KİK Kararı: 2020/UH.II-319 (12 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/006
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 12.02.2020
Karar No : 2020/UH.II-319
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Vbt Bilgi Teknolojileri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/609241 İhale Kayıt Numaralı “Bütünleşik Bilişim Hizmetleri Temini Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 30.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bütünleşik Bilişim Hizmetleri Temini Alımı” ihalesine ilişkin olarak Vbt Bilgi Teknolojileri A.Ş.nin 24.12.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.12.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.01.2020 tarih ve 409 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.01.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/26 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname ve Teknik Şartname’de benzer iş olarak 14 tane işin sayıldığı, ancak bu konulardan herhangi iki tanesini tek bir sözleşmede yapma şartının arandığı bu durumun rekabet ortamını daralttığı, benzer iş tanımının kamu ya da özel sektördeki donanım yazılım ve hizmet işlerinin tek bir sözleşmede yapılması şeklinde belirlenmesi gerektiği, idarece belirlenen benzer iş tanımının tek bir şirketi ve entegratör bir şirketi işaret ettiği, nitekim ihaleye tek isteklinin katıldığı, o isteklinin de abone yönetim sistemi ve su dağıtım referansı olmayan bir şirket olduğu, ihale konusu işte SCADA işlerinin bulunmadığı ancak benzer iş olarak belirlendiği, Teknik Şartname’nin 4.2.12’nci maddesinde idarenin ileride SCADA ihalesine çıkacağını söylediği, bu ihale için yeterlik kriterini aradığı,

2. Donanım sistemlerinde Oracle şirketinin işaret edildiği, Teknik Şartname’nin 5.1.1.1’inci maddesinde tüm sunucu ve veri depolama birimlerinin aynı üretici firmanın ürünlerinden oluşacağı yönünde düzenleme bulunduğu, 5.1.1.2’nci maddesinde ise donanım üreticisine ait işletim sisteminin bulunacağı şeklinde düzenlemeleri karşılayan sadece Oracle ve IBM şirketinin bulunduğu, sunucu ve depolama birimlerinin aynı şirket olmasına gerek bulunmadığı, 5.1.1.1’inci maddesinde yer alan kolon bazlı indeksleme özelliğinin ise Oracle şirketini işaret ettiği, sonuç olarak Teknik Şartname’nin 5.1.1.1 ve 5.1.1.2’nci maddesinde oracle Exadata ürününün işaret edildiği,

3. Teknik Şartname’nin 4.1’inci bölümünün 12’nci maddesinde sistemin Oracle veri tabanına göre kurulması gerektiği düzenlemesinin yer aldığı, bu ifadeye ve benzeri ifadesinin eklenmesi gerektiği,

4. Kurumsal kaynak yazılımları konusunda oracle business süite yazılımının kullanıldığı, idarece bunun devam edeceğinin söylendiği, ancak bu özellikleri taşıyan yazılımların da kabul edileceği şeklinde düzenlemelerin yer alması gerektiği, personel yönetim sisteminde de aynı yaklaşımın yer aldığı, bilişim firmasından yazılımın alınmasının istendiği, varlık şebeke yönetim sisteminde de IBM firmasından alınmasının istendiği, aynı durumun olduğu,

5. İdarenin torba bir ihaleye çıktığı, konuların bölünerek ayrı ayrı ihaleye çıkılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ …Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

1 ) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler,

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Bütünleşik Bilişim Hizmetleri Temini Alımı

b) Miktarı ve türü:

55 ay süre ile bütünleşik bilişim hizmetleri sistemlerine ait donanım ve yazılımların temin edilmesi, kurulması, işletilmesi ve bütünleşik bilişim hizmetlerinin proje süresince desteklenmesi işinin yapılması ile ilgili hizmet alımıdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İZSU Genel Müdürlük Hizmet Binası ve İZSU Sorumluluk sahası içindeki bağlı birimler” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde

“…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Web tabanlı, ilişkisel veri tabanı kullanan, WAN üzerinde ayrı lokasyonlarda, isteklinin yürüttüğü aşağıda belirtilen uygulamalardan en az ikisinin birlikte entegre olarak çalıştığı işler benzer iş sayılacaktır.

Abone Bilgi Yönetim Sistemi,

Finans ve Lojistik Yönetim Sistemi,

Personel Yönetim Sistemi,

Yönetim Bilgilendirme Sistemi,

Araç ve Arıza Takip Yönetim Sistemi,

İhale Takip Sistemi,

Proje Takip Sistemi,

Bakım Yönetim Sistemi,

Endüstriyel Kontrol Sistemi,

Ekipman Kontrol Sistemi,

Coğrafi Bilgi Sistemi,

Adres Kayıt Sistemi,

Mekansal Adres Kayıt Sistemi,

Scada Sistemi” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de “2. İŞİN TARİFİ

İZSU mevcut yaklaşık 1.900.000 abonesine, yaklaşık 134 ayrı lokasyondaki birimleri aracılığı ile hizmet götürmektedir.

Yapılacak işin amacı İdarenin faaliyetleri ile birlikte abonelere daha verimli ve hızlı hizmet verebilmek olup, işin kapsamı; oluşturulan Bütünleşik Yönetim Sistemi ile İdarenin yerine getirdiği hizmetlere ilişkin bilişim faaliyetlerinin, İZSU Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Merkezi’nde, Yüklenici ’nin İZSU adına temin edeceği donanımlar üzerinde güncel ve web ara yüzünden erişim sağlanabilen yazılım teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilmesi ve daha sonra işin süresi boyunca bunlarla ilgili her türlü bakım, onarım, donanım ve yazılım destek hizmetlerinin yerine getirilmesi ile sarf malzemelerinin temini şeklindedir. Yüklenici, şartnamede belirtilen gereksinimler konusunda her türlü bakım ve destek faaliyetlerini sağlamakla birlikte talep olması durumunda uygulamalarla ilgili yeni geliştirme faaliyetlerinden de sorumlu olacaktır. Var olan tüm birimlerin veri merkezine bağlanması için gerekli olan iletişim ağ yapısı oluşturulmuş durumdadır ve tüm sorumluluğu İZSU’dadır.

Mevcut veri hatlarına yapılması gerekebilecek her türlü ek İZSU tarafından yapılacaktır…

Bilgi İşlem Merkezi’ndeki veritabanın ve kritik uygulamaların yedekleri, İZSU’nun göstereceği kriz merkezine kurulacak ve gerekli durumda işlemlerin bu merkezden yürütülmesi sağlanacaktır. Bu yapının işin süresi boyunca her türlü işletme giderleri ihale kapsamındadır.

Yaşama geçirilecek Bütünleşik Bilişim Sisteminin, birbirleriyle veri ve işlem yinelemesi olmaksızın bütünleşik (entegre) çalışan, İZSU’yu bağlayıcı yasa, yönetmelik ve yönergelerde tanımlanan kurallara uygun ve bu kuralları tüm modüllerin sistem bütünlüğü içinde uygulayan bir sistem olması beklenmektedir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 55 (elli beş) aydır.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin ise aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Proje Yöneticisi (her ay en az(Brüt asgari ücretin %556 fazlası)

Ay

1

48

2

Baş Kıdemli Uzman Yazılımcı (her ay en az(Brüt asgari ücretin %392 fazlası)

Ay

1

48

3

Kıdemli Uzman Yazılımcı (her ay en az (Brüt asgari ücretin %365 fazlası)

Ay

2

48

4

Uzman Yazılımcı (her ay en az(Brüt asgari ücretin %283 fazlası)

Ay

3

48

5

Yazılımcı (her ay en az(Brüt asgari ücretin %201 fazlası)

Ay

2

48

6

Kıdemli Sistem Yöneticisi (her ay en az(Brüt asgari ücretin %255 fazlası)

Ay

1

48

7

Sistem Yöneticisi (her ay en az(Brüt asgari ücretin %228 fazlası)

Ay

1

48

8

Kıdemli Teknik Destek Personeli (her ay en az(Brüt asgari ücretin %173 fazlası)

Ay

1

48

9

Teknik Destek Personeli (her ay en az(Brüt asgari ücretin %150 fazlası)

Ay

1

48

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Abone Bilgi Yönetim Sistemi (ABYS-1)

ay

8

2

Abone Bilgi Yönetim Sistemi (ABYS-2)

adet

1

3

Varlık - Şebeke Yönetim Sistemi

ay

48

4

Personel Yönetim Sistemi

ay

48

5

Elektronik Belge Yönetim Sistemi

ay

48

6

Hukuk Otomasyon Yazılımı

ay

48

7

Mobil Cihaz (El Terminali) Uygulamaları

ay

48

8

Doküman Arşiv Yönetim Sistemi ve Portalı

ay

48

9

İş Sağlığı ve Güvenliği Bilgi Yönetim Sistemi

ay

48

10

Proje Süresince Donanımın İşletilmesi

ay

48

11

Sistem Yazılımları Temini, Kurulumu ve İşletimi

ay

48

12

Donanım Temini ve Kurulumu

adet

1

13

Abonelik Sözleşmesi

paket

1.500

14

Açma Kesme İş Emri

paket

1.300

15

Arıza İş Emri

paket

1.300

16

Atıksu Aboneleri Faturası

paket

70

17

Branşman İş Emri

paket

450

18

Kaçak Su Araştırma Emri

paket

380

19

Kanal Ruhsatnamesi

paket

150

20

Katılım Payları Formu

paket

60

21

Köp Aboneleri Faturası

paket

15

22

Resmi Daire Fatura

paket

350

23

Stm Formu

paket

210

24

Su Faturası

paket

6.500

Başvuruya konu ihalenin “Bütünleşik Bilişim Hizmetleri Temini Alımı” olduğu, işin miktarı ve türünün “55 ay süre ile bütünleşik bilişim hizmetleri sistemlerine ait donanım ve yazılımların temin edilmesi, kurulması, işletilmesi ve bütünleşik bilişim hizmetlerinin proje süresince desteklenmesi işinin yapılması ile ilgili hizmet alımı” olarak belirlendiği, İdari Şartname’de benzer iş tanımının “Web tabanlı, ilişkisel veri tabanı kullanan, WAN üzerinde ayrı lokasyonlarda, isteklinin yürüttüğü Abone Bilgi Yönetim Sistemi, Finans ve Lojistik Yönetim Sistemi, Personel Yönetim Sistemi, Yönetim Bilgilendirme Sistemi, Araç ve Arıza Takip Yönetim Sistemi, İhale Takip Sistemi, Proje Takip Sistemi, Bakım Yönetim Sistemi, Endüstriyel Kontrol Sistemi, Ekipman Kontrol Sistemi, Coğrafi Bilgi Sistemi, Adres Kayıt Sistemi, Mekansal Adres Kayıt Sistemi, Scada Sistemi” uygulamalardan en az ikisinin birlikte entegre olarak çalıştığı işler” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, benzer işin ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler olarak tanımlandığı, başvuruya konu ihalede ise benzer iş tanımının belirlenen 14 tane uygulamadan en az ikisinin birlikte entegre olarak çalıştığı işler olarak belirlendiği, belirlenen işlerin tamamının birarada yeterlik kriteri olarak aranmadığı, diğer taraftan benzer işin belirlenmesinde idarenin takdir yetkisi bulunduğu, bu çerçevede mevcut durumda benzer iş tanımının rekabeti daraltıcı şekilde belirlendiğinin söylenemeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’de “ 5.1.1 VERİTABANI SİSTEMİ TİP 1

5.1.1.1. Veri Tabanı Yönetim Sistemi Donanımı

1. Tüm sunucular ve veri depolama birimleri ayni üretici firmanın ürünlerinden oluşacaktır.

…

6. Yedekli mimarideki veri depolama birimleri en az aşağıdaki yazılım ozelliklerini sağlayacaktır:

• Verilerin depolama katmanındaki yazılım ile verilerin kolon bazlı sıkıştırılması desteklenecektir.

• Depolama katmanındaki yazılım ile sağlanan kolon bazlı sıkıştırma, güncel kullanılan veriler ve arşiv verileri için, farklı sıkıştırma algoritmaları sağlayacaktır.

• Verilerin depolama katmanındaki yazılım ile belirli veri tipleri icin kolon bazlı indekslenmesi sağlanacaktır.

• Depolama katmanındaki yazılım ile sağlanan kolon bazlı indeksleme tamamen otomatik olarak yapılacak, yaratılan indeksler bellek üzerinde saklanacaktır.

• Veri depolama katmanındaki flash depolama alanının sıcak verinin “Cache Tenmesi” amacı ile kullanılması sağlanacaktır.

• Veri depolama katmanındaki yazılım ile veri filtreleme ve işleme özellikleri sağlanacaktır.

• Veri depolama katmanındaki yazılım ile I/O kapasitesinin veri tabanları arasında isteğe bağlı dağıtılabilmesi sağlanacaktır.

5.1.1.2. Veri Tabanı Yönetim Sistemi Sunucu Teknik Özellikleri

1. Sunucu üzerinde fiziksel olarak en az 1 (bir) adet işlemci bulunacaktır. Bu işlemcide en az 12 (oniki) çekirdek aktif olacaktır.

2. Her bir işlemci çekirdeği için desteklenen en yüksek önbellek (cache) ile teklif edilecektir...” düzenlemeleri yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak 20.01.2020 tarih ve E.2020/1198 sayılı Kurum yazısı ile akademik bir kuruluştan “…5.1.1 VERİTABANI SİSTEMİ TİP 1

5.1.1.1. Veri Tabanı Yönetim Sistemi Donanımı

1. Tüm sunucular ve veri depolama birimleri ayni üretici firmanın ürünlerinden oluşacaktır.

…

6. Yedekli mimarideki veri depolama birimleri en az aşağıdaki yazılım özelliklerini sağlayacaktır:

• Verilerin depolama katmanındaki yazılım ile verilerin kolon bazlı sıkıştırılması desteklenecektir.

• Depolama katmanındaki yazılım ile sağlanan kolon bazlı sıkıştırma, güncel kullanılan veriler ve arşiv verileri için, farklı sıkıştırma algoritmaları sağlayacaktır.

• Verilerin depolama katmanındaki yazılım ile belirli veri tipleri için kolon bazlı indekslenmesi sağlanacaktır.

• Depolama katmanındaki yazılım ile sağlanan kolon bazlı indeksleme tamamen otomatik olarak yapılacak, yaratılan indeksler bellek üzerinde saklanacaktır.

• Veri depolama katmanındaki flash depolama alanının sıcak verinin “Cache Tenmesi” amacı ile kullanılması sağlanacaktır.

• Veri depolama katmanındaki yazılım ile veri filtreleme ve işleme özellikleri sağlanacaktır.

• Veri depolama katmanındaki yazılım ile I/O kapasitesinin veri tabanları arasında isteğe bağlı dağıtılabilmesi sağlanacaktır.

5.1.1.2. Veri Tabanı Yönetim Sistemi Sunucu Teknik Özellikleri

…

10. Sunucunun üstünde donanım üreticisine ait işletim sistemi bulunacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

…

Bu çerçevede;

1. Söz konusu düzenlemelerin sadece Oracle marka yazılımı işaret edip etmediği, anılan düzenlemelerin başka bir marka yazılım ile gerçekleştirilip gerçekleştirilemeyeceği,

2. Söz konusu düzenlemelerin tek bir markayı işaret etmesi durumunda, anılan düzenlemelerin verimlilik ve fonksiyonellik açısından bir gereklilik olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususlarında görüşünüz gerekmektedir…” hususlarına ilişkin olarak görüş talep edilmiştir.

05.02.2020 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevabi yazıda; “…Genel değerlendirme: Teknik şartnamenin 5.1.1.1 ve 5.1.1.2 maddeleri genel olarak (i) Sunucu (ii) Veri Depolama Birimleri (iii) Sunucu işletim sistemine ait özelliklerden bahsetmektedir. Bununla birlikte ORACLE firmasının SUN MICROSYSTEMS firmasını 2009 yılında satın aldığı bilgisinden hareketle SUN firmasının ürettiği sunucular ve SUN firması tarafından geliştirilmiş SOLARIS işletim sisteminin de ORACLE ürünleri olduğunun düşünülmesi gerekmektedir. ORACLE firması ayrıca 2008 yılından bu yana EXADATA isimli donanım, işletim sistemi ve Veri Tabanı Yönetim Sistemini bir arada bulunduran ve "veritabanı makinesi" olarak adlandırdığı da bir ürün de üretmektedir. İtiraz sahibi ise idareye yazmış olduğu itiraz yazısında genel olarak idarenin ORACLE markasını işaret ediyor olmasına itiraz etmiştir. Kamu İhale Kurumuna yapmış olduğu itirazda ise sunucu ve sunucu işletim sisteminin ORACLE markasını işaret ettiğini belirtmiştir.

Bu değerlendirmenin neticesinde, tarafıma sorulan soru ile ilgili olarak değerlendirmenin ORACLE marka yazılım ile sınırlaması yerine genel olarak ORACLE marka ürünler üzerinden(Sunucu, sunucu işletim sistemi, VTYS ve diğer Oracle ürünleri) yapılması gerekecektir. Aksi halde teknik şartname 5.1.1.1 ve 5.1.1.2 maddelerinde hem sunucu ve veri depolama birimleri(donanım) hem de sunucu işletim sistemi (yazılım) için birlikte değerlendirme yapılamayacaktır.

I-ORACLE Marka VTYS ve Diğer Yazılım Ürünleri Üzerinden Değerlendirme:

Teknik şartnamenin 4.5 Maddesine bakıldığında idarede 15 adet ve görüldüğü kadarı ile tamamı Oracle ürünleri üzerinde çalışan / Oracle ürünleri ile geliştirilmiş ve kaynak kodları dahil idareye ait olan yazılım bulunduğu görülmektedir. Anlaşıldığı kadarı ile bu yazılımlar idarenin kendi bünyesinde geliştirilmiş olan yazılımlardır. Bahse konu 15 yazılım dışında yine idarede 3+3 adet dışardan temin edilmiş yazılım lisansı bulunduğu görülmektedir ve anlaşıldığı kadarı ile bu yazılımların birçoğu yine Oracle VTYS üzerine çalışmaktadır. Yükleniciden de yeni 1 adet İş Sağlığı ve Güvenliği Bilgi Yönetim Sistemi temin etmesi istenmektedir.

Teknik şartnamenin 4.4 Maddesindeki tabloya bakıldığında ise idarenin Oracle VTYS dışında da çok sayıda Oracle yazılım ürünü lisansına sahip olduğu görülmektedir.

Özetle idarenin mevcut yazılım altyapısının neredeyse tamamının Oracle ürünlerine bağımlı olarak geliştirilmiş olduğunu söylemek mümkündür. Bu sebeple teknik şartname her ne kadar (1) Oracle marka yazılımları tarif ediyorsa da (2) İdarede halihazırda çalışmakta olan 21 yazılımın 15 tanesinin kaynak kodlarının idareye ait olduğu ve teknik şartnameye göre 134 farklı lokasyonda 1.9 Milyon aboneye hizmet eden bir işletmenin bugünden yarına mevcut altyapısını değiştirmesinin mümkün olamayacağı söylemek mümkündür. Bu sebeple idarenin teknik şartname hazırlığını Oracle marka yazılım ürünleri üzerinden yapmış olmasının teknolojik bir zorunluluk olduğu düşüncesindeyim.

II- ORACLE Marka Sunucu ve Sunucu İşletim Sistemi Üzerinden Değerlendirme:

Teknik şartnamenin 5.1.1.1 ve 5.1.1.2 maddelerinde VTYS donanımı başlığı altında sunucu, veri depolama üniteleri ve sunucu işletim sistemi ile ilgili teknik özellikler belirtilmiştir. Bu sunuculara yukarıda II numaralı başlıktaki değerlendirmemiz sonucunda Oracle VTYS kurulması gerekecektir. Oracle VTYS ise halihazırda (i) Oracle Solaris, (ii) IBM AIX ve (in) HP UX, (iv) Microsoft Windows, (v) Linux işletim sistemleri üzerinde çalışabilmektedir. Bununla birlikte Oracle VTYS'nin ve sunucu işletim sistemi hariç diğer Oracle yazılım ürünlerinin üzerinde çalışacağı donanım için herhangi bir sınırlama yoktur. Teknik şartname Tablo-1 ikinci satıdan da görüleceği üzere (sayfa 271) VTYS sunucusu Fujistu M4000 isimli Oracle marka olmayan bir sunucu üzerinde çalışmaktadır ve ABYS uygulamasının veritabanı sunucusu olarak kullanılmaktadır. ABYS uygulaması ise teknik şartname 4.5 maddesinin son paragrafına göre "en yüksek kullanıma sahip" olan uygulamadır ve büyüklüğü 1.2 TB olarak belirtilmiştir.

Özetle idare tarafından bu iki maddede Oracle VTYS'nin çalışacağı bir sunucu, veri depolama ünitesi ve sunucu işletim sistemi temin edilmek istenmektedir. İtiraz sahibinin iddiasına göre de aşağıdaki 5 başlığın tümü birlikte değerlendirildiğinde Oracle markası tarif edilmektedir.

5.1.1.1.1- Tüm sunucular ve veri depolama birimleri aynı üretici firmanın ürünlerinden oluşacaktır

5.1.1.2.10- Sunucu üzerinde donanım üreticine ait işletim sistemi bulunacaktır

5.1.1.1.6.a - Verilerin depolama katmanındaki yazılım ile verilerin kolon bazlı sıkıştırılması desteklenecektir

5.1.1.1.6. b - Depolama katmanındaki yazılım ile sağlanan kolon bazlı sıkıştırma, güncel kullanılan veriler ve arşiv verileri için, farklı sıkıştırma algoritmaları sağlayacaktır

5.1.1.1.6.c - Verilerin depolama katmanındaki yazılım ile belirli veri tipleri için kolon bazlı indeksleme sağlanacaktır

Buna göre yukarıdaki başlıklar aynı sıra ile değerlendirildiğinde,

5.1.1.1.1 Maddesi: Her ne kadar teklif edilecek ürün kombinasyonuna sınırlama getiriyor olsa da tek başına Oracle markasını tarif etmez.

5.1.1.2.10 Maddesi: Bu sunucu üzerinde yukarıdaki değerlendirmemize göre Oracle VTYS çalışması gerekeceği için (i) Oracle/Sun Solaris, (ii) IBM AIX ve (iii) HP UX sunucuları ve işletim sistemlerini tarif eder. 5.1.1.1.1 maddesi ile birlikte değerlendirildiğinde de isteklilerin Oracle/Sun ya da IBM ya da HP tarafından üretilmiş veri depolama birimi (storage) temin etmesi gerekir.

5.1.1.1.6.a-5.1.1.1.6.b-5.1.1.1.6.c maddeleri: Bu maddeler anlaşıldığı kadarı ile Oracle tarafından geliştirilmiş olan Hybrid Columnar Compression (HCC) teknolojisini tarif etmektedir. Bu teknoloji ise itiraz sahibinin iddia ettiği gibi yalnızca Exadata tarafından değil, bugün itibari ile aşağıdaki 3 marka tarafından desteklenmektedir.

(a) Exadata

(b) Sun ZFS Storage Appliance (ZFSSA)

(c) Pillar Axiom

Bununla birlikte

(a) Exadata markasının sahibi Oracle firmasıdır.

(b) Sun yukarıda genel değerlendirme bölümünde anlatıldığı üzere 2009 yılında Oracle tarafından satın alınmıştır

(c) Pillar Axiom yine 2011 yılında Oracle tarafından satın alınmıştır.

Özetle 5.1.1.1.6.a-5.1.1.1.6.b-5.1.1.1.6.c maddelerinin tek başına Oracle firmasını tarif etmeye yettiği düşüncesindeyim.

Başka bir bakış açısı ile Sun ve Pillar Axiom markalarının Oracle tarafından 2009 ve 2001 yıllarında satın alındığı bilinmese dahi bu durum 5.1.1.1.1 ve 5.1.1.2.10 maddeleri ile birlikte değerlendirildiğinde bu markaların üreticilerinin IBM ya da HP olmadığı açıktır. Bu sebeple bu 3 başlığın bir arada değerlendirilmesi durumunda yine teknik şartnamede Oracle firmasını tarif edildiği düşünülmektedir.

Ill- HCC TEKNOLOJİSİNİN VERİMLİLİK VE FONKSİYONELLİK AÇISINDAN BİR GEREKLİLİK OLUP OLMADIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Oracle'ın sahip olduğu HCC teknolojisinin doğru kullanılması durumunda sistemlerin performansına olumlu katkı yapacağı, bununla birlikte aynı büyüklükteki veri depolama ünitelerine daha fazla veri saklanabilmesine olanak sağlayacağı açıktır ancak teknolojik kararların fayda-maliyet analizi ile birlikte yapılması gerektiği ve bu kararın teknolojinin yararlanıcısı tarafından alınması gerektiği açıktır. Bu sebeple aşağıda teknoloji tercihinin zorunluluğu açısından bir değerlendirme yapılmıştır.

Teknik şartnamenin 4.5.1 - 4.5.21 maddelerinde tarif edilen sistemler incelendiğinde (sayfa 28-268) ve bu sistemlerin en çok kullanılanının yıllar içerisinde 1.2 TB büyüklüğe ulaştığı bir arada değerlendirildiğinde, bu sistemlerin iyi modellenmiş bir veri tabanı üzerinde HCC teknolojisine ihtiyaç duymadan da yeterli performansı göstereceğini söylemek mümkündür.

HCC teknolojisinin daha iddialı olduğu alan olan veri depolama birimlerinde sağlanacak olan kazanç açısından değerlendirildiğinde de yine teknik şartnamede bu tercihi zorunlu kılan bir sebepten söz edilmediği söylenebilir. Örneğin 5.1.1.3 maddesinde 6 adet 14 TB disk ünitesinden söz edilmiş ancak bu büyüklüğün HCC teknoloji kullanılarak sıkıştırılmış veri için mi hesaplandığı yoksa mevcut sunuculardaki büyüklük üzerinden bir eskalasyon yapıldığı belirtilmemiştir.

HCC teknolojisi gibi tek üretici tarafından geliştirilmiş ve kullanılmasında yarar olduğu düşünülen teknolojilerin idareye sağlayacağı faydanın (örneğin veri depolama ünitesi kapasitesinde sağlanacak kazanç) dolaylı marka tarifi yolu ile değil, ülkemiz mevzuatında da yer aldığını bildiğimiz "fiyat dışı unsur" tanımlaması ile yapılmasının hem ülkemizde yeni teknolojilerin kullanılmasının önünü açabileceği, hem de bu teknolojinin mevzuata uygun hale geleceği düşüncesindeyim. Benzer şekilde örneğin 5.1.1.3 maddesinde 6 adet 14 TB disk ünitesinden söz edilirken "HCC teknolojisi ya da muadili teknolojileri kullanabilen veri depolama birimleri için 6 adet en az 14 TB disk, bu teknoloji ya da muadilini teknolojilere sahip olmayan veri depolama birimleri için 12 adet en az 14 TB disk" gibi bir tanımlama yapmış olsaydı yine marka tarifi yapılmamış olacaktı.

Sonuç olarak teknik şartnamenin 5.1.1.1 ve 5.1.1.2 maddelerinde HCC teknolojisinin, dolayısı ile de Oracle firmasının tarif edilmiş olmasının (I) başlığındaki görüşümün aksine bir zorunluluk olmadığı, teknik şartname genelinde de bu teknolojik tercihi zorunlu kılan herhangi bir nesnel kriterden bahsedilmediği düşüncesindeyim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak hizmetin teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bunun yanı sıra, idarenin ihtiyacını karşılarken alımını yapacağı hizmetin teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır.

Akademik kuruluştan gelen cevabi yazıda ise , idarenin mevcut yazılım alt yapısının tamamının Oracle marka üzerine kurulu olduğu, Teknik Şartname’nin 5.1.1.1 ve 5.1.1.2’nci maddelerinde Oracle marka yazılımları işaret ettiği, ancak bu durumun Teknik Şartnameye göre 134 farklı lokasyonda 1.9 milyon aboneye hizmet eden bir işletmenin bugünden yarına mevcut altyapısını değiştirmesinin mümkün olamamasından kaynaklandığı, bu sebeple idarenin Teknik Şartname hazırlığını Oracle marka yazılım ürünleri üzerinden yapmış olmasının teknolojik bir zorunluluk olduğu belirtilmekle birlikte, Teknik Şartnamenin 5.1.1.1 ve 5.1.1.2 maddelerinde yer verilen HCC teknolojisinin, dolayısı ile de Oracle firmasının tarif edilmiş olmasının bir zorunluluk olmadığının ifade edildiği görülmüştür. Bu çerçevede, akademik kuruluştan alınan teknik görüş doğrultusunda, şikâyete konu düzenlemelerin idarenin altyapısı ile uyumlu çalışması açısından Oracle marka yazılımı işaret ettiği, diğer taraftan bu düzenlemelerin verimlilik ve fonksiyonellik açısından ise bir zorunluluğun olmadığı, dolayısıyla söz konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesine ve “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen değerlendirmeler çerçevesinde, başvuruya konu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3, 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiş ve şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu yapılabileceği, anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde ise idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabileceklerin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Bahse konu Kanun maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlere karşı olarak dava açılmadan önce genel olarak iki aşamalı bir idari başvuru yolunun öngörüldüğü, aday, istekli veya istekli olabileceklerin öncelikle ihaleyi yapan idareye başvuru yapması gerektiği, şayet şikâyet üzerine alınan karar uygun bulunmaz veya şikâyet üzerine idarece herhangi bir karar alınmaz ise Kamu İhale Kurumu’na başvuruda bulunulabileceği anlaşılmaktadır.

Bu usulün amacı ise başvuru sahibinin iddialarının öncelikle idarenin değerlendirmesinden geçerek, uygun görülen hususlarda gerekli düzeltmenin idare tarafından yapılması, uyuşmazlığın devam ettiği konularda ise idarenin cevabıyla birlikte uyuşmazlığın Kurumun önüne getirilmesidir. Anılan usulün doğal bir gereği ise şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilmemesidir. Çünkü idarenin değerlendirmesine sunulmayan, cevap veya açıklaması alınmayan bir hususun itirazen şikâyet başvurusuna dahil edilmesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda açıklanan iki aşamalı başvuru sistematiğine uygun düşmemektedir.

Nitekim İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü ile,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması da şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Netice itibariyle yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği (şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç) anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin 24.12.2019 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, söz konusu iddialara ise 24.12.2019 tarihinde idareye sundukları şikâyet dilekçesinde yer verilmediği anlaşılmıştır. Anılan iddiaların idareye yapılan şikâyet dilekçesinde yer almamasından dolayı başvuru sahibinin söz konusu iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm gereği şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.