KİK Kararı: 2020/UH.II-617 (1 Nisan 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/015
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 01.04.2020
Karar No : 2020/UH.II-617
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çağ Yemek Gıda San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/12249 İhale Kayıt Numaralı “01/07/2020 - 30/06/2021 Tarihleri Arasında 12 Ay Olmak Üzere Kocaeli Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Malzeme Dahil Öğlen ve Akşam Yemeği Verme İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 14.02.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “01/07/2020 - 30/06/2021 Tarihleri Arasında 12 Ay Olmak Üzere Kocaeli Üniversitesi Öğrenci ve Personeline Malzeme Dahil Öğlen ve Akşam Yemeği Verme İşi” ihalesine ilişkin olarak Çağ Yemek Gıda San. ve Tic. A.Ş. nin 10.02.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.02.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.02.2020 tarih ve 9557 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.02.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/366 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesinde “İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81.1.’inci maddesinde ise “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir” açıklamasının bulunduğu,

Teknik Şartname’nin 1, 5, ve 33’üncü maddeleri dikkate alındığında ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve söz konusu maddeler gereği bu personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede harcayacağı, dolayısıyla ihale konusu işte fiyat farkı hesaplanacağına dair düzenleme yapılması gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde Umuttepe Yerleşkesi ana mutfakta hazırlanacak yemeklerin 21 ayrı noktaya 5 araç ile taşınacağına dair düzenlemenin bulunduğu, istekliler tarafından sağlıklı bir fiyat oluşturulması için söz konusu 5 araç için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği,

3. Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesinde “İdare Yükleniciden resmi tatil günlerinde dahi olsa yemek ücretini ödemek koşulu ile öğrenci yararına düzenlenecek kültürel faaliyetler kapsamında (açılış ve mezuniyet törenleri, bahar şenlikleri, öğrenci gezileri, sergi, seminer, kongre, konferans vb.) yemek talebinde bulunabilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak ihale dokümanında ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmalara ve Teknik Şartname’nin 9’uncu maddesi uyarınca yapılacak fazla çalışmalara ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, isteklilerin mesai giderlerini hesaplamaları ve tekliflerine dahil etmeleri için resmi tatiller ile kültürel faaliyet kapsamında yapılacak fazla mesai günleri/saatleri ile çalışacak personel sayılarına ihale dokümanında açıkça yer verilmesi gerektiği, bu hususun fiyat farkı ödemelerinde ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında da önem arz ettiği,

4. Teknik Şartname’nin 20’nci maddesinde “…Yüklenici, sözleşme süresinin bitiminden önce herhangi bir sebeple sözleşmenin feshedilmesi ya da sözleşme süresinin bitiminden sonra idarenin talebi halinde Ek-3 ve Ek-4 te yer alan demirbaş ve mutfak malzemelerini en fazla 3 (üç) ay idarenin kullanımında bırakacak, bu kullanım için idareden maddi bir talepte bulunmayacaktır. İdare bu süreyi azaltabilir, bu durumda idare yükleniciye yazı ile bildirimde bulunur. Yazının tebliği tarihinden itibaren 10 gün süre içerisinde yüklenici kendi malzemelerini alır…” düzenlemesinin yer aldığı, idarenin yüklenici tarafından temin edilmesini istediği EK-3 ve EK-4’te yer alan malzemelerin her biri için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılması gerektiği, yüklenici tarafından temin edilecek ve sadece işin süresi boyunca kullanılması gereken malzemelerin işin bitiminden sonra 3 aya kadar idarenin kullanımına bırakılmasının istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

5. Teknik Şartname’nin 36’ncı ve 41’inci maddelerinde ihale konusu işte çalıştırılacak personellere çeşitli eğitimlerin verileceğinin belirtildiği, mevzuat gereği yapılacak eğitimlerin ve saatlerinin ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği, isteklilerin sağlıklı teklif oluşturabilmeleri adına mesai saati dışında yapılacak eğitimlerin ve saatlerinin bilinmesi gerektiği, bu hususun fiyat farkı ödemelerinde ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında da önem arz ettiği,

