KİK Kararı: 2020/UH.II-69 (8 Ocak 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/001
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 08.01.2020
Karar No : 2020/UH.II-69
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Elpa Temizlik Sosyal Hizmetler Bilgisayar İnsan Kaynakları Sağlık Hizmetleri İn. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Akdeniz Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/569480 İhale Kayıt Numaralı “36 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama ve Nakli İşlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Akdeniz Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından 12.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “36 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama ve Nakli İşlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Elpa Temizlik Sosyal Hizmetler Bilgisayar İnsan Kaynakları Sağlık Hizmetleri İnş. Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.11.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.11.2019 tarih ve 51206 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1520 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesi ile İdari Şartname'nin 7.5.2’nci maddesinde bazı araçlar için isteklinin kendi malı olma şartına yer verildiği, ancak bu şartın bir gerekçeye dayandırılması gerektiği, Türkiye’de yeterli sayıda bulunmayan ve belirli bir sürece bağlı olarak yurt dışından ithali gerekecek ya da idarenin işine münhasır özel imalat gerektirecek bir makine veya araca ilişkin kendi malı şartının getirilmesinin doğal olacağı, ancak sıradan bir araç için kendi malı olma şartı konulmaması gerektiği, yapılan düzenlemenin ihaleye teklif verecek istekli sayısını azaltacağı, ayrıca söz konusu durumun Kanun'un 5'inci maddesinde sayılan temel ilkelere aykırı olduğu,

Ayrıca, İhale İlanı'nın 4.3.2'nci maddesi ile İdari Şartname'nin 7.5.2'nci maddesinde “Kendi malı olarak belirlenen araçların istenen teknik özelliklere haiz olduğuna dair; Üretici firmalardan alınan belge/belgeler ile Türk Standartları Enstitüsü tarafından onaylı, sunulan aracın şasi numarasını içeren, AİTM (Araçların İmal, Tadil ve Montajı) Münferit Araç Uygunluk belgesi teklif dosyası kapsamında sunulması zorunludur.” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu belgelerin işin başlangıç aşamasında istenilecek mahiyette belgeler olduğu, iş üstlenildiği takdirde kiralama yoluyla da temin edilebilecek bir araç için isteklilerden henüz yüklenici olmadan hizmete sunacağı araçların uygunluk belgesinin istenildiği, anılan düzenlemenin ihaleye teklif verecek istekli sayısını azaltacağı, hizmetin daha yüksek bedelle ihale edilmesine sebebiyet vereceği,

2. İhaleye ait Sözleşme Tasarısı'nın 11.1.2'nci maddesinde kesin teminat mektubu süresinin boş bırakıldığı, 4735 sayılı Kanun'un 13'üncü maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin eki olan Tip Sözleşme'nin 11.4'üncü maddesinde kesin teminatın ne şekilde iade edileceğinin hükme bağlandığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 26.2'nci maddesi uyarınca işin devamı sırasında işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılmasının mümkün olduğu hususu ile Sözleşme Tasarısı'nın 20'nci maddesinde işin tamamlanmasının ardından işin kabulünün ne zaman yapılabileceğinin hesaplanabilir nitelikte olmadığı sonucuna varıldığı, dolayısıyla kesin teminat süresinin isteklilerce hesaplanamayacağı, bu durumun tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına ve eşit şartlarda değerlendirilmesine engel olduğu,

3. Teklif fiyata dahil olan giderlerin İdari Şartname'de düzenleneceği, Teknik Şartname'de ise teklif fiyata dahil giderlere ilişkin düzenleme yapılamayacağı, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerin birbirine aykırı olamayacağı, Teknik Şartname'nin 3'üncü maddesinde “1- İhale kapsamında çalıştırılacak araçların tümünün MTV, kasko, sigortaları, amortisman, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik vb. giderleri yükleniciye aittir. Yüklenici, araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, emisyon izni, periyodik bakımları ve trafik muayenelerini yaptıracak ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüş olup teklif fiyata dahil olması gereken bir giderin İdari Şartname'de düzenlenmediği halde Teknik Şartname'de yer aldığı, bu durumun teklif hazırlama aşamasında isteklileri tereddütte düşürebileceği, dolayısıyla teklif fiyata dahil olması gereken bir giderin İdari Şartname'de düzenlenmesi gerektiği,

