KİK Kararı: 2020/UH.II-1662

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/046
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 14.10.2020
Karar No : 2020/UH.II-1662
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eflatun Kurumsal Yemek Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Akçaabat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/356433 İhale Kayıt Numaralı “2020/2021 Eğitim Öğretim Yılında Trabzon İli Akçaabat İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan 3190 İlkokul/Ortaokul Öğrencilerine Malzeme Dâhil 183 İş Günü 583.770 Öğün Öğle Yemeği Pişirilmesi ve Dağıtılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Akçaabat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 11.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2020/2021 Eğitim Öğretim Yılında Trabzon İli Akçaabat İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan 3190 İlkokul/Ortaokul Öğrencilerine Malzeme Dâhil 183 İş Günü 583.770 Öğün Öğle Yemeği Pişirilmesi ve Dağıtılması” ihalesine ilişkin olarak Eflatun Kurumsal Yemek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 07.09.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.09.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.09.2020 tarih ve 41065 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.09.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1415 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 11.08.2020 tarihinde gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye ilişkin ihale komisyon kararının 01.09.2020 tarihinde kendilerine tebliğ edildiği, söz konusu kararda, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifin reddedildiğinin ifade edildiği, ancak sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunmamasına ilişkin belirtilen gerekçelerin mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki; idare tarafından alınan kararda, kendilerince sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin gerekçe olarak;

1. Çiğ girdiler içerisinde yer alan baldo pirinç ve yeşil fasulye girdilerinin, sunulan ticaret borsası bültenlerinde yer almadığının belirtildiği, ancak kendilerince baldo pirinç girdisine ilişkin İzmir Ticaret Borsası’nın 2019 yılı Aralık ayı bülteninin sunulduğu; sunulan bültende girdinin ortalama fiyatının 4,63 TL olarak görüldüğü, yeşil fasulye girdisine ilişkin Erzurum Ticaret Borsası’nın 2019 yılı Aralık ayı bülteninin sunulduğu ve ilgili bültende girdinin ortalama fiyatının 3,19 TL olarak görüldüğü, Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli’nin “Açıklama Yöntemi” sütununda söz konusu bültenlerin sayfalarının hatalı olarak yazıldığı, ancak bu hatanın açıklamanın değerlendirilmesine etki eden bir unsur olmadığı, idarenin, ekli belgelerin kaçıncı sayfada yazıldığından bağımsız olarak, söz konusu ana çiğ girdilerin sunulan bültenlerde yer alıp almadığını kontrol etmekle yükümlü olduğu,

2. a. Teknik Şartname'nin 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında yer alan düzenlemeye göre; eksik personel üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığının belirtildiği, ancak ilgili maddede ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısı ve kadrosu açısından bir belirleme yapılmadığı, çalıştırılacak işçi sayısı ve kadrosu tamamen yüklenicinin inisiyatifine bırakıldığı, idarece sadece “aşçı yardımcıları” şeklinde belirleme yapılarak, istenilen personel için çoğul anlam kullanıldığı ancak Teknik Şartname'nin 7’nci maddesinde ilgili personelin “aşçı yardımcısı” olarak tekil ifade edildiği, bu sebeple kendilerinin 1 aşçı yardımcısı üzerinden açıklama yaptığı,

b. Kısmi zamanlı çalışacak personele ait yemek giderinin aşırı düşük teklif açıklamasına dâhil edilmediğinin belirtildiği, Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinin 20’nci fıkrasında yer alan düzenleme gereği, yüklenicinin personel yemek giderini ayni olarak karşılayacağının anlaşıldığı, ancak ayni olarak karşılanması gereken bir gider hakkında açıklama verilmesinin gerekmediği, nitekim idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazısında söz konusu giderin açıklama sunulması istenen bileşen olarak belirlenmediği, ayrıca İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde personel yemek giderinin teklif fiyatına dâhil olduğuna dair bir düzenleme bulunmadığı, ihale dokümanında çalıştırılacak personel sayısına yer verilmediği, bu sebeplerle personele ait yemek giderinin açıklama sunulması gerekmeyen “yardımcı girdiler” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

c. Teknik Şartname'nin 10’uncu maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan düzenlemeye göre; ihale konusu işte diyetisyen unvanına sahip personel çalıştırılması öngörüldüğünün ve kendilerince söz konusu personel maliyetine ilişkin açıklama yapılmadığının belirtildiği, ancak idare tarafından belirtilen maddede, gıda mühendisi veya diyetisyen çalıştırılması konusunda yükleniciye seçimlik yetki verildiği, ihale konusu işte çalıştırılacak yemeklerin kalite kontrolünden sorumlu, aynı statüdeki gıda mühendisi veya diyetisyen unvanına sahip personelden birinin bulunmasının yeterli olacağı, Teknik Şartname’de yapılan düzenlemelerde çalıştırılacak personel sayısı ve kadrosu konusunda net bir düzenleme bulunmadığı, sadece birtakım unvanlar üzerinden tanımlamalar yapıldığı, bu durumun Şartname hükümleri arasında çelişkiye sebep olduğu, bu sebeple kendilerince ilgili Şartname’nin 7’nci maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate alınarak açıklama yapıldığı ve söz konusu maddede çalıştırılacak personel arasında diyetisyenin düzenlenmediği,

d. İhale konusu işte çalıştırılacak olan gıda mühendisinin aylık ücretinin asgari ücret olarak belirlediği, ancak söz konusu ücretin Gıda Mühendisleri Odası tarafından belirlenen 5.676,00 TL olması gerektiği, bu nedenle işçilik giderinin yanlış hesaplandığının belirtildiği, ancak ihale dokümanında gıda mühendisine ödenecek ücretin, asgari ücretin iki katı olacağına ilişkin düzenleme bulunmadığı, bu sebeple kendilerince gıda mühendisinin ücreti için asgari ücret üzerinden açıklama yapıldığı,

e. Tam zamanlı çalışacak personele ödenecek ücretlere ilişkin 01.01.2021 tarihinden itibaren ne kadar ücret artışının yapılacağının öngörülmediğinin belirtildiği, ancak Kamu İhale Kanunu’nda aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik girdisine ilişkin devreden yıllarda artış yapılacağına ilişkin bir hüküm bulunmadığı, asgari ücret artışlarının yılsonunda belirlendiği, dolayısıyla ihalenin 2020 yılı ağustos ayı içerisinde yapıldığı göz önüne alındığında, 2021 yılında yetkili makamlarca yapılacak asgari ücret artışının bilinemeyeceği,

f. İhale konusu işte kısmi zamanlı çalışacak personelin saatlik asgari ücretinin hatalı belirlendiğinin ifade edildiği, ancak kısmi zamanlı çalışacak personel için saatlik asgari ücretin (Brüt asgari ücret 2.943 TL/30 Gün/Günlük çalışma saati 7,5 saat=13,08 TL) olarak belirlendiği ve bu ücretin saatlik asgari ücretin altında olmadığı, ayrıca, şikâyete konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olmadığı, söz konusu ihalede KİK İşçilik Modülü ’nün kullanılma zorunluluğu bulunmadığı, dolayısıyla idarenin KİK İşçilik Modülü’nün kullanılmadığı gerekçesiyle sunulan aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmamasının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

…

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılanve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

…

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle ( “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Ek- H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir. …” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2020/2021 Eğitim Öğretim Yılında Trabzon İli Akçaabat İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan 3190 İlkokul/Ortaokul Öğrencilerine Malzeme Dâhil 183 İş Günü 583.770 Öğün Öğle Yemeği Pişirilmesi ve Dağıtılması

