KİK Kararı: 2020/UH.II-1436

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2020/037
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 26.08.2020
Karar No : 2020/UH.II-1436
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Acar Seyahat Nakliye Taahhüt Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Niğde İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2020/50754 İhale Kayıt Numaralı “2020 - 2021 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi (4’üncü Kısım)

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Niğde İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 05.03.2020 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2020-2021 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine (4’üncü Kısım) ilişkin olarak Acar Seyahat Nakliye Taahhüt Tic. Ltd. Şti.nin 29.06.2020 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.07.2020 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.07.2020 tarih ve 30453 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.07.2020 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2020/1100 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sigorta giderlerinin mevzuata uygun şekilde açıklanmadığı; poliçe tekliflerinde ilgili bölge müdürlüğü/genel müdürlük imzasının/teyidinin bulunmadığı, poliçe tekliflerinde belirtilen araçlar ile aşırı düşük teklif açıklamasına konu edilen araçların aynı olmadığı, kendi malı olduğu belirtilen araçların plakaları için düzenlenmiş poliçe tekliflerine yer verilmediği, poliçe tekliflerinin tamamının ihale ilan tarihinden sonra düzenlenmiş olması gerekirken bir kısmının ihale ilan tarihinden önce düzenlendiği ve ihale konusu işin süresini kapsamadığı, poliçe tekliflerinden bir kısmının istekli adına değil üçüncü kişiler adına düzenlendiği,

2. Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin, teklif konusu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat teklifleri ve tekliflerin eki olan tespit tutanaklarının mevzuata uygun olarak düzenlenmediği, fiyat teklifleri üzerinde meslek mensubu tarafından yazılması gereken standart ifadelerin yer almadığı, tespit tutanaklarının tarih ve sayısının yazılmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalarla meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesinin bulunmadığı, tespit tutanaklarının usulüne uygun olarak imzalanıp kaşelenmediği, tespit tutanaklarında yer alan tespite esas geçici vergi beyanname dönemi bilgilerinin mevzuata uygun olmadığı, fiyat tekliflerinin ihale konusu işi ve işin süresini kapsamadığı, fiyat tekliflerinin SMMM tarafından usulüne uygun olarak imzalanıp kaşelenmediği, fiyat tekliflerinin eki olan tespit tutanakları ve ilgili standart formların mevzuata uygun düzenlenmediği ve birim fiyatların tespitine ilişkin tabloların hatalı şekilde doldurulduğu,

3. Teknik Şartname’ye göre, ihalenin 4’üncü kısmı için minibüs tipi 3 adet araç üzerinden açıklama yapılması gerektiği, fakat eksik sayıda araç üzerinden açıklama yapıldığı, ihale dokümanı düzenlemeleri gereği istekli tarafından kendi malı olan araçlar için ruhsat vb. gerekli belgeler sunularak açıklama yapılmadığı, kendi malı olması gereken araçlar için trafiğe çıkış tarihlerinin tespit edilmesine imkan sağlayacak belgelerin sunulmadığı, amortisman giderleri için herhangi bir açıklama sunulmadığı,

4. Araçlar için zorunlu giderler olan yazlık-kışlık lastik, lastik sökme-takma, periyodik bakım onarım, tamir, akü, yedek parça giderleri için herhangi bir açıklama sunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tevsik edilmesi gereken her bir maliyet kaleminin ayrı ayrı açıklanması gerektiği, ilgili giderlerin tek bir başlık altında fiyatlandırılarak açıklanmasının mevzuata uygun olmadığı,

