KİK Kararı: 2020/UH.II-2121

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/057
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 23.12.2020
Karar No : 2020/UH.II-2121
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fayat Grup Atık Yönetimi Asfalt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Esenyurt Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/556861 İhale Kayıt Numaralı “Evsel ve Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Nakli ve Çevre Temizliği Amacı ile Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Esenyurt Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 27.11.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Evsel ve Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Nakli ve Çevre Temizliği Amacı ile Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Fayat Grup Atık Yönetimi Asfalt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 10.11.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.11.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.11.2020 tarih ve 53146 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1846 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Teknik Şartname’nin 4.20, 4.21 ve 4.22’nci maddelerinde yer alan düzenlemelerden ihale konusu iş kapsamında tam zamanlı olacak şekilde personel istihdam edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, anılan Şartname’nin 4.22’nci maddesinde yüklenicinin kendisine ait olduğu ifade edilen iş yerinde, idarenin iş sağlığı ve güvenliği konusunda görevli iş yeri hekimi ile iş güvenliği uzmanının talimat ve yönergelerine uyulmasının zorunlu tutulduğu, söz konusu Teknik Şartname düzenlemeleriyle araçların bakım ve onarım ile iç ve dış temizliğinin yapılması işlerinde işçi istihdam edilmesinin öngörülmüş olması ve bu işçilerin çalışma sürelerinin idarenin vardiya sistemine uygun olması şartı getirilmesi nedeniyle, personellerin mesailerinin tamamının idare hizmetinde geçirildiğinin anlaşıldığı, diğer yandan söz konusu personeller ile ilgili iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin idarede görevli iş yeri hekimi ile iş güvenliği uzmanının talimatlarına göre belirlenecek olması şartı da göz önünde bulundurulduğunda, bahsi geçen düzenlemelerin 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 83’üncü maddesi ile 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (e) bendinde yer alan hükümlere aykırı olduğu,
Teknik Şartname’nin 4.16, 4.22, 10.20 ve 10.21’inci maddelerinde yer alan düzenlemelerin, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan araçların park edilerek garaj hizmetlerinin gördürüleceği yerin yüklenici tarafından mı yoksa belediye tarafından mı temin edileceği hususunda çelişki bulunduğu ve sağlıklı teklif oluşturulmasına engel nitelik taşıdığı,
Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinin 3, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 14, 15, 17 ve 19’uncu bentlerinde yer alan düzenlemeler incelendiğinde, idarenin araçların birim fiyatlarına yatay ve düşey taşımaları dâhil ettiğinin görüleceği, yatay ve düşey taşımanın Çevre ve Şehircilik Bakanlığının analizlerinde işçiliği ifade eden ve işçilik ücretleri üzerinden hesap edilen bir kavram olduğu, oysa söz konusu ihalenin niteliğinin kent temizliği hizmetleri için gerekli olan araçların kiralanması işi olduğu ve doküman düzenlemeleri doğrultusunda tüm işçiliğin idarece karşılanacağı düşünüldüğünde bahse konu düzenlemelerin tereddütte neden olduğu ve ihaleye sağlıklı teklif hazırlanmasına engel nitelik taşıdığı,
İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin 16, 17 ve 18’inci satırında yer alan arazi binek, kapalı kasa kamyonet ve kombivan tipi araçların Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesi doğrultusunda akaryakıt dâhil kiralanacağının ifade edildiği, bu düzenlemelerin yaklaşık maliyeti önemli ölçüde etkilediği ve mevzuata aykırı olduğu, bahsi geçen Bakanlar Kurulu Kararında hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esaslarının belirlendiği, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 6’ncı maddesinin (ç) bendinde taşıtların yakıt hariç şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceğinin belirtildiği, söz konusu maddenin 2’nci fıkrasında genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin aktarılan düzenlemelere tabi olduğu, dolayısıyla kapsama dâhil olan idarenin araçları yakıt dâhil olacak şekilde ihale edemeyeceği,
Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinin genel açıklama kısmında yapılan düzenlemeler ile iş kapsamında çalıştırılacak çöp toplama araçlarının nitelikleri bir arada değerlendirildiğinde, işin planlamasının sağlıklı şekilde yapılmadığı ve teklif hazırlamanın imkânsız hale getirildiği, şöyle ki;

