KİK Kararı: 2020/UH.II-1576

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/042
Gündem No : 52
Karar Tarihi : 23.09.2020
Karar No : 2020/UH.II-1576 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Fetih 1453 Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Atakum Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/368011 İhale Kayıt Numaralı “Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Atakum Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 26.08.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Fetih 1453 Atık Yönetimi Temizlik Taşımacılık Gıda ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 29.07.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.08.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.08.2020 tarih ve 36601 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.08.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1273 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale İlanı’nın 4.3.2’nci maddesinde ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan 24 adet araçtan 7 adedinin isteklinin kendi malı olması istendiği, oransal olarak kendi malı olması istenen bu araçların iş kapsamında çalıştırılacak araçların yaklaşık %30’una tekabül ettiği, bu oranın istekliler için ciddi bir yatırım tutarı oluşturduğu, araçların en az 2018 model olması istendiği, dolayısıyla ihale ilanının Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği ve ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, ayrıca ihale dokümanında tarifi yapılan araçların hali hazırda pazarlık usulü ile ihale üzerinde bırakılmış olan yükleniciye ait araçları işaret ettiği, ihale dokümanında belirtilen araçlara ait özelliklerin isteklilerin kendi bünyelerinde daha iyi modeli olsa dahi yeterlik kriterlerini karşılamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılmasına neden olacağı, kendi malı olarak istenilen araçların bir kısmının teknik özelliklerinin en az 18+2m3 - en fazla 20+2m3, en az 12+1,5m3 - en fazla 13+1,5m3 ve en az 3 m3 - en fazla 5 m3 şeklinde dar çerçevede detaylandırılarak bir aralık ile sınırlı tutulup ihaleye katılımın daraltıldığı, söz konusu araçların ve üst yapılarının ayrı ayrı piyasadan temin sürelerinin en az 2 ay olduğu, bu sürenin ilan süresi olan 28 günden daha uzun olduğu, dolayısıyla hali hazırda bu araçlara sahip olmayan isteklilerin ihaleye katılamayacağı, tek marka ve modeli işaret eden ve piyasadan temin süresi 2 aydan fazla olan kendi malı olarak istenilen araçlara ilişkin yaklaşık maliyet hesabı yapılırken tüm şase ve üst yapı üreticilerinden en az üçer teklif alınıp alınmadığı, alındı ise şartnamede belirtilen araç teknik özellikleri ile tüm teklif veren firmaların tekliflerindeki araçların özelliklerinin aynı olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği,

2. İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü ve İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddelerinin kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesi ile ilgili düzenlemelerin yapılacağı maddeler olduğu, bu maddelerin Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen belgelerle bir ilgisinin olmadığı, K1 yetki belgesi ile ilgili düzenlemelerin bu maddelerde düzenlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca ihale konusu hizmetin yürütülmesinde Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen yolcu taşımacılığı kapsamındaki taşımalar için B2,D2,D4; eşya taşımacılığı kapsamındaki taşımalar için C2, K1, L1, L2, R1 veya R2 yetki belgelerinden herhangi birinin istenilmesi gerektiği, ilgili madde kapsamında yalnızca K1 yetki belgesinin istenilmesinin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu, teklif kapsamında sunulması istenilen K1 yetki belgesinin hangi gerekçelerle ve ne tür işlerde kullanılacak araçlar için istenildiğinin ihale dokümanından anlaşılmadığı,

3. İdari Şartname’nin 46.1.1’inci maddesinde düzenlenen fiyat farkı ağırlık katsayılarının işe ilişkin gerçek ağırlık oranlarını yansıtmadığı, yapılan yanlış düzenlemenin isteklilerin maliyetlerini sağlıklı oluşturmalarına engel teşkil ettiği,

4. Teknik Şartname’nin 8’inci maddesindeki düzenlemeden ihale kapsamında çalıştırılacak araçların idare tarafından sağlanan personelinin kullanımına sunulmak üzere wc, duş, soyunma odası ve dolapları, dinlenme odası vb. bölümler gibi kullanım alanlarının yüklenici tarafından inşaa edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı, söz konusu işin idare tarafından farklı bir ihale ile gerçekleştirilmesi gerektiği, ayrıca idareye ait personelin wc, duş vb. ihtiyaçlarının karşılanması için elektrik, su vb. giderlerinde yüklenici tarafından karşılanacağının anlaşıldığı, işin süresi göz önüne alındığında bu tür giderlerin çok yüksek maliyetler oluşturacağı ve isteklilerin sağlıklı teklif vermelerini engelleyeceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğunun noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde, örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine ve teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi

b) Miktarı ve türü: Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Şoförsüz Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması Hizmet Alım İşi

Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin 36 (Otuzaltı ) Ay Süre İle 24 Adet Şoförsüz Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Atakum Belediyesi sınırları içerisinde” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.2.

01. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: 1 Adet, günde 2 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 7600 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 230 KW motor gücünde olacaktır.

4- Aracın üst yapısı en az 18 + 2 m3 - en fazla 20+2 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp kasasına sahip olacaktır.

5- 400+800 LT konteynır kaldırma aparatlı olacaktır.

6- Aracın sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç çöp suyunu sızdırmayacak nitelikte olacaktır.

02. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: 2 Adet, her bir araç günde 2 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 5000 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 150 KW motor gücünde olacaktır.

4- Aracın üst yapısı en az 12 +1,5 m3 – en fazla 13+1,5 m3 Atık Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmaya sahip olacaktır.

5- 400-800 konteynır kaldırma aparatlı olacaktır.

6-Aracın sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç çöp suyunu sızdırmayacak nitelikte olacaktır.

03. Yüksek Basınçlı Konteynır Yıkamalı Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: 1 Adet, günde 1 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 7600 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 230 KW motor gücünde olacaktır.

4- Aracın üst yapısı en az 16+2 m3 Yüksek Basınçlı Konteynır Yıkamalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kasasına sahip olacaktır.

5- 400+800 LT konteynır kaldırma aparatlı olacaktır.

6 Aracın sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç çöp suyunu sızdırmayacak nitelikte olacaktır.

04. Mini Damperli Çöp Kamyonu: 1 Adet, her bir araç günde 2 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 1800 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 90 KW motor gücünde olacaktır.

4- Aracın üst yapısı en az 3 m3 – en fazla 5 m3 atık kapasiteli olacaktır.

5- Aracın üst yapısı damperli sistem olacaktır.

05. Tır (çekici): 1 adet, günde 2 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 12500 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 300 KW motor gücünde olacaktır.

4- Röterdarlı (Retarder) olacaktır.

5- Aks Tahvil oranı en az 3070 olacaktır.

6- Şanzıman PTO olacaktır.

7- Otomatik Şanzımanlı olacaktır.

06. Damperli Kamyon: 1 Adet, günde 1 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1. En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2. En az 110 kw olacaktır.

3. En az 10 m3 olacaktır.

4. Damperli olacaktır.

Olmak üzere 7 adet araç için;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu" 41.Maddesi gereğince;

İhale konusu işin niteliği, idarenin ihtiyacı zamanında karşılaması, kullanılacak makine ve ekipmanın işin gerçekleştirilmesindeki önem ve öncelik derecesi, İhale konusu işin halk ve çevre sağlığı ile ilgili olması ve aksatılması halinde telafisi mümkün olmayan zararlara sebep olabilmesi, araçların özellik arz etmesi ve piyasadan temininin kolay olmaması gibi kriterler göz önünde bulundurularak, belirli nitelikteki makine ve ekipman için kendi malı şartı aranması idaremizin takdir yetkisi dahilinde olduğundan söz konusu hizmet alımında kullanılacak makine ve ekipmanlardan yukarıdaki listede belirtilen 7 adet araç, makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olma şartı aranmıştır.

Kendi malı olması gereken araçların ruhsatları ve/veya trafik tescil belgeleri ile birlikte Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen kapasite, güç, ekipman ve diğer teknik kriterleri sağladığını gösteren bilgi, belgeler ve üst yapılı araçlar için, üst yapı üreticisi tarafından teknik şartnamede özelliklerin üst yapılarda bulunduğuna dair aday veya isteklilerin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik ederek, yazı teklif zarfı ile birlikte sunulacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Temizlik İşleri Müdürlüğü 36 Aylık Araç Çalışma Programı” başlıklı tablosunda;

Araç Cinsi

Araç

Sayısı

Vardiya Sayısı

(günde)

36 Aylık Toplam Vardiya Sayısı

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 18+ 2 m3 –en fazla 20+2 m3)

1

2

2190

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 12 + 1,5 m3 – en fazla 13+1,5 m3)

7

2

15330

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 7+1 m3 – en fazla 9+1 m3 )

2

2

4380

Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkamalı Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 16+2 m3 )

1

1

1095

Yüksek Basınçlı Konteynır Yıkamalı Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 10+2 m3 – en fazla 13+2 m3)

1

1

1095

Vakumlu Yol Süpürme Aracı (en az 6 m3)

2

1

2190

Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı (en az 2 m3)

1

1

1095

Mini Damperli Çöp Kamyonu (en az 3 m3 – en fazla 5 m3)

2

2

4380

Su Tankeri (Arazöz) (en az 6 ton)

1

1

1095

Tır(Çekici)

1

2

2190

Semi Treyler (en az 50 m3 )

2

2

4380

Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici

2

1

2190

Damperli Kamyon

1

1

1095

düzenlemesi,

24.07.2020 tarihli İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.3.2. Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ait belgeler ve kapasite raporu:

01. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: 1 Adet, günde 2 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 7600 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 230 KW motor gücünde olacaktır.

4- Aracın üst yapısı en az 18 + 2 m3 - en fazla 20+2 m3 hidrolik sıkıştırmalı çöp kasasına sahip olacaktır.

5- 400+800 LT konteynır kaldırma aparatlı olacaktır.

6- Aracın sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç çöp suyunu sızdırmayacak nitelikte olacaktır.

02. Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: 2 Adet, her bir araç günde 2 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 5000 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 150 KW motor gücünde olacaktır.

4- Aracın üst yapısı en az 12 +1,5 m3 – en fazla 13+1,5 m3 Atık Kapasiteli Hidrolik Sıkıştırmaya sahip olacaktır.

5- 400-800 konteynır kaldırma aparatlı olacaktır.

6-Aracın sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç çöp suyunu sızdırmayacak nitelikte olacaktır.

03. Yüksek Basınçlı Konteynır Yıkamalı Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu: 1 Adet, günde 1 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 7600 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 230 KW motor gücünde olacaktır.

4- Aracın üst yapısı en az 16+2 m3 Yüksek Basınçlı Konteynır Yıkamalı hidrolik sıkıştırmalı çöp kasasına sahip olacaktır.

5- 400+800 LT konteynır kaldırma aparatlı olacaktır.

6 Aracın sızıntı suyu deposu, depodan çıkış vanası ve hortumu bulunacaktır. Araç çöp suyunu sızdırmayacak nitelikte olacaktır.

04. Mini Damperli Çöp Kamyonu: 1 Adet, her bir araç günde 2 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 1800 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 90 KW motor gücünde olacaktır.

4- Aracın üst yapısı en az 3 m3 – en fazla 5 m3 atık kapasiteli olacaktır.

5- Aracın üst yapısı damperli sistem olacaktır.

05. Tır (çekici): 1 adet, günde 2 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1- En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2- En az 12500 cm3 silindir hacminde olacaktır.

3- En az 300 KW motor gücünde olacaktır.

4- Röterdarlı (Retarder) olacaktır.

5- Aks Tahvil oranı en az 3070 olacaktır.

6- Şanzıman PTO olacaktır.

7- Otomatik Şanzımanlı olacaktır.

06. Damperli Kamyon: 1 Adet, günde 1 vardiya ( Her vardiya 7,5 saat ) olarak çalışacaktır.

1. En az 2018 model ve üzeri olacaktır.

2. En az 110 kw olacaktır.

3. En az 10 m3 olacaktır.

4. Damperli olacaktır.

Olmak üzere 7 adet araç için;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu" 41.Maddesi gereğince; İhale konusu işin niteliği, idarenin ihtiyacı zamanında karşılaması, kullanılacak makine ve ekipmanın işin gerçekleştirilmesindeki önem ve öncelik derecesi, İhale konusu işin halk ve çevre sağlığı ile ilgili olması ve aksatılması halinde telafisi mümkün olmayan zararlara sebep olabilmesi, araçların özellik arz etmesi ve piyasadan temininin kolay olmaması gibi kriterler göz önünde bulundurularak, belirli nitelikteki makine ve ekipman için kendi malı şartı aranması idaremizin takdir yetkisi dahilinde olduğundan söz konusu hizmet alımında kullanılacak makine ve ekipmanlardan yukarıdaki listede belirtilen 7 adet araç, makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olma şartı aranmıştır.

Kendi malı olması gereken araçların ruhsatları ve/veya trafik tescil belgeleri ile birlikte Teknik Şartnamede özellikleri belirtilen kapasite, güç, ekipman ve diğer teknik kriterleri sağladığını gösteren bilgi, belgeler ve üst yapılı araçlar için, üst yapı üreticisi tarafından teknik şartnamede özelliklerin üst yapılarda bulunduğuna dair,aday veya isteklilerin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik ederek, yazı teklif zarfı ile birlikte sunulacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan 13.08.2020 tarihli kararda ilgili iddiaya ilişkin; idare tarafından yapılan çalışmalar sonucu hizmetin çevre temizliğine yönelik işlerde kullanılacak araçların kiralanması işi olması, işin niteliği ve insan sağlığını etkileyecek hususlar içermesi nedeni ile idarenin belirli kriterler belirleme yetkisini kullanmış olduğu, araçların öncelik sırasına göre rekabet ortamının sağlanması için model ve teknik özelliklerinin minimize olacak şekilde belirlendiği, hizmetin süreklilik arz etmesi ve yüklenicinin hizmeti yerine getirecek teknik ve mali gücünün değerlendirilmesi adına ihale dokümanında gerekli düzenlemelerin yapılmış olduğu, araçlarla ilgili tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu hususlarına yer verilerek iddianın yerinde bulunmadığı görülmüştür.