5. MTV bedellerinin belgeye dayalı olarak açıklanmadığı ve sunulan araçların türleri ve modelleri ile MTV bedellerinin uyumlu olmadığı, fenni muayene giderlerinin 2020 yılı için ilan edilen birim fiyatlar üzerinden açıklanması ve bu açıklamanın belgeyle tevsik edilmesi gerektiği, ancak her bir araç için ayrı ayrı MTV gideri hesaplanmadığı, ayrıca sonraki yıllarda yaşanacak fiyat artışları için de herhangi bir karşılık öngörülmediği, egzoz emisyon ölçüm giderlerinin ilgili bakanlık tarafından ilan edilen asgari fiyatlara göre ve her bir kısımda yer alan araçların tamamı için ayrı ayrı hesaplanması gerekirken, sunulan açıklamada bu hususa dikkat edilmediği ve sonraki yıllarda yaşanacak fiyat artışları için de herhangi bir bedel öngörülmediği,

6. Şoför işçilik giderlerinin, şoförlerin çalışma saatlerine ve asgari işçilik maliyetlerine uygun olarak tevsik edilmediği, sonraki yıllarda gerçekleşecek ücret artışları için bir bedel öngörülmediği, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin giderlerin mevzuata uygun olarak hesaplanmadığı,

7. İdarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında sözleşme giderlerinin de açıklanmasının istenildiği, fakat sunulan açıklamada sözleşme giderlerinin olması gerekenden daha düşük hesaplandığı,

8. İsteklinin kendi malı olan araçların amortisman hesabında Vergi Usul Kanunu’nun 333’üncü maddesine göre yıllık oranların yanlış hesaplandığı, amortisman bedellerinin firma envanterine girişlerinin dikkate alınarak ayrı ayrı hesaplanması gerektiği, amortisman hesabına ilişkin sunulan belgelerde meslek mensubuna ait kaşe ve imzanın bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına konu ihalenin 4’üncü kısmına (Minibüs Tipi Araç Kiralama 3 Adet Şoförlü) 4 isteklinin teklif verdiği, ihale komisyonunca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca ihalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu belirlenen 3 isteklinin teklif bedellerinin hesaba alınmasıyla ihalenin 4’üncü kısmına ilişkin sınır değerin 340.983,98 TL olarak tespit edildiği, sınır değerin altında fiyat teklifi sunduğu anlaşılan İsmail Ekincioğlu-Ekincioğlu Tur’dan aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülerek 17.03.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Acar Seyahat Nakliye Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Bayram Doğan Tur. Sey. Gıda Tem. Taş. Teks. Med. Mah. İnş. Taah. Pet. Ür. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından 02.04.2020 tarihinde Kurum’a itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 22.05.2020 tarihli ve 2020/UH.II-900 sayılı kararı ile “İdarece, yürürlükte bulunmayan Yönetmelik maddesine yer verilmek suretiyle istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunmasının talep edildiği yazıda, birden çok bileşenden oluşan işte hangi maliyet bileşenlerinin açıklanması gerektiğinin belirlenmediği, bu durumun isteklinin kendi belirlediği maliyet kalemlerine ilişkin açıklama sunması sonucunu doğurduğu, öte yandan mevcut sorgulama yazısı çerçevesinde aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceği, idarece tesis edilen işlemin Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun olmadığı anlaşılmış olup, idarece aşırı düşük teklif sorgulama işleminin, isteklinin açıklamasına esas olacak önemli teklif bileşenleri açık ve net olarak belirtilmek suretiyle yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 4’üncü kısmına ilişkin olarak, idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin belirlenmesi suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde ifade edilen gerekçeyle ihalenin 4’üncü kısmına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

Anılan Kurul kararı üzerine idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi İsmail Ekincioğlu-Ekincioğlu Tur’a 10.06.2020 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen 09.06.2020 tarihli ve E.1155 sayılı aşırı düşük açıklaması istemine ilişkin yazıda “… 2’nci, 3’üncü ve 4’üncü kısımlara yapılan itirazlar Kamu İhale Kurumunca değerlendirilmiş olup karar neticesinde ilgili firmanın 2’nci ve 3’üncü kısımlar için yaptığı itirazların reddine, 4’üncü kısım için ise düzeltici işlem belirlenmesine dair karar alınmıştır. Bu doğrultuda aşağıda istenen bilgilerin yeniden Müdürlüğümüze sunularak verilen izahın ihale komisyonumuzca yeniden değerlendirilmesi hâsıl olmuştur.

1- İhale kapsamında çalışacak olan araçların ve şoförlerin ayrıntılı olarak sigorta giderleri,

2- İhale kapsamında çalışacak araçların kasko giderleri,

3- İhale kapsamında çalışacak araçların zorunlu araç muayene, egzoz muayene giderleri,

4- İhale kapsamında çalışacak araçların bakım amortisman giderleri,

5- İhale kapsamında çalışacak araçların akü, lastik, yağ, bakım giderleri,

6- İşçilik giderlerine ait detaylı açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki sorgulama kriterlerine göre değerlendirilmesine karar verilmiş olup, işbu sebepten dolayı gerekli savunma dokümanlarının, kararın tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde Müdürlüğümüz Satınalma Komisyon Başkanlığına gönderilmesi hususunda gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği,

İsmail Ekincioğlu-Ekincioğlu Tur tarafından idareye verilen 11.06.2020 tarihli cevap dilekçesinde, sunmuş oldukları ilk aşırı düşük teklif açıklamasındaki veri ve parametrelerin geçerli olduğu belirtilmek suretiyle idarece değerlendirmenin bu doğrultuda yapılmasının talep edildiği,

30.06.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin İsmail Ekincioğlu-Ekincioğlu Tur üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) İhale, aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemleri yapılmaksızın sonuçlandırır.

c) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, meslek mensubu tarafından muhafaza edilecek ve fiyat teklifinin ekinde idareye verilmeyecektir. Ancak idare veya Kurum tarafından gerekli görülmesi halinde bu tutanaklar meslek mensubundan istenebilecektir.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir.(Ek cümle: 25/01/2017-29959 R.G./12. md.) Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından il bazında günlük yayımlanan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmeyecektir. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihinin bulunduğu yıldan önceki yılın Aralık ayına ait Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksinin yıllık değişim oranı esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür.

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2020 - 2021 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı

b) Miktarı ve türü:

2020-2021 yılı araç kiralama hizmet alımı ihalesi 4 kısımdır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

c) Yapılacağı Yer: Niğde İl Sağlık Müdürlüğü Toplantı Salonu” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Bu iş için kiralanacak araca ait her türlü bakım-onarım dahil tüm giderler, sigorta giderleri, kasko, idarenin talebi doğrultusunda araçlara kurulacak navigasyon cihazına ait giderler yükleniciye aittir.

Ancak kiralanacak araçların akaryakıt giderleri ile resmi görev dolayısıyla gerekebilecek otoyol, köprü vb. geçiş ücretleri idare tarafından karşılanacaktır.

Sadece Binek Tipi şoförlü aracın aylık sürücü bedeli asgari ücretin %10’undan az olmayacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen teklifler, geçerli teklif olarak belirlenir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddesinde yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 12 (on iki) aydır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin ekinde ve birim fiyat teklif cetvelinde, ihalenin 4’üncü kısmını oluşturan bir adet iş kalemi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:

4. Kısım (Minibüs Tipi Araç Kiralama 3 adet Şoförlü)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Araç Kiralama Hizmet Alımı (3 Adet, Minibüs Tipi, Şoförlü)

araç x ay

3

Teknik Şartname’nin “Araçların Teknik Özellikleri” başlıklı 1’inci maddesinde “Niğde İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Kuruluşlarımızın ulaştırma hizmetlerinde sürücülü ve sürücüsüz olarak kullanılacak araçların sayısı ve teknik özellikleri aşağıda tablo halinde belirtilmiştir.

…

1.5. Minibüs:

Araçların Teknik Özellikleri ve Standart Donanımları

Araç Özellikleri

Araç Cinsi

Minibüs

Yakıt Cinsi

Dizel

Motor Hacmi (cc)

2000-3000

Koltuk Adedi

3 adet (16+1)

Klima

Mevcut olacaktır.

Hava yastığı

En az bir adet olacaktır.

ABS

Mevcut olacaktır.

Modeli

2017 yılı veya üzeri

” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.7. Kiralanacak araçların akaryakıt giderleri idare tarafından karşılanacaktır. …

3.12. Kiralanacak araçlarla ilgili tüm lastik yenileme ve tamirleri yükleniciye ait olacaktır. Araçların lastikleri Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmeliğe uygun olacak şekilde kışlık-yazlık olarak yüklenici tarafından değiştirilecektir. Ayrıca idare, araçların lastiğinin dış derinliğini, yıpranmışlığı kontrol ederek yükleniciden araçların lastiklerinin değiştirilmesini isteyebilecektir. Bu durumda yüklenici, değiştirilmesi istenilen aracın lastiklerini itirazsız; hiç kullanılmamış, yeni lastiklerle değiştirecektir. …

3.16. Kiralanan araçlar, 7 gün tam zamanlı olarak kiralanacak olup, asıl anahtar ve yedek anahtar mesai bitiminde idareye teslim edilecektir. Çalışacak araçlar görev bitim zamanlarında ve hafta sonları idareye ait park yerinde kalacaktır. Sürücülü araçlar idaremizin ihtiyacına göre 7 gün 24 saat göreve çağrılabilecektir. …” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Bor Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hizmetinde Kullanılacak Minibüs Tipi ve Combo Tipi Aracın Çalıştırma Şekli” başlıklı bölümünde “Bor Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi hizmetinde kullanılacak minibüs tipi ve combo tipi aracın kiralama işi aşağıda belirtilen şekilde yapılacaktır:

1- Çalışma saatleri içerisinde, Bor Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesinin gerek gördüğü hizmetlerin yapılması.

…

b) 16+1 kişilik minibüs tipi araç 1 (hasta servisi) günlük 8 (sekiz) saat/26 iş günü/bayram ve resmi tatil günlerinde de idarece uygun görüldüğü takdirde çalışacaktır. Günlük 150 km, aylık 3900 km, yıllık ortalama 46800 km yapacağı tahmin edilmektedir. …” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Niğde Ömer Halisdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hizmetinde Kullanılacak Minibüs Tipi ve Combo Tipi Aracın Çalıştırma Şekli” başlıklı bölümünde “Niğde Ömer Halisdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesi hizmetinde kullanılacak minibüs tipi ve combo tipi araçların kiralama işi aşağıda belirtilen şekilde yapılacaktır:

1- Çalışma saatleri içerisinde, Niğde Ömer Halisdemir Eğitim ve Araştırma Hastanesinin gerek gördüğü hizmetler yapılacaktır.

…

c) 16+1 kişilik minibüs tipi araç 1 (diyaliz 1 servisi) günlük 8 (sekiz) saat/26 iş günü/bayram ve resmi tatil günlerinde de çalışacaktır. Günlük 550 km, aylık 14300 km, yıllık ortalama 171600 km yapacağı tahmin edilmektedir.

