KİK Kararı: 2020/UH.II-603 (1 Nisan 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/015
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 01.04.2020
Karar No : 2020/UH.II-603
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Arslanlar Teknik Isıtma Soğutma İnşaat Taahhüt İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/686970 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Dağıtım, Servis ve Servis Sonrası Hizmetler” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü tarafından 27.01.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malzeme Dahil Yemek Hazırlama Dağıtım, Servis ve Servis Sonrası Hizmetler” ihalesine ilişkin olarak Arslanlar Teknik Isıtma Soğutma İnşaat Taahhüt İhtiyaç Maddeleri Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 24.02.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.03.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.03.2020 tarih ve 12869 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/474 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda esas inceleme raporu düzenlenmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan malzemeli yemek hesap sunum cetvelinin hatalı olduğu, belgelerdeki oranların düzenlemeye aykırı olduğu, kullanılan birim fiyatlar arasında uyumsuzluklar bulunduğu; örnek menüde yer alan bakliyat, sebze, meyve, kahvaltılık, yağ girdilerinin yemek reçetelerine eksik yansıtıldığı; ana çiğ girdilerin açıklanmasında kullanılan borsa idaresi fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 aya ait ve ortalama fiyatlara ilişkin olmadığı; ana girdilerdeki ceviz ve fındık yerine bunların kabuklu olanlarının fiyatlarının kullanıldığı; açıklama kapsamında kullanılan kamu kurumları fiyatlarının ilan veya davet ile ihale tarihi arasında olmadığı, bu belgelerde tarih bulunmadığı; kullanılan toptancı hal fiyatlarının onaysız olduğu; sunulan maliyet/satış tespit tutanağının (Ek.O.7) beyanla örtüşmediği, süresinin uygun olmadığı, düzenleyenin faaliyet belgesinin bulunmadığı; açıklama kapsamında kullanılan pet su hacminin teknik şartnameyle uyumlu olmadığı; süt ürünlerine ilişkin açıklamanın tam yağlı nitelikteki mallara ilişkin olmadığı; zeytinyağı ve pirinç girdisindeki açıklamanın nitelik itibariyle teknik şartnameye aykırı olduğu; çeşitli ana girdiler için fiyat teklif aldığı ancak Kamu İhale Genel Tebliği gereği bu usulle açıklama yapılamayacağı; kullanılan fiyat tekliflerinde ibare, tarih ve sayı eksiklikleri olduğu; aşçı ve aşçı başı niteliğindeki işçilik gideri için açıklamada bulunulmadığı; aktarılan gerekçelerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanunu’nun aşırı düşük teklifler başlıklı 38’nci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği; Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı yönde düzenlemeler Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.1 ve devamındaki maddelerde, Kanun’un Kamu İhale Kurumuna verdiği yetki çerçevesinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve bu teklif bedellerinin açıklanmasına ilişkin somut düzenlemeler yapılmıştır. Anılan düzenlemeler gereğince isteklilerin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, ticaret borsası fiyatları, toptancı hal fiyatları, özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ve isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedel kullanılarak tekliflerini açıklayabilecekleri kurala bağlanmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, 4734 sayılı Kanun kapsamında yürütülen ihalelerde, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, isteklinin, ihale konusu hizmet alımına ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması, seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması ve teklif edilen hizmet alımının özgünlüğü gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi biri çerçevesinde açıklama sunacağı, bu konudaki ispat külfetinin isteklide olduğu, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, konuyla ilgili düzenlemeler çerçevesinde yapılmayan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, malzemeli yemek hizmet alımı işi olup, 27/1/2020 tarihinde yapılan ihaleye on istekli katılmış, Kamu İhale Genel Tebliği gereği tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif bedeli sunan üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiş, isteklilerden biri açıklama sunmamış, diğer istekliler açıklamalarını idareye sunmuş ve ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede sunulan açıklamaların birisi reddedilmiş, diğerinin kamu ihale mevzuatında yer alan kurallara uygun olduğu değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan malzemeli yemek hesap sunum cetvelinin hatalı olduğu, belgelerdeki oranların düzenlemeye aykırı olduğu, kullanılan birim fiyatlar arasında uyumsuzluklar bulunduğu; örnek menüde yer alan bakliyat, sebze, meyve, kahvaltılık, yağ girdilerinin yemek reçetelerine eksik yansıtıldığı; ana çiğ girdilerin açıklanmasında kullanılan borsa idaresi fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 aya ait ve ortalama fiyatlara ilişkin olmadığı; ana girdilerdeki ceviz ve fındık yerine bunların kabuklu olanlarının fiyatlarının kullanıldığı; açıklama kapsamında kullanılan kamu kurumları fiyatlarının ilan veya davet ile ihale tarihi arasında olmadığı, bu belgelerde tarih bulunmadığı; kullanılan toptancı hal fiyatlarının onaysız olduğu; sunulan maliyet/satış tespit tutanağının (Ek.O.7) beyanla örtüşmediği, süresinin uygun olmadığı, düzenleyenin faaliyet belgesinin bulunmadığı; açıklama kapsamında kullanılan pet su hacminin teknik şartnameyle uyumlu olmadığı; süt ürünlerine ilişkin açıklamanın tam yağlı nitelikteki mallara ilişkin olmadığı; zeytinyağı ve pirinç girdisindeki açıklamanın nitelik itibariyle teknik şartmaye aykırı olduğu; çeşitli ana girdileri için fiyat teklif aldığı ancak Kamu İhale Genel Tebliği gereği bu usulle açıklama yapılamayacağı; kullanılan fiyat tekliflerinde ibare, tarih ve sayı eksiklikleri olduğu; aşçı ve aşçıbası niteliğindeki işçilik gideri için açıklamada bulunulmadığı; aktarılan gerekçelerle ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddiası ve gerekçeleriyle itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Başvuru sahibinin yukarıda özetlenen iddiası ve gerekçeleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan M-M Park Yemekçilik Temizlik Büro Malzemeleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; anılan isteklinin malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunduğu, açıklamalarını ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesinde düzenlenen ticaret borsası fiyatları ile 79.2.2.7’nci maddesinde düzenlenen isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatların kullanılması yöntemlerine dayandırdığı görülmüştür.

Öncelikli olarak başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan çeşitli ana girdiler için fiyat teklifi alındığı ancak Kamu İhale Genel Tebliği gereği bu usulle açıklama yapılamayacağı, kullanılan toptancı hal fiyatlarının onaysız olduğu ve açıklama kapsamında kullanılan kamu kurumları fiyatlarının ilan veya davet ile ihale tarihi arasında olmadığı, bu belgelerde tarih bulunmadığı iddialarının konusu bulunmadığından bu aykırılık iddiaları uygun görülmemiştir.

Aşırı düşük açıklamalarının kalan kısımları incelendiğinde ise, ihale üzerinde bırakılan isteklinin malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde ana girdiler için 0,76 ve işçilik için 0,17 oran beyan ettiği, bu oranların Tebliğ’de belirtilen sınırlar içinde olduğu, ana girdilere ilişkin miktarlarla yemek analizlerinde miktarların birbiriyle uyumlu olduğu, birim fiyatların açıklama yöntemleriyle tutarlı olduğu; kullanılan ticaret borsası fiyatlarının beş farklı ilden alındığı, tarihlerin 2019 yılının Mayıs ile Eylül ayları arasında olduğu ve ortalama fiyatları içerdiği; ana girdilerden ceviz içi için kabuklu ceviz değil doğrudan teknik şartnamedeki şekliyle açıklama yapıldığı, fındık girdisinin ise iki haftalık örnek menü çerçevesinde ana girdi olmadığı için açıklama yapılmasına gerek olmadığı; isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatların kullanılması çerçevesinde sunulan Ek.O.7 formunun maliyetler esas alınarak ilgili girdileri içerdiği, fiyatlara esas miktarların açıklamaya esas miktarların yarısından fazla olduğu, açıklamaların 2019 yılının üçüncü geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu, ağırlıklı ortalama maliyetlerin açıklamadaki tutarları karşıladığı, form ekinde meslek mensubunun faaliyet belgesinin bulunduğu ve geçerli olduğu; süt ürünleri, pirinç ve zeytinyağı girdileri için sırasıyla teknik şartnamede belirtildiği şekliyle tam yağlı, baldo ve riviera nitelikte açıklama yapıldığı, pet su açıklaması için 1,5 litrelik birimler kullanıldığı ve aşçı ile aşçıbaşı için 2020 yılı için geçerli asgari ücret düzenlemelerinin altında olmayan fiyatlarla açıklama yapıldığı görülmüştür.

Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde, M-M Park Yemekçilik Temizlik Büro Malzemeleri Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan kurallara uygun ve teknik şartnameye uyumlu olduğu anlaşıldığından idare tarafından tesis edilen işlemde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.