KİK Kararı: 2020/UH.II-1604

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/044
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 30.09.2020
Karar No : 2020/UH.II-1604
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Lider İnş. Tem. Gıda Nak. Peyzaj Özel Güv. Sis. Taah. Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eyyübiye Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/23347 İhale Kayıt Numaralı “İlçe Sınırları İçerisinde Yol Yapım İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve 20 Adet Kamyon Kiralanması Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Eyyübiye Belediye Başkanlığı tarafından 19.02.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İlçe Sınırları İçerisinde Yol Yapım İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve 20 Adet Kamyon Kiralanması Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Lider İnş. Tem. Gıda Nak. Peyzaj Özel Güv. Sis. Taah. Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 10.09.2020 tarih ve 40319 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1393 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; idare tarafından 19.02.2020 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvuru sonucunda 13.05.2020 tarih ve 2020/UH.II-886 sayılı Kurul kararı ile tekliflerinin ortaklık oranına ilişkin herhangi bir bilginin yer almaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan karara ilişkin olarak dava açıldığı ve Ankara 5. İdare Mahkemesinin E: 2020/922, K: 2020/942 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine Kurum tarafından 29.07.2020 tarih ve 2020/MK-175 sayılı Kurul kararında ortaklık durumuna yönelik bilgi eksikliğinin idarece tamamlatılması hususunda düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, anılan kararın uygulanması için idareye başvurulduğu ve idare tarafından 27.05.2020 tarihinde Kanunun 5’inci ve 39’uncu maddelerine istinaden ihalenin iptal edildiği, iptal işlemine karşı yasal itiraz sürecinde başvuru yapılmadığı gerekçesiyle düzeltici herhangi bir işleme gerek kalmadığının belirtildiği, kendileri tarafından dava konusu edilen ihalenin henüz dava süreci devam ederken ihalenin iptaline karşı şikayet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulamayacağı, dolayısıyla mahkeme ve Kurul kararlarının uygulanmaması için bahse konu gerekçenin hukuka uygun olmadığı, daha sonra Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve 02.09.2020 tarih ve 2020/UH.IV-1448 sayılı Kurul kararı ile idare tarafından ihalenin 27.05.2020 tarihinde iptal edildiği ve iptal kararının aynı tarihte başvuru sahibine bildirildiği, ancak idarenin başvuru mercii ve süresini belirtmediği için başvurunun süreden reddedilemeyeceği, diğer yandan itirazen şikâyet başvurusunun imzalı dilekçe ile yapılması gerektiği, ancak başvuru dilekçesinin başvuruya yetkili kişilerce imzalanmadığı gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurularının şekil yönünden reddedildiği, başvuru dilekçesinin firma yetkilisi tarafından sehven imzalanmadığı, söz konusu itirazen şikâyet başvurularının süre yönünden herhangi bir engel teşkil etmediği gerekçesiyle işbu başvuru ile yeniden itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Söz konusu süreç dikkate alındığında, ihale konusu işe ilişkin olarak mahkeme ve Kurul kararlarının uygulanmamasının hukuka uygun olmadığı, idarenin bu kararlara göre ihale işlemlerini yürütmesi gerektiği, idarenin mahkeme ve Kurul kararlarını tanımadığının görüldüğü, idarenin iptal işleminde belirtilen iptal gerekçesinin keyfilikten, kişisel ve duygusal değerlendirmelerden uzak, objektif ve gerçek kıstaslara bağlı olması gerektiği, ancak bu kriterlere uygun olmayan bir gerekçe ile idarenin ihaleyi iptal etmesinin Kanuna uygun olmadığı, iptal kararının iptaline karar verilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kararların uygulanması” başlıklı 23’üncü maddesinde “(1) İdare, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır…” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İlçe sınırları içerisinde yol yapım işlerinde kullanılmak üzere iş makinesi ve 20 adet kamyon kiralanması (Yakıt ve sürücü dahil) hizmet alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

5 Kalemden oluşan, 20 Adet damperli kamyon, 2 adet Greyder, 2 adet Silindir, 2 adet Kepçe(kazıcı-yükleyici), 2 adet Ekskavatör (yakıt ve sürücüler dahil)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Eyyübiye ilçe Sınırları” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan 4734 sayılı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinin, madde gerekçesinde de yer alan “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti” şeklindeki durumlarda ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanındığı, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığı, takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması, tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin açıkça ortaya konulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak süreç incelendiğinde;

Eyyübiye İlçe Belediyesi tarafından 19.02.2020 tarihinde gerçekleştirilen “İlçe sınırları içerisinde yol yapım işlerinde kullanılmak üzere iş makinesi ve 20 adet kamyon kiralanması (Yakıt ve sürücü dahil) hizmet alımı” işi ihalesine 10 isteklinin katıldığı, 7 adet geçerli teklif içinden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin belirlenerek 05.03.2020 tarihli bir numaralı ihale komisyonu kararının alındığı,

Başvuru sahibi tarafından bu karara karşı Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurusu üzerine alınan 13.05.2020 tarihli 2020/UH.II-886 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile eşit muamele ilkesi çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibince beyan edilen Ticaret Sicil Gazetesinde ortaklık oranına ilişkin olarak herhangi bir bilginin yer almaması gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Anılan karara ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından dava açıldığı ve Ankara 5. İdare Mahkemesinin E: 2020/922, K: 2020/942 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verdiği, bu karar üzerine Kurum tarafından 29.07.2020 tarih ve 2020/MK-175 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile ortaklık durumuna yönelik bilgi eksikliğinin idarece tamamlatılması hususunda düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Söz konusu süreç devam ederken idare tarafından ilk alınan Kurul kararına istinaden ihale komisyonu toplanarak 27.05.2020 tarihinde onaylanan iki numaralı ihale komisyonu kararı ile ihalede tek geçerli teklif kalması sebebiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci ve 39’uncu maddelerine istinaden
Oybirliği ile ihalenin iptaline karar verdiği,

Ayrıca, bahse konu iptal kararına ilişkin olarak ihalede tek geçerli teklif kalan isteklinin ihalenin iptali işlemine karşı Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 24.06.2020 tarih ve 2020/UH.II-1128 karar numaralı Kamu İhale Kurulu kararında “Bu çerçevede başvuru sahibinin tek geçerli teklif olarak kaldığı, teklifinin de yaklaşık maliyetin altında olmakla beraber söz konusu yaklaşık maliyete yakın olduğu görülmekte olup, Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer bulan temel ilkelerden “kaynakların verimli kullanılması” ilkesinin idareler tarafından azami surette gözetilmesi gerektiği de dikkate alındığında ve ihale komisyon kararında da bu ilkeye vurgu yapıldığı anlaşıldığından, somut durumda kaynakların verimli kullanılması gerektiği hususunun da göz ardı edilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, söz konusu ihalenin belirtilen gerekçe ile idare tarafından iptal edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” ifadelerine yer verilerek itirazen şikâyet başvurusunun reddedildiği,

Diğer taraftan başvuru sahibinin ise söz konusu mahkeme kararının uygulanması için idareye 20.07.2020 tarih ve 2020/-21 sayılı yazı ile başvurduğu, idare tarafından 27.08.2020 tarih ve E-18790261-755-544 sayılı yazı ile başvuru sahibine ihale konusu işin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’nci ve 39’uncu maddelerine istinaden 27.05.2020 tarihinde iptal edildiği, iptal işlemine karşı yasal itiraz sürecinde herhangi bir itirazda bulunulmadığından düzeltici işlem belirlenmesine ihtiyaç kalmadığı şeklinde cevap verildiği,

İdarenin 27.08.2020 tarihli yazısı üzerine başvuru sahibi isteklinin Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, başvurusu üzerine alınan 02.09.2020 tarih ve 2020/UH.IV-1448 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “Yapılan incelemede başvuru sahibinin iddiasının ihalenin iptaline ilişkin olduğu, söz konusu ihalenin 27.05.2020 tarihinde idare tarafından iptal edildiği ve iptal kararının aynı tarihte (27.05.2020) başvuru sahibine EKAP üzerinden bildirildiği, başvuru sahibi tarafından, iptal işlemine karşı, kararın bildiriminden sonraki beş gün içinde (en geç 01.06.2020 Pazartesi günü mesai bitimine kadar) Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 31.08.2020 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İptal kararının tebliğinde, idare tarafından başvuru mercii ve süresi belirtilmediğinden Anayasa’nın 40’ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme ile idarelere, ilgililerin kaç gün içinde hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirildiğinden, başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddedilemeyeceği anlaşılmıştır.

Diğer yandan yukarıda yer alan mevzuat hükümleri çerçevesinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunun imzalı dilekçe ile yapılması gerekmektedir ancak başvuru dilekçesinin başvuruya yetkili olan kişilerce imzalanmadığı tespit edilmiştir.” ifadelerine yer verilerek itirazen şikâyet başvurusunun şekil yönünden reddedildiği,

Sonuç olarak, başvuru sahibinin, itirazen şikâyet dilekçesinin firma yetkilisi tarafından sehven imzalanmadığını ve itirazen şikâyet başvurusu yapmaları için süre engellerinin olmadığını belirterek Kuruma işbu incelemeye konu yeni bir itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

Yapılan incelemede başvuru sahibinin iddiasının ihalenin iptaline ilişkin olduğu, söz konusu ihalenin 27.05.2020 tarihinde idare tarafından iptal edildiği ve iptal kararının aynı tarihte (27.05.2020) başvuru sahibine EKAP üzerinden bildirildiği, başvuru sahibi tarafından, iptal işlemine karşı, kararın bildiriminden sonraki beş gün içinde (en geç 01.06.2020 Pazartesi günü mesai bitimine kadar) Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 10.09.2020 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Ancak, Kurulun 02.09.2020 tarih ve 2020/UH.IV-1448 sayılı kararında da hükme bağlandığı üzere iptal kararının tebliğinde, idare tarafından başvuru mercii ve süresi belirtilmediğinden Anayasa’nın 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme ile idarelere, ilgililerin kaç gün içinde hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirildiğinden, başvuru sahibi tarafından yapılan işbu itirazen şikâyet başvurusunun da süre yönünden reddedilemeyeceği anlaşılmıştır.

Diğer yandan mahkeme kararı üzerine alınan 29.07.2020 tarih ve 2020/MK-175 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının idare tarafından ihalenin iptal edildiği gerekçesiyle yerine getirilmediği, idare tarafından alınan iki numaralı ihale komisyonu kararında ihalede tek geçerli teklif kalması sebebiyle ihalenin Kanunun 5’inci ve 39’uncu maddelerine istinaden iptal edildiği, iptal gerekçesinde Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine yer verilmekle birlikte “kaynakların verimli kullanılması” ilkesine vurgu yapıldığı, ancak mahkeme kararı üzerine alınan 2020/MK-175 sayılı Kurul kararında başvuru sahibinin ortaklık durumuna yönelik bilgi eksikliğinin idarece tamamlatılması hususunda düzeltici işlem belirlendiği, Kurul kararının uygulanması zorunluluğu karşısında söz konusu gerekçenin geçerliliğinin ortadan kalkacağı, bu durumda idarenin iptal gerekçeleriyle ilgili olarak yeninden bir değerlendirme yapmasının zorunlu olduğu anlaşıldığından ihalenin iptali kararının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali kararının iptal edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.