6. Teknik Şartname’nin 62’nci maddesinde “Yemek hazırlığında kullanılan her türlü gıda hammaddesi ile tüketime hazır (pişirilmiş) her türlü et ve sebze yemeği vb., tüketime hazır her türlü salata ve soğuk mezeler vb. mikrobiyolojik özellikleri “Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği’ne” uygun olmalıdır. İdarenin isteği doğrultusunda tüm giderleri Yükleniciye ait olmak üzere mikrobiyolojik, toksikolojik ve kimyasal analizler yapılacaktır.” düzenlemesine, 70’inci maddesinde “…Yemek üretimi ve yiyecek hazırlamada kullanılan içme suyunun tüm analizleri aylık olarak düzenli yapılacaktır. Ana yemek numunelerinden en az iki tanesi, yardımcı yemek, çorba ve salata büfesinden ki çeşitlerden en az 2 tanesi dönüşümlü olacak şekilde aylık analizleri yapılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, mikrobiyolojik analiz içeriğinde farklı analizlerin bulunduğu, yemeklere ilişkin hangi analizlerin yapılacağının açıkça belirtilmesi gerektiği,

7. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde “Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir…” açıklamasının yer aldığı,

Teknik Şartname’de 1 aylık örnek menüye yer verildiği, ancak örnek menüde bulunan soslu makarnanın bolonez mi yoksa napoliten mi olacağına, meyve ile komposto çeşitlerinin neler olduğuna yer verilmediği, ayrıca salata büfesinde bulunması gereken en az dört çeşit salata menüsünün türlerinin belirtilmediği, mevzuata uygun olarak asgari iki haftalık örnek menünün düzenlenmesi ve menüde bulunan yemeklerin içerik ve gramajlarının isteklileri çelişkiye düşürmeden ve tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmaları için eksiksiz olarak hazırlanarak Teknik Şartname’de yer verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder…” açıklaması,

“Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 01.07.2020 - 30.06.2021 tarihleri arasında 12 ay olmak üzere Kocaeli Üniversitesi öğrenci ve personeline malzeme dahil öğlen ve akşam yemeği verme işi.

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

e) Miktarı:

01.07.2020 - 30.06.2021 tarihleri arasında 12 ay olmak üzere Kocaeli Üniversitesi öğrenci ve personeline malzeme dahil 1.400.000 adet öğlen ve akşam yemeği verme işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli Üniversitesi merkez mutfağı ve yemekhanesi ile bağlı Fakülte, Yüksekokul ve Meslek Yüksekokulları yemekhaneleri.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri ve ihale dokümanında belirtilen her türlü giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin mahiyeti” başlıklı bölümünde “Madde1: Bu teknik şartname Kocaeli Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı'nın Kocaeli Üniversitesi öğrenci ve personeline verilen öğle yemeği ve akşam yemeğinin üniversitemiz mutfağında hazırlanması, bağlı bulunan fakülte, yüksekokul ve meslek yüksekokullarına taşınması, servis edilmesi ve servis sonrası temizlik hizmetlerini kapsamaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı bölümünde “…Madde5: Umuttepe Yerleşkesinde; öğle yemeği; 11:00-14:30, akşam yemeği; 16:00-20:00 saatleri arasında olacaktır.

Umuttepe Yerleşkesi haricindeki yemekhanelerde ise 11:30-13:30 ile 16:00-20:00 saatleri arasında olacaktır.

Belirtilen yemek saatleri ve sayı takip sistemleri (Akıllı Kart ve Fiş) gerektiğinde idare tarafından değiştirilecektir.

Ramazan ayında iftar saatinden yarım saat sonrasına kadar yemek servisi yapılacaktır. Yüklenici, idarenin belirlediği saatlerde yemek hizmeti vermekle yükümlüdür.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Personelle İlgili Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde33: A-İdarece öngörülen, Yüklenici personel sayısı; Eğitim-öğretim dönemi süresince: 173 (yiizyetmişüç); Vize ve final sınavları süresince: 138 (yüzotuzsekiz); Yaz dönemi ve yarıyıl tatilinde: 33 (otuzüç)’tür. 4857 sayılı kanun gereğince mevcut personel sayısının (%3’ü) oranında engelli personel istihdam edilmelidir.

Gıda Maddeleri Tüzüğü, Umumi Hıfzı Sıhha Kanunu, Türk Gıda Kodeksi yönetmelikleri çerçevesinde şartname ekinde verilen gramaj listesinde belirtilen miktarlara uygun, sağlayacağı hijyenik koşullarda duyusal olarak kaliteli yemek üretimi gerçekleştirilmesi;

Malzeme temini, üretim, depolama, taşıma ve servis öncesi ve sonrası tüm süreçlerde kaynakların etkin kullanımı; Hizmetin kalitesi ve sürdürülebilirliği;

Yüklenici personellerinin haftalık çalışma saatlerinin (mesai'sinin) tamamını idarede geçirmek zorunda olmayışı esas alınarak, mevcut hizmet koşullarında tespit edilen personel sayısı isteklilerin personel maliyetine ilişkin ön görüsünü arttırma amacıyla sunulmuştur.

Hizmetin yürütülmesi sırasında doğabilecek öngörülmemiş bir aksaklık ve/veya yetersizlikle karşılaşılması durumunda, sorun İdarenin isteği doğrultusunda çözümlenecektir.

Ayrıca, yaz döneminde idarece gerekli görülmesi halinde diğer yerleşkelerde yemek hizmeti verilebilecektir.

Yemekhanelerimize göre personel dağılımı tablolar ile belirtilmiştir…” düzenlemesi yer almaktadır.

31.08.2013 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’da ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 81’inci maddesinde ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu ve fiyat farkı uygulanabilmesi için idari şartname ve sözleşme tasarısında fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde personel maliyetine ve sayısına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılamamakla birlikte Teknik Şartname’de ayrıntılı düzenlemelere yer verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin 33’üncü maddesinde idarece öngörülen personel sayısının eğitim-öğretim dönemi süresince 173, vize ve final sınavları süresince 138 ve yaz dönemi ve yarıyıl tatili süresince 33 olduğu, 4857 sayılı Kanun gereğince mevcut personel sayısının %3’ü oranında engelli personel istihdam edilmesi gerektiği, yine aynı maddede personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirmek zorunda olmadığı, tespit edilen personel sayısının isteklilerin personel maliyetine ilişkin öngörüsünü arttırmak amacıyla belirlendiği yönünde düzenlemelerin yer aldığı anlaşılmıştır.

Yapılan değerlendirmede Teknik Şartname’nin yukarıdan aktarılan 33’üncü maddesinde idare tarafından personelin haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirmek zorunda olmadığının açık bir şekilde düzenlendiği, kaldı ki tespit edilen personel sayısının isteklilerin personel maliyetine ilişkin öngörüsünü arttırmak amacıyla belirlendiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin fiyat farkına ilişkin düzenleme yapılması gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri ve ihale dokümanında belirtilen her türlü giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir… ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel hükümler” başlıklı bölümünde “Madde 3: Yemekler günlük olarak Umuttepe Yerleşkesi ana mutfakta hazırlanacak ve çevre ilçelerde bulunan yerleşkelere dağıtımı yapılacaktır. Yemek dağıtımı yapılacak olan yerleşkelerdeki yemekhanelerimizin Umuttepe Yerleşkesinde bulunan merkez mutfağa olan uzaklığı tabloda belirtilmiştir. (Yemek taşıma işi, mevcut koşullar altında 21 (yirmibir) noktaya 5 (beş) araç ile yapılmaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca aynı Teknik Şartname maddesinde yerleşkeler ile yemeğin hazırlanacağı mutfak arasındaki mesafelerin tablo halinde belirtildiği görülmüştür.

Birim fiyat teklif cetveli standart formunun ise aşağıdaki şekilde olduğu tespit edilmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

01.07.2020 - 30.06.2021 tarihleri arasında 12 ay olmak üzere Kocaeli Üniversitesi öğrenci ve personeline malzeme dahil öğlen ve akşam yemeği verme işi

