KİK Kararı: 2020/UH.II-1986

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/054
Gündem No : 50
Karar Tarihi : 02.12.2020
Karar No : 2020/UH.II-1986
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ömer KUTLU - Osman DOĞAN İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Haliliye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/439755 İhale Kayıt Numaralı “Eyyübiye İlçemizin 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılının 2Taşıma Merkezi Ortaöğretim (Lise) Anadolu,Meslek Lisesi ve İmam-Hatip Liselerine Öğrenci Taşıma İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Haliliye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.09.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Eyyübiye İlçemizin 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılının 2Taşıma Merkezi Ortaöğretim (Lise) Anadolu,Meslek Lisesi ve İmam-Hatip Liselerine Öğrenci Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Ömer Kutlu - Osman Doğan İş Ortaklığının 15.10.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.10.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.10.2020 tarih ve 48274 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.10.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1681 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin şikâyete konu 1’inci kısımda aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmadığı ancak aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında araç bileşen tablosunun sunulduğu, lastik gideri ve periyodik bakım gideri için alınan fiyat teklifinin araçların kiralandığı firmadan alındığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları MTV ve eksoz muayene ölçüm bedelinde herhangi bir aritmetik hata yapılmadığı, kaldı ki aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları belgeler arasında bir eksiklik bulunması durumunda bu hususun bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilebileceği,

2. Şikâyete konu ihalede yaklaşık maliyetin genel giderler, şoför giderleri ve ihaleye yönelik giderler üzerinden hesaplanması gerektiği ancak idare tarafından yaklaşık maliyetin hatalı olarak hesaplandığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu ihalenin Haliliye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne ait “2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılının 2 Taşıma Merkezi Ortaöğretim (Lise) Anadolu, Meslek Lisesi ve İmam-Hatip Liselerine Öğrenci Taşıma İşi” olduğu, söz konusu ihalenin şikâyete konu 1’inci kısmına 13 isteklinin katıldığı, idarece yapılan sınır değer hesaplamasında başvuru sahibi istekliye ait teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve bu kapsamda aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmadığı, 06.10.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin ÖD Tem. Taş. Tur. Güv. Gıd. İnş. ve İnş Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Eyyübiye İlçemizin 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılının 2Taşıma Merkezi Ortaöğretim (Lise) Anadolu,Meslek Lisesi ve İmam-Hatip Liselerine Öğrenci Taşıma İşi

b) Miktarı ve türü: Eyyübiye İlçemizin 2020-2021 Eğitim-Öğretim Yılında 2 Taşıma Merkezi Ortaöğretim (Lise) Anadolu, Meslek Lisesi ve İmam-Hatip Liselerine 1348 Öğrenciyi 108 araç ile 149 iş günü öğrenci Taşıma İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Eyyübiye (Erkek-Kız) İmam-Hatip Lisesi, Şairnabi Anadolu İmam-Hatip Lisesi, Gap Kız Teknik Ve Meslek Lisesi,Mahmut İkbal Büyükkırcalı Teknik Ve Meslek Lisesi, Şehit Abdulkadir Oğuz Anadolu İmam Hatip Lisesi, Akabe Toki Anadolu Lisesi, Akabe Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi, Eyyübiye Sanayi Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesi Ve Yardımcı Çok Proğramlı Lisesi

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, idareler tarafından, sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği ve sınır değerin altında teklif veren isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamaların değerlendirildikten sonra ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilecek olan aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine yer verilmesinin ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekliye 30.09.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “…önemli olan teklif bileşenlerinin, araç kiralama ve bileşenleri, Sosyal Güvenlik gideri ve bileşenleri, Resim, Vergi Harç, Yakıt, sigorta-kasko, iş sağlığı ve iş güvenliği, Şoför belgeleri ve bileşenleri ile teknik ve idari şartnamede belirtilen hizmeti yerine getirebilmeniz için gerekli standarda uygun iş kalemlerine ve diğer bileşenlere uygun kalemlere ait tebliğde belirtilen belgelere dayalı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.Maddesi gereği tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içinde açıklama yapmanız hususunda…” ifadelerine yer verilmek suretiyle açıklama istenildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından esas itibari ile aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

İdarece başvuru sahibi istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bir bütün halinde hangi maliyet bileşenlerinin açıklanması gerektiği yönünde açık ve net bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

Bu çerçevede, aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif olarak değerlendirilebilmesi için söz konusu aşırı düşük teklif sorgulamasının, önemli teklif bileşenleri ve onları oluşturan maliyet unsurlarının net ve anlaşılır bir şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulanmasının yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, … izleyen günden itibaren başlar.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasından, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki düzenlemeden, şikâyet başvuru süresinin idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, yaklaşık maliyetin ihale tarihi olan 30.09.2020 tarihinde açıklandığı, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından iddiaya konu hususun farkına varılmış olması gereken tarihin ihale tarihi olan 30.09.2020 olduğu, yaklaşık maliyete ilişkin şikâyet başvurusunun bu tarihi izleyen 10 gün içinde en geç 12.10.2020 tarihine kadar idareye yapılması gerekirken bu süre geçtikten sonra 15.10.2020 tarihinde yapıldığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda söz konusu iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin net ve anlaşılır bir şekilde belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulanmasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.