KİK Kararı: 2020/UH.II-318 (12 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/006
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 12.02.2020
Karar No : 2020/UH.II-318
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Menderes NACAR,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Malatya İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/525536 İhale Kayıt Numaralı “24 Aylık Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Malatya İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 28.11.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Aylık Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Menderes Nacar’ın 27.12.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.01.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.01.2020 tarih ve 3222 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.01.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/146 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 6, 12 ve 13’üncü kısımları üzerinde bırakılan istekli İsmail Doğan’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, araç kaskosu, muayene giderleri, sigorta, lastik, oto yıkama giderlerine ilişkin açıklama sunulmadığı, sözleşme ve diğer giderlere ilişkin açıklamanın da belgelere dayalı olarak yapılmadığı, Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesine göre belgelere dayalı açıklama yapılmadığı, işin tamamını kapsayacak 24 aylık kasko ve sigorta poliçesinin bulunmadığı, bu poliçelerin sigorta genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünce imzalanmadığı, işçilik giderlerinin %4 sözleşme genel giderleri ve damga vergisi dikkate alınmadan açıklandığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

…

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ”2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 24 aylık Araç Kiralama

b) Miktarı ve türü:

24 aylık araç kiralama

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: : İl Sağlık Müdürlüğü, Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Akçadağ Devlet Hastanesi, Doğanşehir Devlet Hastanesi, ArapgirDevlet Hastanesi, Hekimhan Devlet Hastanesi, Darende Devlet Hastanesi Yeşilyurt Devlet Hastanesi, Pütürge Devlet Hatanesi Ağız ve diş sağlığı Hastanesi” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahil edilecektir. Yürürlükteki mevzuat ve sözleşme hükümleri gereğince, KDV hariç ihale ve sözleşmeye ve taahhüdün tamamının yapılmasına ait ödenecek bütün ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harçlarla sözleşme giderleri ) ile araç muayenesi ,trafik sigortası, kasko bedeli, eksoz muayenesi ve her türlü giderler vb. teklif fiyata dahil edilecek masraflar ,teknik şartnamede ayrıntıları belirtilen araçlarla ilgili tüm giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Şöförlü istenilen araçlar için işçilere ait giderler,aracın kaskosu, muayenesi, eksoz muayenesi, vergileri ve araçtan kaynaklı trafik cezaları, şöförlü araçlarda şöförden kaynaklı trafik cezaları, araçlara ait her türlü bakım, onarım ve tamiratı, teknik şartnamede belirtilen diğer giderler yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta risk prim oranı yüzde 2 dir.” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “24 aylık Araç Kiralama” hizmeti olduğu, ihalenin 15 kısımdan oluştuğu, başvuru sahibinin ihalenin 6 (Arapgir Ali Özge Dev. Hast şöförlü + yakıt dahil+ Diyaliz Aracı 10+1), 12 (Arapgir Ali Özge Dev. Hast. şöförsüz + yakıt hariç+Kombi tipi 4+1) ve 13’üncü (Hekimhan Devlet Hast. şöförsüz + yakıt hariç+Kombi tipi 4+1) kısmına teklif verdiği,

İhalenin 12’nci kısmında başvuru sahibi ve İsmail Doğan’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve iki isteklinin de açıklamalarının uygun kabul edilerek ilgili kısmın İsmail Doğan üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Menderes Nacar’ın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği,

İhalenin 6 ve 13’üncü kısmında sınır değerin altında tek teklif veren istekli İsmail Doğan’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve açıklamalarının uygun kabul edilerek ilgili kısımların İsmail Doğan üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Menderes Nacar’ın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İsmail Doğan’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik olduğu, söz konusu istekli ve başvuru sahibinin teklif verdiği 6, 12 ve 13’üncü kısımların tamamında İsmail Doğan’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddialarının ihalenin 6, 12 ve 13’üncü kısımlara yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İdarece, isteklilere tebliğ edilen sorgulama yazısında “Müdürlüğümüz tarafından 2019/525536 ihale kayıt numarası ile yapılan 24 aylık Araç Kiralama Hizmet Alımı ihalesine sunmuş olduğunuz teklifiniz; ilgili kanunun 38. Maddesine göre sınır değerin altında kaldığından, sunmuş olduğunuz teklifin bileşenlerini ayrıntılı bir şekilde belirten açıklamanızı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olacak şekilde en geç 09.12.2019 tarihi Pazartesi günü saat: 16:00 ' a kadar kurumumuza göndermeniz hususunu;

Bilgilerinize rica ederim.

…

Dağıtım Yerleri:

1- Doğan İnşaat (6.-10.-12.-13.-15. kısımlara yaptığınız teklif)

2- Men Şam Öznacar Kardeşler (12. kısıma yaptığınız teklif)”) ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdareler tarafından, ihale dokümanında sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirildikten sonra ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, isteklilere gönderilecek olan aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine yer verilmesinin ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

İdare tarafından ihalenin 6, 12 ve 13’üncü kısımlarında, sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı incelendiğinde, bahse konu yazıda hangi giderlere ve/veya hangi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği yönünde bir belirlemeye yer verilmediği görülmüş olup, söz konusu durumun ihale konusu işin niteliği ve ihale dokümanı kapsamında yapılan düzenlemeler dikkate alındığında, başvuruya konu ihalede isteklilerce aşırı düşük teklif açıklamalarının eşit şartlarda sunulmasına ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine imkân tanımadığı anlaşılmaktadır.

Netice itibarıyla, idarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği, dolayısıyla idarece aşırı düşük teklif açıklama talebinin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı anlaşıldığından, ihalenin 6, 12 ve 13’üncü kısımlarında idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddütte mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “...Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır. Bahse konu ihalenin şikâyete konu 6, 12, 13’üncü kısımlarının yaklaşık maliyetine göre başvuru bedeli 5.719,00 TL’dir. Başvuru sahibi istekli tarafından 17.163,00 TL başvuru bedeli yatırıldığı görülmüştür. Başvuru sahibi isteklinin talebi halinde fazla yatırılan 11.444,00 TL’nin anılan istekliye iadesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, şikâyete konu 6, 12 ve 13’üncü kısımlarda idarece hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan isteklilere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1-Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2-Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.