Diğer taraftan, Teknik Şartname'nin 3'üncü maddesinde “1-Yüklenici tarafından getirilecek araçların dış boyaları ve araç üstü yazıları (kurum amblemi, yazı, resim veya afiş vb. tasarımı) idarece tespit edilen veya idarenin uygun görerek onayladığı şekil ve standartlarda olacaktır. Yüklenici idarenin sözlü veya yazılı bildiriminden itibaren en geç 30 (otuz) gün içerisinde araç giydirmeleri yapmak zorundadır. Araç giydirmelerde Belediyenin logosu ve adı yazılı olacaktır. Sözleşme süresi boyunca 1 (bir) kere araç giydirme yapılacaktır. Bu giderlerin tamamı teklif fiyata dâhil olacaktır. Yükleniciye hiçbir ücret ödenmeyecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak ihale yoluyla alınan 50 adet sürücüsüz araç kiralanması ile ilgili kaç araç için giydirme yapılacağının dokümanda net bir şekilde yer verilmediği, dolasıyla bu gider kalemine ilişkin olarak gerçekçi ve sağlıklı teklif hazırlanması imkânının bulunmadığı, araçların giydirilmesine ilişkin şekil ve standartlara (kurum amblemi, yazı, resim veya afiş vb. tasarımı) ilişkin bilgilere ihale dokümanında yer verilmediği, kaç m²lik araç giydirmesi yapılacağı, çöp kamyonları, arazözler, konteyner yıkama aracı, süpürge araçlarının her iki cephesine giydirme uygulanıp uygulanmayacağı ile ilgili belirsizliklerin olduğu,

4. Teknik Şartname'nin 3'üncü maddesinde “5- Tüm araçlar 237 sayılı Taşıt Kanunu,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğine uygun olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemede yer alan belgelerin istekliler tarafından teklifleri ile birlikte mi yoksa sözleşme aşamasında mı sunulacağı hususunda tereddüt olduğu, anılan durumun 4734 sayılı Kanun'da yer alan temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği,

5. Teknik Şartname'nin 4'üncü maddesinin 2 nolu alt maddesinde ihale kapsamında çalıştırılacak araçların günlük fiili çalışmasının 6 saat üzerinden değerlendirileceğinin belirtildiği, ancak araçların günlük çalışma saatlerinin olağan şartlarda günlük tek vardiyada 7,5 saat çalıştırılabildiği göz önüne alındığında, araçların çalışma saatlerinin sağlıklı ve kamu yararı gözetilerek tespit edilmediği, araçların normal çalışma saati olan 7,5 saat çalıştırılmasının öngörülmesi halinde, ihale konusu işte çalıştırılacak araç sayısının düşürülmesinin mümkün olacağı, ihalenin bu şartlarda gerçekleştirilmesi halinde telafisi mümkün olmayan zararların ortaya çıkacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

6. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklım 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “…(4) Yukarıda sayılan belgeler dışında, Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere isteneceği, ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde ve bu Yönetmelikte düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından belirlenir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgelerin rekabeti engelleyecek şekilde belirlenmemesi gerektiği, bu bağlamda, makine ve ekipmanın kendi malı olma şartının aranmaması esas olmakla birlikte ihale konusu işin niteliği ve kapsamına göre idarenin ihtiyacının zamanında karşılanması, isteklilerin ihale konusu alanda etkin olarak faaliyette bulunduklarını göstermesi gibi hususlar göz önünde bulundurularak makine ve ekipmanın bir bölümünün kendi malı olma şartının idarece aranmasının mümkün olduğu, ancak kendi malı olma şartı için tespit edilen oranın ve istenilen kriterlerin rekabeti engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

20.11.2019 tarihinde yayımlanan düzeltme ilanının “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2’nci maddesi ile İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.2. İhale Konusu hizmette çalıştırılacak olan ve teknik özellikleri teknik şartnamede belirtilen araçlardan;

1 Adet 7-8+1 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1 Adet 13-15 +1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1 Adet Büyük Üç Kabin Kamyon

