KİK Kararı: 2020/UH.II-1639

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/045
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 07.10.2020
Karar No : 2020/UH.II-1639
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ergökay Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Niğde İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/361994 İhale Kayıt Numaralı “Özel Eğitim Öğrencilerinin Taşınması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Niğde İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 10.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Özel Eğitim Öğrencilerinin Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Ergökay Turizm Sanayii ve Ticaret Limited Şirketi nin 26.08.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.08.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.09.2020 tarih ve 40928 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.09.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1413 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, itirazen şikayete konu ihalenin e-ihale olması, kendilerinin e-ihaleye ilk defa katılıyor olmaları ve bu ihale usulünü tam olarak bilmemeleri sebebiyle teklif tutarında sehven hata yaptıkları, teklif edilen tutarın 1.762.000,00 TL olması gerekirken sehven 762.000,00 TL olarak yazıldığı, söz konusu işin geçen sene yapılan ihale bedelinin 1.541.000,00 TL olduğu, teklif ettikleri tutarın söz konusu bedelin bile çok altında kaldığı, işçilik maliyetlerini bile kurtarmayan bir bedelle ihalenin sonuçlandırılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, tekliflerinin muayyen bedelin çok altında olduğu, dolayısıyla tekliflerinin reddedilmesi veya ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinde “…Verilen teklifler, zeyilname düzenlenmesi hali hariç, herhangi bir sebeple geri alınamaz ve değiştirilemez.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde

“(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit

edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan, açık ihale, belli istekliler arasında ihale veya Kanunun 21 nci maddesinin (b), (c) ve (f) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, ikinci fıkranın (a), (b) veya (c) bendindeki seçeneklerden birinin kullanılması zorunludur.

(5) Aşağıdaki işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.

a) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar

olan ve Kanunun 21 nci maddesinin (a), (d) ve (e) bentleri gereğince pazarlık usulü ile yapılan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihaleleri.

b) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar

olan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri.

c) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif sorgulaması yapılamayacak alımlar listesinde yer alan işlerin ihaleleri.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan İhalelerde Kullanılacak Birim Fiyat Teklif Mektubu standart formunda “…1.Yukarıda ihale kayıt numarası ve adı yer alan ihaleye ilişkin ihale dokümanını oluşturan tüm belgeler tarafımızdan okunmuş, anlaşılmış ve kabul edilmiştir. Teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemeleri dikkate alarak teklif verdiğimizi, dokümanda yer alan yükümlülükleri yerine getirmememiz durumunda uygulanacak yaptırımları kabul ettiğimizi beyan ediyoruz.

…

5. İhale konusu işin [tamamını/ek cetvelde yer alan kısmını/ek cetvelde yer alan kısımlarını] bu teklifin ekindeki birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen her bir iş kalemi için teklif ettiğimiz birim fiyatlar üzerinden Katma Değer Vergisi hariç [ Teklif edilen toplam bedel para birimi belirtilerek rakam ve yazı ile yazılacaktır.] bedel karşılığında yerine getireceğimizi kabul ve taahhüt ediyoruz.” ifadeleri yer almakta olup, bu ifadeden ihaleye teklif veren isteklilerin teklif ettiği bedeller doğrultusunda ihale konusu işi yerine getirmeyi taahhüt ettiği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde

“a) Adı: 2020-2021 Eğitim Öğretim Yılı Niğde İli Merkez İlçesi Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Özel Eğitim Öğrenci/Kursiyer/Velilerin Yerleşim Birimlerinden Taşıma Merkezi Okul/Kurum/Sınıflara Taşınma İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

…

e) Miktarı: Niğde ili Merkez ilçesi milli eğitim müdürlüğü tarafından taşıma kapsamına alınan özel eğitim öğrenci/kursiyer/velilerin taşıma merkezi okul/kurum/sınıflara 26 araç ve 26 rehber personel ile 186 iş günü taşınması hizmet alım işi

Yapılacak birim fiyatlı işte 7, 8, 9 - 10 sıradaki işlerin taşınmalarında öğrenci sayısına göre yerleşim birimlerinde azalma olabilir. Bu durumda güzergah üzerindeki bazı taşıma yerleşim birimleri iptal edileceğinden olacak mesafe kısalmalarında idarenin belirleyeceği şekilde günlük uygulamasına yüklenici kabul etmiş sayılır. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Niğde merkez ilçede Özel Eğitim okullarına öğrenci taşıma” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmeyecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır…” düzenlemesi,

İhale İlanı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 15’inci maddesinde “Aşırı düşük teklif değerlendirme yöntemi: İhale, Kanun’un 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerine göre ihale konusu iş kapsamında Niğde ili Merkez ilçesinde İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından özel eğitim kapsamında öğrenci, kursiyer ve velilerin merkezi okullara 26 araç ve 26 rehber personel ile 186 iş günü süresince taşınmasının yapılacağı, ihalenin e-teklif almak suretiyle gerçekleştirileceği ve ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunan istekli üzerinde bırakılacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Ergökay Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiğine yönelik iddiasına ilişkin olarak, söz konusu durumun farkına varılması gereken tarihin ihale ilanının yayım tarihi olan 20.07.2020 olduğu, başvuru sahibinin bu duruma ilişkin şikayetini söz konusu tarihi izleyen 10 gün içerisinde yapması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 26.08.2020 tarihinde şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmış, dolayısıyla başvurunun belirtilen süre sona erdikten sonra yapılması sebebiyle aşırı düşük sorgulaması yapılması gerektiğine yönelik iddianın süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, söz konusu ihale ilanı ve İdari Şartname düzenlemelerine yönelik herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı ve gelinen aşamada ihale dokümanının kesinleştiğinin anlaşıldığı, başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetvelinin her ikisinde de toplam tutarın 762.000,00 TL olarak belirtildiği, anılan istekli tarafından birim fiyat teklif mektubunda ihale dokümanını oluşturan tüm belgelerin okunduğu, anlaşıldığı ve kabul edildiğinin, ayrıca teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masraflar ve teklif geçerlilik süresi de dahil olmak üzere ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemelerin dikkate alınarak teklif verildiğinin beyan edildiği, birim fiyat teklif cetvelinde herhangi bir aritmetik hatanın bulunmadığının tespit edildiği, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ekinde yer alan Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan İhalelerde Kullanılacak Birim Fiyat Teklif Mektubu standart formunda ihaleye teklif veren isteklilerin teklif ettiği bedeller doğrultusunda ihale konusu işi yerine getirmeyi taahhüt ettiğinin belirtildiği, tekliflerin herhangi bir hata ya da herhangi bir yanlışlık olduğu gerekçesiyle geri alınamayacağı veya değiştirilemeyeceği hususları da bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.