İhale İlanı ile İdari Şartname’de, kendi malı olması istenilen makine ve ekipmana ilişkin olarak “İhale konusu işin niteliği, idarenin ihtiyacı zamanında karşılaması, kullanılacak makine ve ekipmanın işin gerçekleştirilmesindeki önem ve öncelik derecesi, İhale konusu işin halk ve çevre sağlığı ile ilgili olması ve aksatılması halinde telafisi mümkün olmayan zararlara sebep olabilmesi, araçların özellik arz etmesi ve piyasadan temininin kolay olmaması gibi kriterler göz önünde bulundurularak, belirli nitelikteki makine ve ekipman için kendi malı şartı aranması idaremizin takdir yetkisi dahilinde olduğundan söz konusu hizmet alımında kullanılacak makine ve ekipmanlardan yukarıdaki listede belirtilen 7 adet araç, makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olma şartı aranmıştır.” gerekçesine yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde ihale konusu iş kapsamında kullanılacak tesis, makine ve teçhizata yönelik düzenleme yapıldığı, buna göre işin gerçekleştirilmesi esnasında kullanılacak 13 çeşit farklı özelliklerde araç ve ekipmanın belirlendiği, toplamda 24 adet araç ve ekipman kullanılmasının öngörüldüğü, söz konusu araç ve ekipmanlardan 1 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 18+ 2 m3 –en fazla 20+2 m3), 2 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 12 + 1,5 m3 – en fazla 13+1,5 m3), 1 adet Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkamalı Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 16+2 m3 ), 1 adet Mini Damperli Çöp Kamyonu (en az 3 m3 – en fazla 5 m3), 1 adet Tır (Çekici), 1 adet Damperli Kamyon olmak üzere 7 adedinin isteklilerin kendi malı olmasının istendiği görülmüştür.

İhale İlanı, İdari Şartname ve Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemeleri dikkate alındığında, ihale konusu iş kapsamında istenilen araçlar ile kendi malı olması istenilen araçlara ilişkin durum aşağıdaki tablodaki gösterilmiştir.

No

Araç Cinsi

Model Yılı

(En az)

İstenilen Toplam Araç Sayısı

Kendi Malı Olması İstenilen Araç Sayısı

1

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

(18 + 2 m3 en fazla 20+2 m3)

2018

1

1

2

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

(en az 12 +1,5 m3 en fazla 13+1,5 m3)

2018

7

2

3

Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

(en az 7+1 m3?en fazla 9+1 m3)

2018

2

4

Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkamalı Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

(en az 16+2m3)

2018

1

1

5

Yüksek Basınçlı Konteynır Yıkamalı Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu

(en az 10+2 m3 en fazla 13+2 m3)

2018

1

6

Vakumlu Yol Süpürme Aracı

(en az 6 m3)

2018

2

7

Hidrostatik Vakumlu Yol Süpürme Aracı

(2 m3)

2018

1

8

Mini Damperli Çöp Kamyonu

(en az 3 m3 ? en fazla 5 m3)

2018

2

1

9

Su Tankeri (Arazöz)

2018

1

10

Tır(Çekici)

2018

1

1

11

Semi Treyler ( en az 50 m3)

2018

2

12

Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici

2018

2

13

Damperli Kamyon

2018

1

1

Toplam

24

7

Aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, idareler tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen makine ve ekipmanlara ve teknik kriterlerine yönelik düzenlemeler yapılabileceği, kullanılması öngörülen makine ve ekipmanın isteklinin kendi malı olması şartının aranmamasının esas olduğu, ancak işin gerçekleştirilmesi noktasında gerekli görülmesi halinde kendi malı olması istenilen makine ve ekipmana ve teknik kriterlerine ilişkin yeterlik kriteri belirlenebileceği, bu konuda idarelerin kullanacağı takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmadığı, ihale mevzuatında hükme bağlanan temel ilkelerin sağlanması gerektiği, diğer bir ifadeyle, isteklinin kendi malı olması istenen makine ve ekipman şartının rekabeti engellemeyecek şekilde belirlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İsteklilerin kendi malı olması istenilen araçların sayılarına ve niteliklerine bakıldığında, kendi malı olması istenilen araçların temel olarak kent temizliğinde kullanılan çöp kamyonu olduğu, bunlar dışında istenilen tır (çekici) ve damperli kamyonun da kent temizliği ve çöp taşıma faaliyetlerinde kullanılabileceği anlaşılmış olup idare tarafından ihale dokümanında belirtildiği ve başvuru sahibinin iddiasında da yer verdiği üzere bu araçların piyasadan temininin kolay olmadığı dikkate alındığında, 24 adet aracın çalıştırılacağı incelemeye konu ihalede 7 aracın kendi malı olması yönündeki düzenlemenin mevzuata uygun olduğu, araçlara ilişkin olarak belirlenen model yılı düzenlemesine bakıldığında ise, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan 24 aracın en az 2018 model olacağının düzenlendiği, ihale konusu işin 01.10.2020 – 30.09.2023 tarihleri arasında gerçekleştirileceği dikkate alındığında, yapılan düzenlemenin kabul edilebilir nitelikte olduğu, ayrıca araçların üst yapılarına ilişkin teknik kriter belirlemenin idarenin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik ve takdir yetkisi kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca itirazen şikâyet başvuru dilekçesindeki “kendi malı olarak istenilen araçlara ilişkin yaklaşık maliyet hesabı yapılırken tüm şase ve üst yapı üreticilerinden en az üçer teklif alınıp alınmadığı, alındı ise şartnamede belirtilen araç teknik özellikleri ile tüm teklif veren firmaların tekliflerindeki araçların özelliklerinin aynı olup olmadığı” hususları bakımından; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller”in dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında olduğu hükme bağlanmış olup şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru tarihi itibarıyla henüz açıklanmamış olan yaklaşık maliyetin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı belirtilmeden, soyut ve mesnetsiz iddialara yer verildiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun “Yetki belgesi alma zorunluluğu ve taşıma hizmeti” başlıklı 5’inci maddesinde “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.” hükmü,

08.01.2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) 4925 sayılı Kanunda belirtilen tanımlara ek olarak bu Yönetmelikte geçen;

...

üüü) Yetki belgesi: Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,

...

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetki belgesi alma zorunluluğu” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “… (2) B türü yetki belgesi: Otobüsle yurtiçi ve/veya uluslararası yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) B2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz yapacaklara,

…

verilir.

(3) C türü yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) C2 yetki belgesi: Ticari amaçla yapacaklara,

…

verilir.

(4) D türü yetki belgesi: Otobüsle tarifeli veya tarifesiz yurtiçi yolcu taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Bu belgelere 24 üncü maddenin ikinci fıkrasının (m) bendindeki şartları haiz otomobiller de kaydedilebilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

…

b) D2 yetki belgesi: Ticari ve tarifesiz olarak yapacaklara,

…

ç) D4 yetki belgesi: Ticari olarak, taşıma mesafesine bakılmaksızın iliçi ve 100 kilometreye kadar olan şehirlerarası tarifeli ve tarifesiz olarak yapacaklara,

verilir.

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

…

verilir.

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.

...

(13) R türü yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı alanında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) R1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) R2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir.” hükmü,

“Mevzuata uygun taşımacılık, yetki belgelerinin devredilemeyeceği ve genel yasaklar” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Karayolu taşımacılık faaliyetlerinin ikili ve çok taraflı uluslararası anlaşma ve sözleşmelere, Kanuna, bu Yönetmeliğe ve ilgili diğer mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi esastır.

(2) Yetki belgeleri, satılamaz ve devredilemez.

(3) Bir taşıt belgesine kayıtlı olmayan taşıtların terminallere, yükleme veya boşaltma noktalarına girişlerine ve çıkışlarına, sınır kapılarından ise çıkışlarına, 66 ncı maddede belirtilen yetkili görevliler tarafından izin verilmez. Bu durumdaki taşıtlarda bulunan yolcuların ve eşyaların aktarılmasına ise, taşıtlar uygun yerlere alınarak izin verilir..” hükmü,

“Yetki belgesi sahiplerinin ortak yükümlülükleri” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…(17) Yetki belgesi sahipleri, almış oldukları yetki belgesinin kapsamı dışında faaliyette bulunamazlar. Bu fıkraya aykırı hareket edenlere, Kanunun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “...(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale İlanı’nın “İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.3.3. Kalite ve standarda ilişkin belgeler:

İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler; T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından alınmış, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen ve ihale tarihinde geçerliliğini koruyan, K1 Yetki Belgesinin aslını veya noter onaylı örneğini teklifi ile birlikte sunmak zorundadır.” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

…

7.5.3. İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgeler; T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından alınmış, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde belirtilen ve ihale tarihinde geçerliliğini koruyan, K1 Yetki Belgesinin aslını veya noter onaylı örneğini teklifi ile birlikte sunmak zorundadır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu edilen söz konusu hususa açıklık getirmek amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nden 07.09.2020 tarihli ve 13325 sayılı Kurum yazısı ile dokümanda yapılan düzenlemeler çerçevesinde isteklilerin teklifleri kapsamında Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nde belirtilen yetki belgesi türlerinden hangi belgeleri sunabilecekleri ve yalnızca K1 yetki belgesinin sunulmasının ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olup olmadığı hususlarında bilgi istenmiştir.

Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün 14.09.2020 tarihli ve E.50863 sayılı yazısında “… Bilindiği üzere, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yönetmeliğine göre; taşımacılık işi ile iştigal eden her firmanın, faaliyet alanına göre yetki belgesi alması ve operasyonlarında kullandığı her bir taşıtı (özmal veya sözleşmeli), yetki belgesi eki taşıt belgesine ilave ettirilerek taşıt kartını alması; ülkedeki taşıma düzeninin sağlanması, taşımada kullanılan taşıtların tespiti ve takibi, yapılan taşımalarda ülke ekonomisine maksimum verimin sağlanması ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun amacı çerçevesinde bir zorunluluk olup, kapsam dışı bırakılan taşımalar, anılan Yönetmeliğin 2 nci maddesinde açıkça belirtilmiştir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde, adlarına yetki belgesi düzenlenmiş firmaların, almış oldukları yetki belgelerinin faaliyetlerine uygun olması anılan Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereği zorunludur.

Yukarıda belirtilen açıklamalar çerçevesinde, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının düzenlemiş olduğu taşıma ihalelerinde, ihaleye iştirak edecek firmalardan; ihaleye konu taşıma faaliyetinin niteliği, mahiyeti, büyüklüğü (taşıması yapılacak eşyanın ağırlığı) ve gerekli taşıt sayısı göz önünde bulundurularak, Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen C2, K1, L1, L2, M1, M2, N1, N2, P1, P2 yetki belgelerinden, uygun türdeki yetki belgesinin istenilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen yetki belgelerinin kapsamları ve faaliyet gösterebilecekleri alanlar da dikkate alınarak;

• C2 yetki belgesine sahip firmaların K1,

• L1 veya L2 yetki belgesine sahip firmaların C2, K1, N1 veya N2,

• M1 veya M2 yetki belgesine sahip firmaların P1 veya P2,

• N1 veya N2 yetki belgesine sahip firmaların C2 veya K1,

yetki belgesi kapsamında da faaliyet gösterebileceklerinin (uluslararası taşımalar sadece C2, L2 ve M2 yetki belgesi ile yapılabilmektedir) göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Bu itibarla; ilgi yazınızda belirtilen taşıma ihalesine ilişkin hazırlanan İdari Şartname'de belirtilen taşıtların, yapılacak taşımanın niteliği göz önünde bulundurularak, uygun olan bir yetki belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı bulunmaları gerekmekle birlikte, söz konusu ihalenin, sadece K türü (K1) yetki belgesi düzenlenmiş firmalarla sınırlandırılmasının uygun olmayacağı mütalaa edilmektedir.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup ihale dokümanında yapılan ilgili düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan “İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü ve İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddelerinin Kalite Yönetim Sistem Belgesi ve/veya Çevre Yönetim Sistem Belgesi ile ilgili düzenlemelerin yapılacağı maddeler olduğu, bu maddelerin Karayolu Taşıma Kanunu ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği çerçevesinde düzenlenen belgelerle bir ilgisinin olmadığı” hususundaki iddiaya ilişkin olarak her ne kadar Tip İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesinin dipnotundan ilgili maddenin kalite yönetim sistem belgesi ve/veya çevre yönetim sistem belgesi istenilen ihalelerde düzenleneceği anlaşılsa da söz konusu madde ile yapılan düzenlemenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci madde altında düzenlendiği görülmüş olup ilgili düzenlemede isteklilerin teklif vermesine engel olacak veyahut tereddüt yaratacak bir hususun olmadığı anlaşıldığından söz konusu hususa ilişkin iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

…

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

İn Yn Gn Mn

Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]

İo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

…

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) Yo, Yn: Katı ve sıvı yakıtlar için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 23 numaralı “Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri”,
231 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 232 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun 29 numaralı “Makine ve Teçhizat b.y.s.”, 291 numaralı “Uçak, Motorlu Taşıt ve Motosiklet Motorları Hariç Olmak Üzere Mekanik Güç Kullanımı ve Üretimi İçin Makineler”, 292 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 293 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 295 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayıyı,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yılı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan sütun veya sütunlar tespit edilerek hangi sütun veya sütunlardaki sayı veya sayıların kullanılacağının ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları veya yapmamaları durumlarda ise Go ve Gn endeksleri için Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ ÜFE Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.

…

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” açıklaması,

“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

(2) Fiyat farkı uygulanan işlerde, zorunlu nedenler dışında, hakedişlerin uygulama ayını takip eden ay içerisinde ve uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olduktan sonra düzenlenmesi esastır. Uygulama ayına ait endeksler/fiyatlar belli olmadan hakedişin düzenlendiği hallerde, fiyat farkı hesabı hakedişle birlikte yapılmaz, uygulama ayına ait endeksler belli olduktan sonra ayrıca hesaplanır.

…

(4) Bu Esasların uygulanması sonucu ilave olarak ödenecek ya da kesilecek tutarlar fiyat farkı olup, yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşme bedelini değiştirmez.

…

(12) İdari şartname ile sözleşmelere, sadece 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanacağına dair hüküm konulabilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

“46.1.1. 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete yayınlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5inci maddesine istinaden fiyat farkı hesaplanacaktır.

Ayrıca fiyat farkı hesabında kullanılacak katsayılar:

a1= 0,00

a2=0,00

b1=0,47

b2=0,00

c =0,53

Katsayı kaynak Sütün

b1 Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri (*) 19 Kok ve rafine petrol ürünleri

b2 Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri (*) Yurt içi ÜFE

genel

c Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri (*) 28 Makine ve ekipmanlarb.y.s.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.

31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete yayınlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5inci maddesine istinaden fiyat farkı hesaplanacaktır.

