KİK Kararı: 2020/UH.II-2124

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/057
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 23.12.2020
Karar No : 2020/UH.II-2124
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Pak Tem. Tur. Taş. İnş. Pet. Ür. ve Hiz. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bayraklı Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/550318 İhale Kayıt Numaralı “Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bayraklı Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 23.11.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Pak Tem. Tur. Taş. İnş. Pet. Ür. ve Hiz. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin 17.11.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2020 tarih ve 54622 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1933 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname'nin 46'ncı maddesinde yalnızca “c=Makine ve ekipman amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayı” maliyet bileşeni için fiyat farkı hesaplanacağının öngörüldüğü, önemli bir maliyet bileşeni olan b2 maliyet bileşenine ilişkin fiyat farkı temsil katsayısının belirlenmediği, fiyat farkının b2 temsil katsayısı dikkate alınmadan belirlenmesinin kamu zararına sebebiyet vereceği ve isteklilerce tekliflerinin sağlıklı bir şekilde belirlenmesinin mümkün olmayacağı,

2. Sözleşme Tasarısı'nın 9'uncu maddesinde işin başlama tarihinin 01.01.2021, işin bitiş tarihinin ise 30.09.2024 olarak belirlendiği, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 28'inci maddesinin dördüncü fıkrasında idarelerin belirtilen mal ve hizmet alımları için bütçesinde ödeneğinin bulunması ve merkezi yönetim kapsamındaki idareler için Maliye Bakanlığı'nın uygun görüşünün alınması koşuluyla, finansal kiralama suretiyle temin edileceklerde 4, diğer usullerle temin edileceklerde ise 3 yılı geçmemek üzere üst yöneticinin onayıyla yıllara yaygın yüklenmeye girişebilmelerine imkan tanındığı, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 61 ve 67'nci maddelerinde belediye bütçesinin mali yıl ve izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterecek şekilde hazırlanacağı, belirtilen hizmetlerin ihale yoluyla üçüncü kişilere gördürülmesinde gelecek yıllara yaygın yüklenmelere girişilebilmesine izin verildiği ancak söz konusu yüklenmelerin sürelerine ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla işin süresinin 3 yılı aşacak şekilde belirlenmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, bu sebeple ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn Yn Gn Mn

Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]

İo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. …” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: ARAÇ VE İŞ MAKİNASI KİRALAMA HİZMET ALIMI

b) Miktarı ve türü:

ARAÇ VE İŞ MAKİNASI KİRALAMA HİZMET ALIMI İŞİ (49 ADET MUHTELİF ARAÇ VE İŞ MAKİNASI ŞOFÖRSÜZ OLARAK KİRALANACAKTIR.)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İZMİR İLİ BAYRAKLI İLÇESİ SINIRLARI İÇERİSİNDE VE İDARENİN GEREKLİ GÖRDÜĞÜ DURUMLARDA İL SINIRLARI DIŞINDA

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Damga vergileri, Karar pulu, KİK payı, ilgili mevzuatı gereğince yapılacak ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Tüm araçların yakıtı idare tarafından karşılanacaktır. İşin yürütülmesi için gerekli olan yüklenicinin temin edeceği araç ve iş makinalarının amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sigorta ve vb. diğer giderleri Araç giydirme giderleri ile araç takip cihazı ve hat vb. giderleri teklif fiyata dahildir. İdari Şartnamenin ve Sözleşmenin ayrılmaz bir parçası olan ve ihale dokümanı ile birlikte sunulan "Teknik Şartname" nin ilgili maddelerinde Yükleniciye ait olduğu ve Yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif birim fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Uygulanacak katsayılar aşağıda belirtilmiştir.

c=1

b1=0

a1=0

a2=0,00

b2=0,00

c+b1+a1+a2+b2=1,00 …” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Konu Kapsam ve Taraflar” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1.Bu Teknik Şartname ile söz konusu işin hacmi, hizmetin etkin verimli verimli olarak sağlanması için yakıt tasarrufu ve kamu yararı gözetilerek (Müdürlüklerden gelen yazılı talepler üzerine Bayraklı Belediyesi hizmetlerinde kullanılmak üzere araç ve iş makinesi kiralanması hizmeti alımı) işinin çalışma şartlarını sağlar. …” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

Uygulanacak katsayılar aşağıda belirtilmiştir.

c=1

b1=0

a1=0

a2=0,00

b2=0,00

c+b1+a1+a2+b2=1,00

c) Diğer hizmet alımlarında; …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait “Birim Fiyat Teklif Cetveli” aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

ÇİFT SIRA KOLTUKLU YANLARI CAMLI KAPALI KASALI KAMYONET (HAFİF TİCARİ)

gün

4.107

2

MOTORSİKLET

gün

2.738

3

ÇİFT KABİN KAMYONET (4X2)

gün

13.690

4

ÇİFT KABİN KAMYONET (4X4)

gün

9.583

5

PANELVAN

gün

2.738

6

MİNİBÜS ENGELLİ ARACI

gün

1.369

7

MİNİBÜS (16+1)

gün

2.738

8

OTOBÜS (29+1)

gün

1.369

9

DAMPERLİ KAMYON (KÜÇÜK)

gün

6.845

10

DAMPERLİ KAMYON (BÜYÜK)

gün

4.107

11

KIRKAYAK KAMYON (HAVUZ KASA)

gün

1.369

12

ÇİFT KABİN DAMPERLİ KAMYON

gün

1.369

13

SU TANKERİ (BÜYÜK)

gün

1.369

14

SU TANKERİ (KÜÇÜK)

gün

1.369

15

BEKOLOADER (KAZICI - YÜKLEYİCİ)

gün

2.738

16

MİNİ KAZICI YÜKLEYİCİ

gün

2.738

17

EKLEMLİ PLATFORM

gün

2.738

18

EKSKAVATÖR

gün

1.369

19

GREYDER

gün

1.369

20

MOBİL VİNÇ (HİAP KASA)

gün

1.369

Bayraklı Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 23.11.2020 tarihinde yapılan “Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine 12 isteklinin katıldığı, 7 isteklinin teklifi çeşitli gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, 10.12.2020 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Önar Araş. Yön. Dan. İnsan Kayn. Tem. Gıda İnş. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Manisa Birlik Sey. Oto. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi istekli tarafından ise ihaleye teklif verilmediği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 46’ncı ve Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinden ihale konusu iş kapsamında fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği, fiyat farkı verilecek maliyetler olarak ise yalnızca makine ve ekipmanın amortismanına (c) ilişkin katsayı belirlemesinin yapıldığı, malzeme veya diğer hizmetlere (b2) ilişkin katsayı belirlemesinin yapılmadığı görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin “Araç ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alımı” olduğu, yukarıda yer verilen doküman düzenlemeleri incelendiğinde ihale konusu iş kapsamında yalnızca araç ve iş makinası kiralama hizmeti alınacağı, malzeme veya diğer hizmetlerin teklif fiyata dahil giderler kapsamında olmadığından hareketle idare tarafından b2 katsayına ilişkin olarak ihale dokümanında herhangi bir belirleme yapılmadığı, ihale konusu işin niteliği itibariyle idarece hangi giderler için fiyat farkı verileceğinin açıkça düzenlendiği, söz konusu şikayet başvurusuna yönelik olarak verilen cevapta da işçilik kalemlerinin (a1), akaryakıtın (b1) ve malzeme ve diğer hizmetlerin (b2) idare tarafından karşılanacağı ve söz konusu giderlere ilişkin fiyat farkı katsayılarının sıfır olarak alındığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

…

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “İhale konusu hizmetin süresi” başlıklı maddesinde “İşe başlama tarihi 01.01.2021, işin bitiş tarihi 30.09.2024” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2021; işi bitirme tarihi 30.09.2024” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin, şikâyet konusu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren, anılan Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on günlük süreleri aşmamak kaydıyla en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihini, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresinin ise dokümanın satın alındığı tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır.

İdare tarafından 16.10.2020 tarihinde EKAP üzerinden yayımlanan İhale İlanı’nın “İhale konusu hizmetin süresi” başlıklı maddesi ile yukarıda yer verilen Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde aynı düzenlemeler bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin işin süresine yönelik iddialarının ihale dokümanının ilana yansımış hükümlerine yönelik olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu iddialara yönelik olarak en geç İhale İlanı’nın yayımlandığı tarih olan 16.10.2020 tarihini izleyen 10 (on) gün içerisinde en geç 26.10.2020 tarihine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 17.11.2020 tarihinde başvuruda bulunulduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır. Yapılan inceleme sonucunda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda belirtilen hükümleri gereği başvuru sahibinin iddiaları bakımından iddiaya konu hususların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, ihale ilan tarihi olan 16.10.2020 olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre, iddiaların en geç ihale ilanında yer alan düzenlemelere ilişkin olarak 26.10.2020 tarihine kadar idareye yapılacak şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerekirken, başvuru sahibinin anılan iddiaların yer aldığı başvurusunu söz konusu süreler geçtikten sonra 17.11.2020 tarihinde yapmış olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla söz konusu iddianın süre yönünden uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.