Anılan düzenlemede 7 m³ ve 13 m³’lük çöp kamyonlarınca toplanan evsel atıklar ve diğer kamyonlarca toplanan katı atıkların, belediyenin göstereceği atık istasyonunda toplanarak 40 m³’lük tırlara yüklenerek İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB)’nin çöp transfer sahalarına nakledileceği, ayrıca araçların normal koşullarda Belediyenin nakil istasyonuna günlük minimum 2-3 sefer, atık döküm ve toplama istasyonlarına günlük minimum 2 sefer yapılmasının planlandığı, ayrıca hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonları ve 40 m³’lük havuz dorse kamyonlarının topladıkları atıkları İBB’ye ait Halkalı katı atık aktarma istasyonuna (ilçe sınırına yaklaşık mesafe 15 km) Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonuna (ilçe sınırına yaklaşık mesafe 70 km) ve Silivri Seymen Düzenli Depolama Sahasına (ilçe sınırına yaklaşık mesafe 75 km) nakledileceğinin belirtildiği, aktarılan düzenlemelerin kendi içinde birbiriyle çelişkili olduğu, diğer yandan çalıştırılacak araçların hangilerinin maddede adı geçen katı atık aktarma istasyonlarına veya düzenli depolama sahasına döküm yapacağının belirsiz olduğu,

Ayrıca araçların sayıları ve kapasiteleri göz önüne alındığında, tüm araçların bir seferde toplayacağı atık miktarının 820 m³ olarak hesaplandığı, anılan Şartname’nin yukarıda aktarılan maddesinde araçların belediyenin nakil istasyonuna günlük minimum 2-3 sefer, İBB’nin aktarma istasyonları ile düzenli depolama sahasına da minimum 2 sefer yapılacağının belirtildiği, böylece araçların günde minimum 4 sefer atık toplama işlemi yapacağı, buna göre tüm araçların bir günlük katı atık hacminin (4x820 m³) 3.280 m³ olacağı, bir yılık sürede ise toplam atık miktarının 1.197.200 m³ olarak bulunacağı, ancak İSTAÇ A.Ş.nin verilerine göre Esenyurt Belediyesinin 2019 yılında bir yıllık evsel atık miktarının 356.789 ton olarak belirtildiği, yapılan hesaplamalar çerçevesinde idarece istenilen miktarın gerçekleşen miktarın çok üzerinde olduğu, aktarılan doküman düzenlemeleri nedeniyle araçların yarısının çalıştırılmayacağı ve mevcut yüklenici lehine avantaj sağlanacağı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (e) bendinde “1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.

Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.
Kurum, hizmet alımının personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı ya da niteliği itibarıyla bu sonucu doğurup doğurmadığı hususunda (2) numaralı alt bentte sayılan kriterleri ayrı ayrı ya da birlikte dikkate almak suretiyle usul ve esaslar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.1.3. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir. …” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Evsel ve Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Nakli ve Çevre Temizliği Amacı İle Araç Kiralanması Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü: Esenyurt ilçesi sınırları dahilinde Atıkların Toplanması ve Nakli, Cadde, Sokak ve Pazar Yerlerinin El ve Makine İle Süpürülmesi, Yıkanması, Çöp Konteynerlerinin Yıkanması işi kapsamında 122 taşıt/araç sürücüsüz kiralama hizmet alımı …” düzenlemesi,

İhaleye Ait Teknik Şartname’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu şartname; Yüklenici ile İdare arasında Esenyurt Belediyesi sınırları dâhilindeki kaba ve evsel nitelikli atıkların toplanması ve nakli; cadde, sokak, park, meydan vb. diğer kamusal alanların temin edilen taşıt ve araçlar ile temizlenmesi, yıkanması, süpürülmesi; pazar yerlerindeki atıkların toplanması, nakli ve yıkanması; atık konteynerlerinin yıkanıp, dezenfekte edilmesi vb. kapsamında taşıtların yakıt dahil sürücüsüz kiralanmasına yönelik genel ve teknik özellikleri kapsar.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Çalışma kapsamı ve esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.2 İhale kapsamında çalıştırılacak araçların idarenin sevk ve idaresinde kullanılmasına yönelik şoför, operatör, işçi vb. personel ihtiyacı idare tarafından sağlanacaktır.

…

4.20 Yüklenici firma taşıt bakım, onarım, tamir işlerinin hızlı ve seri olması amacı ile, şantiye ve araç park alanında veya kendi belirlediği alanda taşıt tamir, bakım, onarım kademesi kuracak ve gerekli alet, edevat, malzeme ve ilgili teknisyen/usta, yardımcı işçi personeli kendi tedarik edecektir. Tüm araçların idare ve yüklenici firma ile iletişim ve kontrolünün sağlanması amacı ile ilgili yüklenici firma kendi şirketine ait bir sorumlu personel bulunduracak ve bu iş kapsamında sürekli idare ile iletişim halinde olacaktır. Araçların genel takip, bakım, onarımı, tamiri vb. kapsamada sorumlu personel ve diğer teknisyen, usta/yardımcı işçi personellerin çalışma koşul, ücret, mesai, sosyal haklar vb. esasları Belediyemiz ile ilişkili olamayacak olup tamamen yüklenici firmaya ait olup araçların bakımı, onarımı vb. kapsamda değerlendirilecektir.

4.21 Yüklenici firma şantiye alanında veya araç park alanında tüm araç ve taşıtların genel iç ve dış temizliği amacı ile en az 3 adet, basınçlı su ile taşıt yıkama ve temizliği istasyonu kuracak, bunun için gerekli makine, malzeme, alet, edevat vb. araç gereci (Bu iş kapsamında yeterli özelliklerde, elektrikli basınçlı yıkama makinesi (sıcak/soğuk yıkama, depolu, min. 200 bar), köpük/deterjan püskürtme makinesi (min. 4 bar, 100 lt. depolu), araç içi süpürge, kova, araba yıkama fırçası, oto yıkama şampuanı, sıvı deterjan, su vb.) bulunduracaktır. Çöp toplama taşıtları ve diğer taşıtlar ayrı bölmelerde yıkanacak şekilde istasyonlar kurulacaktır. Bu istasyon iş süresince sürekli faal olacaktır. İlgili pozundaki tariflere göre her temizliği yapılan taşıt için ödeme yapılacaktır. Bu kapsamda yüklenici bünyesinde çalıştırılacak araç yıkama işçileri yeterli sayıda ve idarenin vardiya sistemine uygun şekilde çalışacaktır, gece ve gündüz gerekli sayıda işçi bulundurulacaktır. İş kaleminin aksatılması veya verilen talimatı uygulamama durumunda her bir aksaklık için sözleşme bedelinin ‰ 0,1’i (On binde bir) cezai işlem uygulanacaktır. Poz kalemi üzerinden ödeme yapılacak işe ait çalışacak işçiler yüklenici işçisi olup ücret, mesai, tazminat, yemek, yol, giysi, SGK, sosyal haklar vb. tüm esasları Belediyemiz ile ilişkili olmayacak, puantaj tutulmayacaktır. Çalışma alanı araçların gireceği şekilde olup, üç yönü kapalı olacak ve çevresinde gerekli İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatlar dahilinde yerine getirilecektir. Çalışma alanında araçlardan çıkan çöp, artık vb. kirlilikler her işlemin ardından temizlenecek, alan her zaman temiz ve hijyen koşullarına uygun kötü kokuyu engelleyici tertip, düzen alınmış şeklinde olacaktır. Araçların temizliği amacı ile kullanılacak su idarece sağlanacaktır.