d) 16+1 kişilik minibüs tipi araç 2 (diyaliz 1 servisi) günlük 8 (sekiz) saat/26 iş günü/bayram ve resmi tatil günlerinde de çalışacaktır. Günlük 375 km, aylık 9750 km, yıllık ortalama 117000 km yapacağı tahmin edilmektedir. …” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan İsmail Ekincioğlu-Ekincioğlu Tur tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, başvuru sahibinin iddiaları ile idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli olduğu belirlenen teklif bileşenleri yönünden incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesinde yer alan açıklamalardan, hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak belirlenmesi durumunda, isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin sunulabileceği, sunulan belgelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasının zorunlu olmadığı, sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, ihale kapsamında çalışacak araçların ayrıntılı sigorta giderleri ile kasko giderlerinin önemli bileşen olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sigorta giderlerini tevsik etmek üzere; kasko sigortası için Allianz Sigorta A.Ş. acentesinden, zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası için S.S. Atlas Sigorta Kooperatifi acentesinden, zorunlu trafik sigortası için Qick Sigorta A.Ş. acentesinden alınan poliçelerin ve aynı sigortaları içeren bir adet fiyat teklifinin sunulduğu, sunulan tüm poliçelerin ve fiyat teklifinin bir yıllık olarak düzenlendiği, ancak; kasko ve zorunlu trafik sigortası poliçelerinin düzenlenme tarihlerinin (22.11.2019 ve 07.01.2020) ihale ilan tarihinden (05.02.2020) önce olduğu, ayrıca sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınması gereken teyit yazılarına açıklama kapsamında yer verilmediği, dolayısıyla sigorta giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4’üncü maddesine uygun şekilde tevsik edilmediği anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2'nci ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında lastik ve bakım onarım giderlerini tevsik etmek üzere üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu görülmüştür.

Bakım onarım giderleri için Ateşoğulları Enerji Otom. Pet. San. Tic. A.Ş.den alınan 06.03.2020 tarihli fiyat teklifinin motor yağı, yağ filtresi, hava filtresi, işçilik ve yağlama, yakıt filtresi, polen filtresi, ön ve arka balata giderlerini içerdiği, fiyat teklifinde yer alan birim fiyat ve miktarların çarpım ve toplamlarının doğru olduğu; fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazıldığı, anılan ibarenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olmadığı, ayrıca fiyat teklifinin dayanağı olan tespit tutağının tarih ve sayısının belirtilmediği görülmüştür.

Lastik giderlerine ilişkin olarak Kendirli Lastik Jant Akü İsmet Kendirli’den alınan 06.03.2020 tarihli fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinde 4.600,00 TL olarak belirtilen tutar toplamının yanlış hesaplandığı (2.200,00 TL+2.600,00 TL=4.800,00 TL olması gerektiği); fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan 11/12/2015 tarih ve 49 sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde yazılan ibarede, maliyet tespit tutanağı tarihinin 11.12.2015 olarak belirtildiği, dolayısıyla fiyat teklifinin dayanağı olan tespit tutanağının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmediği tespit edilmiştir.

Fiyat tekliflerini veren firmaların ticaret unvanlarında yer alan işletme konuları ile “www.ticaretsicil.gov.tr” internet sayfası üzerinden yapılan sorgulama neticesinde tespit edilen işletme konuları birlikte değerlendirildiğinde, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı anlaşılmıştır.

Fiyat tekliflerinin üzerinde serbest muhasebeci mali müşavirin imza ve kaşesinin bulunduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan maddeleri uyarınca isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını tevsik etmek için sunacağı belgeler ve söz konusu belgelerin sunuluş şekline yönelik açıklamalar çerçevesinde, fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde fiyat teklifinde imzası bulunan meslek mensubunun fiyat teklifini veren firmayla yaptığı tam tasdik sözleşmesinin açıklama kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı, ayrıca 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu hükümlerine göre mesleğin icrası kapsamında gerçekleştirilen iş ve işlemlere ilişkin yetki ve sorumluluğun meslek mensubuna ait olduğu ve başvuru sahibince konuya ilişkin somut herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı da göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibince, fiyat tekliflerini veren firmalarla meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesinin bulunmadığı yönünde ileri sürülen iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibarı ile, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bakım onarım ve lastik giderlerini tevsik etmek üzere sunulan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiaları yerinde görülmüştür.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak:

İhale dokümanında, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılması öngörülen araç sayısı 3 olarak belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, 3 adet minibüs tipi araca ilişkin olarak amortisman gideri hesaplandığı ve diğer gider ve maliyetlerin de 3 araç üzerinden açıklandığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan SMMM onaylı demirbaş listesi incelendiğinde, 51 ABA 225 plakalı 1 adet Ford Transit araç dışında kendi malı olan hiçbir aracın bulunmadığı görülmüştür.

İstekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak 3 araca ilişkin amortisman gideri hesaplanmış olduğu, ancak söz konusu gideri tevsik etmek üzere sunulan SMMM onaylı belgede yalnızca 1 adet aracın yer aldığı, geri kalan 2 adet aracın kendi malı olduğunu gösteren ya da kiralama yoluyla edinilmesine yönelik herhangi bir belgenin ise aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı anlaşıldığından, yapılan açıklamanın bu yönüyle yeterli olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olan 51 ABA 225 plakalı araca ilişkin internet vergi dairesi ödeme alındısında yer alan 2020 yılı motorlu taşıtlar vergisi maliyeti esas alınarak toplam 3 araca ait motorlu taşıtlar vergisi maliyetinin belirlendiği; araç muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderlerinin ise, periyodik araç muayenesinde münhasır yetkisi bulunan TÜVTÜRK’ün internet sitesinde yer alan 2020 yılı fiyatları kullanılarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderleri için 2021 yılına ilişkin herhangi bir artış öngörülmemesi nedeniyle, yapılan açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

5 ) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, 12 aylık iş süresince 3 şoförün tam zamanlı olarak ve 2 şoförün bayram ve resmi tatil günlerinde çalışmasının öngörüldüğü, ayrıca fazla çalışma yaptırılacağı anlaşılmaktadır.

31/8/2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde fiyat farkının hangi formüllere göre hesaplanacağı belirlenmiş olup, anılan Esaslar’ın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında “İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Aktarılan mevzuat hükmü gereği, ihale konusu iş kapsamındaki işçilikler için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı verileceği, bu itibarla 2021 yılına ilişkin işçilik giderleri için herhangi bir artış öngörülmesine gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 3 şoför için 12 ay üzerinden 2020 yılı aylık asgari işçilik maliyeti baz alınarak hesaplanan işçilik maliyeti ile 2 şoförün bayram ve resmi tatil günleri çalışma maliyeti ve aylık 32 saat fazla çalışma maliyeti toplam tutarına 2021 yılı için %15 oranında artış uygulanmak suretiyle 171.365,77 TL işçilik gideri öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından öngörülen işçilik maliyetinin, işin süresi ve çalıştırılacak işçi sayısı dikkate alınarak ihale dokümanına uygun olarak hesaplandığı, her ne kadar 2021 yılına ilişkin artış öngörülmesine gerek bulunmasa da %15 oranında artış öngörüldüğü, yapılan açıklamanın bu haliyle mevzuata uygun olduğu ve başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, idarece ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen 09.06.2020 tarihli ve E.1155 sayılı açıklama istemine ilişkin yazıda, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin giderlerin, açıklanması gereken önemli maliyet bileşenleri arasında belirtilmediği görüldüğünden, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdarece aşırı düşük teklif sahibi istekliye gönderilen 09.06.2020 tarihli ve E.1155 sayılı açıklama istemine ilişkin yazıda belirlenen önemli maliyet bileşenleri arasında sözleşme giderlerinin yer almaması nedeniyle, başvuru sahibinin iddiası uygun görülmemiştir.

Ayrıca, başvuruya konu ihalenin itirazen şikâyete konu 4’üncü kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 6.139,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 12.284,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı anlaşıldığından, fazla ödendiği tespit edilen 6.145,00 TL’nin, yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikayete konu 4’üncü kısmına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan İsmail Ekincioğlu-Ekincioğlu Tur tarafından sunulan teklifin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

KISMEN FARKLI GEREKÇE

İncelenen ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan İsmail Ekincioğlu-Ekincioğlu Tur tarafından sunulan teklifin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararda, başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olan 51 ABA 225 plakalı araca ilişkin internet vergi dairesi ödeme alındısında yer alan 2020 yılı motorlu taşıtlar vergisi maliyeti esas alınarak toplam 3 araca ait motorlu taşıtlar vergisi maliyetinin belirlendiği; araç muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderlerinin ise, periyodik araç muayenesinde münhasır yetkisi bulunan TÜVTÜRK’ün internet sitesinde yer alan 2020 yılı fiyatları kullanılarak hesaplandığı, anılan istekli tarafından motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderleri için 2021 yılına ilişkin herhangi bir artış öngörülmemesi nedeniyle, yapılan açıklamanın bu yönüyle mevzuata uygun olmadığı ifade edilmektedir.

Başvuruya konu ihale, Niğde İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 05.03.2020 tarihinde yapılan “2020 - 2021 Yılı Araç Kiralama Hizmet Alımı (4’üncü Kısım)” ihalesi olduğu, işin süresinin 2 yıl olduğu, başvuru sahibinin iddiasına konu ihalenin 4’üncü kısmına (Minibüs Tipi Araç Kiralama 3 Adet Şoförlü) 4 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin altında fiyat teklifi sunduğu anlaşılan İsmail Ekincioğlu-Ekincioğlu Tur’dan aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli görülerek 17.03.2020 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Acar Seyahat Nakliye Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde aşırı düşük tekliflerin nasıl belirleneceği, açıklamanın nasıl istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir.

İdare tarafından söz konusu düzenleme gereği teklifi sınır değerin altında kalan istekliden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama yapması istenilmiştir. EKAP üzerinden gönderilen sorgulama yazısında önemli teklif bileşenlerinin “…1- İhale kapsamında çalışacak olan araçların ve şoförlerin ayrıntılı olarak sigorta giderleri,

2- İhale kapsamında çalışacak araçların kasko giderleri,

3- İhale kapsamında çalışacak araçların zorunlu araç muayene, egzoz muayene giderleri,

4- İhale kapsamında çalışacak araçların bakım amortisman giderleri,

5- İhale kapsamında çalışacak araçların akü, lastik, yağ, bakım giderleri,

6- İşçilik giderlerine ait detaylı açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki sorgulama kriterlerine göre değerlendirilmesine karar verilmiş olup, işbu sebepten dolayı gerekli savunma dokümanlarının, kararın tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde Müdürlüğümüz Satınalma Komisyon lığına gönderilmesi hususunda gereğini rica ederim.”şeklinde belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından kendi malı olan 51 ABA 225 plakalı araca ilişkin internet vergi dairesi ödeme alındısında yer alan 2020 yılı motorlu taşıtlar vergisi maliyeti esas alınarak toplam 3 araca ait motorlu taşıtlar vergisi maliyetinin belirlendiği; araç muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderlerinin ise, periyodik araç muayenesinde münhasır yetkisi bulunan TÜVTÜRK’ün internet sitesinde yer alan 2020 yılı fiyatları kullanılarak hesaplandığı görülmüştür.

Bu itibarla, işin süresinin 2 yıl olduğu ve teklifin verildiği tarihte söz konusu gidere ilişkin dönemsel artışların henüz belirlenmediği, söz konusu bedellerde bir artış olup olmayacağının ve buna ilişkin artış oranının tekliflerin sunulduğu tarih itibarıyla istekliler tarafından bilinemediği, diğer taraftan mevzuatta ve ihale dokümanında söz konusu giderlerin bedelinde meydana gelecek artışın teklif fiyatına yansıtılmasına ilişkin herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunmuş olduğu açıklamalar kapsamında, MTV, araç muayene ve egzoz emisyon giderleri için, 2020 yılı fiyatları ile açıklama yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı ve söz konusu isteklinin teklifinin bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin gerekçeler arasında “motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz gazı emisyon ölçümü giderleri” bileşenine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı şeklindeki gerekçenin yer almaması gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılıyorum.