KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/057
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 23.12.2020
Karar No : 2020/UH.II-2114
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dilara Temizlik Hizmetleri Gıda ve İnş. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hatay Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/545197 İhale Kayıt Numaralı “Sürücülü (Kısmi Zamanlı) Araç Kiralama ve Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 13.11.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sürücülü (Kısmi Zamanlı) Araç Kiralama ve Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Dilara Temizlik Hizmetleri Gıda ve İnş. Tic. Ltd. Şti.nin 21.10.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.10.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.11.2020 tarih ve 49163 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.11.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1712 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale İlanı ve İdari Şartname’de işin yürütümü için kullanılacak araçlara ilişkin tablonun başlığında yer alan “Özmal” ifadesinin isteklileri tereddüde düşürecek ve katılımı kısıtlayacak nitelikte olduğu, “Özmal” ifadesinin sehven konulduğu kabulü halinde dahi kendi malı istenen araçların kendi içinde dengeli belirlenmediği, bahse konu araçların spesifik araçlar olduğu ve ihaleye katılım şartı olarak belirlenmesinin ihale kapsamında çalıştırılacak araç parkının çoğunluğuna sahip isteklilerin teklif vermelerine engel olacağı,

2. İhale konusu iş karayollarında yapılacağından Ulaştırma Bakanlığı onaylı yetki belgesi istenmesinin makul olduğu, ancak sadece K1 ve D2 belgelerinin istenilip bakanlıkça verilen K2, C2, L1, L2, R1 ve R2 yetki belgelerinin yeterlilik kriterleri arasında sayılmamasının katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu, araç temini işi olan ihale konusu işte, yüklenicinin araçların sevk ve idaresinde bir yetkisinin bulunmadığı, araçların sevk ve idaresinin idarece yapılacağı, ihalenin organizasyon ve gezi ihalesi olmadığı, ihale kapsamında yüklenicinin seyahat acentası faaliyetlerini gerçekleştirmeyeceği açık olup, ihaleye katılım şartı olarak TURSAB yetki belgesi istenilmesinin katılımı daraltmaktan öte işin verim ve fonksiyonelliğine bir katkı sağlamayacağı, ayrıca K1, D2 ve TURSAB belgelerinin iş ortaklığını oluşturan firmaların her birinden istenmesinin rekabeti daralttığı, ihale kapsamında çalıştırılacak araçların araç tiplerine göre ayrılarak kısmi teklife imkan verilebileceği ve her bir kısım için gerekli yetki belgelerinin ayrı ayrı istenebileceği, kısmi teklife açık olmayan başvuruya konu ihalede gerçek rekabet ortamı sağlanamadığı,

3. İdarece benzer işin sadece ihale konusu işi kapsayacak şekilde yapıldığı, benzer iş tanımı mevzuata uygun şekilde yapılmadığından; iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan, araç ve ekipmanla yapılan karayolu bakım onarım hizmetleri, araç ile yapılan sayaç okuma hizmetleri, binek ve hizmet araçlarının kullanıldığı organizasyon hizmetleri, araç ve ekipmanla yapılan temizlik ve çöp toplama hizmetleri vb. işleri gerçekleştiren isteklilerin tümünün ihale kapsamı dışında bırakıldığı, düzenlemenin mevcut haliyle katılımı kısıtlayıcı nitelikte olduğu,

4. Belediyelerin veya belediye şirketlerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak alım yapamayacağı, ihale kapsamında çalıştırılacak şoför/operatörlerin tam zamanlı olarak çalıştırılacağının açık olduğu, bu durumun 696 sayılı KHK hükümlerine aykırılık taşıdığı, ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi olan 15.10.2020 tarihinde yürürlükte olan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur….” hükmü bulunmaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Sürücülü (kısmi zamanlı) Araç Kiralama ve Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

334 kısmi zamanlı şoför ile 613 adet çeşitli özelliklerde araç ve iş makinelerinin 12 ay süre ile kiralanması (çöp toplama ve park bahçe bakım onarım işleri hariç) hizmet alım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Hatay ili sınırları içerisinde

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5.2.

S.NO

ARAÇ CİNSİ

ÖZ MAL

1

Binek Araç

17

2

Kapalı Kasa Kamyonet (Çift Sıra Koltuklu Camlı Van 3+1)

4

3

Kamyonet (Tek Kabin)

14

4

Kamyonet (Çift Kabin)

38

5

Kamyonet (Çift Kabin 4x4)

1

6

Kamyonet (Çift Kabin) uzun

4

7

Kamyonet (Çift Kabin damper)

2

8

Kamyonet (Panelvan)

2

9

Minibüs (15+1)

9

10

Kamyonet (Et Taşıma)

2

11

Kamyonet (Cenaze Aracı)

8

12

Hasta Nakil Aracı

1

13

Kamyon (Damperli)

15

14

Kamyon (K. Damperli)

1

15

Arazöz

4

16

TRAKTÖR

1

17

Otobüs (27+1)

2

18

OTOBÜS 46 KİŞİLİK

1

19

Kazıcı ve Yükleyici

5

20

PALETLİ EKSKAVATÖR 28 TON

1

21

LASTİK TEKERLEKLİ EKSKAVATÖR

1

22

LOADER YÜKLEYİCİ

1

23

TOPRAK SİLİNDİRİ

1

24

Mini Kazıcı Yükleyici

1

25

Çekici

1

26

Lowbed (6 TON)

1

27

Lowbed (15 TON)

1

28

ÇİFT KABİN SEPETLİ

2

29

35LİK OTOBÜS

1

1 adet Hasta nakil ambulansı, 4 adet Arazöz, ve 1 adet Lowbed (15 ton) öz mal araçlar için (Araçların imal, Tadil ve Montaj Hakkında Yönetmelik kapsamında düzenlenen, TSE tarafından onaylı, aracın şasi numarasını içeren, AİTM (Münferit Araç Uygunluk Belgesi) 'nin ihale teklif zarfı içinde sunulması zorunludur.

Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Teknik Detaylar” başlıklı kısmında işin yürütümünde kullanılacak araç listesine aşağıdaki şekilde yer verilmiştir.

Sıra No

Aracın Cinsi

Motor Gücü (Minimum)

Motor Hacmi (Minimum)

Modeli

Miktarı (Adet)

Şoför Durumu / Sayısı

1

Binek Taksi

1580 cm3

115 Hp

2016

6

5 Sürücülü / 1 Sürücüsüz

2

Binek Taksi

1461 cm3

90 Hp

2015

23

17 Sürücülü / 6 Sürücüsüz

3

Binek Taksi

1461 cm3

63 hp

2015

70

58 Adet Sürücülü / 12 Sürücüsüz

4

Kapalı Kasa Kamyonet

1240 cm3

65 hp

2016

22

10 Sürücülü / 12 Sürücüsüz

5

Tek Kabin Kam. Kısa Şase

1990 cm3

100 hp

2015

68

38 Sürücülü / 30 Sürücüsüz

6

Tek Kabin Kam. Uzun Şase

1990 cm3

100 hp

2015

11

Sürücülü

7

Çift Sıra Pikap

1890 cm3

100 hp

2015

156

141 Sürücülü / 15 Sürücüsüz

8

Çift Sıra Pikap 4x4

1890 cm3

100 hp

2016

5

Sürücülü

9

Çift Sıra Pikap Uzun Şase

1990 cm3

100 hp

2015

18

15 Sürücülü / 3 Sürücüsüz

10

Çift Sıra Damp. Pikap (Kamyonet)

1990 cm3

100 hp

2017

6

Sürücülü

11

Zırhlı Araç (8+1)

1960 cm3

170 hp

2016

1

Sürücüsüz

12

Minibüs (15+1)

1960 cm3

110 hp

2015

37

Sürücülü

13

Panelvan Minibüs

1960 cm3

100 hp

2015

10

Sürücülü

14

Et Taşıma Aracı (Frigorik Soğutuculu)

2900 cm3

138 hp

2012

7

Sürücülü

15

Cenaze Taşıma Aracı

1960 cm3

110 hp

2014

26

Sürücülü

16

Hasta Nakil Aracı

1960 cm3

110 hp

2016

2

Sürücülü

17

Damperli Kamyon (10 Teker)

5800 cm3

170 hp

2011

57

Sürücülü

18

Damperli Kamyon (12 Teker)

5800 cm3

170 hp

2011

3

Sürücülü

19

Tek Kabin Damperli Kamyon

2900 cm3

140 hp

2015

2

Sürücülü

20

Arasöz

5800 cm3

170 hp

2012

13

Sürücülü

21

Otobüs (27 Kişilik)

4400 cm3

130hp

2017

8

Sürücülü

22

Otobüs (35 Kişilik)

4400 cm3

130hp

2017

2

Sürücülü

23

Otobüs (46 Kişilik)

10000 cm3

350hp

2018

1

Sürücülü

24

Kazıcı-Yükleyici Kepçe

90hp

2015

16

Sürücülü

25

Paletli Ekskavatör (28 Ton)

160hp

2012

3

Sürücülü

26

Paletli Ekskavatör (21 Ton)

150hp

2012

1

Sürücülü

27

Lastik Tekerli Ekskavatör

150 hp

2016

2

Sürücülü

28

Lastik Tekerlekli Yükleyici

230 hp

2013

2

Sürücülü

29

Toprak Silindiri

32hp

2015

4

Sürücülü

30

Mini Kepçe

46 hp

2015

3

Sürücülü

31

Mini Yükleyici (Bobcat)

30 hp

2016

1

Sürücülü

32

Çekici

2500cm3

140hp

2013

2

Sürücülü

33

Lowbed

2500 cm3

140 hp

2013

3

Sürücülü

34

Lowbed

5800 cm3

320 hp

2015

1

Sürücülü

35

Çift Kabin Hid. Plat.Sepetli

2500 cm3

140 hp

2016

6

Sürücülü

36

4x4 Çift Çeker Traktör

2890 cm3

70hp

2015

4

Sürücülü

37

Çöp Kamyonu

2900 cm3

140 hp

2016

1

Sürücülü

38

1 m3 Yol Süpürge

60 hp

2017

4

Sürücülü

39

2 m3 Yol Süpürge

70 hp

2017

4

Sürücülü

40

5 m3 Yol Süpürge

140 hp

2017

2

Sürücülü

Başvuruya konu ihalede farklı nitelikleri haiz 40 farklı türde toplam 613 araç kullanılacağı anlaşılmıştır. Öte yandan, işin yürütümünde kullanılacak araçlardan 29 farklı türde toplam 142 araç için kendi malı olma şartı arandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, işin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilmesinin gerektiği, makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu, ancak ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede düzenlenmesi halinde kendi malı olması istenilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgelerin başvuru veya teklif kapsamında sunulmasının zorunlu olduğu, bu çerçevede kendi malı olma şartının yeterlik kriteri olarak belirlenebileceği, bu kritere göre kendi malı istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriterlerine göre dokümanda düzenleme yapılabileceği, teknik kriter belirlemesinin idarenin ihtiyaçları doğrultusunda yapılacağının aşikar olduğu, öte yandan idarelerin gereksinimlerini 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler doğrultusunda belirlemekle yükümlü olduğu, belirlenen kriterlerin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde tespit edilmemesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bahse konu ihalede kendi malı olarak istenilen araçlara bakıldığında, 29 çeşit araç için kendi malı olma şartının getirildiği, toplam istenen araç sayısının 613 adet olduğu, bunların 142 adedinin kendi malı olmasının istenildiği, kendi malı olması istenilen araçların çeşitliliği ve sayısı dikkate alındığında, kendi malı olma koşulu getirilmesinin ihaleye katılımı ve rekabeti daraltacağı, kaldı ki, söz konusu araçların kiralama ve temin hususlarının sözleşmenin yürütülmesi aşamasında da yapılabileceği, söz konusu araçların özellikte birçoğunun (binek araç, kamyonet vb.) piyasadan kolay bir şekilde temin edilebilecek nitelikte araçlar olduğu, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında söz konusu araçların temininin aksaması durumunda yükleniciye, idarece dokümanda yer alan müeyyidelerin uygulanacağı, bu nedenle iddia konusu düzenlemenin söz konusu ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir…” açıklaması bulunmaktadır.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

b) A2 Yetki Belgesi: Uluslararası tarifesiz yapacaklara,

verilir.

(2) B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) B1 yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara,

b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara,

c) B3 yetki belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak, kendi personelinin taşımasını yapacaklara,

verilir.

(3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) C1 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara,

b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara,

c) C3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara,

verilir.

(4) D türü yetki belgesi: Otobüsle tarifeli veya tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) D1 yetki belgesi: Ticari ve tarifeli olarak yapacaklara,

b) D2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yapacaklara,

c) D3 yetki belgesi: Hususi taşımacılık faaliyetinde bulunarak, kendi personelinin taşımasını yapacaklara,

ç) D4 yetki belgesi: Ticari olarak, taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara,

verilir.

(5) F türü yetki belgesi: Ticari amaçla yolcu taşımacılığı alanında acentelik yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) Fl yetki belgesi: Yurtiçi acentelik yapacaklara,

b) F2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası acentelik yapacaklara,

verilir.

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

b) K2 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara,

c) K3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara,

verilir.

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.

…

(13) R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) R2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara, verilir.” hükmü bulunmaktadır.

1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’nun “Tanım” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Bakanlık: Kültür ve Turizm Bakanlığını,

b) Birlik: Seyahat Acentaları Birliğini,

c) İşletme belgesi: Bakanlıkça verilen seyahat acentası belgesini,

ç) Paket tur: 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda tanımlanan paket turu,

d) Tur: Türkiye’nin tarihi, doğal, kültürel, turistik değerlerinden en az birini tanıtma ve ulaştırmayı birlikte kapsayan, bu hizmetlerin dahil olduğu tek bir fiyatla satılan veya satış taahhüdü yapılan ve hizmeti yirmidört saatten kısa bir süreyi kapsayan ticarî faaliyeti,

e) Seyahat acentası: Kâr amacı ile turistlere turizm ile ilgili bilgiler vermeye, paket turları ve turları oluşturmaya, turizm amaçlı konaklama, ulaştırma, gezi, spor ve eğlence hizmetlerini görmeye yetkili olan, oluşturduğu ürünü kendi veya diğer seyahat acentaları vasıtası ile pazarlayabilen ticarî kuruluşu,

f) Rehber: Bakanlıkça verilen rehber belgesini haiz kişiyi, ifade eder...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Gruplandırma” başlıklı 3’üncü maddesinde “Seyahat acentaları gördükleri hizmetlere göre üç grupta toplanırlar:

A) (A) Grubu seyahat acentaları - 1 inci maddede söz konusu olan tüm seyahat acentalığı hizmetlerini görürler.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname'nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “….7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…h) 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5.Maddesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6.Maddesine İstinaden Ulaştırma Bakanlığından Alınmış ve İhale Tarihi İtibariyle Geçerliliği Devam Eden K1 Ve D2 Yetki Belgesinin Aslını Veya Noter Tasdikli Suretini İhale Teklif Dosyası İçerisinde Sunacaklardır.

1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu’na istinaden Katılımcı firmaların İstekli Nam ve Hesabına düzenlenmiş olan TURSAB (A GRUBU SEYAHAT ACENTESİ İŞLETME BELGESİ) belgesi aslı veya noter tasdikli suretlerini tekliflerle birlikte sunacaktır…” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar

20.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen Şartname düzenlemelerinden idare tarafından K1, D2 ve TURSAB belgelerinin istenildiği tespit edilmiştir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri gereğince firmaların taşımacılık işlemleri yapabilmek için faaliyetlerine uygun yetki belgesini ilgili Bakanlıktan almaları gerektiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, 1618 Sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanunu gereğince firmaların gerçekleştirecekleri turlarda seyahat acentası belgesine sahip olmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından şikâyete cevap yazısında “…K1 yetki belgesi belediyemiz hizmetlerinde kullanılmak üzere yük taşımada özellikle park bahçe işleri inşaat işleri çevre düzenleme gibi belediyenin yapacağı yapım onarım ve hakim işlerinde gerekli olan mal ve malzeme taşınmasında kullanılacak araçlara ilişkin ilgili kanunlarca bu araçların kullanımında zorunlu olan belge, D2 yetki belgesi yurt içinde tarifesiz olarak bir noktadan bir noktaya belirli bir grup yolcunun taşınması amacıyla belediyemiz hizmetlerinde sorunsuz ulaşım için bütün otobüslerin alınması zorunlu olan belge, ... olması sebebiyle ihale konusu araç kiralama işlerinde bu belgeler istenilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bahse konu şikâyet cevap yazısından, söz konusu K1 ve D2 yetki belgesinin ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak bütün araçlar için gerekli olmadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar mevzuatta ihalelerin kısmi teklife açık olup olmaması hususunda kısıtlayıcı bir hükme yer verilmemiş olsa da ihale konusu işin büyüklüğü ve istenilen belgelerin ihale konusu işteki bütün araçlara ilişkin olmaması nedeniyle ihalenin kısmi teklife açık bir ihale olması gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin teklif mektubu ve/veya geçici teminatı usulüne uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 3 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği görülmüştür. Bununla birlikte, teklif zarfında sunulan belgeler incelendiğinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Efa Turizm ve Seyahat Acentası Ltd. Şti.nin K1 ve D2 yetki belgesi sunduğu, diğer iki isteklinin ise K1 ve B2 yetki belgesi sunduğu görülmüştür.

Bu kapsamda, istekliler tarafından sunulan belgeler dikkate alındığında, iddia konusu hususun da ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte ve mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname'nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “….7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Benzer iş düzenlemeye yetkili kurum veya kuruluşlarca düzenlenmiş olan;

Kamu veya özel sektöre yapılan sürücülü araç ve sürücüsüz araç kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Sürücülü (kısmi zamanlı) Araç Kiralama ve Sürücüsüz Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesi olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan, başvuruya konu ihalede benzer iş tanımının Kamu veya özel sektöre yapılan sürücülü araç ve sürücüsüz araç kiralama işleri olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin farklı türde araçların kiralanması işinden ibaret olduğu, benzer iş tanımının ise kamu veya özel sektör, sürücülü veya sürücüsüz ayrımı yapılmaksızın araç kiralama işi olarak kapsamlı şekilde belirlendiği, mevcut düzenlemenin ihale konusu iş ile uyumlu olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. …

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İsteklilerin teklif edecekleri fiyata taşıtların kira bedelleri, bakım onarım giderleri, Brüt Asgari ücret üzerinden işçilik ücretleri, yemek , yol, fazla çalışma, Ulusal Bayram ve Tatil günlerinde çalışma giderleri ile sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü sigorta, ulaşım, vergi, resim ve harç giderleri ve diğer giderleri dahil etmeleri gerekmektedir. Bir adet sürücü için bu şartname gereğince teklif edilecek bedel (Brüt Asgari Ücret, Fazla Çalışma, Ulusal Bayram ve Tatil günlerinde çalışma, yemek, yol, giyim giderleri ve sözleşme ve genel giderler % 4 ) dahil;

Kamu İhale Kurumu internet sayfasında bulunan işçilik modülünün kullanımı suretiyle Çalıştırılacak şoför giderleri teklif fiyata dahil olup 334 şoföre brüt asgari ücretin %20'si oranında hesaplanan tutarın (brüt asgari ücretin %20 fazlası sözleşme genel giderler dahil 4.499,26 Türk Lirası) altında ücret ödenmeyecektir

Yüklenici ihale konusu hizmeti yerine getirebilmesi için ve idaremizin çalışmalarının aksatılmaması amacıyla en az 334 Şoför ile KISMİ ZAMANLI olarak bu işi yapmak zorundadır. Bu şoförler tamamen yükleniciye ait olup çalıştırılmayan şoförlerin yerine aynı nitelikte şoför tedarik etmek yüklenicinin sorumluluğundadır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “B-Genel Şartlar” başlıklı kısmında “3. Göreve çıkan her Araç personelin emrindedir. Yol seçme hakkı görevli personelindir. Şoförün ve Yüklenicinin itiraz hakkı yoktur. Araçlar idarece kendisine bildirilen yer ve saatte göreve çıkacak şekilde hazır bulunacak, araçlar günün 24 saat süresi içerisinde her an göreve çağırılabileceklerdir. Kiralık aracın mesai bitimi, yükleniciye bildirilen sürenin bitim saatidir. Ancak araç sürücüsü Hatay Büyükşehir Belediyesi görevlisinin “Görevi Bitmiştir” Şeklindeki sözlü tebliği olmadan işi bırakamaz. Her sabah göreve çıkışta ve akşam görev bitiminde aracın çalışma saati puantaj listesine yazılacak, günlük çalışma saati karşılıklı olarak imzalanacaktır. İşbaşı ve iş bitimi yer ve saatleri dışında geçen süreler puantaj hesabına dâhil edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetveli standart formunun işçilik satırının aşağıdaki şekilde düzenlendiği tespit edilmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Kısmi zamanlı Araç Sürücüsü (Brüt asgari ücretin %20 fazlası)

Ay

334

12

Yukarıda yer verilen birim fiyat teklif cetveli standart formunda ve İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına yer verildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, birim fiyat teklif cetveli standart formunda “kısmi zamanlı araç sürücüsü” ibaresine yer verildiği, Teknik Şartname’de yer alan mevcut düzenlemelerden araç sürücülerinin mesailerinin tamamını idarede harcayacağı sonucuna varılamayacağı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte, başvuruya konu yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde 334 işçiye 12 ay süreyle ödenecek toplam işçilik ücretinin 18.033.034,08 TL olduğu, söz konusu tutarın yaklaşık maliyetin %70’inin altında olduğu (%18,99) tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı sonucuna varılamayacağı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyetinden oluşmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.