KİK Kararı: 2020/UH.II-628 (1 Nisan 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/015
Gündem No : 47
Karar Tarihi : 01.04.2020
Karar No : 2020/UH.II-628
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Turmed Turz. İnş. Tıbbi Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Düzce İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/72349 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan Sonuç Karşılığına Dayalı Laboratuar Cihazları Temini Hizmeti Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan Sonuç Karşılığına Dayalı Laboratuar Cihazları Temini Hizmeti Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Turmed Turz. İnş. Tıbbi Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 25.02.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 12.03.2020 tarih ve 13293 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.03.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/486 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 24.02.2020 tarihinde 2020/72349 ihale kayıt numaralı ihaleye ait ihale dokümanını temin ettikleri, 25.02.2020 tarihinde bahse konu idareye Teknik Şartname’de yer alan rekabeti daraltıcı maddelerinin yeniden düzenlenmesi ve böylece ihalenin rekabete açık hale getirilmesine yönelik şikâyet başvurusunda bulundukları, ancak idarece 10 günlük kanuni süre içerisinde başvuruya cevap verilmemesi ve 02.03.2020 tarihinde yayınlanan zeyilnamede uyuşmazlık konusu şartname maddelerine değinilmemesi sonucu itirazen şikayet başvurusunda bulundukları, şöyle ki;

2020-2022 Yılları Hasta Sonuç Karşılığı Biyokimya-Hormon, Tam İdrar Tetkiki, Koagulasyon ve Kan Gazları Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi “C. BİYOKİMYA CİHAZININ TEKNİK ÖZELLİKLERİ” başlıklı 1’inci maddesinde “1. Atatürk Devlet Hastanesi için; En az iki entegre sistemi sağlamak üzere Biyokimya-Hormon eşleşebilecek şekilde entegre çalışma özelliğine sahip ve saatteki test hızı fotometrik testler için en az 2700 test/saat, ISE testleri için en az 1000 test/saat olan, en az üç en fazla dört aynı marka biyokimya cihazı kuracaktır. Acil laboratuvarı için en az 400 fotometrik test/saat hızında diğer cihazlarla aynı marka bir biyokimya otoanalizörü verilecektir. Teklif edilen entegre platformlar tek bir primer tüpten biyokimya ve hormon parametrelerini çalışabilecek şekilde en az bir hormon ve bir biyokimya analizöründen oluşan iki ayrı modüler sistem olabileceği gibi tek bir hat üzerinden (acil biyokimya cihazı hariç) tüm cihazların birleştirildiği entegre sistem de olabilir.

Akçakoca Devlet Hastanesi için; Atatürk Devlet Hastanesi için teklif edilen cihazlarla aynı marka, fotometrik hızı en az 400 test/saat, ISE hızı en az 100 test/saat, raklı veya segmentli olan ve pıhtı dedektörlü bir adet biyokimya cihazı kurulacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Anılan Şartname maddesinde ihaleye sadece “…entegre sistemi sağlamak üzere Biyokimya-Hormon eşleşebilecek şekilde entegre çalışma özelliğine sahip…” cihazların teklif edilebileceğinin düzenlendiği, ancak bayisi oldukları Beckman Coulter’ın entegre bir sistemi bulunmadığı için ihaleye katılamayacakları,

İdarenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan “…ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını…” hükmünü sağlamak için bahse konu şartname maddesindeki rekabeti kısıtlayıcı kritere ihtiyacı bulunmadığı, “entegre sistem”in ihtiyaçların karşılanmasının seçeneklerinden yalnızca biri olup, ihale konusu işin yapılmasının olmazsa olmazı bir kriter olarak düzenlenmesinin rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu, idarenin entegre sistem ihtiyacına dair hiçbir gerekçeyi Teknik Şartname’de belirtmemesinin ve ilgili maddeye karşı verilen şikayet başvurusuna cevap dahi vermemesinin “entegre sistem” düzenlemesine ilişkin değişiklik talebinin objektif bir gerekçeye dayanmadan rekabeti daraltıcı mahiyette olduğunu gösterdiği,

2020-2022 Yılları Hasta Sonuç Karşılığı Biyokimya-Hormon, Tam İdrar Tetkiki, Koagulasyon ve Kan Gazları Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi “D. HORMON CİHAZININ TEKNİK ÖZELLİKLERİ” başlıklı 2’nci maddesinde “2. Atatürk Devlet Hastanesi için; En az iki entegre sistemi sağlamak üzere biyokimya-hormon eşleşebilecek şekilde entegre çalışma özelliğine sahip, birinin hızı en az 170 test/saat, toplam hızları 600 test/saat olan aynı marka, aynı kitleri kullanabilen, aynı anda 20 reaktif yüklenebilen en az üç hormon cihazı kurulacaktır. Biyokimya ve Hormon cihazları aynı marka olmalıdır. Acil servis laboratuvarı için bir adet diğer cihazlarla aynı marka en az 100 test/saat hızında hormon otoanalizörü teslim edilecektir.

Akçakoca Devlet Hastanesi için; Atatürk Devlet Hastanesi için teklif edilen cihazlarla aynı marka hızı en az 170 test/saat olan, aynı anda en az 18 reaktif yüklenebilen bir adet hormon cihazı kurulacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Yukarıda bahsedilen Teknik Şartname maddesi ile ihaleye sadece “entegre sistem”i sağlayan cihazların teklif edilmesinin zorunlu hale getirildiği, Beckman Coulter marka AU Model biyokimya ve Dxl Model Hormon cihazları arasında entegrasyonu mümkün olmadığı için bahse konu ihaleye katılamayacakları, Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde yer alan “entegre sistem” kriterinin fonksiyonel olarak gerekli olmamasına rağmen idarece düzenlendiği ve bu durumun fırsat eşitliğini ortadan kaldırdığı, benzer alımların teknik şartnamesinde biyokimya ve hormon otoanalizörlerinin “entegre veya stand-alone” olması konusunda isteklilere fırsat eşitliği ve rekabetin sağlandığı,

Sonuç olarak, idarenin ihtiyacı olduğuna dair hiçbir objektif gerekçe sunmaksızın ihaleye katılım kriteri olarak “entegre sistem” düzenlemesini zorunlu bir şart olarak belirlenmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5 ve 12’nci maddelerinde geçen hükümlere aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Bahse konu ihalenin Düzce İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilecek “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan Sonuç Karşılığına Dayalı Laboratuvar Cihazları Temini Hizmeti Alımı” olduğu, ihalede 11 adet ihale dokümanı alındığı ve ihaleye 4 adet isteklinin katıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır...” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Müdürlüğümüze bağlı Sağlık Tesislerinin ihtiyacı olan Sonuç Karşılığına Dayalı Laboratuar Cihazları Temini Hizmeti Alım İşi

b) Miktarı ve türü:

Toplamda 4 Kısımdan olmak üzere Sonuç Karşılığına Dayalı Laboratuar Cihazları Temini Hizmeti Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Müdürlüğümüze bağlı idareler (Ekli teknik şartnamede ayrıntıları verilmiştir.)” düzenlemesi,

2020-2022 Yılları Hasta Sonuç Karşılığı Biyokimya-Hormon, Tam İdrar Tetkiki, Koagulasyon ve Kan Gazları Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi “C. BİYOKİMYA CİHAZININ TEKNİK ÖZELLİKLERİ” başlıklı 1’inci maddesinde “1. Atatürk Devlet Hastanesi için; En az iki entegre sistemi sağlamak üzere Biyokimya-Hormon eşleşebilecek şekilde entegre çalışma özelliğine sahip ve saatteki test hızı fotometrik testler için en az 2700 test/saat, ISE testleri için en az 1000 test/saat olan, en az üç en fazla dört aynı marka biyokimya cihazı kuracaktır. Acil laboratuvarı için en az 400 fotometrik test/saat hızında diğer cihazlarla aynı marka bir biyokimya otoanalizörü verilecektir. Teklif edilen entegre platformlar tek bir primer tüpten biyokimya ve hormon parametrelerini çalışabilecek şekilde en az bir hormon ve bir biyokimya analizöründen oluşan iki ayrı modüler sistem olabileceği gibi tek bir hat üzerinden (acil biyokimya cihazı hariç) tüm cihazların birleştirildiği entegre sistem de olabilir.

Akçakoca Devlet Hastanesi için; Atatürk Devlet Hastanesi için teklif edilen cihazlarla aynı marka, fotometrik hızı en az 400 test/saat, ISE hızı en az 100 test/saat, raklı veya segmentli olan ve pıhtı dedektörlü bir adet biyokimya cihazı kurulacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “D. HORMON CİHAZININ TEKNİK ÖZELLİKLERİ” başlıklı 2’nci maddesinde “2. Atatürk Devlet Hastanesi için; En az iki entegre sistemi sağlamak üzere biyokimya-hormon eşleşebilecek şekilde entegre çalışma özelliğine sahip, birinin hızı en az 170 test/saat, toplam hızları 600 test/saat olan aynı marka, aynı kitleri kullanabilen, aynı anda 20 reaktif yüklenebilen en az üç hormon cihazı kurulacaktır. Biyokimya ve Hormon cihazları aynı marka olmalıdır. Acil servis laboratuvarı için bir adet diğer cihazlarla aynı marka en az 100 test/saat hızında hormon otoanalizörü teslim edilecektir.

Akçakoca Devlet Hastanesi için; Atatürk Devlet Hastanesi için teklif edilen cihazlarla aynı marka hızı en az 170 test/saat olan, aynı anda en az 18 reaktif yüklenebilen bir adet hormon cihazı kurulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kamu İhale Kanunu’nun 5 ve 12’nci maddeleri ile anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde yer alan mevzuat hükümleri incelendiğinde;

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak hizmetin teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra, idarelerin ihtiyacını karşılarken alımını yapacağı malzemenin teknolojik özelliklerini belirlemek konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır.

Bu nedenle, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile sınırlandırılmıştır.

İhale konusu, mevcut ihale konusu ile aynı olan bir başka ihaleye yönelik itirazen şikayet başvurusunda yer verilen aynı yöndeki doküman düzenlemesi ile ilgili iddiaya (Teknik Şartname’nin 9.18.1’inci maddesi) ilişkin alınan 17.06.2015 tarihli ve 2015/UH.II-1670 sayılı Kurul kararı içeriğinde yer alan akademik kuruluşun teknik görüş yazısında “Diagnostik sektöründe Türkiye’de dört büyük firmanın üçünde entegre sistem bulunurken nedense Beckman Coulter firması böyle bir sisteme sahipken bu sistemin Türkiye’de kurulmasını uygun görmemektedir. Cihazların entegrasyon veya hibridasyonu, aslında önemi daha çok hissedilen toplam laboratuvar otomasyonunun bir kısmını (analitik fazı) temsil etmektedir. Bununla birlikte kaliteli ve hızlı sonuç verebilmek için test evrelerinin her aşamasında (Pre-analitik, analitik ve post analitik) otomasyon uygulamasına gereksinim vardır. Otomasyon sayesinde manuel, potansiyel tehlike oluşturan ve birçok hataya açık işlemler yerini insan elinin minimal düzeyde karıştığı bir çalışma platformuna bırakmıştır. Bu dönüşüm sonucunda verimlilik artmış, Turn around Time(TAT) kısalmış, çalışan güvenliği artmış, hatalar minimuma indirilmiş, numunelerin işlenmesi kolaylaştırılmış (tek tüpten hem biyokimya hem immunoassay testlerinin yapılması tüp tasarrufu, örnek kabul ve kayıtlarının ve santrifüjleme işleminin azalması) dolayısıyla laboratuvar içindeki numune trafiğinde ciddi bir rahatlamayı, insan ve diğer mali kaynakların daha verimli kullanımı sağlamaktadır. Otomasyonun faydaları laboratuvar dışına taşarak laboratuvara hasta güvenliğine katkıda bulunma şansını vermiştir. Bu konu akreditasyon açısından çok önemlidir.

Bu konuda itiraz eden firmanın entegrasyon konusundaki iddiası (entegre olmayan, ayrı ayrı çalışan cihazlarla hizmet vermenin laboratuvar iş akışını ve işleyişini daha hızlı ve esnek hale getirerek maliyet düşüreceği) laboratuvarların kendi imkanları ölçüsünde otomasyondan yararlanmasına engel olduğu için, doğru değil ve ret edilmesi gerekiyor. İtiraz eden firma ihaleye geniş katılım, fırsat eşitliğinden yaralanmak istiyorsa, var olan otomasyon sistemini modifiye etmek veya aslında var olan ancak Türkiye’ye getirmediği entegre sistemi getirmektir.” ifadeleri de bir arada değerlendirildiğinde söz konusu düzenlemelerin idarenin ihtiyaçları ile amaçları göz önüne alınarak verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları uygun görülmemiştir. Ayrıca, Kurul’un 23.11.2017 tarih ve 2017/UH.II-3167 sayılı kararında da 2015/UH.II-1670 sayılı karardaki teknik görüşe dayanarak da karar aldığı görülmüştür.

Sonuç olarak, idarelerin ihtiyacı olan hizmetin tespiti ve niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamede hangi kriterleri belirleyip belirlemeyecekleri ve belirledikleri kriterlerin ihtiyaçlarını yerinde ve zamanında karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip oldukları, ihale konusu işi gerçekleştiren idarenin de ihtiyacını karşılama amacıyla alacağı hizmete (cihazlara) ilişkin olarak teknolojik özelliklerini belirlemek konusunda takdir yetkisi bulunduğu düşünüldüğünde, söz konusu düzenlemelerin idarenin ihtiyaçlarını karşılama noktasındaki takdir yetkisi kapsamında bulunduğu ve rekabeti engelleyici, teklif vermeye engel nitelikte olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği karar verildi.