adet

1.400.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Aktarılan Şartname düzenlemelerinden yemeklerin günlük olarak Umuttepe Yerleşkesi ana mutfakta hazırlanarak çevre ilçelerde bulunan yerleşkelere (21 nokta) 5 araç ile dağıtımının yapılacağı anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları gereğince malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde isteklilerin teklif fiyatlarını oluştururken idare tarafından hazırlanan örnek menüdeki girdiler ve işçilik giderlerini esas alarak teklif ettikleri birim fiyatı oluşturmaları (ana girdi- işçilik ve yardımcı girdiler) ve aşırı düşük teklif açıklamalarında da bu şekilde teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerektiği göz önüne alındığında, ihale konusu iş kapsamında yemek dağıtımında kullanılacak olan 5 adet araç giderine ilişkin olarak istekliler tarafından öğün maliyetine dâhil edilmek suretiyle teklif birim fiyatlarının oluşturulabileceği anlaşılmış olup, anılan araç giderine ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri ve ihale dokümanında belirtilen her türlü giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlığı altında düzenlenen 9’uncu maddesinde “İdare Yükleniciden resmi tatil günlerinde dahi olsa yemek ücretini ödemek koşulu ile öğrenci yararına düzenlenecek kültürel faaliyetler kapsamında (açılış ve mezuniyet törenleri, bahar şenlikleri, öğrenci gezileri, sergi, seminer, kongre, konferans vb.) yemek talebinde bulunabilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Söz konusu düzenlemelerden idarenin, yükleniciden resmi tatil günlerinde dahi olsa yemek ücretini ihale fiyatı bedelinden ödemek koşulu ile öğrenci yararına düzenlenecek kültürel faaliyetler kapsamında özel ve toplu yemek talebinde bulunabileceği anlaşılmaktadır.

Öte yandan ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştırılacak personel sayısına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin anılan düzenlemesi kapsamında düzenlenecek özel ve toplu yemeklerin hangi tarihte düzenleneceği yahut düzenlenip düzenlenmeyeceğine yönelik kesinlik bulunmadığı ve ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı göz önüne alındığında, anılan durumda çalıştırılacak personele yönelik sayı, ücret vb. hususlar bakımından düzenleme yapılması zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki söz konusu maliyetin öğün bazında ödeneceği, bu çerçevede tekliflerin eşit şartlarda hazırlanmasına ve verilmesine engel bir hususun olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 20’nci maddesinde “Yüklenici, mutfak ve yemekhaneleri sözleşme süresinin bitiminde idarenin kontrolünde kendi malzemelerini alarak idareye teslim edecektir.

Yüklenici, sözleşme süresinin bitiminden önce herhangi bir sebeple sözleşmenin feshedilmesi yada sözleşme süresinin bitiminden sonra idarenin talebi halinde Ek-3 ve Ek-4 te yer alan demirbaş ve mutfak malzemelerini en fazla 3 (üç) ay idarenin kullanımında bırakacak, bu kullanım için idareden maddi bir talepte bulunmayacaktır. İdare bu süreyi azaltabilir, bu durumda idare yükleniciye yazı ile bildirimde bulunur. Yazının tebliği tarihinden itibaren 10 gün süre içerisinde yüklenici kendi malzemelerini alır…” düzenlemesine yer verilmiş olup Şartname’nin 3 numaralı ekinde 23 kalem demirbaş malzeme listesi, 4 numaralı ekinde 94 kalem mutfak malzemesi listesi belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu demirbaş ve mutfak malzemelerinin 3 ay süreyle ve ücretsiz olarak idarenin kullanımına bırakılmasına ilişkin düzenlemenin 4735 sayılı Kanun’a aykırılık teşkil ettiği iddia edilmekteyse de incelemeye konu işin süreklilik arz eden bir hizmet alımı olduğu ve idarenin işin kesintisiz olarak gerçekleştirilebilmesi için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğu göz önünde bulundurulduğunda böyle bir düzenleme yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği, demirbaş ve malzemelerin idarenin kullanımına bırakılmasından ötürü maddi talepte bulunulmayacağı şeklindeki düzenlemenin bu hususun ücretsiz olarak gerçekleştirileceği anlamına gelmediği, isteklilerin bahse konu demirbaş ve malzemeleri sözleşmeden sonra üç ay süre ile idarenin kullanımına bırakacaklarını hesaba katarak teklif fiyatlarını oluşturabilecekleri anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan anılan Şartname’nin 3 numaralı ve 4 numaralı ekinde yer alan malzemeler için de birim fiyat teklif cetvelinde ayrı ayrı satır açılması gerektiği yönündeki iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları gereğince malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde isteklilerin teklif fiyatlarını oluştururken idare tarafından hazırlanan örnek menüdeki girdiler ve işçilik giderlerini esas alarak teklif ettikleri birim fiyatı oluşturmaları (ana girdi- işçilik ve yardımcı girdiler) ve aşırı düşük teklif açıklamalarında da bu şekilde teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerektiği göz önüne alındığında, ihale konusu işin yerine getirilmesi esnasında kullanılacak olan 3 numaralı ve 4 numaralı ekte yer alan malzemeler (çatal, kaşık, tabak vs.) de dikkate alınmak suretiyle teklif birim fiyatlarının oluşturulabileceği anlaşılmış olup, anılan söz konusu malzemelere ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.31. Personele çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, fazla çalışma giderinin teklif fiyata dahil olacağının ve çalışma saatleri dışında işçinin kaç saat eğitim alacağının idari şartnamede belirtilmesi gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Personelle ilgili hükümler” başlıklı bölümünde “…Madde: 36 Yüklenici, Gıda Hijyeni Yönetmeliği hükümlerini yerine getirmek zorundadır. Hijyen Eğitim Yönetmeliğinde de belirtildiği gibi en az 8 saat olacak şekilde yönetmeliğe uygun bir eğitim verilmelidir.