b) Miktarı ve türü: Taşımalı eğitim kapsamında bulunan 3190. İlkokul/ortaokul/ve özel eğitim sınıfı öğrencisine 183 iş günü süreli 583.770 öğün sıcak öğle yemeği hizmeti alımı ve 38 taşıma merkezi okul müdürlüğüne dağıtımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Akçaabat Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ilkokul ve ortaokullar …” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyatına dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye, dağıtım ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teknik Şartname’de belirtilen yemek yapımında ve dağıtımında kullanılacak tüm malzemeler, araçlar ve personel giderleri ile ilaçlama giderleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Trabzon İli Akçaabat İlçesi 2020-2021 Eğitim Öğretim Yılı İş Takvimine göre Taşımalı Eğitim Kapsamına alınan 38 taşıma merkezi okullarda bulunan 3190 Öğrenciye sıcak öğle yemeği pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin hizmet alımı işidir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları” başlıklı 11’inci maddesinde 5 haftalık örnek menü düzenlemesi ve aynı Şartname’nin “Gramajlar” başlıklı ekinde, ihale konusu iş kapsamında istenilen menülerde yer alan yemeklerin içeriklerine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin, 11.08.2020 tarihinde gerçekleştirildiği, ihaleye 8 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında sınır değerin 2.492.980,44 TL olarak hesaplandığı ve sınır değerin altında geçerli teklif sunmuş olan başvuru sahibine 11.08.2020 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısının tebliğ edildiği, söz konusu yazıda “… ihale komisyonu tarafından sınır değerin altında kaldığı için aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Buna göre; ekte sunulan ve İhale Teknik Şartnamesi'nde yer alan kriterlere göre 2 haftalık örnek yemek menüsünü referans alarak teklifinizde yer alan yemek birim maliyetinin hazırlanarak 4734 KİK’in 38.maddesi, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. maddesinin 2. bendinin (a) fıkrasına göre ve Kamu İhale Genel Tebliği Madde 79.2 maddesine aşırı düşük teklif maliyet açıklamanızı 14.08.2020 Cuma günü mesai bitimine kadar Müdürlüğümüze vermeniz hususunda ” ifadelerine yer verildiği ve yazının ekinde Teknik Şartname’de yer alan 2 haftalık örnek menünün bulunduğu, başvuru sahibinin 13.08.2020 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, sunulan açıklamanın 31.08.2020 tarihinde onaylanan ihale komisyon kararında “ana çiğ girdi miktarı ve işçilik hesaplamasının mevzuata uygun olmadığı” ifadelerine yer verilerek uygun bulunmadığı ve anılan isteklinin teklifinin reddedildiği, başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmama gerekçelerini öğrenmek üzere yaptığı idareye şikâyet başvurusu üzerine, idarenin 04.09.2020 tarihinde, detaylı gerekçelerin yer aldığı 28.08.2020 tarihli ihale komisyon kararını istekliye tebliğ ettiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından sunulan Ek-H.4 Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveli incelendiğinde; ana çiğ girdilere ilişkin düzenlenen tabloda, ilgili girdilerin birim fiyatlarını tevsik etmek üzere kullanılan açıklama yönteminin belirtildiği, söz konusu tabloda yer alan açıklama yöntemi sütununda, başvuruya konu edilen girdilere ilişkin sunulan ticaret borsası bültenlerinin hangi ay ve yıla ait olduğunun ve sayfa numarasının belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin, taze fasulye ana çiğ girdisine ait birim fiyatı tevsik etmek üzere sunduğu, ilgili girdinin Erzurum Ticaret Borsası’na ait 2019 yılı Ekim ayı ortalama fiyatına ilişkin bülten incelendiğinde; söz konusu bültenin 4’üncü sayfasında taze fasulye girdisinin ortalama fiyatının 3,19 TL, ilgili bültenin 5’inci sayfasında ise, girdinin ortalama fiyatının 3,79 TL olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, ana çiğ girdilere ilişkin düzenlenen tablonun açıklama yöntemi sütununda; söz konusu girdiye ilişkin “Erzurum Ticaret Borsası – Ekim 2019 (sf.5)” bilgisine yer verildiği, öğün maliyetlerine ilişkin düzenlenen tablolarda ve ana çiğ girdiler tablosunda yer alan fiyatın ise; aynı bültenin 4’ncü sayfasında yer alan ilgili girdiye ait fiyat (3,19 TL) olduğu,

Başvuru sahibi tarafından, baldo pirinç ana çiğ girdisine ait birim fiyatı tevsik etmek üzere; ilgili girdinin İzmir Ticaret Borsası’na ait 2019 yılı aralık ayı ortalama fiyatına ilişkin belgenin sunulduğu, söz konusu belgenin 1’inci sayfasında baldo pirincin ortalama fiyatının 4,63 TL, bültenin 2’inci sayfasında ise ilgili girdinin ortalama fiyatının 6,77 TL olarak belirtildiği,

Başvuru sahibi tarafından, ana çiğ girdilere ilişkin düzenlenen tablonun açıklama yöntemi sütununda, söz konusu girdiye ilişkin “İzmir Ticaret Borsası – Aralık 2019 (sf.2)” bilgisine yer verildiği, öğün maliyetlerine ilişkin düzenlenen tablolarda ve ana çiğ girdiler tablosunda yer alan fiyatın ise, aynı bültenin 1’inci sayfasında yer alan birim fiyat (4,63 TL) olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda ifade edildiği üzere; söz konusu ana çiğ girdilere ilişkin düzenlenen tablonun açıklama yöntemi sütununda yer alan bültenlerin sayfa numaralarının hatalı yazıldığı anlaşılmakla birlikte; sunulan ticaret borsası bültenlerine ilişkin tarih bilgisine yer verildiği, bu bilgiler ışığında kullanılan fiyatların teyidinin yapılabileceği, sayfa numaralarının hatalı yazılmasının aşırı düşük teklif açıklamasının değerlendirilmesi noktasında esasa etkili olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının (a) bendine ilişkin yapılan inceleme;

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “Hizmetin Yürütülmesinde Çalıştırılacak Personel Nitelikleri ve Yükümlülükleri” başlıklı 7’nci maddesinin 3’üncü fıkrasında “Çalıştırılacak gıda mühendisi, aşçı, aşçı yardımcısı gibi vasıflı elemanlar sertifika veya diplomaya sahip olacaktır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “İhale üzerinde bırakılacak istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacak belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde “İstekli, personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşmenin imzalamasının ardından işe başlamadan önce yüklenici tarafından idareye sunar. Ustalık belgesine sahip yeterli sayıda aşçı ve aşçı yardımcıları çalıştırılması gerekmektedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; işçilik maliyetinin yemek üretim tesisinde tam zamanlı olarak çalışacak personel ile okullarda kısmi zamanlı olarak çalışacak dağıtım personeli için ayrı ayrı hesaplandığı,

İşçilik girdisine ilişkin olarak; yemek üretim tesisinde tam zamanlı çalışacak 1 gıda mühendisi, 1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 1 bulaşık ve temizlik görevlisi ve 2 şoför olmak üzere, toplam 6 adet personel için 216.310,80 TL öngörüldüğü,

Yemek dağıtımı yapılacak okullarda, yemek dağıtımı ve sonrasında temizlikten sorumlu olan kısmi zamanlı çalışacak toplam 50 adet personelin öngörüldüğü, söz konusu personel için günlük 2 saat çalışma süresi dikkate alınarak 183 gün üzerinden toplam 239.364,00 TL hesaplandığı,

İşçilik maliyetinin toplam 455.674,80 TL belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Şartname düzenlemelerinden; ihale konusu işin yemek hazırlama, servisi ve dağıtımı hizmeti işi olduğu, birim fiyat teklif cetvelinde miktarları verilmiş olan öğünler için satır açıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesine göre; malzemeli yemek hizmeti alımı ihalelerinde söz konusu işi yerine getirecek asgari personel sayısının ihale dokümanında düzenlenmesine ilişkin bir zorunluluğun bulunmadığı,

İhale konusu işte “aşçı yardımcısı” unvanına sahip personel çalıştırılmasının istendiği, ancak idarece, ihale dokümanında söz konusu personelin sayısına ilişkin bir düzenlemenin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin, 1 aşçı yardımcısı üzerinden işçilik maliyetini hesapladığı ve ihale dokümanında çalıştırılacak personel sayısına ve çalışma süresine ilişkin ayrıca bir belirleme bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının (b) bendine ilişkin yapılan inceleme;

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

25.3.1. Teknik Şartname’de belirtilen yemek yapımında ve dağıtımında kullanılacak tüm malzemeler, araçlar ve personel giderleri ile ilaçlama giderleri yükleniciye aittir. …” düzenlemesi,

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin şartları ve yükümlülükleri” başlıklı 6’ncı maddesinin 20’nci fıkrasında “Yüklenici; çalıştırdığı elemanına denk gelen öğünde günde bir defa yemek vereceği yemek idare yemeğinden ayrı olarak hesaplanacaktır. Çalıştırılan personelin yemekleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Şartname düzenlemelerden; ihale konusu işte çalıştırılacak personele günlük verilecek yemeğin, yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyatına dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde personel giderlerinin yükleniciye ait olduğunun, Teknik Şartname’de ilgili maddesinde ise, personel yemeğinin idare yemeğinden ayrı olarak hesaplanacağının düzenlendiği görülmektedir. Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; personelin yemek gideri için bir bedel öngörülmediği anlaşıldığından; idarenin, bahse konu gerekçe ile anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesi yönündeki işleminin yerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının (c) bendine ilişkin yapılan inceleme;

Teknik Şartname’nin başlıklı “Diğer hususlar” 10’uncu maddesinin 5’inci fıkrasında “Yüklenici tarafından, yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi, Diyetisyen ve Ustalık Belgesi bulunan personel çalıştırılacak, yemek dağıtımında görevli olan personelin ise besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi sağlanacaktır.” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Öğlen Yemeği Menüsü” başlıklı 11’inci maddesinde “… İdareler tarafından gıda mühendisi, diyetisyen vb. uzman görüşü alınarak mevsim, coğrafya ve bölge şartlarına göre farklı iki haftalık veya daha uzun süreli (en çok bir aylık) menüler hazırlanacaktır. …” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan Şartname düzenlemeleri incelendiğinde; ihale konusu iş kapsamında diyetisyen unvanına sahip personelin çalıştırılmasının öngörüldüğü, söz konusu personelin, gıda mühendisi unvanına sahip personelden ayrıca düzenlendiği görülmektedir.

Başvuru sahibinin işçilik giderine ilişkin yaptığı açıklamada; diyetisyen unvanına sahip personele yer vermediği, aktarılan Şartname düzenlemesi gereği, söz konusu işte diyetisyen çalıştırılmasının idare tarafından açıkça istendiği dikkate alındığında; idarenin, bahse konu gerekçe ile anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesi yönündeki işleminin yerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının (d) bendine ilişkin yapılan inceleme;

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasında “Yüklenici tarafından, yemeklerin hazırlanmasında Gıda Mühendisi, Diyetisyen ve Ustalık Belgesi bulunan personel çalıştırılacak, yemek dağıtımında görevli olan personelin ise besin zehirlenmeleri ve hijyen konularında bilgilendirilmesi sağlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu toplam işçilik maliyeti incelendiğinde; ihale konusu iş kapsamında 1 adet gıda mühendisinin istihdam edileceğinin ve ilgili personele brüt 3.605,18 TL ödeme yapılacağının belirtildiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası incelendiğinde; ihale konusu işte gıda mühendisi unvanına sahip personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, ancak idarece ihale dokümanında söz konusu personel için ödenecek ücrete ilişkin bir belirleme yapılmadığı, kamu ihale mevzuatında ilgili oda tarafından belirlenen ücretlere göre ödeme yapılacağına dair bir düzenleme olmadığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında gıda mühendisi unvanına sahip personel için öngörülecek ücrete ilişkin bir belirleme yapılmadığından; istekliler tarafından gıda mühendisi için öngörülen ücretin ilgili odanın ücret tarifesine uygun olma zorunluluğu bulunmadığı anlaşılmaktadır. Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında esas aldığı gıda mühendisine ilişkin işçilik maliyetinin ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan asgari ücretin altında olmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının (e) bendine ilişkin yapılan inceleme;

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkı verilmeyeceği düzenlendiği, Sözleşme Tasarısı’nda işin süresinin “İşe başlama tarihi 31.08.2020; işi bitirme tarihi 18.06.2021” olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası incelendiğinde; başvuru sahibi tarafından işçilik gideri hesaplanırken 2021 yılı için herhangi bir artış öngörülmeden, sadece 2020 yılına ait asgari ücret üzerinden açıklama yapıldığı anlaşıldığından; idarenin, bahse konu gerekçe ile anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesi yönündeki işleminin yerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının (f) bendine ilişkin yapılan inceleme;

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; ihale konusu işte kısmi zamanlı çalıştırılması öngörülen 50 adet personel için işçilik maliyetinin; söz konusu çalıştırılacak personel sayısı, çalışılacak gün sayısı, bir günde çalışılacak saat ve saatlik asgari ücretin çarpılması suretiyle elde edildiği görülmüştür. Söz konusu hesaplamada, saatlik asgari ücretin 13,08 TL olarak alındığı, ancak, KİK İşçilik Hesaplama Modülü ’ne göre, 2020 yılı için %4 sözleşme ve genel giderler hariç asgari işçilik maliyetinin 3.605,18 TL olduğu, bu tutar üzerinden yapılan hesaplamada saatlik asgari ücretin 16,02 TL olması gerektiği (3.605,18 TL /30 gün /7,5 saat= 16,02 TL) anlaşıldığından; idarenin, bahse konu gerekçe ile anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını reddetmesi yönündeki işleminin yerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda aktarılan tespitler göz önüne alındığında; idarece gerçekleştirilen, ilgilinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin reddedilmesi işleminin yerinde olduğu anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusunun reddedilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.