KİK Kararı: 2020/UH.II-199 (29 Ocak 2020)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/004
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 29.01.2020
Karar No : 2020/UH.II-199
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ef-Pa Hazır Yemek Gıda Temizlik Güvenlik İnşaat Hayvancılık Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ordu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2019/586503 İhale Kayıt Numaralı “2020 Yılı Mamul Yemek Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ordu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 30.12.2019 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2020 Yılı Mamul Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ef-Pa Hazır Yemek Gıda Temizlik Güvenlik İnşaat Hayvancılık Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.12.2019 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin bila tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2020 tarih ve 92 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/3 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Gıda Malzemeleri Teknik Şartnamesi’nin 15, 17 ve 18’inci maddelerinde yer alan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; 15’inci madde uyarınca yemek yapımından önce binlerce malzemenin idareye getirilip numune olarak pişirilmesi, tadılması ve bundan sonra kullanılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu durumun dağıtımı ve servisi yapılacak yemeklerin yetişmemesine sebep olabileceği, malzemelerin en geç 15:00’a kadar idareye getirilmesinin öngörüldüğü dikkate alındığında, olası bir uygunsuzluk durumunda firmanın cezai işlemle karşı karşıya kalacağı; 17’nci madde uyarınca yüklenici firmanın mamul yemek yapımında kullanılacak malzemelerin dizayn ve imalat hataları nedeniyle meydana gelebilecek kazalardan sorumlu tutulmasının hayatın olağan akışına ve mevzuata aykırı olduğu, bu şartlarda ürün temin edilebilmesinin imkansız olduğu, ihale konusu iş mamul yemek hizmeti olmasına karşın söz konusu kriterin mal alımına yönelikmiş gibi belirlendiği; Teknik Şartname’nin 18’inci maddesinde, tedarik edilen ürünlerin mikrobiyolojik ve kimyasal analizinin yaptırılacağı ve bu masrafların yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlendiği, ancak hangi ürün veya ürünlerin analizinin isteneceğinin belirtilmediği, dolayısıyla sağlıklı teklif hazırlanmasının mümkün olmadığı ve istekliler arasındaki eşitliğin ihlal edildiği, ayrıca yemeklerde kullanılacak malzeme ve ürünlerin analizlerinin yüklenici tarafından yaptırılacak olmasının ve bu madde kapsamında belirtilen doğmuş ve doğacak zararlardan yüklenicinin sorumlu tutulmasının mevzuata aykırı olduğu, analiz bedellerinin idarenin hesapladığı yaklaşık maliyetin içerisinde olmadığı, bu durumda yaklaşık maliyetin de yanlış hesaplandığı,

2. Birim fiyat teklif cetvelinin 1’inci kısmı olan Ahmet Cemal Mağden Huzurevi Müdürlüğü için diyet kahvaltı, diyet yemeği ve diyet ara öğün öngörüldüğü, ancak ihale dokümanında diyet öğünlerine ilişkin gramaj bilgisine ve örnek menüye yer verilmediği, bu durumun ihaleye sağlıklı teklif hazırlanmasına engel teşkil ettiği, ayrıca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda isteklilerin kendi belirleyeceği şekilde açıklama yapmalarına ve kendilerine avantaj sağlamalarına neden olabileceği için istekliler arasında eşitliğin sağlanamayacağı,

3. Teknik Şartname’de yer alan örnek menüde, 5’inci gün kahvaltısında bulunan biber kızartması ve pişi, 2’nci gün öğle yemeği garnitüründe bulunan elma dilim patates, 7’nci gün akşam yemeği garnitüründe bulunan fırında soğan/sarımsak ve ara öğünde bulunan çikolata kaplı sandviç bisküvi, 3’üncü gün öğle yemeğinde bulunan kaşık salata, 4’üncü gün ara öğününde bulunan limonata, tuzlu kuru pasta ve nektarin girdileri için gıda rasyon çizelgesinde gramaj bilgilerine yer verilmediği, bu nedenle ihaleye gerçekçi ve sağlıklı bir teklif hazırlama olanağının bulunmadığı, olası bir aşırı düşük teklif sorgulaması durumunda isteklilerin kendi belirleyeceği şekilde açıklama yapmalarına ve kendilerine avantaj sağlamalarına neden olabileceği için istekliler arasındaki eşitliğin ihlal edileceği,

4. Teknik Şartname’de idarenin talebine göre dana eti yerine koyun eti kullanılabileceğinin düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, işin gerçekleştirilmesine yönelik idarece istenilen şartların ihale dokümanında açık olarak düzenlenmesi gerektiği, dana eti ile koyun eti arasında ciddi fiyat farkı bulunması nedeniyle söz konusu düzenlemenin isteklileri tereddüde düşüreceği ve ihale üzerinde kalan istekliyi zarara uğratacağı,