…

Madde41: Yüklenici tarafından, çalıştırdığı personele iş sağlığı ve güvenliği, kişisel hijyen, mutfakta hijyen ve sanitasyon, besin hijyeni, alet ekipmanların doğru kullanımı, ürün işleme, ürün depolama, Saklama ve Muhafaza Koşullan gibi konularda hizmet içi eğitim verilecektir. Eğitimler bahar ve güz eğitim-öğretim dönemleri için en az 1 kez olmak üzere verilecektir. İdarece gerekli görülmesi halinde eğitimler tekrar edilecektir.

Eğitim tarihleri idareye bildirilecektir. Eğitim sonrası belge ve dokümanlar idareye iletilecektir. Ayrıca, Yüklenici işe giren her yeni personel için de bu eğitimleri vermek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu Teknik Şartname düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek eğitimlerin çeşitlerine ve sürelerine yer verildiği, bahse konu eğitimlerin mesai saatleri dışında yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmüştür. Bu itibarla söz konusu düzenlemelerin isteklilerin teklif fiyatı oluşturmalarına engel olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Yemeğin Hazırlanması İle İlgili Hükümler” başlıklı bölümünde “Madde62: Yemek hazırlığında kullanılan her türlü gıda hammaddesi ile tüketime hazır (pişirilmiş) her türlü et ve sebze yemeği vb., tüketime hazır her türlü salata ve soğuk mezeler vb. mikrobiyolojik özellikleri “Türk Gıda Kodeksi Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği’ne” uygun olmalıdır.

İdarenin isteği doğrultusunda tüm giderleri Yükleniciye ait olmak üzere mikrobiyolojik, toksikolojik ve kimyasal analizler yapılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Hammadde Evsaf ve Teknik Şartları” başlıklı bölümünde “Madde70: Günlük olarak alınan numuneler steril poşetlerde öğle ve akşam yemeğinden her biri en az 300 gr ikişer numune olmak üzere alınarak, buzdolabı şartlarında +4°C’ nin altında 72 saat saklanacaktır. Numune kapları üzerine yemek isimleri ve numunenin alındığı tarih yazılacaktır.

İdare istediği takdirde masrafını yüklenici firmadan tahsil etmek üzere bu numunelerin analizlerini resmi bir laboratuvara yaptırabilir. Numune alma işlemi Gıda Maddeleri Tüzüğü'nün Numune Alma Esaslarına uygun şekilde yapılmalıdır.

Ayrıca idare gerek gördüğü takdirde, yüklenici firma tam teşekküllü ve gıda konusunda uzmanlaşmış bir laboratuvar tarafından çalıştığı mekan, araç-gereç, kullandığı gıda maddeleri ve çalıştırdığı personelin (el, tırnak, kıyafet vs) hijyen ve gıda tüzüğüne uygunluğunu test ettirip rapor sonuçlarını idareye ibraz etmek zorundadır.

Yemek üretimi ve yiyecek hazırlamada kullanılan içme suyunun tüm analizleri aylık olarak düzenli yapılacaktır.

Ana yemek numunelerinden en az iki tanesi, yardımcı yemek, çorba ve salata büfesinden ki çeşitlerden en az 2 tanesi dönüşümlü olacak şekilde aylık analizleri yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” açıklaması,

Anılan Genel Şartname’nin “Malzeme, tesis ve işçilik kalitesi” başlıklı 17’nci maddesinde “Bütün malzemeler, tesisler ve işçilik;

(a) Sözleşmede ve eklerinde belirtilen tip ve türlerde ve kontrol teşkilatının talimatlarına uygun olacak,

(b) İmalat, üretim veya hazırlanma yerinde, işyerinde ya da sözleşmede öngörülen başka herhangi bir yerde kontrol teşkilatının talep edeceği zamanlarda denetim ve testlere tabi tutulacaktır.

Yüklenici, malzemeleri veya tesisleri incelemek, ölçmek ve test etmek için gereken her türlü desteği, işçiliği, elektriği, yakıtı, cihazları ve aletleri temin edecek ve işte kullanılmadan önce bütün malzeme numunelerini, kontrol teşkilatı tarafından seçilecek ve gerekli görülecek testlerin yapılması amacıyla idareye sunacaktır.

Bütün numuneler, yüklenici tarafından sözleşme ile temin ve ibraz edilmeleri açıkça öngörüldüğü takdirde masrafları yükleniciye ait olmak üzere temin edilecektir.” açıklaması,

Aynı Şartname’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinde “Sözleşmeye bağlanan her türlü iş, idare tarafından görevlendirilen kontrol teşkilatının denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. Yüklenici, bütün işleri kontrol teşkilatının sözleşme ve eklerindeki hükümlere aykırı olmamak şartı ile vereceği talimata göre yapmak zorundadır.

…

Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen Genel Şartname maddelerinde, yüklenici tarafından işlerin gereken özen ve ihtimamı gösterilmek suretiyle planlanacağı, projelendirileceği, (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütüleceği, tamamlanacağı ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği belirtilmiş olup bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testlerin yaptırılacağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edileceği hükme bağlanmıştır. Ayrıca ihale konusu iş kapsamında istenilen malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatının istediği şekilde deneylerin yapılabileceği ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderlerinin sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilmiştir.

Yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesine göre Teknik Şartname’de belirtilen giderlerin teklif fiyata dahil edileceği düzenlenmiştir. Bu noktada iddiaya konu Şartname maddelerinin içeriğine bakıldığında, idarenin isteği doğrultusunda tüm giderleri yükleniciye ait olmak üzere mikrobiyolojik, toksikolojik ve kimyasal analizler yapılacağı, her öğün için pişirilen yemeklerden alınan 300’er gramlık numunelerin steril numune kaplarında ağzı kapalı olarak kilitli numune dolabında +4 derecenin altında 72 saat saklanacağı ifade edilmiş olup, numunelerin idarenin gerekli görmesi halinde yetkili laboratuvarlara gönderilerek kontrol ve muayene edilmesinin sağlanacağı düzenlenmiştir.

Bu çerçevede; İdare tarafından yemeklere yapılacak analiz sayı ve sıklığına yönelik tam sayı şeklinde belirleme yapılmasının beklenemeyeceği, başvuruya konu düzenlemelerin, işin gerektiği gibi yerine getirilmesi amacını taşıdığı, ihale konusunun yemek servis alanlarında öğrenci ve personele verilecek yemek (yemek malzemelerinin hazırlanması, pişirilmesi, yemek pişmeyen servis alanlara yemeğin taşınması, yemeğin, dağıtımı ile dağıtım sonrası temizlik hizmetleri) hizmetleri olduğu göz önüne alındığında basiretli tacirin söz konusu giderleri öngörerek teklif verebileceği, ihale konusu iş kapsamında toplam öğün sayısının da belli olduğu, her öğün için pişirilen yemeklerden alınan numunelerin gerekli görülmesi durumunda tetkikinin yaptırılacağı, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli bir tacirin idarece hangi testlerin yapılacağı hususunda açık bir belirleme yapılmamış olsa da maliyetlerini genel gider olarak belirleyerek tekliflerini oluşturabilecekleri, diğer taraftan idarenin yüklenici tarafından kullanılacak malzemelerin uygun olup olmadığını inceleme, masrafları yükleniciye ait olmak üzere deneyler yapma yetkisine sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda, anılan düzenlemenin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesi kapsamında değerlendirilebileceği, bu doğrultuda laboratuvar analiz giderlerinin isteklilerce hesaplanmak suretiyle teklif fiyatlarına dâhil edilmesinin mümkün olabileceği, bu çerçevede söz konusu düzenlemenin tekliflerin hazırlanmasını engelleyecek bir belirsizliğe yol açmayacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin “Yemeğin Hazırlanması ve Servisi İle İlgili Hükümler” başlıklı bölümünde “…Madde 60: İdarece belirlenen servis saatlerinde menüde seçmeli olarak sunulan çeşitlerin tamamının sürekliliği sağlanacaktır. Yemek verilme sıklıkları Ek 8’de verilen gruplandırmalar dikkate alınarak aşağıdaki gibi olacaktır.

1.grup yemek çeşitleri her gün bir çeşit olarak çıkarılacaktır.

Grupta yer alan çorbalar dönüşümlü olarak çıkarılacaktır.

2. grup her gün 2 çeşit seçmeli olarak çıkarılacaktır.

…

Grupta yer alan yemekler dönüşümlü olarak çıkarılacaktır.

3.grup yemek çeşitlerinden;

…

Grupta yer alan yemekler dönüşümlü olarak çıkarılacaktır.

4.grup salata, meze vb. çeşitlerinden her gün en az 4 çeşit açık büfe olmak üzere yemek çeşitlerinden her gün en az 4 çeşit açık büfe olmak üzere;

…

Grupta yer alan çeşitler dönüşümlü olarak çıkarılacaktır.

Salata için tat ve lezzet arttırıcı ürünler uygun şekilde salata büfesinden servis edilecektir.

5.grup çeşitlerden;

…

Grupta yer alan çeşitler dönüşümlü olarak çıkarılacaktır.

Madde 61: Yemeklerin pişirilmesinde içine konulacak malzemelerin standart gramaj miktarları Ek 8’de verilen Yemek Gramaj Listesinde belirtildiği gibi olacaktır. Ayrıca, Teknik Şartname Ek 8' de verilen yemek gramaj listesinde yer alan yemek çeşitlerinden farklı çeşit istenmesi halinde, yemek içeriğine uygun gramaj listesi İdare tarafından yükleniciye o aya ait aylık yemek menüsü ile birlikte bildirilecektir.

Yemek Gramaj Listesinde, malzemelerin miktarı çiğ olarak verilmiştir. Et yemeklerinde kullanılan dana ve kuzu etlerinde pişirme safhasında ortalama %30-35; tavuk ve balık etlerinde pişirme safhasında ortalama %25-30 fire oranı oluşabileceği kabul edilmektedir. Denetim sonucu belirtilen oranlardan daha fazla çıkacak fire oranlarında gramaja uyulmadığı tespit edilmiş olur…” düzenlemesine yer verildiği ve söz konusu başlık altında genel yemek çeşitleri ile yemeklerin genel niteliklerine ver verildiği, anılan Şartname’nin 6 numaralı ekinde Ağustos ayı örnek yemek menüsüne ve 8 numaralı ekinde yemek gramaj listesine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde yapılan incelemede; örnek menüde yer alan “soslu makarna”, “meyve” ve “komposto”nun hangi türde olacağına yer verilmediği görülmekle birlikte Teknik Şartname’nin 8 numaralı ekinde anılan yemeklerin türlerine ve gramajlarına yer verildiği, ayrıca örnek menüde anılan yemeklerle ilgili türlerin belirtilmemesinin ihaleye katılacaklara seçme hakkı tanımak suretiyle istediği türü kullanabilme imkanı verdiği, kaldı ki ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü uyarınca kendi faaliyet alanı ve malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerektiğinden hareketle yemek piyasasında faaliyet gösteren basiretli bir tacirin mevcut dokümandaki düzenlemelere göre teklifini oluşturabileceği ve idarece yapılan düzenlemelerde teklif vermeye engel bir hususun bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.