KİK Kararı: 2020/UH.II-521 (11 Mart 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/012
Gündem No : 23
Karar Tarihi : 11.03.2020
Karar No : 2020/UH.II-521
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eryaş Taşımacılık Turizm Enerji İnşaat Tarım Akaryakıt Maden. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çorum Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/683190 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çorum Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 20.01.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Eryaş Taşımacılık Turizm Enerji İnşaat Tarım Akaryakıt Maden. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 05.02.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.02.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2020 tarih ve 8264 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.02.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/312 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Şikâyete konu ihalenin 2, 3, 4, 5 ve 6’ncı kısımlarında tekliflerinin sınır değerin altında olduğu ve söz konusu kısımlar için aşırı düşük teklif açıklaması sundukları, 24.01.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak ilgili kısımlarda tekliflerinin reddedildiği, ancak;

a) İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçlara ilişkin Kardeşler Seyahat Tic. Ltd. Şti. firmasından fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifine şoför ve yakıt giderleri hariç diğer tüm giderlerin dahil edildiği, alınan fiyat teklifinin kiralama sözleşmesi olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifine herhangi bir bilgi veya belge ekleneceğine dair açıklama bulunmadığı, sadece kiralamaya ilişkin fiyat teklifinde her bir maliyet kaleminin ayrı ayrı gösterilmesi durumunda açıklamanın kabul edileceğinin anlaşıldığı, bu çerçevede akaryakıt gideri hariç diğer tüm giderler dahil olarak kiralama hizmetine ilişkin alınan ve maliyet hesabına dahil edilen fiyat teklifinin kabul edilmesi gerektiği,

b) İdarenin şikâyete cevabında aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında navigasyon cihazı ve lift donanımlı araç için herhangi bir açıklama yapılmadığının ve bir adet lastik için açıklama yapıldığının belirtildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde tüm maliyet bileşenlerinin özellikle belirtildiği, alınan fiyat teklifinde Teknik Şartname’de belirtilen tüm özellikleri taşıyan araçlar için anahtar teslim fiyat alındığı,

- Engelli lifti olan ve olmayan araçlar için ayrı ayrı fiyat teklifi alındığı,

- Fiyat teklifinde lastik, sökme, takma, balans giderleri için tek bir fiyat belirlendiği ve sözleşme süresince ihtiyaç duyulduğunda tüm lastik ihtiyaçlarının teklif alınan firma tarafından aynı teklife dahil olarak karşılanacağı, araç kiralama hizmetinin alınmasında kiraya veren firma tarafından tüm ihtiyaçların karşılandığı, sadece yakıt giderinin kiralayan tarafından karşılandığı, kiralama hizmeti veren firmaların yaz ve kış döneminde gerçekleşecek lastik değişimi için farklı fiyat vermediği, kaldı ki ihale konusu işin süresinin 10 ay olduğu, bu süre içerisinde lastiklerin bir defa değişeceği, yazlık lastik takılı olarak kiralanan aracın 10 ay içerisinde kışlık lastiğe geçmesi durumunda 1 defa değişime ihtiyaç duyacağı, idarenin gerekçesinin reel piyasa şartlarını yansıtmadığı,

- Sunulan fiyat teklifinde navigasyon cihazına ilişkin “araç takip sistemi (kameralı)(GPS1-5 kullanıcı)”nin belirtildiği, bu ürünün navigasyon işlevini yerine getiren bir ürün olduğu ve iki farklı cihazdan bahsedilmediği, idarenin gerekçesi ile navigasyon cihazı konusunda takip sisteminden farklı bir cihazın daha kullanılacağı yönünde algı oluşturduğu, oysaki araç takip sisteminin istenilen şartları taşıdığı,

Sonuç olarak, yaptıkları aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak tekliflerinin 2, 3, 4, 5 ve 6'ncı kısımda değerlendirmeye alınması gerektiği,

2. İhale komisyonu kararı ile teklifi 4’üncü kısımda sınır değerin altında kalan Mehmet Kılıç’tan aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmediğinin öğrenildiği, bu hususun temel ilkelerden olan “eşitlik” ilkesine aykırı olduğu,

3. İhaleye iştirak eden tüm isteklilerin yeterlik belgeleri konusunda ciddi tereddütlerinin olduğu,

a) İlgili istekliler tarafından İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde belirtilen belgelerin aynı Şartname’nin 7.7’nci maddesine aykırı olarak asıl yerine suret olan belgelerin idareye ibraz edildiği ve “aslı idarece görülmüştür” şerhi taşıyan suretin sureti olarak ihale dosyasında sunulduğu,

b) İlgili istekliler tarafından sunulan birim fiyat teklif mektuplarının standart forma uygun olmadığı, birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata olduğu ve teklif mektubunda rakam ve yazı ile yazılan tutarların birbirini tutmadığı,

c) İlgili istekliler tarafından sunulan geçici teminat mektuplarının standart forma uygun olmadığı, istenilen tutarı karşılamadığı ve süresinin İdari Şartname’de belirtilen süreyi kapsamadığı,

d) İlgili isteklilerin ihaleye katılımı vekaleten olmuş ise, ihale dosyası kapsamında vekaletnamenin ve vekile ait imza beyannamesinin sunulmadığı, sunulan belgelerin “belgelerin sunuluş şekline” aykırı olarak sunulduğu, asıl yerine suret olan belgelerin idareye ibraz edildiği ve “aslı idarece görülmüştür” şerhi taşıyan suretin sureti olarak ihale dosyasında sunulduğu,

e) İlgili istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin benzer işe uygun olmadığı, istenilen asgari tutarı karşılamadığı, EKAP üzerinden düzenlenmeyen belgelerin geçersiz kabul edilmesi gerektiği, asıl yerine suret olan belgelerin idareye ibraz edildiği ve “aslı idarece görülmüştür” şerhi taşıyan suretin sureti olarak ihale dosyasında sunulduğu, sunulan fatura örneklerinin meslek mensupları tarafından veya vergi dairesi tarafından onaylı olmadığı, iş deneyim belgesini düzenleyen idareden görüş istenilerek tespit yapılması gerektiği,

f) İlgili istekliler tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerinde şirket ortaklarının T.C. kimlik numaralarına ve ortaklık oranlarına yer verilmediği, sunulan Ticaret Sicil Gazetelerinde ortaklık yapılarına, hisse devirlerine vb. diğer bilgilere yer verilmediği,

g) İlgili istekliler tarafından sunulan teklifler ile asgari işçilik maliyetinin karşılanmadığı, bu gerekçelerle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Araç Kiralama

b) Miktarı ve türü: 2020 Mali yılı 10 aylık, 10 adet Pick-up, Pick-up ( Yandan Camlı Kamyonet) 4+1 kişilik, 2 adet 14+1 kişilik Lift donanımlı münibüs, 3 adet 14+1 kişili münibüs,1 adet 4+1 Binek tipi Şoförlü araç kiralama hizmet alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: 1.Kısım Çorum Aile Çalışma Ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, 2.Kısım Çorum Atıl Üzelgün Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, 3.Kısım Kamile-Hacı Ahmet Akdağ Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, 4.Kısım Çorum 0-18 Yaş Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü, 5.Kısım Çorum 13-18 Yaş Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü, 6.Kısım Çorum Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon Ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü, 7.Kısım İskilip Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü, 8.Kısım Sungurlu Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü, 9.Kısım Çorum Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü, 10.Kısım Çorum Şiddet Önleme Ve İzleme Merkezi Müdürlüğü

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İl Müdürlüğü, Şiddet Önleme ve izleme Merkezi Müdürlüğü, Çorum Merkez Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü, İskilip Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü, Sungurlu Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlükleri İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık 22 gün üzerinden fiilen çalışan ve mesainin tamamını kuruluşta geçiren sürücü için öngörülen işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yol+yemek) teklif fiyata dâhildir. Bu kısımda çalışan personeller için aylık 22 gün üzerinden günlük Brüt 6,50 TL yol ve 22 gün üzerinden günlük Brüt 8,00 TL yemek parası ödenecek olup bu tutar bordroda gösterilecektir.

Diğer Kısımlarda çalışan personeller için

Hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık 26 gün üzerinden fiilen çalışan ve mesainin tamamını kuruluşta geçiren sürücü için öngörülen işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yol) teklif fiyata dâhildir. Bu kısımda çalışan personeller için aylık 26 gün üzerinden günlük Brüt 6,50 TL yol parası ödenecek olup bu tutar bordroda gösterilecektir.

Akaryakıt hariç olmak üzere, aracın bakım, onarım, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderleri teklif fiyata dâhildir…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “

CİNSİ

ADET

YOLCU KAPASİTESİ

MOTOR HACMİ

KM'Sİ (En Fazla)

MODELİ (En Düşük)

ŞOFÖR SAYISI

HAFTALIK ÇALIŞMA GÜN SAYISI

ÇALIŞMA SÜRESİ (Haftada Saat)

YAKIT GİDERİ

YAKIT TÜRÜ

Minibüs

2

14+1

Lift Donanımlı

2001

2500

150.000

2016

2

6

45

Hariç

Motorin

Minibüs

3

14+1

2001

2500

150.000

2016

3

6

45

Hariç

Motorin

Otomobil

1

4+1

1450-

1600

100.000

2016

1

5

45

Hariç

Motorin

Pick-up

10

4+1

1450-

1600

150.000

2016

10

5

45

Hariç

Motorin

Not: Araç kiralama hizmeti için Pick-up aracından kasıt; kapalı kasa camlı kamyonet (connect, doblo, kango vb.) türü araçlardır.

Atıl Uzelgün Huzurevi Müdürlüğü ile Kamile Hacı Ahmet AKDAĞ Huzurevi Müdürlükleri için istenilen Lift Donanımlı araçlardan 14+1 koltuk kapasite haricinde lift donanım sistemi olacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Öngörülen Süre Miktarı” başlıklı 4’üncü maddesinde “Kiralanan araçların yakıt giderleri görevlendirilmesi yapılan kuruluş tarafından karşılanacaktır. Kiralanacak araçlar aylık olarak değerlendirilecek ve 10 ay boyunca kuruluş bünyesinde olacaktır” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Hizmette Kullanılacak Taşıtlara Ait İlgili Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “…5. Araçlarda Araç Takip Cihazı (GPRS), Navigasyon Cihazı ve en az 720x480 yüksek çözünürlüklü 30fps video kaydı yapan ve 32GB harici SD karta kaydedilebilir araç dış ve iç kamerası takılı olacaktır. Cihazlara ait tüm giderler yükleniciye ait olacaktır. Araç takip cihazlarının kontrol edilebilmesi için idaremize özel kullanıcı adı ve şifre verilecektir.

…

12- İstenen 2 adet Lift Donanımlı Minibüs (14+1 koltuk kapasiteli ve arka bagaj bölümüne sabit montajlı, iki kaldırma silindirli hidrolik pompalı, en az 250 Kg yük taşıma kapasiteli, Tam Otomatik ( Katlar Platform ) özelliklerine sahip Lift Donanımlı olması gerekmektedir) 2 tekerlekli sandalye taşıma kapasiteli, yüksek tavanlı, klimalı, emniyet kemerli, engelli için özel donanımlı ve asansörlü olacaktır.

…

15- Araçlar yüklenici firma adına kayıtlı veya kiralama şeklinde olabilir. Araçlar kiralanmış ise yüklenici adına noterden onaylı kiralama sözleşmesi olacaktır.

…

21- Kira sözleşmesinin devamı müddetince araçların, bakım, onarım, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları yükleniciye aittir. Araç lastiklerinin, deformasyona uğrayan veya diş derinliği yasal sınırın altına düşen lastikler yüklenici tarafından değiştirilecektir.

22- Araçlara ait akaryakıt idareye aittir.” düzenlemesi,

Aynı Teknik Şartname’nin “Sözleşmenin Uygulanması ve Çalışma Esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “1. Yüklenici kiralık araçları, 01.03.2020 tarihinde işe başlamak kaydıyla, görev yapacağı kuruluş çalışma süresi esasları doğrultusunda günün 24 saati içerisinde ihtiyaç duyulan herhangi günlerinde ve saatte başlamak üzere, ilgili mevzuatların izin verdiği çalışma süreleri kadarıyla mesai yapacak şekilde şoförüyle beraber hazır halde bulunduracaktır. Ancak kiralık araç şoförünün çalışma saatleri dışında kurumun belirleyeceği ve çalışma saatleri belirlenen şoförlük vasfına sahip personeli kiralık aracı kullanmak üzere görevlendirebilecektir. Araçların çalışma mesaisi mevzuat ve yönetmeliklerin izin verdiği yasal çerçeveler dahilinde görevli olduğu kuruluş tarafından planlanacak ve ilgililere tebliğ edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyete konu araç kiralama hizmet alımı ihalesinin 10 kısımdan oluştuğu, 2, 3, 4, 5 ve 6’ncı kısımda başvuru sahibi Eryaş Taşımacılık Turizm Enerji İnşaat Tarım Akaryakıt Madencilik Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin sınır değerin altında olduğu ve söz konusu kısımlar için aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmayarak teklifinin reddedildiği görülmüştür.

27.01.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 2’nci kısmının Arda Seyahat Turizm Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti., 3’üncü ve 5’inci kısmının Karen 19 Turizm Seyahat Acentesi İnşaat Akaryakıt ve Tic. Ltd. Şti., 4’üncü kısmının Mehmet Kılıç, 6’ncı kısmının ise Mehmet Demirci üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından 20.01.2020 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibi Eryaş Taşımacılık Turizm Enerji İnşaat Tarım Akaryakıt Madencilik Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “Müdürlüğümüzce gerçekleştirilen ihalenin 2. 3. 4. 5. ve 6. Kısımları için verdiğiniz teklif ihale komisyonunca belirlenen Sınır Değerin altında kaldığından teklifiniz için aşağıdaki hususlarda açıklama yapmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA YAPILMASI GEREKEN HUSUSLAR

1-İşçilik Gideri

2-Araç Periyodik Bakım Masrafları(yağ filtre vb.)

3-Kasko-Trafik Sigortası, Koltuk Ferdi Kaza Sigortası

4- GPRS(Araç Takip), Navigasyon, Araç Kamerası Gideri

5- 2. ve 3. Kısımlar İçin Lift Donanımı giderleri veya Liftli araç sahibi iseniz ruhsat fotokopileri

6- Fenni Muayene ve egzoz Muayene Giderleri, MTV Giderleri

7- Sözleşme Damga Vergisi ve İhale Karar Pulu

8-Yazlık ve Kışlık Oto Lastiği Giderleri

9- 2 Adet Liftli ve 3 Adet Liftsiz 14+1 Koltuk Kapasiteli ve Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen Araçların yakıt hariç giderleri,(Araç sahibi iseniz ruhsat fotokopileri, değilseniz açıklamanızı destekleyici diğer belgeler)” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 24.01.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasının idareye sunulduğu, idare tarafından yapılan değerlendirme sonucu“- Araç kira bedeli, kasko poliçesi, zorunlu trafik sigortası, ferdi kaza koltuk sigortası, araç ve egzoz muayene gideri, MTV, bakım onarım gideri, 1 adet lastik zincir gideri, araç takip sistemi (kameralı) gideri için Kardeşler Seyahat Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, ancak aracın kiralanacağı firma tarafından verilen fiyat teklifindeki giderleri tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, kasko ve sigorta giderleri için proforma poliçenin, araç, egzoz muayene ve MTV giderleri için fatura, makbuz vb. bir belge eklenmediği,

- Teknik Şartname’de yazlık ve kışlık olmak üzere ayrı ayrı lastik kullanılacağının belirtildiği, ancak fiyat teklifinden yazlık lastik mi kışlık lastik giderinin mi açıklandığının anlaşılamadığı,

- Navigasyon cihazına ilişkin açıklama sunulmadığı,

- 2 adet lift donanımlı araçlar için lift donanım giderinin açıklanmadığı, lift donanımlı araçlar kendi malı ise ruhsat fotokopilerinin sunulmadığı, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı” gerekçeleriyle başvuru sahibinin teklifinin 2, 3, 4, 5 ve 6’ncı kısımlarda reddedildiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; başvuru sahibi Eryaş Taşımacılık Turizm Enerji İnşaat Tarım Akaryakıt Madencilik Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında “maliyet analizi tablosu, satışlar, personel giderleri, araç maliyetleri, KİK işçilik hesaplama ve araç kiralama fiyat teklifi”nden oluşan belgelerin 2, 3, 4, 5 ve 6’ncı kısımların her biri için ayrı ayrı sunulduğu görülmüştür.

a) Başvuru sahibi tarafından ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan araçlara ait giderlerin tevsiki amacıyla 24.01.2020 tarihli Kardeşler Seyahat Turizm Otomotiv Müh. Taş. San Tic. Ltd. Şti. firmasından alınan kiralama fiyat teklifinin sunulduğu, 01.03.2020-31.12.2020 tarihleri arasında işin süresini (10 ay) kapsayacak şeklide düzenlenen söz konusu belgenin fiyat teklifini veren firma tarafından imzalandığı, fiyat teklifinde;

“1. Ford(14+1 kişilik),

2. Kasko poliçesi,

3. Zorunlu trafik sigortası,

4. Ferdi kaza koltuk sigortası,

5. Araç muayene gideri,

6. Egzoz emisyon muayene gideri,

7. Motorlu taşıtlar vergisi gideri,

8. Tamir - bakım onarım - yedek parça giderleri,

9. Lastik - zincir- sökme/takma – balans,

10. Araç takip sistemi (kameralı)(GPS 1-5 kullanıcı)” giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği, fiyat teklifi üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olarak “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (23/01/2020) tarih ve (001) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin, meslek mensubu imzasının ve TÜRMOB kaşesinin yer aldığı görülmüş olup söz konusu fiyat teklifinin maliyet tespit tutanağına (Ek-O.5) dayandırıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen sigorta giderlerine ilişkin olarak, başvuru sahibi tarafından fiyat teklifi dahilinde ayrı satır açılmak suretiyle gider öngörüldüğü tespit edilmiş, ancak sigorta giderlerine ilişkin olarak açıklama kapsamında herhangi bir poliçeye yer verilmediği, fiyat tekliflerinin sigorta şirketleri/acenteleri tarafından düzenlenmediği ve ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının açıklama kapsamında yer almadığı dikkate alındığında sigorta giderlerine ilişkin açıklamaların mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen ve aracın cinsine, modeline göre değişiklik gösteren ve ilgili mevzuatı gereği her yıl için sabit fiyat tarifesi bulunan araç muayene gideri ve motorlu taşıtlar vergisi ile egzoz emisyon muayene gideri için başvuru sahibi tarafından maliyet tespit tutanağına dayandırılan fiyat teklifinde ayrı satır açılmak suretiyle gider öngörüldüğü tespit edilmekle birlikte, anılan bileşenlere yönelik verilen fiyatların 2020 yılı fiyatlarının altında olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının “sigorta giderlerine ilişkin fiyat teklifi ekinde tevsik edici belge sunulmadığı” gerekçesi ile idarece uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

b) Yukarıda aktarılan Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu işin 01.03.2020 tarihinde başlamak üzere 10 ay süreceği, lastik giderlerinin yükleniciye ait olduğu, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak her bir araçta navigasyon cihazının bulunması gerektiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında ise araçlarda bulunması gereken navigasyon cihazı giderinin, yazlık ve kışlık oto lastiği giderlerinin ayrı ayrı gösterildiği ve idarece önemli teklif bileşeni olarak belirlendikleri görülmüş olup açıklamanın buna uygun olarak yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

- Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; araç giderlerine ilişkin sunulan fiyat teklifinde “Lastik - zincir- sökme/takma – balans” giderine ait ayrı satır açıldığı görülmüş olmakla birlikte, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında yazlık ve kışlık olmak üzere iki ayrı lastik giderine ilişkin açıklama yapılması gerektiği hususu dikkate alındığında söz konusu fiyat teklifi ile araca ilişkin yazlık ve kışlık lastik giderinden hangisinin açıklandığının veyahut ikisini de kapsayan bir açıklama yapılıp yapılmadığının anlaşılamadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında bu hususta başkaca bir bilgi ve belgenin yer almadığı tespit edilmiştir.

- Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; araç giderlerine ilişkin sunulan fiyat teklifinde navigasyon cihazına ilişkin maliyet öngörülmediği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında bu hususta başkaca bir bilgi ve belgenin yer almadığı tespit edilmiş olup, önemli teklif bileşeni olarak belirlenen navigasyon cihazına ilişkin maliyet açıklamasının yapılmadığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından her ne kadar “fiyat teklifinde araç takip sisteminin belirtildiği, bu ürünün navigasyon işlevini yerine getiren bir ürün olduğu” iddia edilmekte ise de, araç takip sistemi ile navigasyon cihazının aynı ürünler olmadığı ve araç takip sisteminin navigasyon cihazı özelliği taşıyan donanımda olacağına dair de herhangi bir açıklayıcı bilgi veya belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Diğer yandan, araca ilişkin fiyat teklifi üzerinde “her türlü giderleri dahil” ifadesine yer verildiği tespit edilmiş olmakla birlikte, fiyat teklifinde söz konusu giderlere ilişkin ayrı bir satır açılarak maliyet öngörülmesi gerektiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı ve bu haliyle aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

- Şikâyete konu ihalenin 2 ve 3’üncü kısımlarında teklif edilen araçların lift donanımlı olması gerektiği yönünde Teknik Şartname’de düzenleme yapıldığı görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında ise “2. ve 3. kısımlar için lift donanımı giderleri veya Liftli araç sahibi iseniz ruhsat fotokopileri”nin başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmasının istenildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü kısım kapsamında kullanılacak araca ilişkin açıklamayı fiyat teklifi ile yaptığı, fiyat teklifi üzerinde “Ford (14+1 kişilik) (Engelli lift donanımlı)” ibaresinin yer aldığı, aşırı düşük teklif açıklama dosyası kapsamında teklif edilen aracın lift donanımlı olduğuna dair başka bir bilgi ve belgenin yer almadığı tespit edilmiştir.

Yapılan değerlendirmede, aşırı düşük teklif açıklamasının amacının, teklif edilen fiyatla ihale konusu işin gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceğinin belgelendirilmek suretiyle ortaya konulması olduğu, bu itibarla aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında araç giderlerine ilişkin maliyet açıklamasının yapılması gerektiği, Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun olarak üçüncü kişiden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı ve fiyat teklifi üzerinde aracın “lift donanımlı” olduğunun belirtildiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibi tarafından başka bir belge sunulmasına gerek olmadığı ve bu haliyle lift donanımlı araca ilişkin açıklamanın yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenen sigorta giderlerine ve yazlık ve kışlık lastik giderlerine ilişkin açıklamanın uygun olmadığı, navigasyon cihazına ilişkin açıklama yapılmadığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı ve idarece teklifinin reddedilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler ile ihale ve son teklif verme tarih ve saati” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.

a)İhale kayıt numarası:2019/683190

b) İhale usulü: Açık ihale.

c) Tekliflerin sunulacağı adres: Çorum Valiliği Ek Binası 8. kat Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü

ç) İhalenin yapılacağı adres: Çorum Valiliği Ek Binası 8. kat Aile,Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü

d) İhale tarihi: 20.01.2020

e) İhale saati: 10:30

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin şikâyete konu ihalenin 4’üncü kısmında sınır değerin doğru hesaplanmadığı iddiasına yönelik yapılan incelemede; 27.01.2020 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalenin 4’üncü kısmı için sınır değerin 69.129,08 TL olarak belirlendiği ve buna göre sadece başvuru sahibinin sınır değerin altında teklif sunduğu görülmüştür.

İdarece sınır değerin doğru tespit edilip edilmediğini anlamak için, öncelikle şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olup olmadığının tespitinin gerekli olduğu değerlendirilmiş olup, ihale dokümanı düzenlemelerinden ihalenin şoförlü araç kiralama hizmeti alımı olduğu, birim fiyat teklif cetveli standart formunda söz konusu taşıma hizmetinin sürücü gideri ve araç kiralama gideri olmak üzere iki kalem cinsinden belirlendiği, İdari Şartname’nin aktarılan 25’inci maddesinde yer alan sürücülerin mesailerinin tamamını kuruluşta geçireceğine ilişkin düzenlemeden ise ihale konusu iş kapsamında personelin tam zamanlı olarak çalışacağı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde; idarece 17.12.2019 tarihinde hazırlanan yaklaşık maliyet icmalinde 4’üncü kısımda sürücü giderinin 34.747,10 TL olmak üzere toplam yaklaşık maliyetin 93.913,77 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Şikâyete konu ihalenin 20.01.2020 tarihinde gerçekleştiği, 01.01.2020 tarihi itibarıyla asgari ücrette meydana gelen artış nedeniyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmüne uygun olarak idarece yaklaşık maliyetin güncellendiği ve söz konusu kısımda sürücü gideri 39.646,90 TL olmak üzere toplam yaklaşık maliyetin 98.813,57 TL olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, şikâyete konu 4’üncü kısımda personel maliyetinin, anılan kısmın toplam yaklaşık maliyetinin %70’inin altında olduğu, dolayısıyla söz konusu kısmın personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı olduğu anlaşılmıştır.

EKAP üzerinden sınır değer hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada şikâyete konu 4’üncü kısımda sınır değerin 69.129,08 TL olduğu ve bu değerin idarece hesaplanmış sınır değer tutarı ile aynı olduğu tespit edilmiştir.

İsteklilerin tekliflerinin sınır değerin altında kalması durumunda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağının düzenlendiği inceleme konusu ihalede, söz konusu 4’üncü kısımda 58.446,90 TL’lik teklif tutarı ile sınır değerin altında sadece başvuru sahibi Eryaş Taşımacılık Turizm Enerji İnşaat Tarım Akaryakıt Maden. Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kaldığı görülmüş olup, 71.815,60 TL’lik teklif tutarı ile Mehmet Kılıç’ın sınır değerin üzerinde kaldığı ve bu hususta idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, şikâyete konu 4’üncü kısımda Mehmet Kılıç’ın sınır değerin altında teklif sunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
a)İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler, hakkında başvuruda bulunabilir...” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1)Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…)faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

b) Başvuru ehliyeti,

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler tarafından yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, bu itibarla öncelikle ortada korunması gereken bir hak kaybının veya zararın veya zarara uğranması ihtimalinin olması gerektiği anlaşılmıştır. Ayrıca, itirazen şikâyet başvurularında başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçesinde belirtilmesi ve başvuruda bulunan hususların somut bir biçimde mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin incelemeye konu 3’üncü iddiasında kendi teklif fiyatından daha yüksek tutarda teklif fiyatı sunan isteklilerin yeterlik belgelerinin uygun olmadığı yönünde itirazen şikâyette bulunulduğu anlaşılmıştır.

İsteklilerin ihaleye katılmasındaki ve ihaleye teklif vermelerindeki nihai amaç, ihalenin kendileri üzerinde bırakılmasının sağlanmasıdır. Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için ise aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının olması gerekmektedir. Somut olayda, başvuru sahibinin kendi teklifine yönelik iddiasının uygun bulunarak teklifinin değerlendirmeye alınması halinde kendi teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif haline geleceği ve bu durumun da kendisinden yüksek teklif sunmuş olan isteklinin teklifinin uygunluğuna yönelik iddiasından bağımsız olarak gerçekleşeceği, söz konusu iddialar bakımından başvuru sahibinin herhangi bir hak veya menfaat kaybı ya da zarara uğraması durumunun ortaya çıkma ihtimalinin bulunmadığı, diğer bir ifade ile kendisinden yüksek tutarda teklif sunan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması durumunda dahi başvuru sahibinin bir hak veya menfaat elde edemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasına yönelik başvurusunun uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibinin iddiasında “ihaleye iştirak eden tüm isteklilerin yeterlik belgeleri konusunda ciddi tereddütlerinin olduğu” ifadelerinin yer aldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasında istekli ve kısım adı belirtilmediği, bu durumda iddia konusu hususların hangi istekli bazında ve hangi kısımlar çerçevesinde inceleneceğinin açık olmadığı ve mevzuata aykırı bulunma sebeplerinin delilleriyle birlikte somut bir biçimde izah edilmemesinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendine ve “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine aykırılık teşkil ettiği sonucuna varıldığından söz konusu iddia uygun bulunmamıştır.

Öte yandan, ihalenin şikâyete konu 2, 3, 4, 5 ve 6’ncı kısımlarının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 6.139,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 12.284,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 6.145,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.