1 Adet Sulama Arasözü (8-10 ton)

Hizmet alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41.maddesi hükmü gereğince, ihale konusu işin niteliği, idarenin ihtiyacı zamanında karşılaması, isteklilerin ihale konusu hizmette etkin olarak faaliyette bulunduklarını gösterebilmesi, kullanılacak makine ve ekipmanın işin gerçekleştirilmesindeki önem derecesi ve özellik arz etmesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak, belirli nitelikteki makine ve ekipman için kendi malı şartı aranması idaremizin takdir yetkisi dahilinde olduğundan söz konusu hizmet alımında kullanılacak makine ve ekipmanlardan özelikleri Teknik Şartnamede belirtilen yukarıdaki araçların isteklinin kendi malı olması şartı aranmaktadır.

Kendi malı olarak belirlenen araçların istenen teknik özelliklere haiz olduğuna dair; Üretici firmalardan alınan belge/belgeler ile Türk Standartları Enstitüsü tarafından onaylı, sunulan aracın şasi numarasını içeren, AİTM (Araçların İmal, Tadil ve Montajı) Münferit Araç Uygunluk belgesi teklif dosyası kapsamında sunulması zorunludur.

İsteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya serbest muhasebeci raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur. Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır. İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir.” düzenlemesi,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 36 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama ve Nakli İşlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi

b) Miktarı ve türü: İhale Sürücüsüz Araç Kiralanması İşidir. Bu İhale Kapsamında Araçların Sürücüleri İdaremiz Tarafından Karşılanacaktır.

13 Kalem Muhtelif Araç Toplam 50 Adet Araç Kiralanması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Akdeniz Belediyesi Sınırları

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Talep Edilen Araçlara İlişkin Sayısal Bilgiler ile Genel Bilgiler” kısmında ise “

S.NO

Açıklama

Adet/Gün

01

7-8 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

13

02

13-15 +1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

18

03

20+1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

1

04

20+ 5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

2

05

Damperli Kamyon Çalıştırılması

1

06

6 m³ Vakumlu Yol Süpürge Aracı Çalıştırılması

5

07

1,8 m³ %100 Elektrikli Vakumlu Yol Süpürge Aracı Çalıştırılması

1

08

Büyük Üç Kabin Kamyon Çalıştırılması

2

09

Konteynır Yıkama Aracı Çalıştırılması

2

10

Sulama Arasözü (8-10 Ton) Çalıştırılması

1

11

Sulama Arazözü (13-15 Ton) Çalıştırılması

1

12

Mini Damperli Kamyonet Çalıştırılması

2

13

Cenaze Yıkama ve Nakil Aracı Çalıştırılması

1

TOPLAM

50

” tablosu yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, itirazen şikayete konu ihaleye ilişkin işin, Akdeniz Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından yapılan “36 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama ve Nakli İşlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” olduğu, ihalenin 12.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile yapıldığı, söz konusu ihalede 32 adet ihale dokümanı satın alındığı, başvuru sahibi tarafından 15.11.2019 tarihinde ihale dokümanının satın alındığı (EKAP üzerinden indirildiği), inceleme tarihi itibariyle ise ihalenin henüz karara bağlanmadığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından dokümanda, ihale konusu işin gerçekleştirilebilmesi için toplam 50 adet araç öngörüldüğü, söz konusu araçların 4 tanesinin kendi malı olması yönünde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda, ihale konusu işin niteliği ve süresi dikkate alındığında bahse konu makine, araç ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması şartının yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, yapılan düzenlemenin ihale konusu işin uygun şartlarda yürütülmesi amacıyla getirildiği, kendi malı olması istenen araçların niteliği dikkate alındığında ihale kapsamında istenilen 50 araçtan yalnızca 4 tanesinin kendi malı olmasının istenilmesinin rekabeti engelleyici nitelikte olmadığı, bu çerçevede kendi malı araçlara ilişkin iddia konusu edilen hususların, idarenin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında sağlama sorumluluğu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, idareler tarafından hangi belgelerin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere istenileceğinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesi ile Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinin birlikte değerlendirilerek belirleneceği, bu çerçevede idarenin makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmanların teknik kriterlerine yönelik belgeleri yeterlik kriteri olarak belirleme yetkisinin olduğu, bu doğrultuda başvuruya konu ihalede idarece makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak ihale konusu işte kendi malı olarak kullanılmak istenilen araçların teknik kriterlerine yönelik münferit araç uygunluk belgesi istenilmesinin mevzuata aykırı olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez...” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;

a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,

b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı,

Yükleniciye iade edilir.

Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.

İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin % 9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise % 6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır.

6. Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal ve hizmet alımlarında iş artışı ve iş eksilişi” başlıklı 26’ncı maddesinde “…26.2. Süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında, işin devamı sırasında 4735 sayılı Kanunun 24 üncü maddesine göre yalnızca işin miktarı artırılarak iş artışı (sözleşme bedelinde artış) yapılabilir. Bu nedenle, işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılması mümkün değildir…” açıklaması yer almaktadır.

Aynı Yönetmelik’in eki Ek-7’de yer alan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1 …………………………..………………………….

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” hükmü ile 9.1 maddesine bağlı 14 numaralı dipnotta “ (1) İdare işe başlama ve işi bitirme tarihlerini kesin olarak belirtmeyecekse 9.1 maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.

“9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren ..(rakam ve yazıyla).. gündür /aydır.”

(2) İdare işe başlama ve işi bitirme tarihlerini kesin olarak belirtecekse 9.1. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenecektir.

“9.1. İşe başlama tarihi ...............; işi bitirme tarihi ...............dir.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Tip Sözleşme’nin “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat :

11.1.1.Yüklenici bu işe ilişkin olarak ........... (rakam ve yazıyla) .......................... kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi …../…/…. tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır. ” hükmü ile bu maddeye bağlı 18 numaralı dipnotta “ (1) Kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenecektir.

(2) Kesin teminat mektubu dışındaki diğer değerlerden birinin kesin teminat olarak verilmesi halinde “Bu madde boş bırakılmıştır.” yazılacaktır.” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “11.1. Kesin teminat

11.1.1. Yüklenici bu işe ilişkin olarak ..................................................... (rakam ve yazıyla) kesin teminat vermiştir.

11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca kesin teminat mektupları süresinin ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenmesi gerektiği, ancak idare tarafından hazırlanan ihale dokümanında sözleşme tasarısında kesin teminat geçerlilik süresinin belirtilmediği,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci maddesinin altıncı fıkrasında, kesin teminat mektuplarının süresinin, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirleneceği hükme bağlanmış, aynı Yönetmelik ekinde yer alan Tip Sözleşme’nin 11.1.2’nci maddesinde, kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenerek sözleşme tasarısına yazılması gerektiği belirtilmiştir.

İncelenen ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 11.1.2’nci maddesinde, kesin teminat mektubu süresinin boş bırakıldığı ve bu şekilde teminat süresi belirlenmesinin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 55’inci maddesi ile aynı Yönetmelik ekinde yer alan Tip Sözleşme’nin 11.1.2’nci maddesine uygun olmadığı anlaşılmakla birlikte, kesin teminat süresine ilişkin idarece yapılacak belirlemenin, sözleşmeye davet yazısında belirtilerek, bu aykırılığın sözleşmeye davet aşamasında giderilebileceği anlaşılmıştır. Öte yandan, kesin teminat süresinin teklif fiyatlarının oluşturulmasına engel olacağı ileri sürülebilse de; her şeyden önce, 4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde kesin teminatın ne şekilde iade edileceği hükme bağlanmış, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Tip Sözleşme’nin 11.4’üncü maddesinde benzer hükme yer verilmiştir. Tip Sözleşme’nin 20’nci maddesinde, teslim ve muayene işlerinin ne kadar süre içinde yapılması gerektiğinin dokümanda belirtilmesi gerektiği düzenlenmiş, Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nde kabul başvurusunun ne zaman yapılacağı ve başvuru sonrasında sürecin ne şekilde ilerleyeceği belirlenmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 36 (otuz altı) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu işte kısmi kabul yapılmayacaktır.

20.2. Sözleşme konusu iş tamamlandığında Yüklenici, (işin/ilgili kısmın) teslim alınarak kabul işlemlerinin yapılması için bu talebini içeren bir dilekçe ile İdareye başvuracaktır. Bunun üzerine (yapılan iş/ilgili kısım), her türlü masrafı Yükleniciye ait olmak üzere Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü adresinde ve başvuru yazısının İdareye ulaştığı tarihten itibaren 10 (on) iş günü içinde teslim alınır. Yüklenici, işin teslimi için sözleşme ve ekleri uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi nedeniyle oluşan zarardan sorumludur. Kontrol Teşkilatı ile Yüklenicinin, işin yapılmasına ilişkin olarak hizmetin ifa edildiği dönemler itibariyle birlikte tutacakları kayıtlar, işin o dönem içerisinde yapılan kısmının teslimi anlamına gelir. Ancak Yüklenici kayıt tutmaktan ve/veya tutulan kayıtları imzalamaktan imtina ederse Kontrol Teşkilatının kayıtları esas alınır ve bu kayıtların doğruluğu Yüklenici tarafından kabul edilmiş sayılır.”

20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 30 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almakta olup işin tamamlanmasının ardından yüklenicinin bir dilekçe ile idareye başvuracağı, idarenin bu dilekçenin idareye ulaşması üzerine idarenin on iş günü içinde işi teslim alacağı, işin teslim edildiği tarihten itibaren otuz iş günü içerisinde muayene ve kabul yapılarak kesin hesap raporunun çıkarılacağı belirtilmiştir. Başvuruya konu işte herhangi bir garanti süresi de öngörülmemiştir.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden, ihale konusu işin süresinin işe başlama tarihinden itibaren 36 (otuz altı) ay olarak belirlendiği ve bu sürenin, ihale konusu işin süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden teklif alınan bir iş olması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 26.2’nci maddesi uyarınca işin devamı sırasında işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılmasının mümkün olmadığı hususu ile Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde işin tamamlanmasının ardından işin kabulünün ne kadarlık süre içerisinde yapılacağının belirlendiği hususu dikkate alındığında, işin kabulünün ne zaman yapılabileceğinin hesaplanabilir nitelikte olduğu sonucuna varılmış olup, bu veriler esas alınarak kesin teminat süresinin isteklilerce hesaplanabileceği anlaşılmıştır. Ayrıca bu durum tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına ve eşit şartlarda değerlendirilmesine engel olmadığı gibi kesin teminat süresinin Sözleşme Tasarısı’nda belirtilmemesine ilişkin durumun, sözleşmeye davet yazısında giderilebileceği anlaşılmıştır. Sonuç olarak mevcut durumun esasa etkili olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik şartnamede belirtilen makine ve ekipmanların; 1,8 M³ %100 ELEKTRİKLİ VAKUMLU YOL SÜPÜRGE aracının elektrik ihtiyacı idare tarafından karşılanacak olup, diğer tüm araçların akaryakıt ihtiyacı, yakıt katkısı, sarf malzemeleri, tamir, bakım ve onarım, lastik, yedek parça, yağ, üstüpü, sigorta, kasko, araç giydirmeleri, araç takip sistemi vb. her türlü giderleri ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir. Tüm araçlarda 1,8 M³ %100 ELEKTRİKLİ VAKUMLU YOL SÜPÜRGE ARACI hariç dizel yakıt kullanılacaktır.

İhale dokümanında idareye ait olduğu açıkça belirtilmeyen tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “1- İhale kapsamında çalıştırılacak araçların tümünün MTV, kasko, sigortaları, amortisman, tamir-bakım, onarım, yedek parça, lastik vb. giderleri yükleniciye aittir. Yüklenici, araçların zorunlu trafik sigortası, kasko, emisyon izni, periyodik bakımları ve trafik muayenelerini yaptıracak ve her türlü bakım, onarım konusundaki sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.

2- İhale kapsamında çalıştırılacak tüm araçların, akaryakıt ve yakıt katkısı yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

7- Araç kiralama ile ilgili her türlü sözleşme ve trafik masrafları yükleniciye aittir.

8- Araçların tamamında araç takip sistemi bulunacaktır. Araç takip sisteminin entegresi, kurulumu ve çalıştırılmasına ait tüm masraflar yükleniciye ait olacaktır. Araç takip sistemi, işe başlama tarihinden itibaren 30 (Otuz) gün içerisinde takılmış ve kullanıma hazır hale getirilmiş olacaktır.

…

10- Yüklenici tarafından getirilecek araçların dış boyaları ve araç üstü yazıları (kurum amblemi, yazı, resim veya afiş vb. tasarımı) İdarece tespit edilen veya idarenin uygun görerek onayladığı şekil ve standartlarda olacaktır. Yüklenici İdarenin sözlü veya yazılı bildiriminden itibaren en geç 30 (otuz) gün içerisinde araç giydirmeleri yapmak zorundadır. Araç giydirmelerde Belediyenin logosu ve adı yazılı olacaktır. Sözleşme süresi boyunca 1 (bir) kere araç giydirme yapılacaktır. Bu giderlerin tamamı teklif fiyata dâhil olacaktır. Yükleniciye hiçbir ücret ödenmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlerin neler olduğunun açıkça düzenlendiği, söz konusu maliyetlere ilişkin Teknik Şartname’ye atıf yapıldığı, bu maliyet kalemlerinin uygulanmasına ve bunlarla ilgili maliyetlerin neler olduğuna ilişkin detaylara Teknik Şartname’de yer verildiği, söz konusu düzenlemelerde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

Diğer taraftan, yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemesinde araç giydirmelerinin nasıl yapılacağının açık bir şekilde ifade edildiği, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve tecrübe sahibi olması beklenen isteklilerin de işin gereklerini değerlendirerek ve tüm ihale dokümanı düzenlemelerini dikkate alarak tekliflerini hazırlamaları gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur…

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Genel Bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “5- Tüm araçlar 237 Sayılı Taşıt Kanunu, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 4925 Sayılı Karayolları Taşıma Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği ve Karayolları Taşıma Yönetmeliğine uygun olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, idarelerce ihalelere katılım için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartname veya ön yeterlik şartnamesinde belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde araçların belirtilen Kanun ve Yönetmeliklere uygun olması gerektiğinin ifade edildiği, söz konusu düzenlemede ihale veya sözleşmenin incelenmesi/uygulanması aşamasında istekliler tarafından bahsi geçen mevzuata ilişkin bir belge sunulacağının belirtilmediği, sadece araçların ilgili mevzuat hükümlerine uygun olması gerektiğinin belirtildiği, dolayısıyla anılan düzenlemenin istekliler nezdinde tereddüt doğurucu bir durum yaratmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Genel Bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3- İhale kapsamında çalıştırılacak araçların, İdarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik şoför, operatör, işçi vb. personel ihtiyacı idare tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Talep Edilen Araçlara İlişkin Teknik Özellikler” başlıklı 11’inci maddesinde çalıştırılacak tüm araçlar için “…Araç 36 ay süreyle (Çalışma Zamanı İdarenin Resmi Mesai Saati) şoförsüz olarak İdare’nin emrinde çalışacaktır…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Araçların Çalıştırılmasına Yönelik Hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…2- İhale kapsamında çalışacak araçlar vardiya usulü çalışacak olup, her vardiya fiili çalışması 6 saat üzerinden hesaplanacaktır. Araçların çalışma saatleri ve vardiyaları idare tarafından hazırlanan çalışma programına göre belirlenecektir.

İhale kapsamında çalışacak araçlar 7 gün 24 saat İdarenin hizmetinde olacaktır. Ancak; araçların çalışma süresi günlük fiili çalışması 6 saat üzerinden değerlendirilecek olup fiili çalışması 6 saatin üzerindeki çalışmalar fazla mesai olarak değerlendirilecektir. İdare araçların çalışma şeklini ve vardiyasını buna göre ayarlayacaktır.

Araçların yükleniciden kaynaklı sebeplerden dolayı çalışmaması durumunda çalışılmayan günler için yükleniciye herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde ihale konusu işte personel çalıştırılmayacağı, ihale konusu iş ifa edilirken araçların çalışma saat ve vardiyalarının idare tarafından hazırlanan çalışma programına göre belirlendiği, işin idare personeli ile yürütüleceği, idare tarafından ihale konusu işte belli kıstaslar göz önünde bulundurularak personelin çalışma saatlerinden daha kısa araç kullanımının öngörüldüğü, araçların çalıştırılmasına yönelik olarak isteklilerden 6 saat üzerinden teklif fiyatı istenildiği, idarenin bu yönde takdir yetkisinin bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği 2, 3, 4 ve 5’inci iddiasına ilişkin Kurulca alınan karara katılmakla birlikte 1’inci iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale Akdeniz Belediye lığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü’nce 12.12.2019 tarihinde yapılan “36 Ay Süreyle; Kent Temizliği, Çöp Toplama ve Nakli İşlerinde Kullanılmak Üzere Muhtelif Araç Kiralama Hizmeti Alımı İşi” ihalesi olup 32 adet ihale dokümanı satın alındığı, başvuru sahibinin ihaleye teklif vermediği, inceleme tarihi itibarı ile henüz ihale komisyonu kararı alınmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde ise, ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgelerin istenilebileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde, Teknik Şartname’lerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması gerektiği, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması gerektiği, “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgelerin, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemeyeceği, “İstenecek belgeler” başlıklı 29’uncu maddesinde ihale konusu işin niteliğine uygun biçimde istenilmesi veya istenilmeyeceği zorunlu olan belgelerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde yer alan diğer belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılmak üzere Yönetmelikte düzenlenen esaslar çerçevesinde idare tarafından isteneceği, “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde ise işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine ihale dokümanında yer verileceği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idarenin, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği, bu durumda bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu düzenlemelerine, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, Makine, Teçhizat ve Diğer Ekipmana İlişkin Belgeler” Başlıklı 9’uncu maddesinde de anılan Yönetmelik’in 41’inci maddesine paralel açıklamalara yer verilmiştir.

12.11.2019 tarihinde yayımlanan ihale ilanının “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2’nci maddesi ile İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.2. İhale Konusu hizmette çalıştırılacak olan ve teknik özellikleri teknik şartnamede belirtilen araçlardan;

1 Adet 7-8+1 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1 Adet 13-15 +1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

1 Adet Büyük Üç Kabin Kamyon

1 Adet Sulama Arasözü (8-10 ton)

Hizmet alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41.maddesi hükmü gereğince, ihale konusu işin niteliği, idarenin ihtiyacı zamanında karşılaması, isteklilerin ihale konusu hizmette etkin olarak faaliyette bulunduklarını gösterebilmesi, kullanılacak makine ve ekipmanın işin gerçekleştirilmesindeki önem derecesi ve özellik arz etmesi gibi kriterler göz önünde bulundurularak, belirli nitelikteki makine ve ekipman için kendi malı şartı aranması idaremizin takdir yetkisi dahilinde olduğundan söz konusu hizmet alımında kullanılacak makine ve ekipmanlardan özelikleri Teknik Şartnamede belirtilen yukarıdaki araçların isteklinin kendi malı olması şartı aranmaktadır…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Talep Edilen Araçlara İlişkin Sayısal Bilgiler ile Genel Bilgiler” kısmında ise ihale konusu işin görülmesinde kullanılması öngörülen 13 çeşit makine teçhizat ve ekipmanın türü, sayısı ve kapasitesine ilişkin bilgiler ayrıntılı olarak aşağıda belirtildiği şekilde tablo halinde gösterilmiştir.

S.NO

Açıklama

Adet/Gün

01

7-8 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

13

02

13-15 +1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

18

03

20+1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

1

04

20+ 5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu Çalıştırılması

2

05

Damperli Kamyon Çalıştırılması

1

06

6 m³ Vakumlu Yol Süpürge Aracı Çalıştırılması

5

07

1,8 m³ %100 Elektrikli Vakumlu Yol Süpürge Aracı Çalıştırılması

1

08

Büyük Üç Kabin Kamyon Çalıştırılması

2

09

Konteynır Yıkama Aracı Çalıştırılması

2

10

Sulama Arasözü (8-10 Ton) Çalıştırılması

1

11

Sulama Arazözü (13-15 Ton) Çalıştırılması

1

12

Mini Damperli Kamyonet Çalıştırılması

2

13

Cenaze Yıkama ve Nakil Aracı Çalıştırılması

1

TOPLAM

50

Yukarıda madde numaraları belirtilen mevzuat hükümlerinden, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine idarece ihale dokümanda yer verilmesinin gerektiği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak idarenin işin niteliğinin gerektirdiği hallerde ihale konusu işin yapılabilmesi için istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kanun’un 5’nci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, ihtiyacı olan hususların tespiti noktasında da takdir yetkisinin bulunduğu, ancak yeterlik değerlendirmesinde belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde de tespit edilmemesi gerekmektedir.