Ayrıca fiyat farkı hesabında kullanılacak katsayılar:

a1= 0,00

a2=0,00

b1=0,47

b2=0,00

c =0,53

Katsayı kaynak Sütün

b1 Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri (*) 19 Kok ve rafine petrol ürünleri

b2 Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri (*) Yurt içi ÜFE

genel

c Yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri (*) 28 Makine ve ekipmanlarb.y.s.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nın 5’inci maddesinin birinci fıkrası altında hizmetin niteliğine göre çeşitli fiyat farkı formülasyonlarının düzenlendiği, anılan maddenin üçüncü fıkrasında ağırlık oranlarına ilişkin katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamının bire (1.00) eşit olacak şekilde belirleneceği yönünde düzenleme yapıldığı, İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nda yer alan a1:0,00; a2:0,00; b1:0,47; b2:0,00; c:0,53 fiyat farkı katsayıları toplamının bire (1.00) eşit olduğu, ilgili katsayıların hesaplanmasına ilişkin olarak idarece piyasa fiyat araştırma tutanağı düzenlendiği, b1 katsayısının 0,47; c katsayısının 0,53 olarak hesaplandığı görülmüş olup b1 katsayısının ortalama yakıt maliyetinin ortalama maliyete oranlanması ile, c katsayısının ise amortisman ve diğer maliyetlerin ortalama maliyete oranlanması ile belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede katsayıların ağırlığının İdari Şartname’de açıkça belirtildiği göz önünde bulundurulduğunda ve söz konusu düzenlemede isteklilerin teklif vermesine engel olacak veyahut tereddüt yaratacak bir hususun da olmadığı dikkate alındığında katsayılar için İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde belirtilen oranların 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkı Esasları’nın 5’inci maddesinde yer alan düzenlemeye aykırılık taşımadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez. …” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi

b) Miktarı ve türü: Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Şoförsüz Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması Hizmet Alım İşi

Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin 36 (Otuzaltı ) Ay Süre İle 24 Adet Şoförsüz Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması Hizmet Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Atakum Belediyesi sınırları içerisinde” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Teknik Şartnamenin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “Atakum Belediyesi sınırları içerisinde kent temizliğine yönelik hizmetlerin gerçekleştirilmesi amacıyla 237 Sayılı Taşıt Kanununun ilgili genelgeleri doğrultusunda 36 Ay (01.10.2020 – 30.09.2023) süre ile çalıştırılmak üzere, aşağıda cins ve miktarları verilen hizmet araçlarını, yakıt, bakım-onarım, tamir masrafları ile her türlü vergi, resim, harç; her türlü muayene, trafik sigortası, kasko, vb. giderler yükleniciye ait olmak üzere, değişik cinsten 24 adet şoförsüz temizlik hizmet araçlarının çalıştırılması işini kapsar.” düzenlemesi,

Zeyilname ile değişiklik yapılan aynı Şartname’nin “İşletme Merkezi” başlıklı 8’inci maddesinde “Bu iş kapsamında işin yürütülmesi sırasında iş konusuna uygun bir araç parkı ve şantiye alanı yüklenici tarafından kurulacaktır. Şantiye alanı seçiminde idarenin onayı alınacaktır. İdarenin uygun gördüğü yere yüklenici tarafından şantiye alanı kurulacaktır. Yüklenici tarafından kurulan şantiye yeri ve alanının tüm elektrik, su, doğalgaz vb. tüm giderleri yükleniciye ait olacaktır. Çalışan personel için wc, duş, soyunma odası ve dolapları, dinlenme odası vb. bölümler oluşturulmalıdır. Şantiyede 7 gün 24 saat boyunca idarenin irtibat sağlayabileceği en az bir (1) yetkili personel görev yapacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan İdari Şartname ve Teknik Şartname düzenlemelerinden ihale konusu hizmetin Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi olduğu, Atakum Belediyesi sınırları içerisinde kent temizliğine yönelik hizmetlerin gerçekleştirilmesi kapsamında işin yürütülmesi sırasında iş konusuna uygun bir araç parkı ve şantiye alanının yüklenici tarafından kurulacağı, şantiye alanının seçiminde idarenin onayının alınacağı, idarenin uygun gördüğü yere yüklenici tarafından şantiye alanının kurulacağı, yüklenici tarafından kurulan şantiye yeri ve alanının elektrik, su, doğalgaz gibi tüm giderlerinin yükleniciye ait olacağı, çalışan personel için wc, duş, soyunma odası ve dolapları, dinlenme odası gibi bölümlerin oluşturulması gerektiği, şantiyede 7 gün 24 saat boyunca idarenin irtibat sağlayabileceği en az bir yetkili personelin görev yapacağı anlaşılmaktadır.

Çalışan personel için wc, duş, soyunma odası ve dolapları, dinlenme odası gibi bölümlerin oluşturulmasının ihale konusu hizmetin gereği gibi ifa edilmesine yönelik olduğu, bahse konu bölümlerin şantiye alanlarında bulunan bölümler olduğu, istenilen bu bölümlerin ihale konusu işte çalışacak personelin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olduğu, isteklilerin araç parkı ve şantiye alanıyla ilgili teknik şartname düzenlemelerini göz önünde bulundurarak teklif sunmaları gerektiği anlaşılmış olup ilgili düzenlemenin isteklilerin teklif vermesine engel olacak veyahut tereddüt yaratacak nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

EK GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde belirttiği, ihale dokümanının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurulca “ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin yapılan inceleme neticesinde, ihale dokümanında yapılan ilgili düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu, ancak başvuru sahibinin 1 inci iddiası kapsamında, başvuruya konu ihalede, isteklilerin kendi malı olması istenilen araçların sayılarına ve niteliklerine bakıldığında, kendi malı olması istenilen araçların temel olarak kent temizliğinde kullanılan çöp kamyonu olduğu, bunlar dışında istenilen tır (çekici) ve damperli kamyonun da kent temizliği ve çöp taşıma faaliyetlerinde kullanılabileceği anlaşılmış olup idare tarafından ihale dokümanında belirtildiği ve başvuru sahibinin iddiasında da yer verdiği üzere bu araçların piyasadan temininin kolay olmadığı dikkate alındığında, 24 adet aracın çalıştırılacağı incelemeye konu ihalede 7 aracın kendi malı olması yönündeki düzenlemenin mevzuata uygun olduğu ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, uyuşmazlık konusu ihalenin “Kent Temizliğine Yönelik Hizmetlerin Gerçekleştirilmesi İçin Temizlik Hizmet Araçlarının Çalıştırılması İşi” olduğu, iddia konusu edilen, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde ihale konusu iş kapsamında kullanılacak tesis, makine ve teçhizata yönelik düzenleme yapıldığı, buna göre işin gerçekleştirilmesi esnasında kullanılacak 13 çeşit farklı özelliklerde araç ve ekipmanın belirlendiği, toplamda 24 adet araç ve ekipman kullanılmasının öngörüldüğü, söz konusu araç ve ekipmanlardan 1 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 18+ 2 m3 –en fazla 20+2 m3), 2 adet Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 12 + 1,5 m3 – en fazla 13+1,5 m3), 1 adet Yüksek Basınçlı Konteyner Yıkamalı Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (en az 16+2 m3 ), 1 adet Mini Damperli Çöp Kamyonu (en az 3 m3 – en fazla 5 m3), 1 adet Tır (Çekici), 1 adet Damperli Kamyon olmak üzere 7 adedinin isteklilerin kendi malı olmasının istendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41 inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri gereğince, kullanılması öngörülen makine ve ekipmanın kendi malı olması şartının aranmaması esas olmakla birlikte, işin niteliği gereği kendi malı olması istenen makine ve ekipmana ilişkin yeterlik kriteri belirlenebileceği, ancak idarelerin aynı zamanda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesi gereği ihalede rekabet ve kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması konusunda da sorumlu oldukları, bu nedenle söz konusu yetkinin ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyici sonuç doğuracak şekilde kullanılmaması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihale konusu iş göz önüne alındığında, idarece ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak ve isteklinin kendi malı olması istenen, değişik kapasiteye sahip çöp kamyonu, tır, damperli kamyon gibi araçların, anılan yönetmelikte belirtilen “işin niteliği gereği” şeklindeki istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu araçların kiralanması durumunda ihale konusu işin yerine getirilmesinde bir sorun yaşanmayacağı açıktır.

Bu şekilde sözleşme aşamasında tedarik edilebilecek araçların yeterlilik kriteri olarak kendi malı olarak istenmesi ihaleye katılım aşamasında bünyesinde bu makine ve ekipmanın tamamı veya bir kısmı olmayan ancak ihaleden sonra bu makine ve ekipmanı tedarik edebilecek firmaların ihaleye katılmalarını önlemektedir. İhale üzerinde kalan yükleniciler, bu ekipmanları sözleşme sürecinde temin edemediği durumlarda ihale mevzuatı gereğince ceza, fesih, yasaklama ve teminatın gelir kaydedilmesi gibi bir takım yaptırımlara maruz kalacaklardır. Böylelikle firmalar ihaleden sonra temin edilebilecek makine ve ekipmanı ihaleden önce gereksiz yere bünyesinde bulundurma zorunluluğunda olmayacaktır. Ayrıca işin niteliğinin gerekli olmadığı bu tür ihalelerde makine ve ekipmanın kendi malı olarak istenmesi ülkemizde gereksiz bir araç parkının oluşmasına yol açacağı, basiretli tacir olarak ihaleye katılacak isteklilerin kendi malı olması istenilen makine ve ekipman için edinim bedellerini teklif fiyatlarına yansıtacakları, bunun da ihalede isteklilerin teklif fiyatlarını ister istemez artıracağı, dolayısıyla ihalede kaynak israfına neden olacağı, bu durumun da 4734 sayılı Kamu İhale kanununun 5.maddesinde belirtilen temel ilkelerden kaynakların verimli kullanılması ilkesini de zedeleyeceği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalenin iptaline ilişkin kararın gerekçeleri arasında “ihale konusu işin yerine getirilmesinde kullanılacak araçların bir kısmının kendi malı olması gerektiği şeklindeki düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu” hususunun da yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca alınan ihalenin iptali kararına katılıyorum.