5. Teknik Şartname’de yer alan “Tüm menülerde ve yemek tariflerinde Diyetisyenin isteği doğrultusunda değişiklik yapılabilir. Değişiklik yapma hakkı saklıdır.” düzenlemesinin mevzuata aykırı olduğu, işin gerçekleştirilmesine yönelik idarece istenilen şartların ihale dokümanında açık olarak düzenlenmesi gerektiği, istekliler tarafından doküman esas alınarak hazırlanan tekliflerin söz konusu düzenleme nedeniyle hiçbir hükmünün kalmadığı, ihale üzerinde kalan isteklinin hak kaybına uğrayabileceği ve telafisi mümkün olmayan zararlar görebileceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, Ordu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce ihaleye çıkarılan işin, Ahmet Cemal Mağden Huzurevi ile Huzurevine bağlı Ünye Ek Ünitesi ve Mevlüde Rıfat Poyraz Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünde kuruluş mutfağında, Kadın Konukevi Müdürlüğünde yüklenici firma mutfağında, gıda maddelerinin temini yükleniciye ait olmak üzere, yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleri işi olduğu anlaşılmıştır.

İtirazen şikayet başvurusuna konu Gıda Malzemeleri Teknik Şartnamesi’nin 15, 17 ve 18’inci maddeleri “15. Sözleşmeden sonra sipariş verilen malzemeler bakılarak, dokunularak, koklanarak, tadılarak ve pişirilerek muayene edilecektir. Tüm ürünler; Teknik Şartnameye uygun olacaktır. Malzemeler numuneleri getirilerek, verilmek üzere taahhüt edilen ürünlerden olacaktır. Muayene komisyonunca Teknik Şartnameye uygun bulunmayan ürünler iade edilecektir.

…

17. Muayene sırasında dizayn ve imalat hataları nedeniyle meydana gelebilecek kazalardan satıcı firma sorumludur.

18. Muayene komisyon üyelerince gerekli görülen mikrobiyolojik, toksikolojik ve kimyasal analizler ve analiz için gerekli personel, alet, cihaz ve masraflar satıcı firmaya ait olacaktır. Ürünlerin mikrobiyolojik ve kimyasal analizleri ilde bulunan T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Laboratuvarlarına veya Bakanlık tarafından onay verilen diğer laboratuvarlara firma tarafından yaptırılmalıdır ve analiz sonuçları Kuruluşa teslim edilmelidir. Bu analizler sonucunda gıdanın yürürlükte olan “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”ne uygun olmadığının tespiti halinde doğabilecek zarar ve ziyandan yüklenici sorumlu olacaktır.” şeklindedir.

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “Teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemleri, idarelerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılır. Mal veya yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılamaz.

Ancak sözleşmesinde hüküm bulunması halinde; imalat veya üretim süreci gerektiren işler, muayene ve kabul komisyonlarının yetki ve sorumluluğunu kaldırmaması şartıyla, ihale dokümanında belirtilen kalite ve özelliklere göre yapılıp yapılmadığı hususunda, ilgili idare tarafından belirli aşamalarda ve aralıklarla denetlenebilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alım ihalelerinde yeterliğe ilişkin diğer hususlar” başlıklı 75’inci maddesinde “75.4. Yemek hizmeti alımı ihalelerinde, idari şartnamenin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı alt maddesinde, yemek yapımında kullanılacak malzemelerin ve ekipmanların kalite ve standardına ilişkin herhangi bir yeterlik belgesi istenmeyecektir. Ancak, idarelerce gerek görülmesi halinde, sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak teknik şartnamede bu konuyla ilgili düzenleme yapılabilecek; muayene ve kabul işlemleri sırasında ise gerekli denetimler gerçekleştirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin Genel Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.

Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.

Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü,

Anılan Şartname’nin “Malzeme, tesis ve işçilik kalitesi” başlıklı 17’nci maddesinde “Bütün malzemeler, tesisler ve işçilik;

(a) Sözleşmede ve eklerinde belirtilen tip ve türlerde ve kontrol teşkilatının talimatlarına uygun olacak,

(b) İmalat, üretim veya hazırlanma yerinde, işyerinde ya da sözleşmede öngörülen başka herhangi bir yerde kontrol teşkilatının talep edeceği zamanlarda denetim ve testlere tabi tutulacaktır.

Yüklenici, malzemeleri veya tesisleri incelemek, ölçmek ve test etmek için gereken her türlü desteği, işçiliği, elektriği, yakıtı, cihazları ve aletleri temin edecek ve işte kullanılmadan önce bütün malzeme numunelerini, kontrol teşkilatı tarafından seçilecek ve gerekli görülecek testlerin yapılması amacıyla idareye sunacaktır.

Bütün numuneler, yüklenici tarafından sözleşme ile temin ve ibraz edilmeleri açıkça öngörüldüğü takdirde masrafları yükleniciye ait olmak üzere temin edilecektir.” hükmü,

Aynı Şartname’nin “Kontrol teşkilatı ve yetkileri” başlıklı 26’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında “Yüklenici kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmeden iş yerinde kullanamaz. Malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı istediği şekilde deneyler yapabilir ve ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, bu deneylerin giderleri sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanır. Yüklenici, deneylerin işyerinde yapılmasını isterse bunun için gerekli araç ve teçhizatı kendisi sağlamak zorundadır.” hükmü; aynı maddenin altıncı fıkrasında “Yüklenici tarafından kötü ve kusurlu yapıldıkları kesin olarak anlaşılan iş kısımlarını yeniden yaptırmak hususunda kontrol teşkilatı yetkilidir. Yüklenici, bu konuda kendisine yazılı olarak verilen talimat üzerine, belirlenen süre içinde söz konusu iş kısımlarını ayrıca bir bedel istemeksizin kaldırıp yeniden yapmak zorundadır. Bu hususta bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, yüklenicinin işi gereken özen ve ihtimamı göstererek sözleşmede öngörüldüğü şekilde yürüteceği, tamamlayacağı ve işlerde oluşabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidereceği, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracağı ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edeceği; yüklenicinin kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına kabul ettirmeden iş yerinde kullanamayacağı, malzemenin şartnamelere uygun olup olmadığını inceleyip gözden geçirmek için kontrol teşkilatı tarafından istenilen şekilde deneyler yapılabileceği, bu deneylerin giderlerinin ister işyerinde, ister özel veya resmi laboratuvarlarda olsun, sözleşmesinde başka bir hüküm yoksa yüklenici tarafından karşılanacağı; kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan yüklenicinin doğrudan sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

…İçme suyu, yemeğin özelliğine göre ketçap, mayonez, limon, sirke, çeşitli baharatlar, temizlik malzemeleri (bulaşık deterjanı, sıvı ovma kremi, çamaşır suyu, bulaşık süngeri, bulaşık teli, bulaşık eldiveni vb.), plastik çöp torbası, bebek, hasta veya diyetlilerin yiyeceklerinin hazırlanması amacıyla oluşturulan özel beslenme birimi için süt, pirinç unu, sebze, meyve, et, LPG dolum masrafları, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizi, yemek imalatı servis ve temizliği, kullanılacak malzeme, iş kazası ve hijyene ilişkin personelin eğitimi, idarenin demirbaşında bulunan ve yüklenici firmaya teslim edilecek her türlü ekipmanın bakım ve onarımı, yüklenici firma tarafından temin edilecek makine ve teçhizat, ilaçlama, yemeğin yapımında kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ile yemeğin firma mutfağından kuruluş mutfağına nakliye giderleri, kuruluş yemekhanesi olarak kullanılan dairenin elektrik, su, doğalgaz giderleri, kombi bakım giderleri, kullanılan cihazların bakım, onarım ve kalibrasyon giderleri, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri ve Kamu İhale Kurum payı, teklif fiyata dahildir…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinin “B-Satın Alma” kısmında “Kahvaltı, ara öğünler ile öğle ve akşam yemekleri, ekmek ve içecekler, normal ve diyet yemeklerinin yiyecek malzemeleri, firma tarafından satın alınacaktır.

Kahvaltı-öğle-akşam-ara öğünlerde verilecek yemek sayıları bir gün önceki mevcut sayılarına göre hazırlanıp bu bildirimler doğrultusunda malzemeler getirilecektir.

Malzemelerin miktar ve kalite kontrolü, kuruluş idaresinin görevlendireceği “Muayene Komisyonu” tarafından yapılacaktır. Malzemelerin kalite kontrolü, “Gıda Malzemeleri Şartnamesi”’ne uygun olacaktır. Muayene Komisyonu kontrolü dışında hiçbir malzeme alınmayacak, depolara konmayacak ve yemek yapımında kullanılamayacaktır. Firma malzemeleri aldığı kişilerden ek’te verilen “Gıda Malzemeleri Şartname” hükümlerine uygun malzeme getirilmesini sağlayacaktır. Uygun görülmeyen yiyecek, malzeme ve maddeler firma tarafından uygun olanı ile değiştirilecektir. Firma et, taze sebze-meyve, süt ve süt ürünlerini; mesai günleri saat 10:30’a kadar siparişe göre bir veya 2 gün öncesinden idarenin isteği doğrultusunda getirtecektir. Cuma günleri 3 günlük malzeme alımı yapılır (Cumartesi-Pazar-Pazartesi).

Hafta sonları ekmek dışında malzeme girişi yapılmayacaktır.

Muayene Komisyonu tarafından kabul edilmeyen malzemelerin yerine getirilecek malzemeler, saat 15.00’den sonra kabul edilmeyecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Genel Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “1- Getirilen tüm malzemelerde “Teknik Şartname”, “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemeleri Şartnamesi” hükümlerine uygunluk aranacaktır.

2- Yemek üretiminde kullanılacak malzemelerin tümü, T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın üretim iznine sahip olacak, Gıda Malzemeleri Şartnamesi ve ilgili Türk Gıda Kodeksine uygun olacaktır. Malzemelerin tümünde üretim ve son kullanma tarihi yazılı olacak, raf ömrü dolmuş olan ürünler kesinlikle kullanılmayacaktır. Kuruluş yemeklerde kullanılan malzemeleri kontrol edecektir. Malzemeler bakılarak, dokunularak, koklanarak, tadılarak ve pişirilerek muayene edilecektir. Tüm Ürünler Muayene Komisyonunun beğeneceği evsaf ve lezzette olacaktır. Beğenilmeyen ürünler kesinlikle alınmayacaktır. Yüklenici firma, tüketilmek üzere aldığı tüm hazır ürünleri çalışma ve üretim izni olan firmalardan alacaktır. Yemek üretiminde kesinlikle hazır çorbalar, paket et ve tavuk suyu, lezzet verici karışımlar kullanılmayacaktır. Yemek üretiminde kullanılacak su, içme suyu niteliğinde olacaktır. (İçme suyu numuneleri yılda iki defa yetkili kuruma yüklenici firma tarafından analize gönderilecektir.)

…

13- Numune alma ve numune tutma işlemleri yürürlükte bulunan Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanunun esasları dâhilinde yapılacaktır.

Yüklenici firma, ayda bir kez olmak üzere, Diyetisyenin ve/veya İdarenin seçeceği bir öğünün tüm kapları (4 kap) olacak şekilde numuneleri alarak mikrobiyolojik analizini ilde bulunan T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Laboratuvarlarına veya Bakanlık tarafından onay verilen diğer laboratuvarlara götürerek analizini yaptırmak ve Kuruluşa sonucunu vermek zorunda olup; analiz maliyeti teklif fiyata dâhildir.

Yüklenici firma, yemeğin pişirilip hazırlanması, servisi ve servis sonrası hizmetlerde hijyenik şartlara uyacaktır. Yüklenici firma, günlük yemek çeşitlerinin tümünden steril-tek kullanımlık kaplara/poşetlere numuneler alacak ve bu numuneler 72 saat süreyle idare mutfağı bünyesinde buzdolabı bölümünde dondurulmadan saklanacaktır. İdare gerek gördüğü takdirde bu numunelerin analizlerini resmi bir laboratuvara yaptıracak ve masrafını yüklenici firmadan tahsil edecektir. Bu konuda sorumluluk yüklenici firmaya aittir. Kuruluş sadece numunelerin saklanması için ayrı bir buzdolabı temin edecektir.

Numune miktarı 300 gramdan aşağı olmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Gıda Malzemeleri Teknik Şartnamesi’nin itirazen şikayete konu 15’inci maddesinde, yemek yapımında kullanılacak malzemelerin numunelerinin Teknik Şartname’ye uygun olup olmadığının muayene komisyonu tarafından inceleneceği ve uygun bulunmayan ürünlerin iade edileceği düzenlenmiş olup, Teknik Şartname’nin “B-Satın Alma” başlıklı düzenlemesi uyarınca yemek yapımında kullanılacak malzemelerin hafta içi her gün saat 10:30’a kadar işyerine getirileceği, komisyonca kabul edilmeyen malzemelerin yüklenici tarafından en geç aynı gün saat 15.00’a kadar değiştirilmesi gerektiği öngörülmüştür.

Yukarıda alıntılanan mevzuat hükümleri uyarınca, işlerin ihale dokümanında belirtilen kalite ve özelliklere göre yapılıp yapılmadığı hususunda idarenin belirli aşama ve aralıklardaki denetleme yetkisi ile yüklenicinin kullanacağı her türlü malzemeyi kontrol teşkilatına gösterip iş için elverişli olduğunu kabul ettirmesi gereği çerçevesinde, başvuru konusu ihalede, yüklenici tarafından yemek üretiminde kullanılacak malzemelerin muayene komisyonunca günlük olarak denetlenmesinin öngörüldüğü (hafta sonu hariç) anlaşılmış olup, başvuru sahibince ileri sürülen, yemek yapımından önce binlerce malzemenin incelenecek olması nedeniyle işin yetiştirilemeyeceği ve yüklenicinin cezai işlemle karşı karşıya kalabileceği yönündeki iddianın dayanaktan yoksun olduğu ve muayene komisyonunca yapılacak inceleme sonucu yükleniciye yeniden yaptırılması muhtemel işlerin Teknik Şartname’de belirlenen süreye bağlanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Gıda Malzemeleri Teknik Şartnamesi’nin itirazen şikayete konu 18’inci maddesinde muayene komisyonu üyelerince gerekli görülen mikrobiyolojik, toksikolojik ve kimyasal analizlere ilişkin giderlerin yükleniciye ait olduğu düzenlenmiş olup, Teknik Şartname’nin “Genel Hususlar” bölümünde içme suyunun yılda iki defa, diyetisyen ve/veya idare tarafından seçilecek bir öğünün ise (4 kap olacak şekilde) ayda bir defa olmak üzere analizinin yaptırılacağı ve analiz maliyetinin teklif fiyata dahil olduğu belirtilmiştir. Ayrıca İdari Şartname’de, yemek numunelerinin mikrobiyolojik analizinin teklif fiyata dahil giderler arasında sayıldığı tespit edilmiştir.

Buna göre, ihale dokümanında yüklenici tarafından düzenli olarak yaptırılması öngörülen analizlerin neler olduğu belirtilmiş olup, bunlar dışında muayene komisyonunca gerek görülmesi durumunda yaptırılacağı belirtilen analizlerin arızi nitelikte olduğu ve maliyetinin genel giderler arasında değerlendirilebileceği; genel giderler kapsamında değerlendirilebilecek nitelikte bir maliyet olması nedeniyle isteklilerce teklif fiyatı hazırlanmasına engel oluşturmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası uygun görülmemiştir.

Gıda Malzemeleri Teknik Şartnamesi’nin 17’nci maddesinde yer alan “Muayene sırasında dizayn ve imalat hataları nedeniyle meydana gelebilecek kazalardan satıcı firma sorumludur.” şeklindeki düzenleme ile 18’inci maddesinde yer alan “…Bu analizler sonucunda gıdanın yürürlükte olan “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği”ne uygun olmadığının tespiti halinde doğabilecek zarar ve ziyandan yüklenici sorumlu olacaktır.” düzenlemesinin, sorumluluk hukuku çerçevesinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir. …” açıklaması yer almaktadır.

Birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen kısmi teklife açık ihalede, birim fiyat teklif cetvelinin iddiaya konu 1’inci kısmı (Ordu Ahmet Cemal Mağden Huzurevi Müdürlüğü) aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

13+ Yaş Grubu Kahvaltı (Diyet)

adet

9.490,000

2

13+ Yaş Grubu Öğlen Yemeği (Diyet)

adet

9.490,000

3

13+ Yaş Grubu Akşam Yemeği (Diyet)

adet

9.490,000

4

13+ Yaş Grubu ve Personel (Kahvaltı)

adet

59.860,000

5

13+ Yaş Grubu ve Personel (Öğlen Yemeği)

adet

76.650,000

6

13+ Yaş Grubu ve Personel (Akşam Yemeği)

adet

55.480,000

7

13+ Yaş Ara Öğün

adet

64.240,000

8

Özel Gün Menüsü

adet

3.000,000

KISIM TOPLAM TUTARI (K.D.V Hariç)

Birim fiyat teklif cetvelinde diyet kahvaltı, diyet öğlen yemeği ve diyet akşam yemeği iş kalemlerine yer verildiği görülmekte olup, isteklilerin tekliflerini buna göre vermelerinin istendiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “A- Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları:

Ahmet Cemal Mağden Huzurevi ile huzurevine bağlı Ünye Ek Ünitesi, Kadın Konukevi ve Mevlüde Rıfat Poyraz Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 1 (bir) adet kahvaltı, 1 (bir) adet öğle, 1 (bir) adet akşam yemeği ile ara öğünlerin (kuşluk, ikindi, gece) pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.

…

Normal yemeklere uygulanacak gramajlar, ekte verilen Gıda Rasyonuna göre olmalıdır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Teknik Şartname’nin aynı maddesinde iki haftalık örnek menüye yer verilmiş olup, menünün altında “Diyet yemekler için aynı 14 günlük menü kullanılacak olup; aşırı düşük açıklama talep edilmesi halinde aşağıdaki diyet yemekleri başlıklı madde çerçevesinde açıklama yapılacaktır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname'nin aynı maddesinin “Diyet Yemekleri” başlıklı kısmında “Hastaya bireysel olarak hazırlanan diyetlerin hastanın tedavisi için gerekli günlük enerji ve besin öğeleri gereksinimlerini sağlayacak yiyeceklerin menüleri, uygun miktar, çeşit, tat, kıvam ve görünüşte olmak üzere her türlü yiyeceği kapsayabilir.

Diyet yemeklerinin pişirilme şekli, miktarı ve servisinin Diyetisyenin öngördüğü diyet tedavisi ilkelerine uygun olması zorunludur. Diyet yemekleri tuzlu ve tuzsuz olarak iki ayrı tatta pişirilecektir. Diyet yemekleri menüsü öğle ve akşam ayrı ayrı pişirilecek ve menüler farklı olacaktır.

Diyet yemeği yiyenlerin yemek servisleri Termo İzolasyonlu, Kapaklı Tepsiler ile yapılacak ve her tepside isim yazılı etiket bulunacak, firma tarafından idarenin belirteceği yemekhanelere götürülerek ilgili kişiye servis edilecektir. Enfeksiyon hastalıkları riskinde ve ilk kabulde kapaklı köpük yemek tepsileri (5 gözlü) ile servis yapılacaktır. Sulu gıda verilen hastalar için firma tarafından sağlanacak kapalı köpük veya kapaklı karton kaseler (200-500 ml) kullanılacaktır.” düzenlemesine,

Aynı Şartname'nin “Genel Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “1- Getirilen tüm malzemelerde “Teknik Şartname”, “Gıda Rasyonu” ve “Gıda Malzemeleri Şartnamesi” hükümlerine uygunluk aranacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İstekliler tarafından tekliflerin, ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde hazırlanması gerekmekte olup, yemek yapımında kullanılacak gıda malzemelerinin miktar ve evsafının, ihale dokümanı içerisinde yer alan Gıda Rasyonu’nda belirtilen gramaj bilgileri ve Gıda Malzemeleri Teknik Şartnamesi düzenlemeleri esas alınarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’de yer alan 14 günlük normal yemek menüsünün, başvuru sahibinin iddiasına konu diyet yemekler için de dikkate alınacağı, dolayısıyla bu hususta herhangi bir belirsizliğin olmadığı anlaşılmıştır.

Ancak, ihale dokümanı içerisinde yer alan Gıda Rasyonu incelendiğinde, normal yemeklere uygulanacak girdi içerikleri ile gramaj bilgilerinin yer aldığı, bununla birlikte diyet yemeklerin ne girdi içeriklerine ne de gramaj bilgilerine yer verildiği, ayrıca ihale dokümanında diyet gramajlarının normal yemek gramajları üzerinden hesaplanmasına yönelik yönteme ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, bu haliyle isteklilerin diyet yemeklere ilişkin teklif fiyatlarını hangi girdi gramajları üzerinden oluşturacaklarının belirsiz olduğu tespit edilmiştir. İsteklilerin tekliflerini hangi esaslara göre oluşturacaklarının tam olarak belirli olmadığı ve bu durumun isteklilerin sağlıklı şekilde teklif hazırlamasına engel teşkil edeceği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “Örnek Menü (İki Haftalık)” aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

Gün

Kahvaltı

Öğle Yemeği

Ara Öğün (15:00)

Akşam Yemeği

Ara Öğün (19:00)

1. Gün

Çay

Beyaz Peynir

Gravyer Peynir

Biberli Yeşil Zeytin

Paket Tahin + Pekmez

Yayla Çorba

Arnavut Ciğeri

Zeytinyağlı Kereviz

Paket Ayran

Kırmızı Soğan (Garnitür)

Paket Bitkisel Çaylar

Üzümlü Kek

Köylü Çorba

Mantarlı Tavuk Sote

Paçanga Böreği

Vişne Komposto

Paket Süt

Armut

2. Gün

Çay+ Paket Süt

Dil Peyniri

Paket Krem Peynir

Çizik Yeşil Zeytin

Simit

Kırmızı Mercimek Çorba

Buğu Kebabı

İç Pilav

Havuçlu Yeşil Salata

Patates (Garnitür)

Çay

Aşure

Tarhana Çorba

Kıymalı Bezelye

Bulgur Pilavı

Cacık

Kefir

Muz

3. Gün

Çay

Ezine Peynir

Kırma Yeşil Zeytin

Paket Reçel

Peynirli Poğaça

İşkembe Çorba

Etli Kuru Fasulye

Dövme (Yarma) Pilavı

Yoğurt (Açık/Porsiyon)

Turşu (Garnitür)

Hurma Tatlısı

Hazır Meyve Suyu (Şişe )

Yüzük Çorba

Çiftlik Köfte

Şehriye Kavurma

Portakal

Çay

Cennet Hurması

4. Gün

Çay

Burgu Peynir

Omlet (Beyaz Peynirli)

Siyah Zeytin

Domates(50gr)+Salatalık (50gr)

Ezogelin Çorba

Tepsi Köfte

Zeytinyağlı Pırasa

Tahin Helva (Paket)

Mısır (Garnitür)

Salep Likit

Açma

Domates (Şafak) Çorbası

Etli Pazı Sarması

Fırın Makarna

Gazlı Meyveli İçecekler

(Kutu)

Çay

Kivi

5. Gün

Çay

Örgü Peynir

Salam

Paket Bal+Paket Tereyağı

Bazlama

Kremalı Brokoli Çorba

Kıymalı Pide

Akdeniz Salata

Paket Ayran

Çay

Tuzlu Krakerler

Toyga Çorbası

Fırında Hindi But

Domatesli Pirinç Pilavı

Kabak Tatlısı

Çay

Mandalina

6. Gün

Çay + Paket Süt

Tulum Peyniri

Siyah Zeytin

Omlet

Domates(50gr)+Biber (50gr)

Sebze Çorba (Kış)

Soslu Akçaabat Köfte

Karışık Kızartma (Kış)

Ananas

Çay

Mini Pizza

Un Çorbası

Kıymalı Karnabahar Graten

Kaşarlı Cevizli Erişte

Yoğurtlu Közlenmiş

Kapya Biber Salatası

Paket Süt

Elma

7. Gün

Çay

Kaşar Peyniri

Yeşil Zeytin

Paket Kakaolu Fındık Krema

Pastırma

Kremalı Mısır Çorba

Yumurtalı Ispanak

Mantarlı Bulgur Pilavı

Haydari

Hazır Meyve Suyu (Şişe )

Sade Bisküvi

Terbiyeli Şehriye Çorbası

Kuzu / Koyun Kapama

Kırmızı Soğan (Garnitür)

Zeytinyağlı Brüksel Lahana

Tel Kadayıf (Kaymaklı)

Çay

Nar

8. Gün

Çay

Beyaz Peynir

Sucuk Tava

Biberli Yeşil Zeytin

Paket Tahin + Pekmez

Tarhana Çorba

İzmir Köfte

Karışık Kızartma (Yaz)

Karpuz

Rus Salatası (Garnitür)

Paket Bitkisel Çaylar

Elmalı Pay

Kremalı Mantar Çorba

Etli Taze Fasulye

Özbek Pilavı

Kazandibi

Paket Süt

Çilek

9. Gün

Çay+ Paket Süt

Dil Peyniri

Paket Krem Peynir

Çizik Yeşil Zeytin

Simit

Domates (Şafak) Çorbası

Karnıyarık

Bulgur Pilavı

Cacık

Hazır Meyve Suyu (Şişe )

Dondurma (Hazır)

Toyga Çorbası

Tavuk Pirzola Izgara

Zeytinyağlı Enginar

Kavun

Mantar Piyazı (Garnitür)

Çay

Taze Kayısı

10. Gün

Çay

Ezine Peynir

Kırma Yeşil Zeytin

Paket Reçel

Peynirli Poğaça

Ezogelin Çorba

Çoban Kavurma

Kaşarlı Cevizli Erişte

Karışık Salata

Çay

Tuzlu Krakerler

Bahçıvan Çorbası

Etli Biber Dolması

Talaş Böreği

Kızılcık Komposto

Paket Süt

Vişne

11. Gün

Çay

Burgu Peynir

Menemen

Siyah Zeytin

Domates(50gr)+Salatalık (50gr)

Sebze Çorbası (Yaz)

Et Döner

Pirinç Pilavı

Paket Ayran

Kırmızı Soğan (Garnitür)

Gazlı Meyveli İçecekler (Kutu)

Kuru Pasta (Hazır)

Düğün Çorbası

Etli Bamya

Şehriye Kavurma

Baklava

Çay

Şeftali

12. Gün

Çay

Örgü Peynir

Siyah Zeytin

Paket Bal

Paket Tereyağ

Kırmızı Mercimek Çorba

Kıymalı Semizotu

Fırın Makarna

Karpuz

Çay

Mantar Kurabiye

Kremalı Mısır Çorba

Tepsi Köfte

Patates Salata

Mantar Piyazı (Garnitür)

Gazlı Meyveli İçecekler

(Kutu)

Paket Süt

Kiraz

13. Gün

Çay+ Paket Süt

Tulum Peyniri

Siyah Zeytin

Omlet

Domates(50gr)+Salatalık (50gr)

Terbiyeli Şehriye Çorbası

Tavuk Şiş

İç Pilav

Domates Ezme Salata

Sivri Biber (Garnitür)

Çay

Sup

Köylü Çorba

Mantı

Zeytinyağlı Barbunya Pilaki

Taze Üzüm

Çay

Erik

14. Gün

Çay

Kaşar Peynir

Çizik Yeşil Zeytin

Paket Kakaolu Fındık Krema

Krep

Yayla Çorba

Dalyan Köfte (Püreli)

Peynirli Su Böreği

Çilek Komposto

Hazır Meyve Suyu (Şişe)

Sade Bisküvi

Domates (Şafak) Çorbası

Kabak Musakka

Mercimekli Bulgur Pilavı

(Müceddere Pilavı)

Yoğurt (Açık/ Porsiyon)

Çay

Şeftali

Aşırı düşük teklif değerlendirmesinin yukarıda yer alan örnek menü baz alınarak yapılacağı anlaşılmış olup, örnek menüde bulunan ürünlere ilişkin girdi içerikleri ile gramaj bilgilerine Gıda Rasyonu’nda yer verildiği; başvuru sahibinin iddiası kapsamında belirtilen biber kızartması, pişi, elma dilim patates, fırında soğan/sarımsak, çikolata kaplı sandviç bisküvi, kaşık salata, limonata, tuzlu kuru pasta ve nektarinin örnek menü içerisinde yer almadığı, dolayısıyla tekliflerin hazırlanmasını ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini etkileyecek bir belirsizliğin bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “3- Öğle ve Akşam Yemekleri:

Ana yemeklerde her öğünde yukarıda belirtilen birinci, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden birisi ya da Gıda Rasyonunda yer alan benzerlerinden seçilerek hazırlanacaktır. Yemekler 4 kap verilecek olup, ikinci ve üçüncü kap yemeklerden uygun olanı dördüncü kap yemek olarak seçilecektir. Ekmek ve ekmek çeşitleri bir kap yemek olarak sayılmayacaktır. Gün içerisinde bir öğün et yemeği, bir öğün etli sebze yemeği verilecektir. Yemeklerde kullanılan etler Diyetisyenin veya Kuruluş idaresinin belirteceği türde ve şekilde seçilecektir. Gıda Rasyonunda belirtilen Dana Eti yerine kuruluşun talebine göre Koyun Eti kullanılabilir. Rasyonda bulunan Kemiksiz Dana Eti miktarı kadar Kemiksiz Koyun Eti kullanılacaktır. Çorbaların, Zeytinyağlı Yemeklerin ve Salataların yanında Gıda Rasyonunda belirtilen Limon (30 gr) dilim olarak servis edilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin aynı maddesinin “H- Malzeme Miktarları” kısmında “1-Günlük iaşelerin hazırlanmasında ekli listede belirtilen Gıda Rasyonu esas alınacaktır. Gıda Rasyonunda belirtilen ve yemek üretim malzemeleri arasında yer alan eş değer malzemeler “örneğin koyun eti (kemikli) ve sığır eti (kemiksiz)”, yemeğin üretiminde kullanılacak seçenekli malzemeler olup, malzeme miktarlarında herhangi bir eksiklik tespit edilirse durum bir tutanakla tespit edilecektir. Rasyonda belirtilen domates ve biber salçalarının her ikisi de yemeğe eklenecektir. (Seçmeli malzeme değildir.)

2- Porsiyon kavramı her bir yaş grubu için farklılık arz ettiğinden Gıda Rasyonu esas alınarak hareket edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerinde, işin yürütülmesi aşamasında gün içerisinde bir öğün et yemeği, bir öğün etli sebze yemeği verileceği, yemek üretiminde kullanılacak kemiksiz sığır eti ve kemikli koyun etinin birbirine eş değer ve seçenekli malzemeler olduğu, Gıda Rasyonu’nda belirtilen dana eti yerine idarenin talebine göre koyun eti kullanılabileceği, bu durumda Rasyon’da bulunan kemiksiz dana eti miktarı kadar kemiksiz koyun eti kullanılacağı öngörülmüştür.

Kemiksiz koyun etinin, kemiksiz dana etinin muadili olmadığı, dana eti yerine kullanılacak koyun etinin idarece ne sıklıkta talep edileceğinin belirsiz olduğu, isteklilerin teklif fiyatlarını hangi girdiler üzerinden oluşturacaklarının ihale dokümanında belirtilmesi gerektiği, Teknik Şartname düzenlemeleri uyarınca işin yürütülmesi aşamasında gün içerisinde bir öğün et yemeği, bir öğün etli sebze yemeği verileceği dikkate alındığında yemek girdileri içerisindeki etin önemli bir maliyet unsuru olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan düzenlemenin gerçekçi teklif maliyetlerinin belirlenmesini ve işin sağlıklı şekilde yürütülmesini engelleyici nitelikte olduğu sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “İşin Tanımı” başlıklı 2’nci maddesinde “…Tüm menülerde ve yemek tariflerinde Diyetisyenin isteği doğrultusunda değişiklik yapılabilir. Değişiklik yapma hakkı saklıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Tüm menülerde ve yemek tariflerinde diyetisyenin isteği doğrultusunda değişiklik yapılabileceği düzenlemesi nedeniyle fiyat teklifi oluşturulamayacağı iddiasına yönelik olarak; idarenin şikâyete cevabında “değişikliklerin yalnızca menü ve yemek tariflerinde olacağı, gıda rasyonuna uygun hareket edileceği” belirtilmiş olup, söz konusu değişikliklerin yemek girdi ve gramajlarını etkilemeyeceği, işin uzmanı olan diyetisyen tarafından menü ve yemek tariflerinin kontrol edilerek duruma göre değişiklik yapılmasının işin doğası gereği olduğu, nitekim örnek menünün iki haftalık olarak belirlendiği, söz konusu hizmet işi ile ilgili olarak diyetisyenin uygun görüş vermesine başvurulabileceği, kaldı ki Teknik Şartname’de diyetisyenin uygun görüşüne bağlanan başka hususların da yer aldığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası uygun görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.