KİK Kararı: 2020/UH.II-204 (29 Ocak 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/004
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 29.01.2020
Karar No : 2020/UH.II-204
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Temsa İnşaat Temizlik Sağlık Hizmetleri Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Manisa Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/567722 İhale Kayıt Numaralı “2020 Yılı İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşlarda Yüklenici Firma veya Kuruluş Mutfaklarında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleridir” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manisa Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 13.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2020 Yılı İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşlarda Yüklenici Firma veya Kuruluş Mutfaklarında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleridir” ihalesine ilişkin olarak Temsa İnşaat Temizlik Sağlık Hizmetleri Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.12.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 30.12.2019 tarih ve 57468 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.12.2019 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2019/1731 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartname’de örnek menü kapsamında yer alan çupra tava-garni tere-roka öğününde çupra balığının gramajının belirtilmediği, bu durumun tereddüde neden olacağı ve söz konusu öğünde maliyet hesabı yapılmasının mümkün olmadığı,

2. Teknik Şartname’nin 52’nci sayfasında çorbaların, zeytinyağlı yemeklerin ve salataların yanında gıda rasyonunda belirtilen 30 gr dilim limon servis edileceğinin düzenlenmesine karşın gıda rasyonunda yer alan birçok çorba, zeytinyağlı yemek ve salataların içeriğinde limona yer verilmediği, maliyet hesabı yapılırken bütün çorba, zeytinyağlı yemek ve salatalar yanında mı 30 gr limon verileceği, yoksa sadece gıda rasyonunda belirtilen ve içeriğinde limon bulunan çorba, zeytinyağlı yemek ve salatalar yanında mı 30 gr limon verileceği hususunda tereddüt olduğu,

3. Teknik Şartname ve birim fiyat teklif cetvelinde özel gün menüsü ve ara öğünler dışında bütün iş kalemlerinin yanında gıda rasyonunda belirtilen miktarda ambalajlı 500 ml su verileceğinin düzenlendiği, gıda rasyonu incelendiğinde kişi başı 250 ml bardak su verileceğinin anlaşıldığı, doküman ekinde yer alan gıda malzemeleri özellikleri listesinde bir pet şişe doğal kaynak suyunun miktarının 500 ml ve 1500 ml olarak istendiği, bir tarafta gıda rasyonunda belirtilen miktarda 250 ml bardak su verileceği belirtilmişken diğer tarafta bardak su gramajının 500 ml ve 1500 ml olabileceğinin ifade edilmesinin belirsizliğe neden olduğu, kişi başı kaç su verileceği hususunda da net bir belirleme yapılmadığı,

4. Teknik Şartname’de kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri için gıda rasyonunda belirtilen miktarda 50 gramlık roll ekmek verileceğinin düzenlendiği, ancak gıda rasyonunda kişi başı verilecek roll ekmek miktarı hususunda net bir belirleme yapılmadığı, bu durumun sağlıklı teklif oluşturulmasına engel teşkil ettiği,

5. Teknik Şartname’nin 5’inci sayfasında ara öğünlerin belirtilen çeşitlerden veya gıda rasyonunda yer alan benzerlerinden en az bir tanesi seçilerek oluşturulacağının ve yanında mutlaka içeceğin verileceğinin, ekmeğin de gerektiğinde verileceğinin düzenlendiği, bu düzenlemeden ara öğünlerin içecek ile birlikte en az 2 çeşit (kap) olacağının anlaşıldığı, “en az” ibaresinden dolayı içecek hariç bir çeşitten daha fazla ara öğün verilmesinin önünün açıldığı, bu durumun isteklilerin sağlıklı bir şekilde ara öğün maliyeti hesaplamalarına engel teşkil ettiği,

6. Gıda rasyonunda yayla çorba içeriğinde 500 gr kuru nane belirtildiği, yayla çorba içeriğinde 500 gr kuru nane bulunması mümkün olmadığından içeriğe 0,5 gr kuru nane yazılacakken sehven 500 gr kuru nane yazıldığı, bu nedenle söz konusu yemek içeriğinin yeniden düzenlenmesi gerektiği,

7. İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde ihale konusu işte personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, ihale dokümanında işin süreklilik arz ettiğinin belirtildiği dikkate alındığında, söz konusu personelin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde kaç gün fazla çalıştırılacağının belirtilmediği,

8. Sözleşme Tasarısı’nın cezalara ilişkin 16’ncı maddesinde yer alan düzenlemelerin genel hükümlere aykırılık teşkil ettiği ve yeniden düzenlenmesi gerektiği,

9. 4857 sayılı İş Kanunu gereğince işçi ücretlerinin ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenebileceği, ancak Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.5’inci maddesinde yer alan işçi ücretlerinin ödenme süresine ilişkin düzenlemenin söz konusu İş Kanunu hükümlerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde incelemeye konu ihalenin adı “2020 yılı İl Müdürlüğüne bağlı kuruluşlarda yüklenici firma veya kuruluş mutfaklarında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir.” olarak, türü ve miktarı “İl Müdürlüğüne bağlı kuruluşların 8 Kısımın toplamı 1.118,004 adet/öğün kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği, ara öğün, özel gün öğününden oluşmaktadır.” şeklinde belirtilmiş olup anılan Şartname’nin 20’nci maddesinde ihalede kısmi teklif verilebileceği ve kısım sayısının 8 olduğu düzenlenmiştir.

Gördes Huzurevi Müdürlüğü, Manisa Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü, Kula 80. Yıl Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Akhisar Bakım Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Akhisar Huzurevi ve Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü, Soma Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü ve Turgutlu Huzurevi Müdürlüğü Teknik Şartnameleri içerisinde yer alan 2 haftalık örnek menüde 4’üncü gün öğle menüsünde çupra tava ve garni tere/roka verileceği düzenlenmiştir.

İhale dokümanı kapsamında engelli ve yaşlılar için hazırlanan Gıda Rasyon Çizelgesi’nde balık yemeklerinin gramajlarının balık yemeği çeşitlerine göre verildiği görülmüş olup, 13+ yaş grubunda ve yaşlı hastalarda balık tava içerisinde temizlenmiş taze balığın çiğ miktarı 250 gr olarak belirtilmiştir.

Bu çerçevede, anılan Gıda Rasyonu Çizelgesi’nde balık tavada yer alması gereken balık miktarının net olarak belirtildiği, çupra tavanın da bu kapsamda değerlendirilerek kullanılacak balık miktarının belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülememiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalenin 8 kısmına ilişkin Teknik Şartname’de öğle ve akşam yemekleri kapsamında “Çorbaların, Zeytinyağlı Yemeklerin ve Salataların yanında Gıda Rasyonunda belirtilen Limon (30 gr) dilim olarak servis edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu düzenleme çerçevesinde, isteklilerin öğle ve akşam yemeklerinde verilen tüm çorba, zeytinyağlı yemekler ve salataların yanında dilim limon servis edecek şekilde tekliflerini hazırlamalarının gerektiğinin açık olarak ifade edildiği, gıda rasyonunda limon belirtilmeyen çorba, zeytinyağlı yemekler ve salatalarda limon kullanılıp kullanılmamasının kullanıcı tercihine bırakıldığı anlaşılmış olup, belirtilen düzenlemelerde bir tereddüt bulunmadığından başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Genel Teknik Şartname’lerin “Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları” başlıklı maddesinde “Yemekhanelerde su servisi Kahvaltı, Öğle ve Akşam yemeklerinde kapalı ambalajlı pet şişe sular (500 ml’lik) ile yapılacaktır. Her öğünde bir pet şişe su (500 ml’lik) verilecektir...

Öğle ve akşam yemekleri tepsilerde, porselen tabaklarda servis edilecektir. Çatal, kaşık, bıçak, pet şişe sular (500 ml’lik) kapalı su servis edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Gıda Rasyonu Çizelgesinde 3-6, 7-12 ve 13+ yetişkin-yaşlı yaş gruplarında suyun porsiyon miktarı 250 ml olarak belirtilmiştir.

İhale dokümanı kapsamında yer alan Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Huzurevi ve Bakım Rehabilitasyon Merkezleri Gıda Malzemeleri Teknik Şartnamesi’nde Su (Pet Şişe)’ye ilişkin olarak “Bir pet şişe doğal kaynak suyunun miktarı 500 ml ve 1500 ml’lik olarak istenecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu düzenlemelerden, her öğünde bir adet 500 ml’lik pet şişe suyun verileceğinin açık olduğu, pet şişe suyun 1 adet 500 ml’lik pet şişe halinde veya 2 adet 250’şer ml’lik pet bardak su şeklinde verilebileceği, isteklilerin tekliflerini bu çerçevede hazırlaması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’lerin “Dağıtım” başlığı altında “Firma yemekhanedeki masaların üzerinde temiz ütülü örtüler, paketli roll ekmek, ambalajlı pet bardak veya pet şişe su (Sadece ilgili Bakanlıktan onaylı sular kabul edilecektir.), bardak, sürahi, peçete, kürdan ve yemeğin özelliğine göre limon, sirke ve çeşitli baharatları hazır olarak bulunduracaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Gıda Rasyonu Çizelgesinde 13+ yetişkin-yaşlı yaş grubunda normal francala ekmek ile paketli roll ekmeklerin gramajının 50 gram olarak belirtildiği görülmüştür.

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü Huzurevi ve Bakım Rehabilitasyon Merkezleri Gıda Malzemeleri Teknik Şartnamesi’nde “Ekmek (Francala Ekmek / Roll Ekmek / Ramazan Pidesi)”e ilişkin olarak “1. Kendine özgü tat ve kokuda olmalıdır. Ekmekler 66-72 randımanlı (tip
2 ) Türk Gıda Kodeksine uygun francala unundan pişmiş net 200 gr’lık ekmekler halinde olacaktır.

2. İstenilen diğer ekmeklerin ağırlığı 50 gr (±5 gr) olacak, roll ekmek şeklinde ve paketlenmiş olarak teslim edilecektir...” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Söz konusu düzenlemelerden, isteklilerce porsiyon başına 50 gram ekmek dikkate alınarak tekliflerin verilmesinin gerektiği anlaşılmakta olup başvuru sahibinin bu husustaki iddiası uygun görülmemiştir.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’lerde “Ara öğünler” başlığı altında “Ara öğünler, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden en az bir tanesi seçilerek oluşturulacaktır. Yanında mutlaka içecek verilecek olup, ekmek gerektiğinde verilecektir. Diyetisyen veya kuruluş idaresinin tercihi ile içecek yerine ara öğünlerde yoğurt grubu verilebilir. (Örnek: içeçek+yiyecek veya yoğurt+yiyecek) Diyet ara öğünler Diyetisyen tarafından belirlenecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

Bunun yanında Teknik Şartname’lerin “Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları” başlıklı maddesinde “Öğünlerin yanında verilecek kola, ayran, gazoz vs. gibi içecekler ayrı bir kap olarak sayılmayacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Söz konusu düzenlemelerde, öğünlerin yanında verilecek kola, ayran, gazoz vs. gibi içeceklerin ayrı bir çeşit olarak sayılmayacağı açık olduğundan, düzenlemeden ara öğünlerin içecek ile birlikte en az 2 çeşit (kap) olacağının anlaşılamayacağı, isteklilerin ara öğünlerde tekliflerini en az bir çeşit yemek verilecek şekilde hazırlamalarının esas olduğu, bu haliyle anılan düzenlemelerde belirsizlik bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun görülmemiştir.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Gıda Rasyonu Çizelgesinde çorbalar başlığı altında yer alan yayla çorbası içeriğinde 500 gr kuru nane belirtildiği görülmekle birlikte, aynı başlık altında yer alan benzer diğer çorbalarda kuru nanenin 0,5 gr olarak belirtildiği, bir porsiyon yayla çorbası içeriğinde 500 gr kuru nanenin olmasının hayatın olağan akışı gereği mümkün olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasında da belirttiği gibi söz konusu miktarın sehven yazıldığının açık olduğu, isteklilerin tekliflerini benzer diğer çorbalarda kullanılan 0,5 gr kuru nane dikkate alarak hazırlamalarının gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmamıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde “Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Malzeme Dâhil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmet Alımına İlişkin 1.118,004 adet/öğün kahvaltı, öğle yemeği, akşam yemeği, ara öğün, özel gün menüsü gideri teklif fiyata dahildir. Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden sabah kahvaltısı, ara öğün, öğle yemeği, akşam yemeği olmak üzere teklif cetvelindeki tüm öğünler yemek teklif fiyata dahildir. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde teklif cetvelindeki (gıda rasyonundan seçilerek 6 çeşitten oluşturulacak )“Özel Gün Menüsü” teklif fiyata dahildir. Kuruluşlarda çalıştırılacak personel sayıları;

Akhisar Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi Müdürlüğü

ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI

1 Aşçı - En az ilkokul mezunu ve 2 yıl deneyimli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.)

1 Aşçı Yardımcısı - En az ortaokul mezunu ve en az üç yıl bonservisli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

2 Servis Elemanı - En az ilkokul mezunu

2 Bulaşıkçı - En az ilkokul mezunu

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (93 gün)] teklif fiyata dâhildir.

...

b)Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yüklenici firma yeterince mutfak personeli bulundurmak zorunda olup çalışılan her bir gün için bir gün ilave ücret ödenecek olup bordoda gösterilecektir. Teklif fiyata dâhildir. Asgari ücretin altında işçi çalıştırılmayacaktır.
...

Gördes Huzurevi Müdürlüğü

ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI

1 Aşçı- En az ilkokul mezunu ve 2 yıl deneyimli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

1 Aşçı Yardımcısı- En az ortaokul mezunu ve en az üç yıl bonservisli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

1 Servis Elemanı-En az ilkokul mezunu

1 Bulaşıkçı -En az ilkokul mezunu

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (62 gün)] teklif fiyata dâhildir.

...

b)Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yüklenici firma yeterince mutfak personeli bulundurmak zorunda olup çalışılan her bir gün için bir gün ilave ücret ödenecek olup bordoda gösterilecektir. Teklif fiyata dâhildir. Asgari ücretin altında işçi çalıştırılmayacaktır.
...

Kadın Konukevi Müdürlüğü

Taşımalı mamul yemek alımı işi.

ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI

2 Servis Elemanı - En az ilkokul mezunu

Akhisar Huzurevi ve Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü

ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI

1 Aşçı - En az ilkokul mezunu ve 2 yıl deneyimli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.)

1 Aşçı Yardımcısı - En az ortaokul mezunu ve en az üç yıl bonservisli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

2 Servis Elemanı - En az ilkokul mezunu

2 Bulaşıkçı - En az ilkokul mezunu

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (93 gün)] teklif fiyata dâhildir.

...

b)Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yüklenici firma yeterince mutfak personeli bulundurmak zorunda olup çalışılan her bir gün için bir gün ilave ücret ödenecek olup bordoda gösterilecektir. Teklif fiyata dâhildir. Asgari ücretin altında işçi çalıştırılmayacaktır.

...

Kula 80. Yıl Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü

ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI

1 Aşçı- En az ilkokul mezunu ve 2 yıl deneyimli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

2 Aşçı Yardımcısı- En az ortaokul mezunu ve en az üç yıl bonservisli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

3 Bulaşıkçı- En az ilkokul mezunu

3 Servis -Elemanı En az ilkokul mezunu

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (139,5 gün)] teklif fiyata dâhildir.

...

b)Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yüklenici firma yeterince mutfak personeli bulundurmak zorunda olup çalışılan her bir gün için bir gün ilave ücret ödenecek olup bordoda gösterilecektir. Teklif fiyata dâhildir. Asgari ücretin altında işçi çalıştırılmayacaktır.

...

Manisa Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü

Taşımalı mamul yemek alımı işi.

ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI

2 Servis Elemanı – en az ilkokul mezunu

...

Soma Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü

ÇALIŞACAK PERSONEL SAYISI

4 Aşçı- En az ilkokul mezunu ve 2 yıl deneyimli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

1 Aşçı Yardımcısı- En az ortaokul mezunu ve en az üç yıl bonservisli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

9 bulaşıkçı En az ilkokul mezunu

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (217 gün)] teklif fiyata dâhildir.

...

b)Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yüklenici firma yeterince mutfak personeli bulundurmak zorunda olup çalışılan her bir gün için bir gün ilave ücret ödenecek olup bordoda gösterilecektir. Teklif fiyata dâhildir. Asgari ücretin altında işçi çalıştırılmayacaktır.
...

Turgutlu Huzurevi Müdürlüğü

ÇALIŞACAK PERSONEL

1 Aşçı- En az ilkokul mezunu ve 2 yıl deneyimli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

1 Aşçı Yardımcısı- En az ortaokul mezunu ve en az üç yıl bonservisli, resmi kurumlardan alınmış aşçılık diplomalı olacaktır.

2 Servis Elemanı En az ilkokul mezunu

2 Bulaşıkçı En az ilkokul mezunu

işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, giyim, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (93 gün)] teklif fiyata dâhildir.

...

b)Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yüklenici firma yeterince mutfak personeli bulundurmak zorunda olup çalışılan her bir gün için bir gün ilave ücret ödenecek olup bordoda gösterilecektir. Teklif fiyata dâhildir. Asgari ücretin altında işçi çalıştırılmayacaktır.
Kuruluş mutfağında çalışacak her personel için aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

Toplamda Ulusal Bayram ve Genel tatil günlerinde çalışan 45 personele çalışılan her gün için (toplam 697,5 gün) günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir. Çalışan 45 personele 26 gün üzerinden brüt 10,00 TL. (ontürklirası) yol parası verilecek olup, bordroda gösterilecektir...” düzenlemesi,

Kadın Konukevi Müdürlüğü ve Manisa Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü Teknik Şartnamesi’nin “Dağıtım” başlıklı 9’uncu maddelerinde “Hafta sonu, milli ve dini bayram tatillerinde hiçbir nedenle yemek servisi işlemi aksatılmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

...

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

...

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, (Ek ibare: 31/03/2018-30377- R.G./5. md.) 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan İdari Şartname düzenlemelerinde ihale konusu işte gerek kurumlar bazında gerekse toplamda kaç personelin, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışacaklarının gün sayısı olarak net bir şekilde belirtildiği, Kadın Konukevi Müdürlüğü ve Manisa Çocuk Destek Merkezi Müdürlüğü’nde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak gün sayısının belirtilmediği görülmekle birlikte, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı ve söz konusu kurumlarda çalıştırılacak 2’şer adet servis elemanının çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanılmayacağı dikkate alındığında adı geçen kurumlarda ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak gün sayısının belirtilmesinin zorunlu olmadığı ve isteklilerin tekliflerini mevcut İdari Şartname düzenlemelerine göre hazırlamaları gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası uygun bulunmamıştır.

8. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın “Cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İdare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:

16.1.1. İşin tekrar eden kısımlarının sözleşmeye uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde, her bir aykırılık için ayrı ayrı uygulanmak üzere sözleşme bedelinin Yüzde 1 tutarında ceza kesilecektir. Bu aykırılıkların 5 'den fazla olması halinde ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilecektir.

Ancak

Yüklenici firmanın sözleşmede belirtilen sayıda personeli çalıştırmamasının tespiti halinde durum bir tutanağa bağlanır ve noksan çalıştırılan her işçi için, çalışılmadığı günlerde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret, SGK işveren payı, işsizlik sigorta primi, yol ve kar tutarına tekabül eden hak ediş ödenmez. Eksik işçinin tamamlatılması amacıyla yükleniciye iki günlük süre tanınır. İdare tarafından tanınan 2 (iki) günlük süreden sonra da eksik işçi çalıştırılması halinde bu durum idare tarafından hazırlanan bir tutanakla tespit edilir ve bir defaya mahsus olmak üzere her eksik işçi için sözleşme bedelinin %1’i (yüzde biri) tutarında ceza kesilir. Eksik işçi çalıştırdığına ilişkin tespite yönelik 7 nci (yedinci) günün sonunda eksik işçi tamamlanmadığı takdirde ceza, sekizinci günden itibaren her eksik işçi için, her gün sözleşme bedelinin %0,2’si (binde ikisi) olarak hesaplanır ve ilk hak edişinden kesilir. Cezalı durumun 5 (beş) defa tekrar etmesi halinde en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarname verilir. Aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.1.2. (Yüklenici firmadan makine, araç ve gereç istendiği takdirde bu madde hükmü kullanılacaktır.) Sözleşme imzalandıktan sonra, 7 (yedi) gün içinde, yüklenici firma tarafından taahhüt edilen ve listede belirtilen malzemenin kuruluşa getirilmediği veya eksik getirildiği takdirde, durum idare tarafından bir tutanakla tespit edilir ve eksikliğin tamamlanmadığı her gün için sözleşme bedelinin %0,2’si (binde ikisi) oranındaki tutar, ilk hak edişinden kesilir. Söz konusu bu durumun sözleşme imzalandıktan sonra, 10 (on) gün içinde tamamlanmaması halinde en az 10 (on) gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarname verilir ve eksikliğin tamamlanmadığı her gün için sözleşme bedelinin %0,2’si (binde ikisi) oranındaki tutar, ilk hak edişinden kesilir. Verilen ihtarname sonunda aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.1.3. İhale dokümanında yer alan;

Teknik Şartnamenin 2.maddesinin; E-Dağıtım başlıklı bendinin 5.fıkrasında belirtildiği üzere yemek servis için yemek saatinde hazır halde değilse,

Teknik Şartnamenin 2.maddesinin; G-Depolama başlıklı bendinin 1.fıkrasında belirtilen hükümlere aykırılık tespit edilirse,

Teknik Şartnamenin 2.maddesinin; H-Malzeme Miktarları başlıklı bendinin 2.fıkrasında belirtildiği halde yemeklerin aynı bendin 1.fıkrasında belirtilen malzemelerden az ve rasyona uymayan miktarlarda yapılmış olduğu bir tutanakla tespit edilmişse,

Teknik Şartnamenin 3. maddesinin 13.bendine göre; yemek numunelerinin 72 (yetmişiki) saat süreyle muhafaza edilmemesi halinde,

Sözleşmenin Diğer Hususlar bölümünün 36.10.maddesi gereği; çalıştırılan personelin sağlıkla ilgili belgelerinin geç getirilmesi veya getirilmemesi durumunda,

Gıda maddelerinin ve yemeklerin kalite ve niteliğinde bir eksiklik görülmesi halinde,

Gıda zehirlenmesi olduğu takdirde,

İdare tarafından hazırlanarak yükleniciye verilecek olan yemek listelerine yüklenici firmanın uymadığı durumda,

Mutfak yemekhane ve müştemilatının hijyen kurallarına uygun olmadığının veya temizliğinin yetersizliğinin tespit edilmesi halinde,

İdarece belirlenerek tahlile gönderilen gıda numunelerinden Gıda Maddeleri Tüzüğüne uygunsuzluğunun Hıfzıssıhha Müdürlüğü tarafından rapor edilmesi ve kontrol teşkilatı tarafından kullanıma uygun olmadığının belirtilmesine rağmen herhangi bir gıda maddesinin yemek üretiminde kullanıldığının tespiti halinde, (Numune tahlil ve diğer masraflar yükleniciye aittir.)

Yüklenicinin istihdam ettiği kişilerin saç, sakal, tırnak, giyim kuşam ve hijyen yönünden mutfak ve yemekhanede çalışmasının uygun olmadığının tespiti halinde,

Hijyen eğitimi sertifikasının olmadığının tespit edilmesi halinde,

Çalışanların yaka kartlarının olmadığının tespiti halinde,

İdarece belirlenecek zamanlarda eğitim verilmediği takdirde,

Yukarıda belirtilen ve yerine getirilmeyen her bir madde hükmü için ayrı ayrı olmak üzere zarar tazmininin yanı sıra 500,00.-TL (Beşyüz Türk Lirası), bu maddede belirtilen hususların ikinci defa tekrarında 1.000,00.-TL (Bin Türk Lirası) üçüncü defa tekrarında ise sözleşme bedelinin %10’u (yüzde onu) kadar ceza kesilir. Yukarıda belirtilen eksikliklerin dördüncü defa tekrarında aylık hak edişi ödenmez ve en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarname verilir. Aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ayrıca idarenin uğradığı zarar ve ziyan yüklenici firmadan tahsil edilir. Gıda zehirlenmesi nedeniyle kişilerin hayati faaliyetlerinin kesin olarak sona ermesi halinde ise bütün sorumluluk yüklenici firmaya ait olup, protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ayrıca idare veya kişilerin uğradığı zarar ve ziyan yüklenici firmadan tahsil edilmekle birlikte, hakkında idari ve yasal işlem başlatılır.

16.1.4. Yemek pişirme işleminin kuruluş mutfağında yapılması halinde, yüklenici firma işçilere ilişkin bir önceki ayın sigorta primlerinin yatırıldığına dair dekont ve ücretin yatırıldığına dair hesap ekstresi ile kuruluşlar adına SGK'dan aldığı iş yeri numarası ve kuruluşlar bünyesinde çalıştırdığı işçilerin bir aylık bildirgelerini her ay idareye belgelemek zorundadır. Bu bildirgelerden eksik gün üzerinden bildirim yapıldığı, çalıştırılan toplam işçi sayısından fazla veya eksik bildirim yapıldığı veya hiçbir bildirim yapılmadığının idarece belirlenmesi durumunda, yüklenici firmaya eksiklikleri tamamlayıncaya kadar hak ettiği istihkakları ödenmez ve sözleşme bedelinin %1’i tutarında ceza kesilir, ayrıca işlem yapılmak üzere durum bir yazı ile SGK Sigorta Müdürlüğüne bildirilir. Bu durum yüklenicinin işçi maaşlarını ödemedeki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Yüklenici firma tarafından eksikliklerin tamamlanmaması halinde aylık hak edişi ödenmez ve en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarname verilir. Aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ayrıca idarenin uğradığı zarar ve ziyan yüklenici firmadan tahsil edilir.

16.1.5. Sözleşme süresi içerisinde yüklenici firma tarafından fatura kesilmemesi halinde en az 10 (on) gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarname verilir. Aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.1.6. Sözleşme süresi boyunca son ay hariç, diğer aylar için bir önceki aya ait işçi ücretinin ödendiğine dair banka dekontları veya banka tarafından verilecek maaş listesi ödeme emri belgesine eklenerek hak ediş ödenecektir. Hak edişin ödenmesini müteakip yüklenici firma çalıştırdığı işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1’i (biri) ile 10’u (onu) arasında ödemek zorundadır. Yüklenici hak ediş alamamasını, cezalı almasını ya da geç almasını, işçi ücretlerini süresi içinde ödememek için gerekçe gösteremez. Sözleşmede son aylık hak ediş ödemesi yapılmadan önce yüklenici firma işçi ücretlerini süresinde ödeyecek ve işçi ücretleri ödendikten sonra son aylık hak ediş ödemesi yapılacaktır. İşçi ücretlerinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10.maddesi ile bu Sözleşmenin 17.maddesinde belirtilen mücbir sebepler dışında yüklenici tarafından süresinde ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda, 4857 sayılı İş Kanununun 102 ve 108.maddeleri uyarınca gerekçesi belirtilerek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türkiye İş Kurumu İl Müdürlükleri tarafından yılı için belirlenen idari para cezası verilmek üzere anılan İl Müdürlüklerine bildirilir.

16.1.7. İşçi ücretlerinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10.maddesi ile bu Sözleşmenin 17.maddesinde belirtilen mücbir sebepler dışında bir sonraki hak edişe kadar ödenmediğinin tespiti halinde bu Sözleşmenin 16.1.6.maddesi gereğince Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüklerine yılı için belirlenen idari para cezası uygulanmak üzere bildirilecek ve 4857 sayılı İş Kanununun 36.maddesine istinaden ödenmeyen ücretler, firmanın takip eden ödemede hak edişinden kesilerek çalışanların hesabına aktarılacaktır. Hak ediş ödendiği halde yıl sonunda herhangi bir aya ait işçi ücretlerinin ödenmediğinin anlaşılması halinde ödenmeyen ücretler firmanın kesin teminatından mahsup edilecek, kesin teminatın yetersiz kalması halinde Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince yüklenici firmadan tahsil edilerek işçi ücretlerinin ödenmesi sağlanacaktır. İşçi ücretleri elden ödenmeyecek, sözleşme imzalandıktan sonra işçilerin kolay ulaşabilecekleri bir banka şubesinde açılacak olan hesap üzerinden ödenecektir. İşçi ücretlerinin zamanında ödenmemesi nedeniyle 3 (üç) defa cezalı duruma düşülmesi halinde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.

16.1.8. Yemekhanelerde firma veya firma personelinin hatasından kaynaklanacak her türlü kaza, yangın vb. durumlarda zarar yüklenici firmaya tazmin ettirilir. Yüklenici firma ihale konusu işle ilgili olarak, meydana gelecek her türlü hasar ve zararı Taşınır Mal Yönetmeliği çerçevesinde belirlenecek meblağı idarenin belirleyeceği süre içinde tazmin etmek zorundadır. Belirlenen süre içerisinde ödemediği takdirde söz konusu meblağ ile birlikte sözleşme bedelinin %01’i (binde biri) oranında ceza ilk hak edişinden kesilir.

16.1.9. Yüklenicinin yukarıda belirtilen maddeler haricinde taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi, işi süresinde bitirmemesi veya şartnameden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde sözleşme bedelinin %01’i (binde biri) oranında gecikme cezası uygulanır. İdarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.1.10. Kesilecek her türlü cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30’unu geçmeyecektir. Cezanın toplam tutarı, sözleşme bedelinin %30’unu geçtiği takdirde protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere tasfiye edilir.

hallerinde, aykırılık bir defa gerçekleşmiş olsa dahi 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilebilecektir.

16.1.2. 16.1.1 nci maddede belirtilen haller dışında kalan durumlarda en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin Yüzde 1 tutarında ceza uygulanacaktır. Ancak söz konusu aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir. Sözleşmenin feshedilmemesi halinde ise sözleşme bedeli üzerinden yukarıda belirtilen oranda ceza uygulanacaktır.

16.1.3. Kesilecek cezanın toplam tutarı, hiçbir durumda, sözleşme bedelinin % 30'unu geçemez. Toplam ceza tutarının, sözleşme bedelinin % 30'unu geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilecektir.

16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.

16.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, isteklilerin ve istekli olabileceklerin, bu Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu düzenlenmiş, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde de Kuruma yapılan başvurularda öncelikle incelenmesi gereken hususların neler olduğu düzenlenmiş ve birinci fıkrasının (ı) bendinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,” hususunun da başvurunun incelenmesinde dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Bu çerçevede, incelenen ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanına yönelik dilekçesinde, Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde yer alan hangi düzenlemenin mevzuatın hangi hükümlerine aykırılık teşkil ettiğinin net ve somut bir şekilde belirtilmediği, dilekçedeki aykırılık iddiasının “genel hükümlere aykırılık teşkil ettiği” ifadesinden ibaret olduğu anlaşıldığından yukarıda aktarılan ilgili mevzuat çerçevesinde başvuru sahibinin bu husustaki iddiaları uygun bulunmamıştır.

9. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.6’ncı maddesinde“Sözleşme süresi boyunca son ay hariç, diğer aylar için bir önceki aya ait işçi ücretinin ödendiğine dair banka dekontları veya banka tarafından verilecek maaş listesi ödeme emri belgesine eklenerek hak ediş ödenecektir. Hak edişin ödenmesini müteakip yüklenici firma çalıştırdığı işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1’i (biri) ile 10’u (onu) arasında ödemek zorundadır. Yüklenici hak ediş alamamasını, cezalı almasını ya da geç almasını, işçi ücretlerini süresi içinde ödememek için gerekçe gösteremez. Sözleşmede son aylık hak ediş ödemesi yapılmadan önce yüklenici firma işçi ücretlerini süresinde ödeyecek ve işçi ücretleri ödendikten sonra son aylık hak ediş ödemesi yapılacaktır. İşçi ücretlerinin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 10. maddesi ile bu Sözleşmenin 17.maddesinde belirtilen mücbir sebepler dışında yüklenici tarafından süresinde ödenmemesi veya geç ödenmesi durumunda, 4857 sayılı İş Kanununun 102 ve 108.maddeleri uyarınca gerekçesi belirtilerek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türkiye İş Kurumu İl Müdürlükleri tarafından yılı için belirlenen idari para cezası verilmek üzere anılan İl Müdürlüklerine bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 38’inci maddesinde, kontrol teşkilatının, işyerinde çalışanlar arasında yüklenici veya alt yüklenicilerce ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığını kontrol ederek veya bu konuda kendisine gelen talep ve ihbarları değerlendirerek, yükleniciden ve alt yüklenicilerden istenecek bordrolara göre bu ücretlerin yüklenicinin hakedişinden ödenmesini sağlayacağı; bu amaçla, yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarihin (yaklaşık olarak), işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulacağı, ilanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyasının hakedişin ödeme yerine gönderileceği; personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılacağı ve bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği; bildirilen alacak iddiaları, yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları ile varsa puantaj ve daha önceki hesap pusulalarından incelenip anlaşmaya varılan miktarların (üç aylık ücret tutarını geçmemek üzere) yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanıp bu bordroların hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderileceği; yüklenicinin hakedişinin ödenmesi gereken kısmından indirilen bu bordro tutarının ayrı bir çekle ödeme biriminin ilgili mutemedine verileceği ve bordroda gösterilen alacakların ilgililere kontrol teşkilatı, yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin önünde ödeneceği; personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına vereceği düzenlenmiştir.

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yer alan bahse konu düzenlemede, aylık dönemlerde veya daha fazla süreli dönemlerde veya işin sonunda hakediş düzenlenen hizmetlerin tamamını kapsayacak şekilde işçi ücretlerinin yüklenici tarafından ödenmesi ve kontrol teşkilatınca işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğinin takibinde izlenecek yol ve yöntemler belirlenmiştir.

Dolayısıyla, Genel Şartname’de idarelere 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale yoluyla aldığı hizmet sözleşmelerinin yürütülmesinde, yüklenici (sözleşme konusu hizmetin yürütülmesi için istihdam edilen işçilere karşı işveren) ve işçi arasında akdedilen sözleşme uyarınca ödenmesi gereken işçi ücretlerinin ödenmesini takip etme ve ödenmeyen işçi aylıklarının hakedişden kesilerek işçilere ödeme yapılması yetki ve görevi verilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinin dördüncü fıkrasında “Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde ise “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır.

Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükümleri yer almaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 34’üncü maddesinde işçi ücretlerinin mücbir sebepler dışında süresinde ödenmemesi halinde, işçilerin, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınmasına cevaz verilmiştir. Hizmetin ifasında yüklenicinin (işverenin) işçi ücretlerini ödeme gününden 20 günden fazla süreli ödememesi halinde işçilerin iş görmekten kaçınması yasal bir hak olup yerlerine başka işçi çalıştırılması da mümkün değildir. Bu nedenle, işçi ücretlerinin ödenmesine ilişkin idarelerce ihale dokümanına süre konulmasının, işçi ücretlerinin ödenmemesi nedeniyle 4857 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesi çerçevesinde hizmetin aksamasına engel olmaya yönelik bir tedbir niteliğinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

4857 sayılı Kanun’da yer alan 20 günlük sürenin işçilerin iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilecekleri bir süre olarak belirlendiği, ayrıca Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 38’inci maddesinde, ihale dokümanında işçi ücretlerinin ödenme gününün belirlenmesini kısıtlayan bir hüküm bulunmadığı gibi aynı Şartname’nin 42’nci maddesinde idareye işçi ücretlerinin yüklenici tarafından ödenmesini takip ve temin görevi verildiği dikkate alındığında, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.6’ncı maddesinde yapılan “Hak edişin ödenmesini müteakip yüklenici firma çalıştırdığı işçilerin aylık ücretlerini takip eden ayın 1’i (biri) ile 10’u (onu) arasında ödemek zorundadır.” düzenlemesinde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.