4.22 Yüklenici firma kendine ait araç park ve şantiye alanı ile, tüm taşıtlarda İş Sağlığı ve Güvenliği mevzuatları dahilinde gerekli önlemleri almış ve güvenliği riske ve tehlikeye atacak hiçbir araç/taşıt bulundurmayacaktır. Tüm taşıtların (arazi binek araçlar hariç) üzerinde gerekli çalışma koşullarını belirtir çalışma programı/listeler ile gerekli uyarıları belirtir levha, yazı, logo vb. bulunacaktır. Tüm çalışma alanlarında İş Sağlığı ve Güvenliği konusunda Belediyenin görevli İş Yeri Hekimi, İş Güvenliği Uzmanı ve Kontrol Görevlilerinin talimat ve yönergelerine uyulacaktır. Herhangi bir uygunsuzluk durumunda veya verilen talimatı uygulamama durumunda sözleşme bedelinin ‰ 0,1’i (On binde bir) cezai işlem uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin Esenyurt Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak üzere gerçekleştirilen “Evsel ve Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Nakli ve Çevre Temizliği Amacı ile Araç Kiralanması Hizmet Alımı” işi olduğu, ihalede 49 adet doküman edinildiği, 4 istekli tarafından teklif sunulduğu, 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda ihalenin Harman İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. üzerinde bırakıldığı, Atlas İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanı düzenlemelerinden, söz konusu hizmetin Esenyurt Belediyesi sınırları içerisinde kaba ve evsel nitelikli atıkların toplanması ve nakli, cadde, sokak, park, meydan vb. diğer kamusal alanların temizlenmesi, yıkanması, süpürülmesi, pazar yerlerindeki atıkların toplanması, nakli ve yıkanması, atık konteynerlerinin yıkanıp, dezenfekte edilmesi amaçlarıyla yakıt bedeli yükleniciye ait olmak üzere sürücüsüz 122 adet aracın kiralanması işi olduğu anlaşılmış, ayrıca iş kapsamında çalıştırılacak olan araçların idaresinde yer alacak şoför, operatör, işçi vb. personel ihtiyacının idare tarafından sağlanacağının belirtildiği; diğer taraftan idarece gerçekleştirilen yaklaşık maliyet hesaplamalarında işçiliğe ilişkin bir maliyet hesaplamasının yapılmadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fırkasının (e) bendinde 696 sayılı KHK ile yapılan değişiklikle, anılan maddede sayılan idarelerin ilgili bütçelerden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, ihale dokümanı düzenlemeleri ve yapılan tespitler çerçevesinde, iş kapsamında çalıştırılacak olan taşıtların bakım, onarım, yıkama ve tamir işlerinin yapılması amacı ile yüklenici tarafından yeterli sayıda işçi bulundurulması gerektiği, ayrıca idare ve yüklenicinin iş kapsamında sürekli olarak iletişiminin sağlanması amacıyla yüklenici tarafından bir sorumlu personel bulundurulmasının öngörüldüğü, söz konusu düzenlemelerden ihalenin personel çalıştırılmasına yönelik bir ihale olduğu anlamının çıkarılamayacağı, ihale dokümanı düzenlemeleri ile idarece gerçekleştirilen yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının yukarıda aktarılan kriterlerine uymadığı, dolayısıyla söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı ve niteliği itibariyle bu sonucu doğuracak şekilde bir alım yapılmadığı, yüklenici tarafından yeterli sayıda personel ile araçların bakım, onarım ve tamir işlerinin yerine getirilmesinin ve işin idaresi sırasında idare ile irtibat kurma maksadıyla personel bulundurulmasına ilişkin yapılan düzenlemelerin 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye aykırılık taşımadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “Çalışma kapsamı ve esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.16. Yüklenici firma; çöp toplama araçlarını park etmek, yıkamak, bakım ve onarımları ile kamyon ve işçilerin sevk ve idarelerini yapmak için Belediyemiz tarafından temin edilerek gösterilecek alanı araç park yeri olarak kullanacaktır. İşle ilgili malzeme ve akaryakıt depolama alanı, irtibat bürosu vb. alanların kurulması yükleniciye aittir. Araçlar İş saatleri dışında temizlenmiş ve yıkanmış olarak Temizlik İşleri Müdürlüğü Garajında bulundurulacaktır. Araçların giriş ve çıkışları bu şantiyeden yapılacaktır.

…

Anılan Şartname’nin “Poz tarifleri” başlıklı 10’ncu maddesinde “… 20- Büyük Taşıt Yıkama ve Temizliği Yapılması

Tarifi: Bir adet büyük araç yıkama bedeli hizmeti karşılığı

Birim Fiyata Dâhil Olan Masraflar: Her türlü alet, araç ve gereç ile işçilerin iş başında temini, makine ve köpük püskürtme makinesi ile taşıt yıkamanın yapılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar. Araç yıkama makinası temini, köpük püskürtme makinesi temini ve araç şampuanı/köpüğü yüklenici tarafından karşılanacak teklif fiyata dahildir.

Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar: Yer ve Elektrik idare tarafından sağlanacaktır.

Ölçü: Büyük çaplı olan; 13+1,5;15+1,5;18+1,5; yeraltı çöp toplama kamyonları, tırlar bu poz altında genel dış yıkamaları ve iç/dış temizlikleri yapılacaktır.

Ödeme: İlgili ay içerisinde günlük temizlik yapılan araçlara idarece görevli personellerce tutanakla onaylanmış taşıtlara her temizlik için adet fiyatı üzerinden ödeme yapılacaktır.

21- Küçük Taşıt Yıkama ve Temizliği Yapılması

Tarifi: Bir adet küçük araç yıkama bedeli hizmeti karşılığı

Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar: Yer ve Elektrik idare tarafından sağlanacaktır.

Ölçü: Küçük çaplı olan ve kamyon, kamyonet, kombivan, 7+1 çöp toplama kamyonu, su tankeri, yol yıkama afiş sökme aracı, araç üstü halı yıkama aracı, vakumlu süpürge araçları, kazıcı ve yükleyici vb. araçlar bu poz altında genel dış yıkamaları ve iç/dış temizlikleri yapılacaktır

Ödeme: İlgili ay içerisinde günlük temizlik yapılan araçlara idarece görevli personellerce tutanakla onaylanmış taşıtlara her temizlik için adet fiyatı üzerinden ödeme yapılacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin yukarıda yer verilen 4.16’ncı maddesinde, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan araçları park etme, yıkama, bakım ve onarımı işleri için gerekli alanlar ile işlerin sevk ve idaresini yapmak için gerekli alanın araç park yeri olarak idare tarafından temin edileceğinin açıkça ifade edildiği, aynı Şartname’nin 10’uncu maddesinde ise taşıtların yıkama ve temizliğinin yapılacağı yerin idare tarafından verileceğinin anlaşıldığı; diğer yandan idarece şikâyete verilen cevapta da araç park yerinin idare tarafından gösterileceği, ayrıca yüklenici tarafından kurulması gereken işle ilgili malzeme ve akaryakıt depolama alanı, irtibat bürosu, bakım onarım kademesi gibi alanların kurulması işinin idarece verilen alanda kurulabileceği gibi istenirse başka alanda da kurulabileceği yönünde cevap verildiği, netice itibarıyla söz konusu düzenlemeler arasında çelişki bulunmadığı ve bahse konu düzenlemelerin teklif vermeye engel nitelik taşımadığı görülmüş olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği Teknik Şartname’nin “Poz tarifleri” başlıklı 10’ncu maddesinin 3, 5, 6, 8, 9, 10, 11, 14, 15, 17 ve 19’uncu bentlerinde yatay ve düşey taşımaların teklif fiyata dâhil giderler arasında sayıldığı görülmüştür.

İncelemeye konu ihaleye ait ihale dokümanı düzenlemelerinden araçların idaresinde yer alacak şoför, operatör, işçi ihtiyacının idare tarafından sağlanacağının belirtildiği, bu manada, araçların çalıştırılması sırasındaki işçiliklerin yüklenici sorumluluğunda olmayacağının açık olduğu, sadece taşıtların bakım, onarım ve tamir işlerinin yapılması ile idareyle iletişimin sağlanması amacıyla işçi çalıştırılmasının yüklenici sorumluluğunda olduğu, bu yönüyle söz konusu durumun teklif oluşturmada tereddüde sebep olmayacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun 1’inci maddesinde “a) Genel bütçeye dahil dairelerle katma ve özel bütçeli idareler ve bunlara bağlı sabit ve döner sermayeli müesseseler, il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile mahalli idare birlikleri,

b) İktisadi Devlet Teşekkülleri ve özel kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan her çeşit banka ve teşekküller,

c) Yukardaki (a) ve (b) fıkralarında yazılı daire, idare, banka, teşekkül ve müesseselerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları teşekkül ve müesseseler,

d) Kamuya yararlı derneklerden Cumhurbaşkanlığınca lüzumlu görülenler tarafından kullanılacak taşıtlar bu Kanun hükümlerine tabidir.” hükmü,

Anılan Kanun’un 2’nci maddesinde “Traktör, arazöz, motorla işleyen her çeşit ziraat ve inşaat makineleri, hava taşıtları ve zırhlı ambulanslar ile münhasıran askeri maksatlar için kullanılan ve ordunun silah ve teçhizatından madut bulunan taşıtlar bu kanun hükümlerine tabi değildir.” hükmü,

Aynı Kanun’un 3’üncü maddesinde “a) Kurum: 1 inci madde hükmüne giren bütün daire, teşekkül ve müesseseleri,

b) Taşıt: Motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını,

c) Arazi binek: Bütün tekerlekleri muharrik binek taşıtlarını,

d) Kaptı kaçtı: Asgari iki sıra oturma yeri bulunan kapalı ve insan taşımaya mahsus taşıtları,

e) Arazi kaptıkaçtı: Bütün tekerlekleri muharrik olan kaptıkaçtıları,

f) Pikap: Şoför mahallinde şoför dahil 3 kişiye kadar oturacak yeri ile arkasında azami 1750 kilograma kadar yük taşımak için yeri bulunan motorlu taşıtları,

g) Arazi pikap: Bütün tekerlekleri muharrik olan pikapları,

h) Panel: Yük taşıma yeri tamamen kapalı olan pikapları ifade eder.” hükmü,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

…

ç) (Değişik: 15/9/2014 - 2014/6814 md.
1 ) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir. …” hükmü yer almaktadır.

Kurum tarafından daha önce yapılan bir incelemeye esas olmak üzere Maliye Bakanlığı Bütçe Mali ve Kontrol Genel Müdürlüğüne (BÜMKO) gönderilen 09.01.2015 tarih ve 696 sayılı yazıda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak incelemelerde uygulama birliğinin sağlanması ve yaşanabilecek tereddütlerin giderilmesi bakımından, ihale konusu araç temini olan ve ihale konusu araç temini olmamakla birlikte hizmet kapsamında ihtiyaç duyulan araçların da temin edildiği ihalelerde 17.03.2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin Bakanlık görüşü talep edilmiş olup, alınan 19.01.2015 tarih ve 556 sayılı yazıda “Bilindiği üzere 17/03/2006 tarihli ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e, 02/10/2014 tarihli ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2014/6814 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil) taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibariyle uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigorta değerinin %2’sini aşmayacağı ve şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında ise aylık kiralama bedeli, yukarıda belirtilen şekilde tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacağı hükümleri eklenmiş ve 6’ncı maddenin (ç) bendinde yapılan değişiklikle de taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla kapsam dâhilindeki kamu idarelerinin hizmet alımı suretiyle taşıt ediniminde söz konusu düzenlemeye uymaları gerekmekle birlikte doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımları bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan ve taşıt kiralamasına ilişkin bedelin toplam ihale bedeli içerisinde önemli paya sahip olmadığı ihaleler kapsamında edinilecek olan taşıtların ise söz konusu düzenleme dâhilinde yer almadığı mütalaa edilmektedir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. Çalışacak taşıt sayıları teknik şartnamede belirlenmiş olup, teklifler ilgili pozunda gün hesabına göre verilecektir. Taşıtlarda yakıt dahil sürücü hariçtir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Çalışma kapsamı ve esasları” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 4.3. İhale kapsamında çalıştırılacak tüm taşıtların bakım, onarım, akaryakıt, adblue, amortisman, yedek parça, lastik, madeni yağ, tamirat, trafik tescil işlemleri, kasko, mtv, sigorta, genel giderler yüklenici tarafından karşılanacak ve teklif fiyata dahil olacaktır. Tüm bu bakım, onarım, vergi, malzeme, amortisman vb. giderleri yüklenicinin teklif fiyatına dahil olup sözleşme süresince mevzuatlarda belirtilen koşullarda fiyat farkı verilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak araç listesi ve özellikleri” başlıklı 5’inci maddesinde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir:

S.No

Aracın Cinsi ve Niteliği

Çalışacak Araç Sayısı

13+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

15+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

18+1,5 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

7+1 m³ Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

Yeraltı Çöp Konteynır Sistemi Toplama Aracı (Hidrolik Tertibatlı Vinçli)

Havuz Dorse Tır (min. 40 m³)

0.5 m³ Kapasiteli Çok Maksatlı Süpürme Aracı

Konteyner Yıkama aracı (770-1.000 lt)

Su Tankeri (Kamyon)

Yol Yıkama, Afiş Sökme, Kanal Açma Aracı

Damperli Kamyon

Araç Üstü Halı Yıkama Makinesi

6 m³ Vakumlu Süpürge Aracı

Lastik Tekerlekli Yükleyici

Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici

Arazi Binek Araç

Kamyonet

Kombivan

Kantar (max.60 tonluk)

İhaleye ait yukarıda yer verilen doküman düzenlemeleri incelendiğinde, ihale konusu işin kapsamında dört tip hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, yeraltı çöp konteynır sistemi toplama aracı, havuz dorse tır, süpürme aracı, yıkama aracı, su tankeri, yol yıkama, afiş sökme, kanal açma aracı, damperli kamyon, araç üstü halı yıkama makinesi, vakumlu süpürme aracı, Lastik Tekerlekli Yükleyici, lastik tekerlekli kazıcı yükleyici, binek araç, kamyonet, kombivan ve kantar olmak üzere 19 farklı tip araçtan toplamda 122 adet araç kiralanacağının anlaşıldığı, başvuru sahibinin iddialarının ise arazi binek araç, kamyonet, kombivana ilişkin olduğu görülmüştür. Bu sebeple inceleme söz konusu üç araca ilişkin olarak yapılmıştır.

İdarece gerçekleştirilen yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, başvuru sahibinin iddialarında yer alan arazi binek araç, kamyonet, kombivan tipi araçların toplam yaklaşık maliyetinin 2.646.383,87 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen Maliye Bakanlığı Bütçe Mali ve Kontrol Genel Müdürlüğünün (BÜMKO) yazısında, ihalenin konusu araç temini olan ve ihalenin konusu araç temini olmamakla birlikte hizmet kapsamında ihtiyaç duyulan araçların temin edildiği ihalelerde, idarelerin Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 6’ncı maddesinin (ç) bendinden yer alan “Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.” hükmüne uymaları gerektiği, ancak ihalenin doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımlarının bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan araçların temin edildiği ihalelerde taşıtların kiralamasına ilişkin bedelin toplam ihale bedeli içerisinde önemli bir paya sahip olmadığı durumlarda söz konusu düzenleme dâhilinde bulunulmadığı yönünde görüş bildirildiği;

Bu çerçevede başvuru sahibinin iddiası kapsamında yapılan incelemede, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller kapsamında bulunan araçların hizmet alımı suretiyle kiralanması durumunda yakıt hariç ihaleye çıkılması gerektiği, bu kapsama girmeyen araçlar için ise böyle bir zorunluluğun bulunmadığı, başvuruya konu ihalede ise kiralanacak olan araçlardan arazi binek araç, kamyonet ve kombivan tipi araçların kiralanmasında bahse konu düzenlemede ihalenin yakıt hariç olacak şekilde gerçekleştirilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığı, ancak incelemeye konu ihalenin konusunun salt araç kiralama işi olmayıp, evsel ve katı atıkların toplanması, taşınması, nakli ve çevre temizliği amacı ile gerçekleştirilen bir araç kiralama işi olduğu, söz konusu ihalenin doğrudan taşıt kiralama ihalesi kapsamında yer almayan ve diğer hizmet alımlarının bünyesinde işin yürütülmesi için gerekli olan araçların temin edilmesi işi olduğu, bu itibarla yukarıda yer verilen Maliye Bakanlığının görüşü doğrultusunda iddiaya konu edilen arazi binek araç, kamyonet ve kombivan tipi araçların kiralamasına ilişkin bedelin (2.646.383,87 TL) toplam ihale bedeli içerisinde (43.007.443,63 TL) önemli bir paya sahip olmadığı görüldüğünden iddia uygun bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Teknik Şartname’nin “Poz tarifleri” başlıklı 10’ncu maddesinde “Hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonları ve 40 m³ lük havuz dorse kamyonları topladıkları atıkları İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait Halkalı katı atık Aktarma istasyonu (ilçe sınırına yaklaşık mesafe: 15 km.) Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonu (ilçe sınırına yaklaşık mesafe: 70 km.) ve Silivri Seymen Düzenli Depolama Sahası (ilçe sınırına yaklaşık mesafe: 75 km.) nakledecektir. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığınca başkaca bir yer belirlenmesi durumunda aynı koşullarda nakiller İBB’nin belirlediği alanlara nakledilecektir. Karayolları Genel Müdürlüğü, İBB ve İl Emniyet/Jandarma Kurumlarının ilgili birimlerince belirlenen güzergahlardan ulaşımlar sağlanacaktır. İdarece gösterilecek alana kurulacak Çöp toplama istasyonunda 7 m³ ve 13 m³’lük çöp kamyonlarınca toplanan evsel atıklar ve diğer kamyonlarca toplanan katı atıklar, istasyonda toplanarak 40 m³’lük tırlara yüklenerek atılması sağlanacaktır. Toplama istasyonunda gecikme olması veya arıza olması durumunda atık nakil seferleri atıkların toplandığı çöp kamyonlarınca sağlanacaktır. Herhangi bir şekilde aktarma istasyonunda gecikme, yığılma, bekleme vb. olması durumunda çöp kamyonları İBB’nin atık toplama veya nakil istasyonlarına gidecektir. Tüm araçlar normal koşullarda Belediyemiz nakil istasyonuna günlük minimum 2-3 sefer, atık döküm ve toplama istasyonlarına günlük minimum 2 sefer yapması planlanmış olup, trafikte veya çalışma alanında başkaca bir sebep olması veya gecikme olması durumunda araç çalışmasını tamamlayacaktır. İlçe genelinde idarenin belirlemiş olduğu programın üzerinde atık bulunması durumunda araçlar ek olarak diğer vardiyede çalıştırılabilecek yüklenici bu konuda ek bir ücret talep etmeyecektir. Günlük çalışma değerlendirmesi yapılacak olan sefer sayılarına göre idarece yapılacaktır. Teklif fiyat ilçe içi çalışma mesafeleri ve döküm alanına gidilecek mesafeler birlikte değerlendirilerek verilecektir. …” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonlarının ve havuz dorse tırlarının topladıkları atıkların İstanbul Büyükşehir Belediyesine ait Halkalı Katı Atık Aktarma İstasyonu, Silivri Katı Atık Aktarma İstasyonu ve Silivri Seymen Düzenli Depolama Sahasına nakledecekleri yönünde açık düzenleme bulunduğu, atıkları toplayan araçların adı geçen üç istasyondan herhangi birine döküm işlemini gerçekleştireceği, bu doğrultuda isteklilerce teklif fiyatı oluşturulabileceği, anılan doküman düzenlemelerinde çelişki bulunmadığı ve teklif vermeye engel teşkil etmediği,

Diğer yandan, söz konusu ihalede idare tarafından atık miktarlarının yüksek belirlendiği iddia edilmekteyse de, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü gereği idarelerin ihtiyaçları doğrultusunda ihaleye çıkabileceği, bu konuda takdir ve sorumluluğun idarelere ait olduğu, işin hacminin belirlenmesi ve ihtiyacın tanımlanması noktasında işin yürütümünde görevli olan idarenin yetkili olduğu, bu doğrultuda idarenin temel sorumluluğunun kent temizliğinin uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi olduğu ve gerekli denetimin de idarece yapılacağının açık olduğu, söz konusu düzenlemelerin herhangi bir istekliye avantaj sağlamadığı da göz önüne alındığında, ihaleye teklif sunacak isteklilerin basiretli tacir gibi davranarak birim fiyat teklif cetveline uygun şekilde tekliflerini oluşturmaları gerektiği ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2020/UH.II-2121

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin