama sistemli çöp kamyonu,

Şeklinde düzenlemenin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41 inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri gereğince, kullanılması öngörülen makine ve ekipmanın kendi malı olması şartının aranmaması esas olmakla birlikte, işin niteliği gereği kendi malı olması istenen makine ve ekipmana ilişkin yeterlik kriteri belirlenebileceği, ancak idarelerin aynı zamanda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesi gereği ihalede rekabet ve kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması konusunda da sorumlu oldukları, bu nedenle söz konusu yetkinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde kullanılmaması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihale konusu iş göz önüne alındığında, idarece ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak ve isteklinin kendi malı olması istenen, hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, vakumlu yol süpürme aracı ve yüksek basınçlı konteynır yıkama sistemli çöp kamyonu gibi araçların, anılan yönetmelikte belirtilen “işin niteliği gereği” şeklindeki istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu araçların kiralanması durumunda ihale konusu işin yerine getirilmesinde bir sorun yaşanmayacağı açıktır.

Bu şekilde sözleşme aşamasında tedarik edilebilecek araçların yeterlilik kriteri olarak kendi malı olarak istenmesi ihaleye katılım aşamasında bünyesinde bu makine ve ekipmanın tamamı veya bir kısmı olmayan ancak ihaleden sonra bu makine ve ekipmanı tedarik edebilecek firmaların ihaleye katılmalarını önlemektedir. İhale üzerinde kalan yükleniciler, bu ekipmanları sözleşme sürecinde temin edemediği durumlarda ihale mevzuatı gereğince ceza, fesih, yasaklama ve teminatın gelir kaydedilmesi gibi bir takım yaptırımlara maruz kalacaklardır. Böylelikle firmalar ihaleden sonra temin edilebilecek makine ve ekipmanı ihaleden önce gereksiz yere bünyesinde bulundurma zorunluluğunda olmayacaktır. Ayrıca işin niteliğinin gerekli olmadığı bu tür ihalelerde makine ve ekipmanın kendi malı olarak istenmesi ülkemizde gereksiz bir araç parkının oluşmasına yol açacağı, basiretli tacir olarak ihaleye katılacak isteklilerin kendi malı olması istenilen makine ve ekipman için edinim bedellerini teklif fiyatlarına yansıtacakları, bunun da ihalede isteklilerin teklif fiyatlarını ister istemez artıracağı, dolayısıyla ihalede kaynak israfına neden olacağı, bu durumun da 4734 sayılı Kamu İhale kanununun 5.maddesinde belirtilen temel ilkelerden kaynakların verimli kullanılması ilkesini de zedeleyeceği değerlendirilmiştir.

Başvuruya konu ihalede 20 adet ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucu henüz bir karar alınmadığı, ancak uygun olmayan belgelere ilişkin tutanaktan anlaşıldığı kadarıyla, çoğu kendi malı olması gereken araçlara ilişkin olmak üzere yapılan tespitlerden idarece hiç geçerli teklif kalmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, idarenin kendi malı olma şartına ilişkin düzenlemesi nedeniyle ihalede ortaya çıkan bu durumun söz konusu araçları piyasadan kiralama yolu ile temin edebilecek isteklilerin ihaleye katılımının engellendiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ihalede rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkesinin sağlanamadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, “İhalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

KİK Kararı: 2020/UH.II-831

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin