KİK Kararı: 2020/UH.II-396 (26 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/008
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 26.02.2020
Karar No : 2020/UH.II-396
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çalışkan Tur. İnş. Otom. Gıda Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türk Standardları Enstitüsü Marmara Bölge Koordinatörlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/665218 İhale Kayıt Numaralı “TSE Marmara Bölge Koordinatörlüğü –9 Güzergah Üzerinden, Personel Servis Hizmeti Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türk Standardları Enstitüsü Marmara Bölge Koordinatörlüğü tarafından 15.01.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “TSE Marmara Bölge Koordinatörlüğü –9 Güzergah Üzerinden, Personel Servis Hizmeti Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Çalışkan Tur. İnş. Otom. Gıda Mak. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 31.01.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.01.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.02.2020 tarih ve 6745 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.02.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/262 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme sonucunda esas inceleme raporu düzenlenmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından uygun görüldüğü, ancak anılan isteklilerin işçilik giderlerine ilişkin yasal artışların dikkate alınmadığı, maliyetin hesaplama yönteminin yanlış olduğu, amortisman hesaplarının usule uygun yapılmadığı, kiralık araçlar için alınan fiyat tekliflerinde araçların mülkiyetine ilişkin bilgi bulunmadığı, maliyetlerin ayrı gösterilmediği, lastik ve bakım onarım gibi girdiler için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerindeki gerekli ibarelerin eksik olduğu, tekliflerin ilgili alanlarda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı, araçların ortalama yakıt tüketimlerinin usule uygun açıklanmadığı, her araç için ayrı tüketim hesabı yapılmadığı, sigorta giderlerine ilişkin açıklamaların işin süresini kapsamadığı, gerekli teyit yazılarının eksik olduğu, otoyol ve köprü geçiş ücretlerine ilişkin açıklamaların uygun olmadığı; bu gerekçelerle her iki isteklinin de tekliflerinin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği; Kamu İhale Kurumunun bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama ölçütleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı yönde düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde de bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamasını düzenleyen 79.1’inci ve devamındaki maddelerinde, Kanun’un Kamu İhale Kurumuna verdiği yetki çerçevesinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve bu teklif bedellerinin açıklanmasına ilişkin somut düzenlemeler yapılmıştır. Anılan düzenlemeler gereğince isteklilerin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri, merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, ticaret borsası fiyatları, toptancı hal fiyatları, özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar ve isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın almasıyla oluşan emsal bedel kullanılarak tekliflerini açıklayabilecekleri kurala bağlanmıştır.

Aktarılan mevzuattan hareketle, 4734 sayılı Kanun kapsamında yürütülen ihalelerde, aşırı düşük olarak tespit edilen teklifin, kural olarak reddedileceği, ancak bu işlemden önce yapılacak sorgulama sonucunda, isteklinin, ihale konusu hizmet alımına ilişkin, ekonomik bir yönteme sahip olması, seçilen teknik çözüm sayesinde avantajlı koşullarının bulunması ve teklif edilen hizmet alımının özgünlüğü gibi üç ana konunun tamamı ya da herhangi bir çerçevesinde açıklama sunacağı, bu konudaki ispat külfetinin isteklide olduğu, açıklamaya ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’ndeki usullerin esas alınacağı, açıklama yapılırken ilgilinin maliyet bileşenlerine ilişkin bilgi ve belgelere dayanan bir yöntem kullanılacağı, konuyla ilgili düzenlemeler çerçevesinde yapılmayan açıklamaların geçerli kabul edilmesine hukuki olanak bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İncelenen ihale, personel taşıma hizmet alımı işi olup, 15/1/2020 tarihinde yapılan ihaleye on istekli katılmış, Kamu İhale Genel Tebliği gereği tespit edilen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif bedeli sunan yedi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiş, ilgili yazıda araç amortismanı, sigorta giderleri, akaryakıt, lastik, bakım, onarım, köprü ve otoyol geçişleri ile işçilik giderleri için açıklama sunmaları istenmiş, isteklilerden beşi açıklama yapmamış, diğer istekliler açıklamalarını idareye sunmuş ve ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede sunulan açıklamaların kamu ihale mevzuatında yer alan kurallara uygun olduğu değerlendirilmiştir. Başvuru sahibi ise ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonu tarafından uygun görüldüğü, ancak anılan isteklilerin işçilik giderlerine ilişkin yasal artışların dikkate alınmadığı, maliyetin hesaplama yönteminin yanlış olduğu, amortisman hesaplarının usule uygun yapılmadığı, kiralık araçlar için alınan fiyat tekliflerinde araçların mülkiyetine ilişkin bilgi bulunmadığı, maliyetlerin ayrı gösterilmediği, lastik ve bakım onarım gibi girdiler için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerindeki gerekli ibarelerin eksik olduğu, tekliflerin ilgili alanlarda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı, araçların ortalama yakıt tüketimlerinin usule uygun açıklanmadığı, her araç için ayrı tüketim hesabı yapılmadığı, sigorta giderlerine ilişkin açıklamaların işin süresini kapsamadığı, gerekli teyit yazılarının eksik olduğu, otoyol ve köprü geçiş ücretlerine ilişkin açıklamaların uygun olmadığı; bu gerekçelerle her iki isteklinin de tekliflerinin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmadığı iddiası ve gerekçeleriyle itirazen şikayet başvurusunda bulunmuştur.

Başvuru sahibinin yukarıda özetlenen iddiası ve gerekçeleri çerçevesinde öncelikli olarak ihale üzerinde bırakılan Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti.nin açıklamaları incelendiğinde, anılan isteklinin araç amortisman giderleri için serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenmiş bir rapor sunduğu, bu raporun ihale konusu işte çalışacak araç sayısıyla uyumlu olduğu, sigorta giderleri için bir sigorta acentesinden teklif alındığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan, “Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir.” kuralından hareketle isteklinin sunduğu sigorta fiyat teklifi ekinde teyit yazısının bulunmadığı, akaryakıt giderine ilişkin olarak Enerji Piyasa Düzenleme Kurumu tarafından ilan edilen birim fiyatın kullanıldığı, tüketim miktarlarına ilişkin olarak yetkili servis yazısının sunulduğu, muayene ve egzoz emisyon gideri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.6’ncı maddesi gereği özel veya münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatların kullanıldığı, bu fiyatların teklif bedeliyle uyumlu olduğu, bakım ve onarım maliyetleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi gereği üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, ancak bu fiyat teklifinin muhatabının teklif yazısında yer almadığı, bakım paketi teklif formu adı altında genel bir ifade taşıdığı, bu haliyle de kamu ihale mevzuatında düzenlenen kurallara uygun bir fiyat teklifi olarak kabul edilemeyeceği, köprü ve otoyol geçiş maliyetleri için kamu idarelerin ürettiği hizmetlere ilişkin fiyatların kullanıldığı, bu fiyatların teklif bedeliyle uyumlu ve güncel olduğu, lastik giderleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi gereği üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, bu fiyatın teklif bedeliyle uyumlu olduğu, işçilik gideri için Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanan işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı, bu fiyatların teklif bedeliyle uyumlu olduğu, açıklamanın genelinde yasal ve diğer maliyet artışlarına ilişkin bir gider kalemine açıkça yer verilmemiş olmakla birlikte beyan edilen genel icmaldeki teklif bileşenlerinden bu artışların karşılanabileceği tespit edilmiştir.

Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti.nin açıklamalarıyla ilgili yukarıdaki tespitler bir arada değerlendirildiğinde anılan isteklinin sigorta giderlerine ve bakım onarım maliyetlerine ilişkin sunmuş olduğu bilgi ve belgeler kamu ihale mevzuatına düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama usulüne aykırı olduğundan teklifin reddi gerekirken idarenin aksi yöndeki işleminde kamu ihale mevzuatına uyarlık bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin iddia ve gerekçeleri, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Yazgül Turizm Nakliye İnşaat Spor Tes. Sos. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. açısından incelendiğinde, anılan isteklinin amortisman giderleri için serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenmiş bir rapor sunduğu, bu raporun ihale konusu işte çalışacak araç sayısıyla uyumlu olduğu, sigorta giderleri için bir sigorta acentesinden teklif alındığı, teklif ekinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde düzenlenen teyit yazısı ve imzanın bulunduğu, işçilik gideri için Kamu İhale Kurumu tarafından hazırlanan işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı, bu modülden elde edilen saatlik giderinin toplam çalışma saatiyle çarpılarak kullanıldığı, ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmadığı ve personelin çalışma saatinin tamamını idarede geçirmediği göz önüne alındığında, bu açıklamanın uygun olduğu, isteklinin 2021 yılı işçilik giderini de olası yasal artışı göz önüne alarak yaptığı, bu yöntemde usule aykırılık bulunmadığı, lastik ile bakım ve onarım maliyetleri için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesi gereği üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, tekliflerde gerekli ibare ve beyanların bulunduğu ve isteklinin teklif bedeliyle uyumlu ve güncel olduğu, akaryakıt giderine ilişkin olarak Enerji Piyasa Düzenleme Kurumu tarafından ilan edilen birim fiyatın kullanıldığı, tüketim miktarlarına ilişkin yetkili servis beyan ve araç kataloglarının sunulduğu, bu haliyle sunulan açıklamaların teklif bedeliyle uyumlu ve güncel olduğu, köprü ve otoyol geçiş maliyetleri için kamu idarelerin ürettiği hizmetlere ilişkin fiyatların kullanıldığı, bu fiyatların da teklif bedeliyle uyumlu ve güncel olduğu tespit edilmiştir.

Yazgül Turizm Nakliye İnşaat Spor Tes. Sos. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. adlı isteklinin sunmuş olduğu açıklamalar kamu ihale mevzuatına düzenlenen aşırı düşük teklif açıklama usulüne uygun olduğundan anılan isteklinin teklifinin kabulünde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekliye yönelik iddiaları yerinde görüldüğünden ve bu mevzuata aykırılığın düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden Altur Turizm Servis ve Ticaret Ltd. Şti. adlı isteklinin teklifinin reddedilerek ihalenin sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.