İhale ilanının “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 4.3.2’nci maddesi, İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.5.2’nci maddesi ile Teknik Şartname’nin “Talep Edilen Araçlara İlişkin Sayısal Bilgiler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan düzenlemelerden, ihale konusu hizmet alımı kapsamında kullanılacak 13 değişik türde toplamda 50 adet araçtan farklı türde toplamda 4 adedinin (13 adet 7-8 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonundan 1 adedinin, 18 adet 13-15 +1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp kamyondan 1 adedinin, 2 adet Büyük Üç Kabin Kamyonundan 1 adedinin, 1 adet Sulama Arasözünün (8-10 Ton) tamamının) kendi malı olma koşulu ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda anılan mevzuat düzenlemeleri gereği, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olma şartının aranmaması esas olmakla birlikte, bu durumun istisnası olarak belirlenen “idarenin işin niteliğinin gerektirdiği hallerde ihale konusu işin yapılabilmesi için istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebileceği” hususu ile ilgili bir makul bir gereklilik veya açıklama sunulmamıştır. Dolayısıyla ihale konusu işte kendi malı olması gerektiği belirtilen her biri farklı türde 50 araç için 13 adet 7-8 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonundan 1 adedinin, 18 adet 13-15 +1,5 m³ Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp kamyondan 1 adedinin, 2 adet Büyük Üç Kabin Kamyonundan 1 adedinin, 1 adet Sulama Arasözünün (8-10 Ton) tamamının kendi malı olma koşulu getirilmesinin ihaleye katılımı daralttığı, buna göre de söz konusu düzenlemelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ihalede rekabet ilkesine aykırılık teşkil ettiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, ihale konusu işin niteliği ve kendi malı olarak istenen makine ve ekipmanın nitelikleri dikkate alındığında kendi malı olarak istenen bu araçların ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme aşamasında piyasadan kolaylıkla tedarik edilebilecek araçlar olduğu görülmektedir. Bu şekilde sözleşme aşamasında tedarik edilebilecek araçların yeterlilik kriteri olarak kendi malı olarak istenmesi ihaleye katılım aşamasında bünyesinde bu makine ve ekipmanın tamamı veya bir kısmı olmayan ancak ihaleden sonra bu makine ve ekipmanı tedarik edebilecek firmaların ihaleye katılmalarını önlemektedir. İhale üzerinde kalan yükleniciler, bu ekipmanları sözleşme sürecinde temin edemediği durumlarda ihale mevzuatı gereğince ceza, fesih, yasaklama ve teminatın gelir kaydedilmesi gibi bir takım yaptırımlara maruz kalacaklardır. Böylelikle firmalar ihaleden sonra temin edilebilecek makine ve ekipmanı ihaleden önce gereksiz yere bünyesinde bulundurma zorunluluğunda olmayacaktır. Ayrıca işin niteliğinin gerekli olmadığı bu tür ihalelerde makine ve ekipmanın kendi malı olarak istenmesi ülkemizde gereksiz bir araç parkının oluşmasına yol açacağı, basiretli tacir olarak ihaleye katılacak isteklilerin kendi malı olması istenilen makine ve ekipman için edinim bedellerini teklif fiyatlarına yansıtacakları, bunun da ihalede isteklilerin teklif fiyatlarını ister istemez artıracağı, dolayısıyla ihalede kaynak israfına neden olacağı, bu durumun da 4734 sayılı Kamu İhale kanununun 5.maddesinde belirtilen temel ilkelerden kaynakların verimli kullanılması ilkesini de zedeleyeceği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında yukarıda yapılan tespitler ve değerlendirmeler doğrultusunda, ihale konusu işin yürütülmesi için yüklenicinin kendi malı olması istenilen makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin ihale dokümanında yapılan düzenlemeler rekabetin sağlanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği düşüncesiyle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyoruz.