KİK Kararı: 2020/UH.II-311 (12 Şubat 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/006
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 12.02.2020
Karar No : 2020/UH.II-311
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Star Kızıltepe Taş. Gıda Tem. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/622678 İhale Kayıt Numaralı “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 115 Gün İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 03.01.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 115 Gün İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Star Kızıltepe Taş. Gıda Tem. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 11.12.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2019 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2019 tarih ve 56969 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1697 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 03.01.2020 tarihinde yapılacak olan 2019/622678 ihale kayıt numaralı “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokul ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 115 Gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”ne ait ihale dokümanının rekabeti engellediği, üç kısım halinde ihaleye çıkılmasının ihaleye katılımı daralttığı, bu nedenle söz konusu ihale dokümanının ihale mevzuatına, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği’ne aykırılık teşkil ettiği, 2019/306581 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 4555 Ortaöğretim Öğrencinin 450 Araç ile 19 Taşıma Merkezi Okuluna 180 Gün İçin Araç kiralama Hizmet Alımı İşi” ile 2019/305840 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokul ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 180 Gün İçin Araç kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalelerine ilişkin olarak Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulundukları, anılan Kurumun 23.09.2019 tarihli ve 2019/UH.I-995 ve 2019/UH.I-998 sayılı Kurul kararları ile başvuruya konu ihalelerin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmemesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, dolayısıyla kısmi teklife açık olmayan bahse konu işin anılan Kanun'un 5'inci maddesindeki temel ilkelere uygun yapılmadığı sonucuna varıldığı şeklinde yapılan açıklama ile ihalelerin iptal edildiği, aynı idare tarafından 28.10.2019 tarihinde gerçekleştirilen 2019/467264 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 142 Gün İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” ile 2019/470133 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 4555 Ortaöğretim Öğrencinin 450 Araç ile 19 Taşıma Merkezi Okuluna 142 Gün İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalelerine ilişkin olarak da Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulundukları, anılan Kurumun 06.11.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1457 ve 2019/UH.I-1458 sayılı Kurul kararları ile söz konusu ihalelerin iki kısımda yapılmasının yine yukarıda belirtilen açıklama ile iptal edildiği, yine aynı idare tarafından gerçekleştirilecek olan 2019/622678 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 115 Gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”nin sadece üç kısma ayrılarak ihalenin yapılmasının Kurul kararlarına aykırı olduğu, kamu yararı görülen hizmetlerin kısımlara ayrıştırılarak ihale edilmesi gerekir iken kamu yararına hareket edilmediği, rekabetin engellendiği, katılımın daraltıldığı ve bazı firmaların çıkarlarına göre işin ihale edileceğinin açıkça ortaya konulduğu, keyfiyete dayalı iş ve işlemlerden dolayı kamunun zarara uğratıldığı, Kurul kararlarının eksik uygulandığı, işin istenilen firmalara ihale edilmesi için sadece üç kısım şeklinde ihale edildiği, bu yapılan işlemin ihaleye fesat karıştırma eylemi ile aynı anlama geldiği, söz konusu ihalenin Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 12.06.2019 tarihli ve 11150334 sayılı yazısına da aykırılık teşkil ettiği, idarenin Milli Eğitim Bakanlığının anılan yazısına ve Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı davrandığı, idarece yapılan son 10 yılın ihalelerinin belli firmalara verildiği, 2019/306581, 2019/305840, 2019/467264 ve 2019/470133 İKN’li ihalelerin Kamu İhale Kurumu tarafından iptal edilmesi üzerine, idarece 22/d bendine göre en az 20 parçaya ayrılarak ve bilinen firmaların davet edilmesi suretiyle işin yaklaşık maliyetine yakın fiyatlar ile anılan firmalara ihale edildiği, daha önceki söz konusu ihalelerin tek parça ve 2 kısım halinde ihale edildiği gerekçesi ile Kamu İhale Kurumu tarafından iptal edilmesi üzerine idarece bu defa 3 kısım olarak ihaleye çıkılmasının idarece takdir hakkının yerinde kullanılmadığı ve şeklen Kurul kararlarının uygulandığı anlamına geldiği, ihalenin taşıma merkezlerine göre kısımlara ayrılmasının ihaleye katılımı ve rekabet ortamını artıracağı, idare tarafından şikayete cevap yazısında belirtilen gerekçelerin yerinde olmadığı, incelenmekte olan ihalenin gerçekleştirildiği il olan Mardin İli Ömerli, Dargeçit ve Midyat İlçeleri ihalelerinin güzergah gruplarına göre kısmi olarak ihaleye çıkıldığı, gerçekleştirilen ihalelerde kısımlara ait araç sayılarının 16 ve 17 araca tekabül ettiği, idarenin pazarlık usulü ile yapılan 2019/450835 İKN’li ihalede aynı firmalara davetiye gönderdiği ve ihale yetkilisinin söz konusu firmalar ile ortaklık ilişkisinin olduğu, 2019/450835 İKN’li ihalede yaklaşık maliyete yakın bir fiyat üzerinden sözleşme imzalanmış iken kendi firmalarının katıldığı 2019/333282 İKN’li ihalede yaklaşık maliyete yakın olmayan bir fiyat üzerinden sözleşmenin yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel ilkeler" başlıklı 5'inci maddesinde idarelerin, anılan Kanun'a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun'un "İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar" başlıklı 27'nci maddesinin ikinci fıkrasının (h) bendinde ihale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığı hususu idari şartnamede belirtilmesi gereken zorunlu hususlar arasında sayılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında kısmi teklif "Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; alımın birden fazla kalemden oluşması halinde, alımın niteliğine uygun olarak belirlenen bir veya birden fazla kısmına; ihale konusu alımın tek bir mala ilişkin olması durumunda ise aynı malın miktarlar itibariyle belirlenen bir veya birden fazla kısmına verilen teklif" şeklinde tanımlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 16.4'üncü maddesinde "16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır…" açıklaması yer almaktadır.

Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından dağıtım birimlerine gönderilen "İhalelerde Dikkat Edilecek Hususlar" konu başlıklı, 12.06.2019 tarihli ve 11150334 sayılı yazıda "...2019-2020 eğitim-öğretim yılında 4734 sayılı Kanun doğrultusunda saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak için; …yapılacak olan ihalelerin kısmi teklife açık hale getirilmesi… büyük önem arz etmektedir…" ifadelerine yer verilmiştir.

İdari Şartname'nin "İhale konusu işe ilişkin bilgiler" başlıklı 2'nci maddesinde "2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 115 gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı işi

b) Miktarı ve türü: 2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 115 gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü" düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin "İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri" başlıklı 7'nci maddesinde "… 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.

7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği teknik şartnamede belirtilen belgeler.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu ve Özel Sektörde yapılan her türlü Öğrenci ve personel Taşımacılığı Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir …" düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin "Alt yükleniciler" başlıklı 18'inci maddesinde "18.1. İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz." düzenlemesi,

Yine aynı Şartname’nin "Teklif ve sözleşme türü" başlıklı 19'uncu maddesinde "19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır." düzenlemesi,

"Kısmi teklif verilmesi" başlıklı 20'nci maddesinde "20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. 1.kısım 2. kısım ve 3.Kısımdan oluşmaktadır. Ayrıntılar teknik şartnamede belirtilmiştir" düzenlemesi,

"Teklif fiyata dahil olan giderler" başlıklı 25'inci maddesinde "25.1. ulaşım sigorta vergi, resim harç gibi giderlerin tümü yüklenici firmaya aittir

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Ulaşım sigorta vergi, resim harç gibi giderlerin tümü yüklenici firmaya aittir …" düzenlemesi,

"Geçici teminat" başlıklı 26'ncı maddesinde "26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 01.04.2020 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır." düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Hizmetin Şekli” başlıklı 4’üncü maddesinde “... b) Bu hizmeti sağlarken Yüklenici okul yönetimince ve veliler tarafında teslim edilen öğrencilerin güvenliğini sağlamak, sürücü hatalarından kaçınmak, Trafik Kurallarına uymak, Karayolları yönetmeliklerine ve Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Okul Servis Araçları Yönetmeliği Yönetmeliğine T.C. Kanunun ve Evrensel Hukuk ilkelerine uygun bir şekilde yerleşim yerlerinden alınıp taşıma merkezine, taşıma merkezi okullardan yerleşim yerlerine ulaştırmaktan sorumludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Ayrıca, aynı idare tarafından ihalesi gerçekleştirilen 2019/305840 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 180 Gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”nin başvuru sahibi Star Kızıltepe Taş. Gıda Tem. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikâyete konu edildiği, anılan ihale ile ilgili olarak Kurum tarafından 23.09.2019 tarihli ve 2019/UH.I-998 sayılı Kurul kararı alındığı ve söz konusu kararda “İhale konusu işin 450/472 araç ile işin tamamı üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek olması, işi tamamı üzerinden teklif alınması nedeniyle isteklilerin ihaleye katılım için sağlaması gereken iş deneyim ve geçici teminat tutarları, işin gerçekleştirileceği coğrafi bölge, ihale dokümanı satın alan istekli olabilecek sayısı, teklif veren istekli sayısı ile söz konusu ihaleye verilen tekliflerin ihale konusu işin yaklaşık maliyetine yakınlığı hususları ile ihalenin kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilmesi gerektiğine yönelik idare tarafından gerekli ve yeterli somut bir gerekçenin ortaya konulamadığı hususu bir arada değerlendirildiğinde başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmemesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, dolayısıyla kısmi teklife açık olmayan bahse konu işin anılan Kanun'un 5'inci maddesindeki temel ilkelerine uygun yapılmadığı sonucuna varılmıştır.” şeklinde ifadelere yer verilerek ilgili ihalenin iptaline karar verildiği görülmüştür.

Yine aynı idare tarafından ihalesi gerçekleştirilen 2019/467264 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 142 Gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”nin başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyete konu edildiği, anılan ihale ile ilgili olarak Kurum tarafından 06.11.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1457 sayılı Kurul kararı alındığı görülmüştür.

06.11.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1457 sayılı Kurul kararında “Buradan hareketle şikayete konu ihalede yer alan 42 taşıma merkezi dikkate alınarak kısımlara ayrılmasına imkan bulunduğu, ancak işin gerçekleştirileceği coğrafi bölge vs nedenlerle birleştirilmesi zorunlu olan taşıma merkezi olması halinde bunun kısım sayısının belirlenmesinde dikkate alınabileceği anlaşılmış olup, incelenen ihalede ihale konusu işin niteliği, iş kapsamında çalıştırılacak araç sayısı ve taşıma merkezlerinin çokluğu, ihalede 12 doküman satın alındığı, ihaleye tek teklif verildiği, verilen teklifin ihale konusu işin yaklaşık maliyetine yakın olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihalenin 2 kısım halinde yapılmasının ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, dolayısıyla bahse konu işin anılan Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelere uygun yapılmadığı sonucuna varılmıştır.” şeklinde ifadelere yer verilerek ilgili ihalenin iptaline karar verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; ihale konusu işin 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 5688 ilkokulu ve ortaokul öğrencisinin 472 araç ile 42 taşıma merkezi okula 115 gün taşınması için araç kiralama hizmeti alımı olduğu, ihalede ekonomik ve mali yeterlik kriteri belirlenmediği, mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak ise teklif edilen bedelin %25'inden az olmamak üzere ihale konusu iş veya idarece belirlenen (kamu ve özel sektörde yapılan her türlü öğrenci ve personel taşımacılığı) benzer işe ait iş deneyimini gösteren belge istenildiği, ihale konusu işin ayrıntıları teknik şartnamede belirtildiği şekilde 3 kısma ayrılarak ihalenin kısmi teklife açıldığı ve ihale konusu hizmetin tamamının veya bir kısmının, alt yüklenicilere yaptırılamayacağı anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif cetveli standart formundan ve Teknik Şartname'nin "İhale konusu işe ilişkin bilgiler" başlıklı 2'nci maddesinden, ihalenin 1'inci kısmında 156 araç, 2'nci kısmında 157 ve 3’üncü kısmında 159 araç çalıştırılmasına yönelik güzergâhlar üzerinden düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

İhaleye ilişkin idare tarafından KDV hariç yaklaşık maliyetin; 1'inci kısım için 2.221.461,01 TL, 2'nci kısım için 2.292.769,27 TL ve 3’üncü kısım için 2.415.734,28 TL olmak üzere toplam 6.929.964,56 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

06.01.2020 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde; 8 adet ihale dokümanının satın alındığı/indirildiği, 03.01.2020 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin katıldığı, ihalenin 1’inci kısmında Uygur Ulus. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2.188.680,00 TL ile, 2’nci kısmında Sancarlı Taş. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Mehmetoğlu Kuy. Hay. İnş. Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 2.220.765,00 TL ile, 3’üncü kısmında ise Sancarlı Taş. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Mehmetoğlu Kuy. Hay. İnş. Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 2.340.480,00 TL ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Star Kızıltepe Taş. Gıda Tem. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ise ihaleye teklif verilmediği anlaşılmıştır.

İdareye yapılan şikâyet başvurusunun, başvuruya konu ihalenin üç parçadan fazla parçalara ayrılmasının idareye herhangi bir kolaylık sağlamayacağı gibi maliyetin düşürülmesine de etki etmeyeceği ve geçmişte yapılan tüm ihalelerin bir bütün olarak yapıldığı, ihalenin üç parçadan fazla parçalara ayrılması durumunda dağlık, merkezden uzak, güvenlik sorunu olan ve isteklilerce gidilmek istenilmeyen bölgelere teklif çıkmaması ihtimalinin bulunduğu, taşıma hizmet alım ihalesinin uzak yerleşim yerleri ile yakın yerleşim yerlerinin harmanlanıp üç eşit bölgeye ayrıldığı, bu şekilde avantajlı ve dezavantajlı yerleşim yerlerinin bir arada ihale edildiği, ihalenin daha fazla parçalara ayrılması halinde gruplandırmanın olmayacağı ve araç sayılarında artış olacağı, tek tek taşıma merkezi olarak ihaleye çıkılması durumunda araç sayılarında artışın iki katına çıkacağı ve bu şekilde taşıma merkezi olarak ihale edildiği taktirde kamu zararı oluşacağı, ihalede kullanılacak araçlara ilişkin kendi malı düzenlemesinin bulunmadığı, herhangi bir kişiye özel şartname hazırlanmadığı ve ihalenin açık ihale usulü ile gerçekleştirileceği gerekçeleriyle reddedildiği görülmüştür.

24.01.2020 tarihli ve E.2020/1576 sayılı yazı ile Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nden itirazen şikâyet başvuruna konu ihale ile ilgili bilgi ve belge talep edilmiştir.

Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün cevabi yazısı 31.01.2020 tarih ve 2020/5421 sayı ile Kurum kayıtlarına alınmıştır.

Anılan cevap yazısında “Madde 1-İhalenin hangi kıstas ve güzergah özellikleri dikkate alınarak 3 kısım olarak ihale edilmesine karar verildiğinin somut bilgilerle detaylı olarak açıklanması.

Madde 1:

1. Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliğinin 6. maddesinin b bendine göre "öğrenci sayısı ve ulaşım imkanlarına göre taşınacak öğrencileri ve öğrencisi taşınacak yerleşim birimlerini gruplandırarak taşıma merkezi okulları tespit etmek" denilmektedir. Nitekim taşıma yönetmeliğinde gruplandırmanın şart olduğu, tek tek taşıma merkezi olarak ihaleye çıkılması araç sayılarında artışın iki katına çıkacağı ve bu şekilde ihale edildiği takdirde kamu zararının oluşacağı ortadadır. İdaremizce yapılan değerlendirmede de ihalenin üç kısımdan fazla ayrılması idareye herhangi bir kolaylık sağlamayacağı gibi maliyetlerin düşmesine de etki etmeyecek olup, araç takiplerini de daha da zorlaştıracaktır.
2. İhale merkeze uzak ve yakın olan okullar, yani avantajlı ve dezavantajlı bölgeler harmanlanıp aynı okula giden öğrencileri birleştirip güzergahlar oluşturulmuştur.
3. Dağlık ve dezavantajlı bölgelerde yer alan yerleşim yerleri ile avantajlı bölgelerle birleştirilerek dezavantajlı yerleşim yerlerinin taşınmama riski ortadan kaldırılmıştır.
4. Bölgenin terör bölgesi olması, dağlık kesimlerdeki öğrencilerin taşınmama riskine karşı bu bölgeler merkeze yakın ve avantajlı bölgelerle birleştirilmiş olup, öğrencilerin taşınmama riskini ortadan kaldırılmıştır.

Madde 2- 1, 2 ve 3‘ncü kısım altında birleştirilen güzergahların, hangi gerekçelerle ve güzergaha ilişkin hangi özellikler dikkate alınarak aynı kısım altında birleştirildiğinin somut bilgilerle detaylı olarak açıklanması gerekmektedir.

Madde 2:

1. İlçe merkeze yakın ve uzak olan taşıma bölgelerinden olacak şekilde ilçe merkezinin kuzey-güney-doğu-batısından olacak şekilde kısımlar oluşturulmuştur.

Örnek-1: 1.Kısımda bulunan okullarımız

-Arıklı İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 51 km olup, ilçe merkezinin kuzey batısına düşmektedir.

-Büyükboğaziye Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 44 km olup, ilçe merkezinin güney batısına düşmektedir.

-Işıklar İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 5 km olup, ilçe merkezinin batısına düşmektedir.

-Yüceli İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 16 km olup, ilçe merkezinin kuzey doğusuna düşmektedir.

-Eşme İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 9 km olup, ilçe merkezinin güney doğusuna düşmektedir.

Örnek-2: 1.Kısımda bulunan okullarımız

-Akdoğan İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 30 km olup, ilçe merkezinin güney batısına düşmektedir.

-Bozhöyük Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 46 km olup, ilçe merkezinin kuzey batısına düşmektedir.

-Günlüce İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 10 km olup, ilçe merkezinin güneyine düşmektedir.

-Sancarlı İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 11 km olup, ilçe merkezinin kuzey doğusuna düşmektedir.

-Sürekli İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 9 km olup, ilçe merkezinin batısına düşmektedir.

Müdürlüğümüz bünyesinde yapılan taşıma araç kiralama hizmet alımlarında mevcut imkanların en verimli şekilde kullanılması öğrencilerin sağlıklı bir şekilde taşınması ve kamu zararının önüne geçmek amacıyla idaremiz tarafından ihalenin 3(üç) kısım olarak ihale edilmesi uygun görülmüştür.” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5’inci maddesinde, idarelerin bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, anılan Kanun’un 27'nci maddesinde ihalelerde kısmi teklif verilip verilemeyeceğinin ihalenin idari şartnamesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu hükmü yer almakta olup, kamu ihale mevzuatında idarelerin hizmet alımı ihalelerini kısmi teklife açmalarının zorunlu olduğuna veya hangi durumlarda ihalenin kısmi teklife açılması veya kısmi teklife açılacaksa kısım sayısının ne olması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu çerçevede, ihaledeki kısım sayısının belirlenmesi noktasında idarelerin takdir yetkisi bulunduğu anlaşılmaktadır.

İdarenin şikâyete cevap yazısı ile 31.01.2020 tarih ve 2020/5421 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü yazısı birlikte değerlendirildiğinde, ihalenin idarece 3 kısma ayrıldığı, 3 kısma ayrılmasındaki, bir başka ifadeyle daha fazla kısma ayrılmamasındaki gerekçelerin esas itibariyle; dağlık, merkezden uzak, güvenlik sorunu olan ve isteklilerce gidilmek istenilmeyen bölgelere teklif çıkmaması ihtimalinin bulunması ve uzak yerleşim yerleri ile yakın yerleşim yerlerinin harmanlanarak avantajlı ve dezavantajlı güzergahların birleştirilmesi olduğu anlaşılmaktadır.

Söz konusu işe ilişkin daha önceki ihale süreçleri ve Kurul kararları da dikkate alındığında, gelinen aşamada ihalenin 3 kısma ayrılmış olmasının idare tarafından belirtilen gerekçeler çerçevesinde idarenin takdir yetkisi ve sorumluluğu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bu çerçevede, itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği ile Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından dağıtım birimlerine gönderilen "İhalelerde Dikkat Edilecek Hususlar" konu başlıklı 12.06.2019 tarihli ve 11150334 sayılı yazı dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyet dilekçesindeki diğer hususların Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ayrıca incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Kararda yer verilen hususların incelenmek üzere Milli Eğitim Bakanlığına bildirilmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine”, Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği ile Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından dağıtım birimlerine gönderilen "İhalelerde Dikkat Edilecek Hususlar" konu başlıklı 12.06.2019 tarihli ve 11150334 sayılı yazısı dikkate alındığında, başvuru sahibi isteklinin itirazen şikâyete konu diğer iddiaları ile ilgili olarak idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olup olmadığı konusunda Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ayrıca incelenmesi hususunda bildirimde bulunulması gerektiğine karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında kararda yer alan Milli Eğitim Bakanlığı’na bildirim kısmına katılmakla birlikte iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Başvuruya konu ihale Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 03.01.2020 tarihinde yapılan “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 115 Gün İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalesi olup, 8 adet ihale dokümanı satın alındığı, kısmi teklif verilmesine açık ve üç kısımda oluşan ihalenin her bir kısmına 3 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibi Star Kızıltepe Taş. Gıda Tem. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihaleye teklif vermediği, ihalenin birinci kısmında bir isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 2’nci ve 3’üncü kısımda bütün tekliflerin geçerli kabul edildiği ve ihalenin 1’inci kısmının Uygur Ulus. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde, 2’nci ve 3’üncü kısmının Sancarlı Taş. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Mehmetoğlu Kuy. Hay. İnş. Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ihalenin 1’inci ve 2’nci kısmında S.S. Kızıltepe Ser. Hiz. Min. 55 No’lu Mot. Taş. Koop.nin teklifinin, 3’üncü kısımda ise Uygur Ulus. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kararda da yer verildiği üzere, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'n "Temel ilkeler" başlıklı 5'inci maddesinde idarelerin yapılacak ihalelerde sağlamakla sorumlu olduğu temel ilkeler sayılmış, Kamu ihale mevzuatında kısmi teklif "Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; alımın birden fazla kalemden oluşması halinde, alımın niteliğine uygun olarak belirlenen bir veya birden fazla kısmına; ihale konusu alımın tek bir mala ilişkin olması durumunda ise aynı malın miktarlar itibariyle belirlenen bir veya birden fazla kısmına verilen teklif" şeklinde tanımlanmış, anılan Kanun'un "İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar" başlıklı 27'nci maddesinde ihale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığı hususu idari şartnamede belirtilmesi gereken zorunlu hususlar arasında sayılmış olup, Kamu İhale Genel Tebliği'nin "Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi" başlıklı 16.4'üncü maddesinde ihalede kısmi teklif verilmesine imkan tanınması halinde kısmi teklifin nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş, Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından dağıtım birimlerine gönderilen "İhalelerde Dikkat Edilecek Hususlar" konu başlıklı, 12.06.2019 tarihli ve 11150334 sayılı yazısında da "...2019-2020 eğitim-öğretim yılında 4734 sayılı Kanun doğrultusunda saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak için; …yapılacak olan ihalelerin kısmi teklife açık hale getirilmesi… büyük önem arz etmektedir…" ifadelerine yer verilmiştir.

İhale dokümanından, başvuruya konu ihale Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 115 gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı” işi olduğu, İdari Şartname’nin "Kısmi teklif verilmesi" başlıklı 20'nci maddesinde ihalenin üç kısma ayrıldığı ve ihalede kısmi teklif verilebileceği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan; aynı idare tarafından ihalesi gerçekleştirilen 2019/306581 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 4555 Ortaöğretim Öğrencinin 450 Araç ile 19 Taşıma Merkezi Okuluna 180 Gün İçin Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” ve 2019/305840 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 180 Gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”nin başvuru sahibi Star Kızıltepe Taş. Gıda Tem. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından daha önce itirazen şikâyete konu edildiği, anılan ihaleler ile ilgili olarak Kurum tarafından 23.09.2019 tarihli ve 2019/UH.I-995 ve 2019/UH.I-998 sayılı Kurul kararları ile “İhale konusu işin 450/472 araç ile işin tamamı üzerinden teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek olması, işi tamamı üzerinden teklif alınması nedeniyle isteklilerin ihaleye katılım için sağlaması gereken iş deneyim ve geçici teminat tutarları, işin gerçekleştirileceği coğrafi bölge, ihale dokümanı satın alan istekli olabilecek sayısı, teklif veren istekli sayısı ile söz konusu ihaleye verilen tekliflerin ihale konusu işin yaklaşık maliyetine yakınlığı hususları ile ihalenin kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilmesi gerektiğine yönelik idare tarafından gerekli ve yeterli somut bir gerekçenin ortaya konulamadığı hususu bir arada değerlendirildiğinde başvuruya konu ihalenin kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmemesinin ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, dolayısıyla kısmi teklife açık olmayan bahse konu işin anılan Kanun'un 5'inci maddesindeki temel ilkelerine uygun yapılmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle ihalelerin iptaline karar verilmiştir.

Yine aynı idare tarafından aynı işe ilişkin gerçekleştirilen 2019/467264 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 5688 İlkokulu ve Ortaokul Öğrencinin 472 Araç ile 42 Taşıma Merkezi Okuluna 142 Gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” ile 2019/470133 İKN’li “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında 4555 Ortaöğretim Öğrencinin 450 Araç ile 19 Taşıma Merkezi Okuluna 142 Gün için Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi”nin başvuru sahibi tarafından tekrar itirazen şikâyete konu edildiği ve anılan ihaleler ile ilgili olarak Kurum tarafından alınan 06.11.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1457 sayılı Kurul kararı ile “Buradan hareketle şikayete konu ihalede yer alan 42 taşıma merkezi dikkate alınarak kısımlara ayrılmasına imkan bulunduğu, ancak işin gerçekleştirileceği coğrafi bölge vs. nedenlerle birleştirilmesi zorunlu olan taşıma merkezi olması halinde bunun kısım sayısının belirlenmesinde dikkate alınabileceği anlaşılmış olup, incelenen ihalede ihale konusu işin niteliği, iş kapsamında çalıştırılacak araç sayısı ve taşıma merkezlerinin çokluğu, ihalede 12 doküman satın alındığı, ihaleye tek teklif verildiği, verilen teklifin ihale konusu işin yaklaşık maliyetine yakın olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihalenin 2 kısım halinde yapılmasının ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği, dolayısıyla bahse konu işin anılan Kanun’un 5’inci maddesindeki temel ilkelere uygun yapılmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle,

Kurum tarafından alınan 06.11.2019 tarihli ve 2019/UH.I-1458 sayılı Kurul kararı ile de “Yapılan incelemede, ihalenin kısmi teklife açık olması halinde kısımların ve kısım sayısını idare tarafından belirlenmesi tabii olmakla birlikte kısım sayısının ihalede rekabet ortamını tesis edecek şekilde belirlenmesi gerektiği, nitekim taşıma merkezi sayısının 19 olan ihalenin taşıma merkezleri üzerinden kısımlara ayrılabileceği, ancak birleştirilmesi zorunlu olan taşıma merkezlerinin bulunması halinde bunun kısım sayısının belirlenmesinde dikkate alınabileceği, 450 araç ile gerçekleştirilecek ihalenin sadece 2 kısma ayrıldığı, isteklilerin ihaleye katılım için sağlaması gereken iş deneyim ve geçici teminat tutarları, işin gerçekleştirileceği coğrafi bölge, ihalede 11 adet ihale dokümanın satın alındığı ve 1 istekli tarafından ihaleye teklif verildiği, söz konusu isteklinin başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen istekli olduğu, ihalenin kısımlarına verilen teklifin ise ihale konusu işin yaklaşık maliyetine önemli ölçüde yakınlığı hususları ile hangi gerekçeyle kısım sayısının 2 olarak belirlendiğine ilişkin idarece yeterli somut bir gerekçenin olarak ortaya konulamadığı bir arada değerlendirildiğinde başvuruya konu ihalenin sadece 2 kısma ayrılmasının ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle her iki ihalenin tekrar iptaline karar verildiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihalenin yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden; ihale konusu işin 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 5688 ilkokulu ve ortaokul öğrencisinin 472 araç ile 42 taşıma merkezi okula 115 gün taşınması için araç kiralama hizmeti alımı olduğu, ihalede ekonomik ve mali yeterlik kriteri belirlenmediği, mesleki ve teknik yeterlik kriteri olarak ise teklif edilen bedelin %25'inden az olmamak üzere ihale konusu iş veya idarece belirlenen (kamu ve özel sektörde yapılan her türlü öğrenci ve personel taşımacılığı) benzer işe ait iş deneyimini gösteren belge istenildiği, ihale konusu işin ayrıntıları teknik şartnamede belirtildiği şekilde 3 kısma ayrılarak ihalenin kısmi teklife açıldığı ve ihale konusu hizmetin tamamının veya bir kısmının, alt yüklenicilere yaptırılamayacağı anlaşılmıştır.

Birim fiyat teklif cetveli standart formundan ve Teknik Şartname'nin "İhale konusu işe ilişkin bilgiler" başlıklı 2'nci maddesinden, ihalenin 1'inci kısmında 156 araç, 2'inci kısmında 157 ve 3’üncü kısmında 159 araç çalıştırılmasına yönelik güzergâhlar üzerinden düzenleme yapıldığı anlaşılmıştır.

İhaleye ilişkin idare tarafından KDV hariç yaklaşık maliyetin; 1'inci kısım için 2.221.461,01 TL, 2'nci kısım için 2.292.769,27 TL ve 3’üncü kısım için 2.415.734,28 TL olmak üzere toplam 6.929.964,56 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

06.01.2020 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde; 8 adet ihale dokümanının satın alındığı/indirildiği, 03.01.2020 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 isteklinin katıldığı, ihalenin 1’inci kısmında Uygur Ulus. Taş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 2.188.680,00 TL ile, 2’nci kısmında Sancarlı Taş. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Mehmetoğlu Kuy. Hay. İnş. Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 2.220.765,00 TL ile, 3’üncü kısmında ise Sancarlı Taş. Tem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Mehmetoğlu Kuy. Hay. İnş. Tem. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 2.340.480,00 TL ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Star Kızıltepe Taş. Gıda Tem. İnş. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihaleye katılan isteklilerin kısımlar itibariyle verdikleri birim fiyatlar ve teklif bedelleri ile yaklaşık maliyet karşılaştırıldığında, isteklilerce verilen birim fiyatların ve teklif bedelinin yaklaşık maliyet ile birbirlerine önemli ölçüde yakınlık ve benzerlik gösterdiği anlaşılmaktadır.

İdareye yapılan şikâyet başvurusunun, başvuruya konu ihalenin üç parçadan fazla parçalara ayrılmasının idareye herhangi bir kolaylık sağlamayacağı gibi maliyetin düşürülmesine de etki etmeyeceği ve geçmişte yapılan tüm ihalelerin bir bütün olarak yapıldığı, ihalenin üç parçadan fazla parçalara ayrılması durumunda dağlık, merkezden uzak, güvenlik sorunu olan ve isteklilerce gidilmek istenilmeyen bölgelere teklif çıkmaması ihtimalinin bulunduğu, taşıma hizmet alım ihalesinin uzak yerleşim yerleri ile yakın yerleşim yerlerinin harmanlanıp üç eşit bölgeye ayrıldığı, bu şekilde avantajlı ve dezavantajlı yerleşim yerlerinin bir arada ihale edildiği, ihalenin daha fazla parçalara ayrılması halinde gruplandırmanın olmayacağı ve araç sayılarında artış olacağı, tek tek taşıma merkezi olarak ihaleye çıkılması durumunda araç sayılarında artışın iki katına çıkacağı ve bu şekilde taşıma merkezi olarak ihale edildiği taktirde kamu zararı oluşacağı, ihalede kullanılacak araçlara ilişkin kendi malı düzenlemesinin bulunmadığı, herhangi bir kişiye özel şartname hazırlanmadığı ve ihalenin açık ihale usulü ile gerçekleştirileceği gerekçeleriyle idarece reddedildiği görülmüştür.

İnceleme kapsamında 24.01.2020 tarihli ve E.2020/1576 sayılı yazı ile “…İhale konusu işin 42 taşıma merkezi okulu dikkate alınarak 3 kısma ayrıldığı, Teknik Şartname'nin "İhale konusu işe ilişkin bilgiler" başlıklı 2'nci maddesinde, ihalenin 1'inci kısmında 156, 2'inci kısmında 157 ve 3’üncü kısmında 159 adet güzergâhın belirlendiği anlaşılmıştır.

1. İhalenin hangi kıstas ve güzergah özellikleri dikkate alınarak 3 kısım olarak ihale

edilmesine karar verildiğinin somut bilgilerle detaylı olarak açıklanması,

2. 1, 2 ve 3’üncü kısım altında birleştirilen güzergâhların, hangi gerekçelerle ve güzergaha ilişkin hangi özellikler dikkate alınarak aynı kısım altında birleştirildiğinin somut bilgilerle detaylı olarak açıklanması gerekmektedir…” ifadelerine yer verilerek Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nden bilgi ve belge talep edilmiştir.

Kızıltepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 31.01.2020 tarih ve 2020/5421 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan cevabi yazısında “Madde 1-İhalenin hangi kıstas ve güzergah özellikleri dikkate alınarak 3 kısım olarak ihale edilmesine karar verildiğinin somut bilgilerle detaylı olarak açıklanması.

Madde 1:

5. Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliğinin 6. maddesinin b bendine göre "öğrenci sayısı ve ulaşım imkanlarına göre taşınacak öğrencileri ve öğrencisi taşınacak yerleşim birimlerini gruplandırarak taşıma merkezi okulları tespit etmek" denilmektedir. Nitekim taşıma yönetmeliğinde gruplandırmanın şart olduğu, tek tek taşıma merkezi olarak ihaleye çıkılması araç sayılarında artışın iki katına çıkacağı ve bu şekilde ihale edildiği takdirde kamu zararının oluşacağı ortadadır. İdaremizce yapılan değerlendirmede de ihalenin üç kısımdan fazla ayrılması idareye herhangi bir kolaylık sağlamayacağı gibi maliyetlerin düşmesine de etki etmeyecek olup, araç takiplerini de daha da zorlaştıracaktır.
6. İhale merkeze uzak ve yakın olan okullar, yani avantajlı ve dezavantajlı bölgeler harmanlanıp aynı okula giden öğrencileri birleştirip güzergahlar oluşturulmuştur.
7. Dağlık ve dezavantajlı bölgelerde yer alan yerleşim yerleri ile avantajlı bölgelerle birleştirilerek dezavantajlı yerleşim yerlerinin taşınmama riski ortadan kaldırılmıştır.
8. Bölgenin terör bölgesi olması, dağlık kesimlerdeki öğrencilerin taşınmama riskine karşı bu bölgeler merkeze yakın ve avantajlı bölgelerle birleştirilmiş olup, öğrencilerin taşınmama riskini ortadan kaldırılmıştır.

Madde 2- 1, 2 ve 3‘ncü kısım altında birleştirilen güzergahların, hangi gerekçelerle ve güzergaha ilişkin hangi özellikler dikkate alınarak aynı kısım altında birleştirildiğinin somut bilgilerle detaylı olarak açıklanması gerekmektedir.

Madde 2:

2. İlçe merkeze yakın ve uzak olan taşıma bölgelerinden olacak şekilde ilçe merkezinin kuzey-güney-doğu-batısından olacak şekilde kısımlar oluşturulmuştur.

Örnek-1: 1.Kısımda bulunan okullarımız

-Arıklı İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 51 km olup, ilçe merkezinin kuzey batısına düşmektedir.

-Büyükboğaziye Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 44 km olup, ilçe merkezinin güney batısına düşmektedir.

-Işıklar İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 5 km olup, ilçe merkezinin batısına düşmektedir.

-Yüceli İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 16 km olup, ilçe merkezinin kuzey doğusuna düşmektedir.

-Eşme İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 9 km olup, ilçe merkezinin güney doğusuna düşmektedir.

Örnek-2: 1.Kısımda bulunan okullarımız

-Akdoğan İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 30 km olup, ilçe merkezinin güney batısına düşmektedir.

-Bozhöyük Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 46 km olup, ilçe merkezinin kuzey batısına düşmektedir.

-Günlüce İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 10 km olup, ilçe merkezinin güneyine düşmektedir.

-Sancarlı İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 11 km olup, ilçe merkezinin kuzey doğusuna düşmektedir.

-Sürekli İlkokulu/Ortaokulunun Kızıltepe merkeze uzaklığı 9 km olup, ilçe merkezinin batısına düşmektedir.

Müdürlüğümüz bünyesinde yapılan taşıma araç kiralama hizmet alımlarında mevcut imkanların en verimli şekilde kullanılması öğrencilerin sağlıklı bir şekilde taşınması ve kamu zararının önüne geçmek amacıyla idaremiz tarafından ihalenin 3(üç) kısım olarak ihale edilmesi uygun görülmüştür…” ifadelerine yer verilmiştir.

İdarenin söz konusu cevabi yazısı incelendiğinde, idarece taşıma merkezleri dikkate alınarak ihaleye çıkılması durumunda araç sayılarında iki kat artışın meydana geleceği ve ihalenin 3 kısımdan daha fazla kısma ayrılmasının maliyetlerin düşmesine etkisi olmayacağı iddia edilmekle birlikte söz konusu iddiaları destekleyen somut bir gerekçe ve bilgi/belge ortaya konulamamıştır. Ayrıca, söz konusu yazında “İlçe merkeze yakın ve uzak olan taşıma bölgelerinden olacak şekilde ilçe merkezinin kuzey-güney-doğu-batısından olacak şekilde kısımlar oluşturulmuştur.” şeklindeki ifadelere ve örnek olarak taşıma merkezleri ile ilçe merkezi arasındaki güzergah bilgilerine yer verilmekle birlikte, Teknik Şartname'nin "İhale konusu işe ilişkin bilgiler" başlıklı 2'nci maddesi ve birim fiyat teklif cetvelinde taşıma merkezileri ile taşıma merkezlerine taşınacak öğrencilerin taşınacağı hat mesafesine yer verildiği, anılan Şartname’nin “Hizmetin Şekli” başlıklı 4’üncü maddesinde öğrencilerin yerleşim yerlerinden alınıp taşıma merkezine, taşıma merkezi okullardan yerleşim yerlerine ulaştırılmasından sorumlu olunduğuna ilişkin düzenleme yapıldığı, ihale dokümanında ilçe merkezinden hareket edileceğinin zorunlu olduğuna ilişkin bir düzenleme yapılmadığı, bu nedenle, 31.01.2020 tarihli yazıda verilen örneklerin itirazen şikâyete konu hususlar açısından açıklayıcı bir bilgi niteliğinde olmadığı değerlendirilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 27'nci maddesinde ihalelerde kısmi teklif verilip verilemeyeceğinin ihalenin idari şartnamesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmakla birlikte kamu ihale mevzuatında idarelerin hizmet alımı ihalelerini kısmi teklife açmalarının zorunlu olduğuna, hangi durumlarda açılması veya kısım sayısının ne olması gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, dolayısıyla ihalelerde kısmi teklif verilmesine izin verilip verilmeyeceği veya kısmi teklife izin verilmesi halinde kısım sayısının belirlenmesi noktasında idarenin takdir yetkisi bulunduğu, ancak söz konusu takdir yetkisinin kanun kapsamındaki bütün idareler için uyulması zorunlu kurallar olan anılan Kanun'un 5'inci maddesinde yer alan temel ilkelere uygun olarak kullanılmasının hukuki bir zorunluluk olduğu anlaşılmaktadır.

Taşıma yoluyla eğitime erişim uygulaması kapsamında yapılan ve niteliği gereği her yıl süreklilik arz edecek ve sayıca fazla araç gerektiren ihale konusu iş gibi öğrenci taşıma ihalelerinde, rekabet ortamının oluşmasına imkân verecek derecede kısmi teklife imkân verilmemesinin, ihalelere katılımı ve kaynakların verimli kullanılmasını engelleyebileceği anlaşılmıştır. Nitekim, idarenin bağlı olduğu Milli Eğitim Bakanlığı'nın 12.06.2019 tarihli ve 11150334 sayılı yazısında da 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 4734 sayılı Kanun 5’inci maddesinde sayılan temel ilkelere uyulmasını sağlamak için yapılacak olan ihalelerin kısmi teklife açık hale getirilmesinin büyük önem arz ettiği ifade edilmiştir.

Bu itibarla, ihalenin kısmi teklife açık olması halinde kısımların ve kısım sayısının idare tarafından belirlenmesi tabii olmakla birlikte kısım sayısının ihalede rekabet ortamını tesis edecek şekilde belirlenmesi gerektiği, nitekim taşıma merkezi sayısı 42 olan ihalenin taşıma merkezleri üzerinden kısımlara ayrılabileceği, ancak birleştirilmesi zorunlu olan taşıma merkezlerinin bulunması halinde bunun kısım sayısının belirlenmesinde dikkate alınabileceği, ihale konusu işin niteliği, iş kapsamında çalıştırılacak araç sayısı ve taşıma merkezlerinin çokluğu, isteklilerin ihaleye katılım için sağlaması gereken iş deneyim ve geçici teminat tutarları, işin gerçekleştirileceği coğrafi bölge, ihalede 8 adet ihale dokümanın satın alındığı ve 3 istekli tarafından ihaleye teklif verildiği, söz konusu isteklilerin başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen istekliler olduğu, ihalenin kısımlarına verilen teklif bedellerinin de ihale konusu işin yaklaşık maliyeti ile önemli ölçüde yakınlık ve benzerlik gösterdiği hususları ile hangi gerekçeyle kısım sayısının 3 olarak belirlendiğine ilişkin idarece yeterli somut bir gerekçenin tam olarak ortaya konulamadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuruya konu ihalenin sadece 3 kısma ayrılmasının ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede Kurulun kararda yer alan Milli Eğitim Bakanlığı’na bildirim kısmına katılmakla birlikte başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan inceleme sonucunda yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine”” kararına katılmıyorum.